-
Content Count
215,467 -
Joined
-
Last visited
-
Days Won
13
Content Type
Profiles
Forums
Calendar
Everything posted by Deeq A.
-
Hadalkii Kheyre & Jawaabtii Farmaajo ee doorashada oo banaanka keenay Arrimo qarsoonaa oo ay isku maanfaadhsan yihiin Ra’iisal wasaaraha dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, Xasan Cali Kheyre ayaa shalay shirkii golaha wasiirada ka sheegay inaysan marnaba ogolaneyn dib u dhac ku yimaada doorashada dalka. Ra’iisal wasaaraha ayaa sidoo kale sheegay in dib u dhac ku yimaada doorashada ay horseedi karto qalaase siyaasadeed, mid amni iyo mid dastuur, isla markaana ay muhiim tahay in doorashadu waqtigeeda ku dhacdo. Saacado kadib waxa markiiba war soo saartay Villa Somalia, oo iyadu sheegtay in madaxweyne Farmaajo uu si weyn usoo dhaweynayo hadalka Kheyre iyo go’aanka golaha wasiirada Soomaaliya, waxyar un kadib markii ay soo if-baxday kala aragti duwanaanta labada mas’uul. Farmaajo iyo Kheyre ayaa u muuqda kuwo ku kala aragti duwan doorasho xiligeeda ku qabsoomta, iyada oo Farmaajo uu ku doodayo inay dhacdo doorasho ‘qof iyo cod ah’ oo marxalada uu dalka marayo aysan saamaxeyn, sida ay rumeysan yihiin dadka daraaseya arrimahaasi. Kheyre ayaa isaguna qaba fikir ku lidi ah midka Farmaajo oo ah in doorashada u dhacdo qaabkii hore loogu soo doortay madaxweyne Farmaajo, maadama xiligan ay muddo yar ka hadhsan tahay doorashada, isla markaana aan laga gaarin diyaarinta doorasho ‘qof iyo cod ah’. Sida ay ogaatay Warbaahintu Villa Somalia ayaa ku howlan qorshe uu Farmaajo ku rabo muddo kordhin, midaasi oo si toos ah u dhaceyn, balse u dhaceysa wax loo yaqaano ‘Muddo kordhin dad-ban’, taasi oo loo sameynayo dhameystirka doorasho ‘qof iyo cod ah’ oo dhowr jeer uu ku cel-celiyay Farmaajo. Madaxweynaha iyo Ra’iisal wasaaraha ayaa la rumeysan yahay inay si weyn iskugu maan-dhaafsan yihiin arrimaha doorashooyinka, midaasi oo kaliftay in Kheyre uu garabka saaro madaxda maamul goboleedyada, sida ay ogaatay Warbaahintu. Ra’iisal wasaare Kheyre, xisbiyada mucaaridka ah iyo weliba madaxda maamul goboleedyada dalka ayaa ka mideysan doorasho xiligeeda ku qabsoomta oo aan muddo dhaafin, halka Villa Somalia ay ku howlan tahay taasi badalkeeda, wallow ay adagtahay saadalinta waxa dhici doona marka la gaaro xiliga doorashada 2020/2021. Qaran News
-
Ethiopia is gradually and steadily opening up doors and minds to international relations. Testament to this was when French President Macron sealed a deal with Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed when they met in March 2019. The French signalled plans to invest 2.8 Billion Euros in hopes of awakening a sleeping African giant that Ethopia is. The agreement also includes a military component which includes provisions air-force cooperation, joint exercises, equipment purchases and as well as, most ambitiously, goals to reconstruct an Ethiopian Navy. But, there is just one problem, Ethiopia is a landlocked nation. History is witness to Ethiopian naval ambitions and is also witness to the Ethopia’s loss of coastal territories to Eritrea, which is in the north of Ethopia. In a bitter border conflict that resulted in independent Eritrea, also spelled the dissolution of the Ethiopian Navy. Ever since, there was little reason to reconsider a navy but all that started to change in 2018.Sincecoming to office Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed has been putting his country’s affairs in order. He has worked on a peace deal with Eritrea and has been able to integrate Ethopia more closely with Djibouti, Somalia and Sudan. There has been significant process to liberalize parts of the economy, and all this has been doing while maintaining inter-ethnic tensions. Nonetheless, the country still has a long way to go for Ethopia to rise from the ashes as an African a heavyweight power in East Africa. Their flourishing economy now ranks as Africa’s fastest growing and the vast human population of 102million citizens has grabbed the attention of great powers in line with the emerging role of Ethiopia the Prime Minister who wants to remake his country asa regional hub for commerce and trade. However, in order to reassure investors that the waters around the Horn of Africa are secure, especially considering the incidents of piracy, Adis Ababa feels obliged to step up and protect its maritime trading routes in order to perpetuate feelings of security and trust amongst its investors. This also happens to be one of Ethopia’s long-term geopolitical objectives. What one can infer from the arguments presented above is that a naval entourage will carve the way forward for Ethopia. Re-establishing a maritime force to its overall drive will allow the country to push itself as a major player connecting Europe and Asia. If Ethiopia believe they can convince European and Asian business by re-establishing a navy that the Horn of Africa is open for business at first glance it, they are mistaken. That is because a landlocked nation should seek a navy but, surprisingly, landlocked navies exist in many parts of the world. This is particularly relevant in countries where a river or a lake forms a national border. Thus, with the exception of the Caspian nations, landlocked navies operate strictly in major lakes or rivers. What makes Ethiopia’s case unique isthe fact that the State is seeking a blue water fleet to operate along the coast of the Horn of Africa. The Horn of Africa is spread over 727,000 mi². An Ethiopian Navy would mean a win-win for the regional nations while the current coastal countries enjoy access to the world’s oceans but they lack the capabilities to patrol their waters and facilitate trade. Ethopia, however, has the opposite problem. It possesses the most resources but lacks a shoreline. Moreover, the regional coastal nations do not necessarily see an Ethiopian Navy as a threat but as a complementary force testament to this is acquisition of land in the island of Lamu as part of the Lamu Port-South Sudan-Ethiopia-Transport (Lapsset) project, a $24bn (£18bn) transport and infrastructure plan to link the Kenya and Ethopia. In short, the motivation for Ethiopia’s naval ambitions is it enables her to gain leverage in the regional maritime affairs and improve trading relations. All things considered, Ethiopians would also have to develop the capabilities of their neighbors to reinforce their coastal entries so Ethiopia’s landlocked Navy would patrol and protect the waters of the Horn of Africa while also investing capital in stabilizing the coastal states. This trade-off would contribute to integrate the region economically and politically while reducing cross-border violence in an area that has been plagued for decades by territorial conflicts. This geo-political manoeuvring is a welcomed change but we all know, talk is cheap. Constructing a navy from scratch is an expensive undertaking. If, the state of Ethopia could acquire a few dozen patrol boats and call it a day that is in fact what is most likely to occur in the next few years. And the patrol-only boats could be the Navy serving a symbolic purpose. Eventually Addis Ababa will want a blue water Navy with military capabilities and that is when the real toil starts for it will require the state to train sailors, officers and commanders but also find suitable bases and procure larger vessels. This is a long-term project that will take decades to complete in the meantime the build-up of the Navy will be subject to future political and economic developments. And considering the long term commitment, that is required to construct a navy Ethiopia needs international partners. The most immediate host for an Ethiopian Navy would be the Republic of Djibouti, the small but strategically important Nation which is already host to military bases from numerous countries including France, China and the United States of America. Djibouti also happens to enjoy close economic ties with Ethiopia. In fact, Ethiopia’s imports and exports go through the port of Doral, which is an extension of Djibouti port. However, the presence of foreign military bases in Djibouti means Ethiopian policymakers and Djibouti may not always have say over its own affairs and that is a security risk so even though Djibouti is where we will most likely see the first Ethiopian vessels set sail. Adis Ababa would like to avoid putting all its eggs in one basket because if some political development results in the breakdown of relations between Ethiopia and Djibouti the Ethiopian Navy would be placed in a vulnerable position. So eventually, as the Ethiopian blue water navy becomes operational it will require basing rights in other countries convincing Eritrea will be difficult due to the their troublesome history that is still in living memory but basing rights in places like Misawa willbe necessary for the long term. Nevertheless, in Somalia meanwhile relations between Addis Ababa andMogadishu have improved significantly and the Somalian ports of Kismayo and Pesasso are well suited for large navies. However, the activity of Al-Shabaab and the lack of infrastructure in Somalia impede close cooperation in the near future. Countries such as Turkey, Saudi Arabia and Iran holding vested interests in the Horn of Africa, and also China and the United States there are however potential allies in the periphery such as France and the United Arab Emirates. France is the most obvious partner as its signed a deal to help re-establish the Ethiopian Navy and by doing so Paris is seeking to expand its influence beyond the francophone sphere into East Africa French multinational firms and a whole host of other defence corporations seeking to capitalize on the growing and liberalizing Ethiopian economy. Another potential partner is the United Arab Emirates, which currently has a naval presence in Eritrea as well as unrecognized Somaliland. What is interesting here is that France operates a naval base in the United Arab Emirates, and the to maintain a strategic level of military cooperation with them.Since they operate in many of the same areas and if Addis Ababa, plays its cards right it could forge a lasting partnership with France. And the United Arab Emirates which would go along way in developing a capable Navy it goes without saying that Ethiopia’s pursuit of regional power could become a mega power in the region. This in turn would declare Prime Minister Abbey as scrupulous, hyper successful leader. He has embarked on a roadmap for reconciliation and restoration, as of now. But there remain pockets of secessionists across the country and social unrest continues to flare up from time to time as recently as June 2019, when there was a failed coup attempt. The armed forces tried to takeover a regional centre in the country. The whereabouts of the rogue General who orchestrated the coup remain unknown. Events like these revealed that the central government still does not have full control over the domestic political situation despite all the progress being made. Therefore, beyond the obvious geographic shortcomings for a blue water navy of Ethiopia must stabilize its internal landscape or else the government may face a situation where it would be left with no choice but to hit the brakes on its ambitious naval project. Source Modern Diplomacy Qaran News
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisal wasaaraha dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, Xasan Cali Kheyre ayaa shalay shirkii golaha wasiirada ka sheegay inaysan marnaba ogolaneyn dib u dhac ku yimaada doorashada dalka. Ra’iisal wasaaraha ayaa sidoo kale sheegay in dib u dhac ku yimaada doorashada ay horseedi karto qalaase siyaasadeed, mid amni iyo mid dastuur, isla markaana ay muhiim tahay in doorashadu waqtigeeda ku dhacdo. Saacado kadib waxa markiiba war soo saartay Villa Somalia, oo iyadu sheegtay in madaxweyne Farmaajo uu si weyn usoo dhaweynayo hadalka Kheyre iyo go’aanka golaha wasiirada Soomaaliya, waxyar un kadib markii ay soo if-baxday kala aragti duwanaanta labada mas’uul. Farmaajo iyo Kheyre ayaa u muuqda kuwo ku kala aragti duwan doorasho xiligeeda ku qabsoomta, iyada oo Farmaajo uu ku doodayo inay dhacdo doorasho ‘qof iyo cod ah’ oo marxalada uu dalka marayo aysan saamaxeyn, sida ay rumeysan yihiin dadka daraaseya arrimahaasi. Kheyre ayaa isaguna qaba fikir ku lidi ah midka Farmaajo oo ah in doorashada u dhacdo qaabkii hore loogu soo doortay madaxweyne Farmaajo, maadama xiligan ay muddo yar ka hadhsan tahay doorashada, isla markaana aan laga gaarin diyaarinta doorasho ‘qof iyo cod ah’. Sida ay ogaatay Caasimada Online, Villa Somalia ayaa ku howlan qorshe uu Farmaajo ku rabo muddo kordhin, midaasi oo si toos ah u dhaceyn, balse u dhaceysa wax loo yaqaano ‘Muddo kordhin dad-ban’, taasi oo loo sameynayo dhameystirka doorasho ‘qof iyo cod ah’ oo dhowr jeer uu ku cel-celiyay Farmaajo. Madaxweynaha iyo Ra’iisal wasaaraha ayaa la rumeysan yahay inay si weyn iskugu maan-dhaafsan yihiin arrimaha doorashooyinka, midaasi oo kaliftay in Kheyre uu garabka saaro madaxda maamul goboleedyada, sida ay ogaatay Caasimada Online. Ra’iisal wasaare Kheyre, xisbiyada mucaaridka ah iyo weliba madaxda maamul goboleedyada dalka ayaa ka mideysan doorasho xiligeeda ku qabsoomta oo aan muddo dhaafin, halka Villa Somalia ay ku howlan tahay taasi badalkeeda, wallow ay adagtahay saadalinta waxa dhici doona marka la gaaro xiliga doorashada 2020/2021.
-
Ethiopia arrests suspects over Haacaaluu Hundeessaa killing
Deeq A. posted a topic in News - Wararka
Ethiopian authorities said they have arrested two suspects over the killing of a popular political singer, whose death last week sparked protests in which hundreds of people were killed. Source: Hiiraan Online -
Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud kana mid madaxda Madasha Xisbiyada Qaran ayaa kaga digay madaxda dowladda federaalka Somalia ay carqaladeeyaan yididiillada laga sugayo shirka aysan mas’uulka ka aheyn ee madaxda dowlad goboleedyada ugu socda magaalada Dhuusomareeb. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in Soomaalida iyo guud ahaan inta daneysa ay mastaqbalka dalka yididiillo fiican ka sugayaan shirka magaalada Dhuusomareeb ay ku leeyihiin madaxda maamul goboleedyada dalka, wuxuuna hoggaanka madaxda DFS uu ka codsaday inaysan carqalad ku noqon shirkaasi isagoo kula taliyay inay ka waantoobaan wixii ay horay u sameyn jireen caqligana usoo laabtaan. “Hoggaanka dalka iyo DF waxaan u sheegayaa inay ka waantoobaan, caqliga usoo noqdo, wixii ay sameyn jireen iyo wadooyinkii hore wado aan aheyn ayaa hadda loo baahan yahay inay cabiraan, shirkaasi bilowday ee Dhuusamareeb ee Soomaalida sidaas u wada eegeyso waxaan rajeynayaa inaysan carqaladeyn, oo aaneyn tashwiish ku furin oo ay ka dhowrsadaan, kana gaabin, hadii ay intaas ka dhowrsan waayaan waxaan shacabka Soomaaliyeed ama madashaba u sheegeysaa cawaaqibka ka dhasha tallaabada dowladda dhexe ay muqdisho ka qaato iyo go’aanada siyaasadeed ama dhaqanka siyaasadeed oo ay la yimaadaan, mas’uuliyadeeda iyagaa qaadaya” ayuu si kulul u yiri madaxweyne Xasan Sheekh. Xasan Sheekh ayaa sidoo kale wuxuu sheegay in madaxda madasha xisbiyada Qaran inay aad ugu xun yihiin fashilaad uu sheegay inay hoggaanka dalka uu ku fashilmay in uu dhowro wixii dadku ku heshiiyeen iyagana lagu doortay mas’uuliyadana loogu dhiibay, wixii shalay markeey hoggaanka qabanayeenna in maanta aynan hayn haddii ay ahaan laheyd dowladnimada iyo maamul goboleedyada. Arrimaha doorashooyiska ayuu ku dheeraaday inuu ka hadlo, isagoona sheegay in waqtigii sharciyada siinayay hoggaanka dalka inuu gabaabsi marayo, shardiga keliya ee doorasho loo qabtana ay tahay mid lagu wada heshiiyay, loona baahneyn mid qarsoon koox gaar ah iyadu wadado, taasina aan lagu canna maali doonin sida uu hadalka u dhigay. Wuxuu muuqaalkaan ku boggaadiyay madaxda maamul goboleedyada shirka ay isugu tageen Dhuusomareeb ee looga hadlayo mustaqbalka iyo aayaha shacabka, isagoo u rajeeyay shirkaasi inay kasoo baxaan natiiyo ay shacabka SOomaaliyeed ku farxi doonaan.
-
Dowladda Puntland ayaa xabsiga dhigtay Taliye ku xigeenkii Qaybta Booliiska Gobolka Nugaal Gaashaanle Cismaan Maxamuud Buraale Faarax (Suleembe) iyo Taliyihii Saldhiga Bartamaha Caasimadda Garoowe Dhamme Maxamuud Muuse Bile Xuseen (Fardafuul). Ciidamo ka tirsan Booliiska Gobolka Nugaal oo ay kamid ahaayeen Labadaasi Sarkaal islamarkaana loo qaaday Magaalada Qardho si tababar loogu furo ayaa la sheegay in ay gadood kooban sameeyeen inkastoo markii dambe la xalliyay. Wararku waxay intaas ku darayaan in Xarigga Labada Sarkaal uu la xiriiro gadoodka ay sameeyeen Ciidanka balse Saraakiisha Booliiska iyo Guddiga Dib u-habaynta Ciidamada Puntland ayaan weli ka hadlin dhacdadaas. Sidoo kale maalmo ka hor waxaa gadood sameeyay cutubyo ka tirsan Ciidamada Daraawiishta Puntland oo ku sugan Magaalada Gaalkacyo kuwaas oo diiddanaa in la diiwaan-geliyo balse markii dambe lagu qanciyay. PUNTLAND POST The post Puntland oo xabsiga dhigtay Laba Taliye Ciidan appeared first on Puntland Post.
-
Warar kala duwan ayaa ka soo baxaya khasaaraha ka dhashay qarax xoogan oo caawa ka dhacay qeybo ka mid ah magaalada Muqdisho. Qaraxa oo ahaa nooca miinada ayaa lagu soo warramayaa in lala eegtay gaari marayey agagaarka iskuulka 21-ka October oo ku yaalla gudaha degmada Waabari ee gobolka Banaadir. Ma cadda illaa iyo hadda khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay qaraxaasi, balse waxaa goobta gaaray ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka Soomaaliya. Faah faahinta kala soco:radioshabelle.com View the full article
-
Great to see Taiwan stepping up its engagement in East Africa in a time of such tremendous need. Taiwan is a great partner in health, education, technical assistance, and more!” the US National Security Council, NSC; posted on Twitter late Thursday, July 09. Reports of the relationship between Hargeisa and Taipei has been cast in the shadows of the wider U.S. – China rift and overall influence in Africa especially under the Trump administration. According to the White House website “The NSC is the President’s principal forum for considering national security and foreign policy matters with his senior national security advisors and cabinet officials. The Council also serves as the President’s principal arm for coordinating these policies among various government agencies.” China has expressly condemned the diplomatic overtures with its envoy in Somalia meeting with President Mohammed Abdullahi Farmaajo in the wake of Taiwan – Somaliland relations. Commenting on the US position, Rashid Abdi, a Horn of Africa researcher and analyst, described the move as unprecedented. “This is unprecedented – US National Security Council lauds Taiwan for recognising Somaliland’s independence. “While rivalry with China in the Red Sea certainly main driver, the potential gains for Somaliland in long-term seems clear,” he tweeted. But for people pushing for Somaliland independence, they have camped under the NSC tweet thanking the US government for “recognition,” others are calling for the rest of the world to do same. The Somaliland government has however not commented on the development as yet. Taiwan on July 3, appointed Ambassador Lou Chen-hwa, as the head of Taiwan Representative Office in Somaliland. On the other hand, Ambassador Hagi Mohamed is set to head the reverse office in Taipei. Great to see #Taiwan stepping up its engagement in East #Africa in a time of such tremendous need. #Taiwan is a great partner in health, education, technical assistance, and more!https://t.co/wVej4KieZ4— NSC (@WHNSC) July 9, 2020 Qaran News
-
The 2008 financial crisis spurred a number of youth movements including Occupy Wall Street and the Arab Spring. Source: Hiiraan Online
-
Kani waa sawir hore PSF Ugu yaraan laba ruux ayaa ku dhintay saddex kalena waa ku dhaawacmeen iska hor-imaad caawa xaafadda Garsoor ee magaalada Gaalkacyo ku dhexmaray Laamaha Amniga Puntland oo kooxo hubaysan. Ciidamada oo gudaha xaafadda Garsoor ka waday hawlgal lagu beegsanayo Maandooriyaha Khamriga ayaa iska caabbin kala kulmay kooxo hubaysan oo Khamriga ka ganacsada sida ay xaqiijiyeen Sarakiil ka tirsan Booliiska. Saraakiisha ayaa sheegay in ay burburiyeen xarun ay Khamrada ku keydsan jireen kooxaha maandooriyaha ka ganacsada sidoo kalena ay xabsiga dhigeen xubno ka tirsan kooxdaas inkastoo aysan tiradooda xusin. Hawlgalka lagu beegsanayo Khamriga oo Caawa ka bilowday gudaha magaalada Gaalkacyo ayaa sidoo kale weli ka socda xaafado ka tirsan magaalada. PUNTLAND POST The post Dhimasho iyo dhaawac ka dhashay iska hor-imaad ka dhacay Gaalkacyo appeared first on Puntland Post.
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Qarax ayaa goor dhow oo caawa ah ka dhacay waddada 21-ka October ee degmada Waaberi ee magaalada Muqdisho, kaasi oo si aad ah looga maqlay inta badan magaalada. Warar horudhac ah ayaa sheegaya in qaraxa uu ka dhashay miino dhulka lagu aasay lalana eegtay gaari marayay meel ku dhow dugsigii hore ee 21-ka Oktoobar. Illaa iyo lama oga khasaaraha ka dhashay illaa iyo hadda. Magaalada Muqdisho oo bilihi dhowaa ay aad uga yaraadeen qaraxyada ayaa waxaa muuqata in labadii toddobaad ee ugu dambeeyey ay dib uga soo cusboonaadeen qaraxyada. Laba askari oo ka tirsan ciidamada booliiska Soomaaliya ayaa 8-dii July ku dhintay laba kalena way ku dhaawacmeen qarax ka dhacay magaalada Muqdisho. Qaraxan ayaa ka dhacay degmada Hodan, sida ay sheegeen saraakiisha booliiska. Sidoo kale, qarax uu Sabtidii 4-ta July ka dhacay agagaarka dekedda weyn ee magaalada, qaraxaas oo sidoo kale loo adeegsaday gaari walxaha qarxa laga soo buuxiyey.
-
(SLT-Hargeysa)-Dowladaha Jamhuuriyadda Somaliland iyo Jamhuuriyadda Shiinaha (Taiwan), ayaa si diiran u soo dhaweeyey qoraal ka soo baxay Golaha Amniga Qaranka ee dalka Maraykanka (National Security council ‘NSC’) oo lagu ammaanay xidhiidhka dhexmaray dalalka Somaliland iyo Taiwan, iyadoo qoraalka Maraykanka lagu caddeeyey in xidhiidhka Taiwan ka bilawday Bariga Afrika uu yahay mid yimid xiligii loogu baahida cuslaa. Qoraallo lagu faafiyey Twitter-ka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland iyo Wasaaradda Khaarajiga Taiwan maanta (10 July 2020), waxa lagu sheegay inay ku faraxsan yihiin qoraalka lagu bogaadiyey xidhiidhkooda ee ka soo baxay dowladda Maraykanka, waxayna Somaliland iyo Taiwan iftiimiyeen inay labadooda waddan xidhiidh fiican la leeyihiin dalka Maraykanka. Somaliland iyo Taiwan waa laba dal oo ka midaysan inay caalamka ka helaan aqoonsi buuxa oo dhinac walba ah, waxayna hadda si fiican oo u gaar ah ula macaamilaan, heshiisyo iskaashina la galaan dalal badan oo adduunka ah. Dowladda Maraykanku waxay muddooyinkii u dambeey wax weyn ka beddeshay siyaasadeeda arrimaha dibadda iyo qorshayaasha khuseeya danahooda qaran, amni iyo dhaqaale, waxayna calaamadiyeen in dalka Shiinuhu yahay cadawga koowaad (enemy number one) ee danaha Maraykanka, waxaannu Shiinuhu kaalintaas koowaad ka cidhiidhsaday kooxaha loo yaqaan argagixisada iyo dalal kale oo Maraykanku u aqoonsan yahay inay halis ku yihiin dalkooda, sidaa darteed dagaalkooda siyaasadeed iyo dhaqaale waxay ku jiheeyeen dhinaca Shiinaha, weliba meelaha sida gaarka ah loogu dagaalamayo waxa ugu mihiimsan qaaradda Afrika, taasina waxay keenaysaa in dagaalkaas u dhexeeya Shiinaha iyo Maraykanku uu faa’iido u noqdo Somaliland iyo Taiwan, balse waxa dawladda iyo dadweynaha Jamhuuriyadda Somaliland looga baahan yahay inay ka shaqeeyaan sidii loo adkayn lahaa hannaanka dowladnimo iyo ku-dhaqanka sharciga, lagana fogaado qabyaaladda iyo wax kasta oo caqabad ku noqon kara ka midho-dhallinta qaddiyadda aqoonsiga iyo horumarka dalka Somaliland. Source
-
The president of Turkey on Friday formally reconverted Istanbul’s sixth-century Hagia Sophia into a mosque and declared it open for Muslim worship, hours after a high court annulled a 1934 decision that had made the religious landmark a museum. Source: Hiiraan Online
-
Guddoomiyaha Xisbiga Midowga Nabadda iyo Horumarka UPD qeybna ka ah Madasha Xisbiyada Qaran Mudane Xassan SHiekh Maxamuud ayaa si faahfaahsan uga hadlay go’aanka madasha ee ku aadan Arrimaha doorashooyinka iyo shirka wadatashiga ah ee Dowlad goboleedyada xubnaha ka ah dowladda federaalka ay ku lee yihiin magaalada dhuusamareeb. Waxa uu sheegay in madashu ay soo dhaweyneyso wadahadal walba oo horseed u noqan kara in la helo wax heshiis lagu yahay, isaga oo dowladda federaalka ugu baaqan in ay si faahfaahsan uga jawaabto arrimaha doorashooyinka qaranka. Waxa uu sidoo kale ugu baaqay dowlad goboleedyada in ay xoojiyaan wadatashiyada la xiriira doorashooyinka iyo samata bixinta qaranka islamarkaana ay ka qeyb galiyeen dhammaan shacabka. Halkan Ka Daawo Madaxweyne Xasan Oo Ka Hadlay Mowqifka Madasha Ee Shirka Dhuusamareeb Goobjoog News Source: goobjoog.com
-
Muqdisho (SMN)- Halkan ka dhageyso warka Habeen Idaacadda Shabelle. Hoos riix si aad u dhageysato. https://www.radioshabelle.com/wp-content/uploads/2020/07/Warka-Habeen-10072020.mp3 View the full article
-
Dhuusomareeb (Caasimada Online) – Madaxweynaha Galmudug Axmed Cabdi Kaariye “Qoor Qoor” oo marti geliyay shirweynaha madaxda maamul goboleedyada dalka ayaa kulan qado sharaf ah iyo casiryo ugu sameeyay xarunta madaxtooyada Galmudug. Kulanka qadada ayaa waxaa barbar socday shir gaar ah oo ay ugu hadlayeen furitaanka shirka iyo ajandahiisa oo la isla gartay in beri uu si rasmi ah ugu dhaco magaalada Cadaado. Maanta ayaa la filayay in shirka uu furmo balse dib u dhaciisa lagu sheegay go’aankii shalay golaha wasiirada kasoo baxay ee ku aaddanaa in aan la aqbali doonin dib u dhac doorasho iyo muddo kordhin ay sameystaan hay’addaha dastuuriga ah. Waxaana shirkaasi diirada lagu saari doona doorashada dalka ee 2020/2021, iyaga oo meel adag iska taagi doona muddo kordhin la sheegay inay wado madaxtooyada Soomaalya. Sidoo kale waxa shirkaasi lagu lafo guri doona xiriirka hoos u dhacay ee dowladda federaalka iyo maamul goboleedyada iyo weliba xiisada ka dhex aloosneed muddooyinkii u dambeeyay. Waxaana lagu wadaa in shirkaasi laga soo saaro go’aamo xasaasiya oo ku aadan doorashooyinka, mowqifka ay ka taaganyihiin maamulada dalku iyo arrimo kale oo xiligan taagan.
-
COVID-19 threatens to set aid to education back by six years, warns UNESCO Paris, 10 June—A new policy paper by UNESCO’s Global Education Monitoring (GEM) Report shows that total aid to education reached its highest ever levels in 2018, the latest available year. However, it estimates that global aid is likely to decline by up to US$2 billion from 2018 to 2022 as a result of recession caused by COVID-19, entailing a 12% drop in international support for education. This means that without new measures, aid to education would only reach 2018 levels in 2024, which poses a serious threat to the recovery of education from the unprecedented disruption caused by the pandemic. “Just as aid to education seemed to have recovered its lost momentum, the COVID-19 pandemic threatens to take us back several years,” cautions UNESCO Director-General Audrey Azoulay. “Faced with the havoc wreaked by the pandemic, aid to education will arguably be more important than ever before. Countries will need additional funding to respond to the pandemic and education must be prioritized both in terms of aid and domestic allocations to avoid a setback to our global education goal, SDG 4.” Aid to education in 2018 reached a record US$15.6 billion, an increase of 9% from the previous year. From one year to the next, aid rose by 6% for basic education, 7% for secondary education and 12% for post-secondary education, providing each with the highest amount of aid ever recorded. Despite these increases, more effective aid to the sector was required: Only US$7.4 billion, or 47% of aid to education, went to basic and secondary education in low- and lower-middle-income countries, the two sub-sectors and two country groups perceived as most in need. In assessing the impact of COVID-19, the Global Report estimates that the pandemic is likely to have a more damaging impact than the financial crisis of 2007-8 as the recession affecting the top ten bilateral donors for education is expected to be more than twice as severe. If current national spending levels on education as a percentage of GDP were maintained, national funding for education would decrease by USD 296 billion in 2020, further aggravating the situation, according to UNESCO estimates. Manos Antoninis, Director of the GEM Report says that “An estimated US$8 trillion has been committed to pandemic responses by governments so far, helping secure their health systems and economies. But prospects for aid are linked to the impact of the crisis on donor budgets. Previous financial crises have impacted the allocation of aid for several years after the crises were over. We should therefore not underestimate the ricochet effect this pandemic could have on social services for years to come.” The paper assesses the impact of the Global Partnership for Education, the fundraising platform for the sector, showing that there is currently a lag of about three years between grant approval and disbursement. The amount it disbursed in 2019 fell back to 2010 levels. In 2018, Global Partnership for Education aid made up 6.7% of total aid to basic education in low- and lower-middle-income countries, down from a high of 11.4% in 2014. Three donor policy responses will be key over the next 12 months. First, the COVID-19 pandemic is also an education crisis. The share of education in total aid must be protected. Second, as countries need additional funding for COVID-19 responses that were previously not programmed, it is necessary to ensure flexibility in support so that existing programmes can be restructured and realigned to help countries ensure that COVID-19 is only a temporary setback. Third, obstacles in the implementation of traditional bilateral aid programmes may provide a chance for bilateral donors to consolidate fragmented aid efforts, shifting a larger portion through multilateral channels. Qaran News
-
Silvia Romano oo shaacisey Mudaday ku qaadatey Akhriska Quraanka+Waxa ku dhiirigeliyey inay qaadato Diinta Islaamka Silvia Romano ayaa dib loogu celiyay Taliyaaniga Caa’isha Silvia Romani ayaa bixisay wareysigii ugu horeeyay. Gabadhan u dhalatay Taliyaaniga waxaa bishii November ee 2018-kii laga afduubtay Kenya, waxaana la aaminsan yahay in Al-Shabaab ay ku haysteen gudaha Soomaaliya. Waxaa la soo daayay Bartamihii bishii May ee sannadkan oo dib ay ugu noqotay dalkeeda Taliyaaniga. Diyaarad gaar ah ayaa ka soo qaaday Magaalada Muqdisho. Caa’isha Romano waxay sheegtay in kahor inta aanan la afduubin ay ka duwaneyd sida hadda ay tahay, wax xirir ahna uusan xilligaas kala dhaxeynin Alle subxana watacaala iyo iyada. Markii ay yareyd waxay sheegtay inay “fikir khaldan ka heysatay diinta Islaamka oo marka ay aragto dad xiran dharka lagu yaqaano dadka Muslimiinta ah ay u arki jirtay in ay yihiin dad la caburinayo.” Waxay intaa ku dartay inkastoo “khaladaad badan” ay in ay ka aaminsaneyd diinta Islaamka in haddana laga caawiyay inay wax badan ka fahamto Muslimninada waxa ay tahay, oo waxay xustay “inay ahayd qof jaahil ah oo iska indha tiri jiray diinta Islaamka.” Dadka soo dhoweeyay waxaa ka mid ahaa Ra’iisul Wasaaraha Taliyaaniga Intii ay joogtay deegaanka Chakama ee dalka Kenya, waxaa ay tiri: “dad badan oo Muslimiin ah ayaan halkaas ku arki jiray, balse taasi ma aysan igu dhiiragelinin in aan qaato diinta islaamka”. “Waxaan arki jiray dad xiran khamiis, maalminta Jimcaha iyo dadka oo salaadda u aadaya misaajidka, balse xilligaas ma aanan daneyn jirin diinta Islaamka”, ayay tiri mar ay la hadleysay wargeyska Laluce ee ka soo baxa dalka Taliyaaniga. Waxay gabadhan sheegtay in arkii la afduubay oo la sii watay ay isweydiisay su’aalo dhowr ah ay ka mid yihiin: “Waxaan u imid Kenya in aan dadka caawiya oo wax wanaagsan ayaa sameynayay ee maxay waxani iigu dhacayaan? Maxay tahay sababta aanan loo afduubanin gabdhaha kale?” Waxay tilmaamtay in markii la afduubay la geeyay xabsi ku yaala gudaha Soomaaliya. “Waxaa is dhahay – dabcan waxaa laga yaabaa in sababta aan dhibkan u marayo ay tahay ka fogaanshaha aan ka fogaaday Allaah, tasina ay tahay sababta la ii ciqaabayo”. Waxay wargeyska afduubtay u sheegtay in maalmihii xigay afduubkeeda, iyadoo ku jirta meel xabsi walibana xilli habeen ah ay markii ugu horeysay maqashay duqeyn dhanka cirka oo ay “diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ka fuliyeen halkii ay joogtay.” Waxayna sheegtay in ay aad u naxday oo ay ka walwashay in ay dhiman doonta oo aysan dib dambe u arki doonin qoyskeeda, waxayna tiri: “Waxaan ku duceystay – Allahayoow i badbaadi, waxaan doonayaa in aan markale arko qoyskeyga”. Waxay sheegtay in xilligaas ay ahayd markii ay Alle “si toosh ah ula hadashay”. “Markii aan badbaaday waxay ahayd xilligii aan Alle u laabtay oo aan ku shukriyay, dareemayna in aan ka fogaaday Allihii i abuuray”, ayay ku dartay hadalkeeda. Muxuu ahaa xiriirka ka dhexeeyay Caa’isha iyo Quraanka? Intii ay ku jirtay gacanta kooxdii afduubatay, Caa’isha waxay sheegtay in ay bilawday barashada iyo fahamka Qur’aanka kariimka, waxayna intaa raacisay in markiiba ay qabsatay xarigga Alle. “Marka koobaad, waxay igu qaadatay 2 bilood in aan Qur’aanka ku akhriyo oo wax isburinaya kuma arag, markii dambena waxaa wakhti ku bixiyay fahamka, waxaan dareemay kalsooni illaa markii dambe aan jecladay diinta Islaamka”. “Aayado badan oo Qur’aanka ah ayaa runtii qalbigeyga dhaqaajiyay, waxayna ila ahayd marwalbo oo aan akhriyo in Alle uu anniga si toos ah iila hadlayo, waxaan sidoo kale akhriyay aayado ka mid kitaabka Bibble-ka, waxaana halkaas ka ogaaday waxyaabaha ay ka siman yihiin Islaamka iyo Krishtaanka. Ugu dambeynna waxaan Qur’aanka ka fahmay wadadii saxda ahayd ee Alle igu hagi lahayd oo ah in aan qaato diinta Islaamka”, ayay tiri Caa’isha Silvia Romano. Markii ay qaadatay diinta Islaamka ayay sheegtay in ay “ogaatay in Alle uu jecel yahay, kuna hanuuniyay wadada saxda ah.” Kahor inta aysan qaadanin diinta islaamka, waxay aamintay in “diinta islaamka ay tahay wadada saxda ah,” ayna go’aansatay in ay qaadato diinta Islaamka, intii ay joogtay Soomaaliya, balse haddana waxay ka walaacday sida bulshada ay ka timid ay uga falcelin karaan is badelka ay sameysay, waxayna tiri: “Waxaan Alle ka baryay in uu iimaankeyga xoojiyo, igana xijaabo waxwalba oo iiga iman kara qaadashada diinta Islaamka”. Markii ay Caa’isha dib ugu noqotay dalka Talyaaniga, waxay sheegtay in dadka ay si la yaab leh u fiirin jireen marka ay arkaan iyadoo ah gabar caddaan ah, xiranna xijaab. Mar wax laga weydiiyay sida ay ku xulatay magaca Caa’isha waxay sheegtay in hadda kahor oo ay joogtay Talyaaniga in ay ku riyootay iyadoo la baxday magaca Caa’isha, markii diinta Islaamka ay qaadatay ay la baxday magacaas. “Dulqaad, wanaag” iyo waxyaabo badan ayay sheegtay in ay ka baratay diinta islaamka, haddana ay noolasheeda is badashay. Waxaa kale oo ay sheegtay in marnaba aanay fileynin in dadka ay garanayaan, waxayna intaa raacisay in bishii Ramadaan ay “hadiyado badan ay ka heshay dad kala duwan oo soo booqday,” inkastoo ay jireen dad u hanjabay, go’aankii ay qaadatayna uu dood ka dhaliyay baarlamaanka dalka Talyaaniga. “Dad badan ayaa si wanaagsan iila dhaqmay, dib ayaana ka ogaaday in ay jiraan dad u dhashay dalka Talyaaniga oo heysta diinta islaamka,” ayay ku sheegtay wareysigii ay bixisay. Silvia Romano, oo ah 25 sano jir ah, ayaa markii ay Rome ka degtay waxaa hab siiyay oo laabta geliyay waalidkeeda iyo walaasheeda, waxaana salaamay ra’iisul wasaaraha Talyaaniga iyo wasiirka arrimaha dibadda. Caa’isha Silvia Romano ayaa horraantii sannadkan laga soo daayay maleeshiyaad looga shakisanyahay in ay ka tirsan yihiin ururka Al-Shabaab, inkastoo ilaa iyo hadda aysan ka hadlin afduubkeeda. Ciidammada sirdoonka Talyaaniga ayaa sheegay in xaqiijinta soo daynta gabadhaas ay gacan ka gaysteen Soomaaliya iyo Turkiga. Caa’isha Romano, oo u shaqeynaysay hay’adda samafalka Talyaaniga ee Milele Onlus, ayaa rag hubaysan waxay sannadkii 2018-kii ka afduubteen hoteel ku yaal tuulo yar oo ka tirsan deegaanka Kilifi, ee koonfur bari waddanka Kenya. Qaran News
-
Madaxweynaha Galmudug Mudane Axmed Cabdi Kaariye (Qoorqoor) ayaa maanta Xarunta Madaxtooyada Galmudug qado sharaf ugu sameeyey madaxweynayaasha Dowlad Goboleedyada Dalka. Kulanka ayaa ahaa mid gogol xaar u ah shirka wadatashiga Dowladaha xubnaha ka ah dowladda federaalka Soomaaliya oo beri si rasmi ah uga furmaya caasimadda Galmudug ee Dhuusamareeb. Madaxeynaha Puntland Saciid Cabdullaahi Deni, Madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam.Madaxweynaha Koofur galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta Garee. Iyo Madaxweynaha Hirshabeelle Maxamed Cabdi waare ayaa ku sugan magaalada Dhuusamareeb waxaana lagu wadaa in shirka madaxda dowlad Goboleedyada uga hadleen siyaasadda dalka ,xaalada kala guurka oo ay ugu horeyso doorashada 2020/2021. View the full article
-
FBI oo Dubai ka afduubatay Rag caan ka ah Baraha Bulshada oo aan dalka Maraykanka u dhalan ,Qareenka Hushpuppi (oo sawirka ka muuqda) ayaa sheegay in Mareykanka uusan sharci u lahayn dhoofinta ninkan oo ku sugnaa Dubai Nin u dhashay dalka Nigeria, oo lagu eedeeyay musuqmaasuq iyo lacago uu si sharci darro ah uga qaatay Mareykanka, ayey laanta dambi baarista Mareykanka ee FBI-da ka afduubatay magaalada Dubai, sida uu sheegay qareenkiisa. Ramon Olorunwa Abbas – oo dadka ku taxan bartiisa Instagram-ka ee ay tiradoodu tahay 2.5 milyan ay u yaqaannaan Ray Hushpuppi – iyo nin kale oo burcadda internet-ka ah laguna magacaabo Olalekan Jacob Ponle (ama Mr Woodberry) ayaa bishii June lagu xiray magaalada Dubai oo ay ku noolaayeen. Kaddibna 3-dii bishii July waxay kasoo muuqdeen maxkamad ku taalla magaalada Chicago ee dalka Mareykanka. Dowladda Imaaraadka Carabta lama laha Mareykanka heshiis maxaabiis isu dhiibis ah, laakiin booliska magaalada Dubai ayaa sheegay inay raggaas u gacan galiyeen Mareykanka. Afhayeen u hadlay waaxda caddaaladda ee Mareykanka ayaa BBC-da u sheegay in Hushpuppi laga eryay Dubai oo aan cidna loo gacan galinin. Hase yeeshee kama uusan jawaabin sida uu uga soo muuqday maxkamad ku taalla Mareykanka. Hushpuppi ayaa bogga uu ku leeyahay Instagram-ka si joogto ah ugu soo bandhigi jiray sawirro muujinaya sida uu kharash aad u badan ugu isticmaalo noloshiisa isagoo ku faani jiray hanti badan oo ay ka mid yihiin gawaari. Muxuu sheegay qareenka Hushpuppi? Qareenka u doodaya Mr Abbas, oo lagu magacaabo Gal Pissetzky, ayaa BBC-da u sheegay in ninka macmiilkiisa ah uusan wax dambi ah lahayn, lacagtiisa faraha badanna uu ku helay si sharciga waafaqsan. “Waa qof saameyn ku leh baraha bulshada oo ay uga taxan yihiin malaayiin ruux, waxaana jecel oo ixtiraama malaayiin dad ah, isagana wuu jeclaa, intaas unbuuna sameeyay. Adduunka maanta aan joogno intaas ayaa ganacsi ah,” ayuu yiri. Mr Pissetzky wuxuu qirtay in uusan “100% la soconin” baraha bulshada, carruurtiisana ay ka aaminsan yihiin inuu ka duqoobay arrimahaas, laakiin uu si fiican u ogyahay “sida lacagta looga sameeyo maanta”. Qareenkan fadhigiisu yahay Chicago ayaa ku dooday in Hushpuppi uu lacago ka helay shirkado uu wax u xayeysiiyay, arrintaasina waxay horseedeysaa in kiiskan uu daba dheeraado, muddo dheerna ka socdo maxkamadaha Mareykanka. FBI-da ayaa ku eedeysay Mr Abbas, oo 37 jir ah inuu si sharci darro ah ku qaatay boqollaal milyan oo doolar. Mareykanka ma qaaday tallaabo sharci ah? Kiiskan waa kii ugu dambeeyay ee heer sare ah, kuna saabsan muwaadin reer Nigeria ah oo lagu maxkamadeynayo Mareykanka, laakiin qareenkiisa wuxuu sheegay in dowladda Mareykanka aysan xaq u lahayn inay kasoo kaxeysato magaalada Dubai. “Sida aan qabo, FBI-da iyo dowladduba waxay arrintan u qaadeen tallaabo aan sharciga waafaqsaneyn, waxayna ninkan kasoo afduubteen Dubai iyagoo aan oggolaansho sharci ah u heysanin,” ayuu yiri Mr Pissetzky, oo wareysi siiyay BBC-da. “Ma jiro xeer eedeysaneyaasha ay isugu kala gudbin karaan labada waddan, ma jirin tallaabooyin sharciga xaggiisa loo maray, ma jirin warqado la oqray, waa arrin ay iska fulisay FBI-da. Ma aha muwaadin u dhashay Mareykanka, xaqna uma laha in Mareykanka uu iska xirto,” ayuu yiri. Laakiin booliska Dubai ayaa bartooda Facebook ku sheegay in agaasimaha FBI-da uu uga mahad celiyay inay labada nin u gacan galiyeen. Ray Hushpuppi ayaa ilaa markii la xiray waxaa dadka ku taxan Instagram-kiisa kusoo biiray 100,000 oo cusub. Dacwadaha laga gudbiyay waxaa ka mid ah in Mr Abbas uu mas’uul ka ahaa koox burcadda internet-ka ah oo bartilmaameedsanayay hay’adaha sharciga ee Mareykanka, bangiyo iyo koox ka tirsan horyaalka Ingiriiska ee Premier League. Olalekan Jacob Ponle, oo loo yaqaanno “Mr Woodbery”, wuxuu soo bandhigaa hantidiisa Olalekan Jacob Ponle, oo loo yaqaanno “Mr Woodbery”, waa ninka labaad ee lala xiray Hushpuppi, waxaana loo heystaa inuu dhinaca internet-ka lacago badan ku dhacay. Michael B Nash, oo ah qareenka u doodaya ayaa garsoorka maxkamadda u sheegay in aan wali loo fasixin inuu la kulmo ninka uu matalayo. Khamiistii ayey maxkamadda u oggolaatay inuu 15 daqiiqo lasoo hadl. Markii uu kasoo laabtay ayuu codsaday in dhageysiga dacwadda looga dhigo xilli kale. “Runtii waxba kama hadli karo hadda, waa inaan soo baaro xaqiijooyinka ku saabsan kiiskan,” ayuu ku yiri BBC-da. Mr Ponle, oo 29 jir ah ah, wuxuu leeyahay Instagram lagu magacaabo “Mr Woodberry”, balse FBI-da ayaa sheegtay inuu email-llada u adeegsado magaca “Mark Kain”. Wuxuu wajahayaa dacwad ku saabsan inuu dhinaca internet-ka musuqmaasuq ku sameeyay, lacago badanna sidaas ku helay. Qaran News
-
Wasiir Soomaali ah oo shaaciyey inuu xilkiisii ku waayey Cod sira oo Qof ay saaxiibo yihiin ka duubay Ugaas Xassan wasiirkii hore ee warfaafinta Koonfur Galbeed Waxaa maalmihii lasoo dhaafay baraha bulshada qabsaday cod sir ah oo laga duubay wasiirkii hore ee warfaafinta Koonfur Galbeed, Ugaas Xassan Cabdi oo aan la garaneynin xilliga la duubay. Codkan oo uu sax ahaanshihiisa xaqiijiyay wasiirkii hore ee warfaafinta ayaa laga dheehan karaa sida uusan ugu qanacsanyn siyaasadda xukuumaddii uu katirsanaa iyo dhaliilo uu u jeedinayo dowladda Koonfur galbeed ee uu hogaamiyo Cabdicasiis Laftagareen. “Madaxweyne Laftagareen waxaa uu rabaa in uu iswaafajiyo muddo xileedkiisa iyo kan baarlamaanka hadda jira marka la gaaro kalafadhigga koowaad ee baarlamaanka, si aysan usoo dooranin madaxweyne mustaqbalka oo waxaa uu rabaa in uu madaxweynaha been kusoo xarageliyo xildhibaanada, kadibna uu buriyo”, ayuu Ugaas Xassan ku yiri codka maqalka ah ee laga duubay ee lagu baahiyay baraha bulshada. Ugaas Xassan oo u muuqday in uu ku kalsoon yahay qofka uu la sheekeysanayo, xogtana uu la wadaagayo ayaa sidoo kale waxaa codka laga dhex maqlay in qofka uu ku xan-qarsanayo uu bannaanka soo dhigo waxa jira, loona baahan yahay in waxa ay damacsan tahay madaxtooyada bannaanka lasoo dhigo oo dadku ay ogaadaan. Ugaas Xassan, oo madaxtooyada kula kulmay madaxda maamulkaas Wasiirka shaqada laga qaaday oo la hadlay BBC-da waxaa uu sheegay in codka laga duubay uu yahay mid sax ah, balse uusan fileynin, sidaasina uu sameeyay qof ay aad isugu dhaw yihiin. “Nin aan saaxiibo ahayn ayaa si khaldan oo sharafta ban’aadamka iyo dadnimada ka baxsan cod iiga duubay, kadibna baraha bulshada si khaldan loogu baahiyay, taasina ay sabab u noqotay in xilkii aan ka haya dowlad goboleedka Koonfur Galbeed la iga qaado”, ayuu yiri Ugaas Xassan oo la hadlay BBC-da. Madaxweyne Laftagareen ayuu sheegay in isagoo dareemaya culleyska ay arrintaas leedahay uu go’aansaday in uu xil ka qaadis ku sameeyo. Madaxweynaha Koonfur Galbeed ayaa 4-tii bishan war qoraal ah oo uu soo saaray ku sheegay xilka laga qaaday wasiirkii warfaafinta, inkastoo aanan la sheegin sababta keentay xil ka qaadista. Waxaa kale oo uu wasiirka sheegay in qofkii ka duubay codka uu cafis ka dalbaday, arrintaasina uu aqbalay. “Ma khaldame waa Alle, walaalkey codka iga duubay wuxuu qiray in uu khaladamay, dembina ay ahayd waxa uuu sameeyay, annigana waxaan go’aansaday in saaxibka sida khaldan codka iiga duubay aan cafiyo”, ayuu hadalkiisa sii raaciyay. Wasiirkii warfaafinta ayaa kamid ahaa wasiiradii lasoo shaqeeyay dowladii Shariif Xassan, waxaana xilkaas uu hayay muddo lix sano ah. Qaran News
-
Aqalka Cad oo taageeray Xidhiidhka Cusub ee Somaliland & Taiwan yeesheen Xafiiska Aqalka Cad u qaabilsan arrimaha Amniga Qaranka ayaa ammaanay galaangalka diblumaasiyadeed ee Tiawan ay ka bilowday Bariga Afrika gaar ahaan “Somaliland.” “Waa guul laga gaaray xiriir diblumaasiyadeed ee naadirka ah ka dib markii ay Taiwan xiriir la yeelatay gobolka madaxa bannaan ee Somaliland”, ayaa lagu qoray wakaaladda wararka ee Mareykanka ee Associated Press. Xiriirka xun ee kala dhexeeya Shiinaha ayaa sababay in dowladnimo ay waydo Taiwan oo ah maamul dimuquraadi ah oo xiriir la leh illaa 15 dal oo keli ah, kamana tirsano Qaramada Midoobeey. Sidoo kale inta badan hay’adaha caalamiga ah waxay xiriir toos ah la leeyihiin Xukuumadda Beijing oo keli ah. “Waa muhiim in la arko Taiwan oo sare u qaadeysa shaqadeeda xiriir ee Bariga Afrika, xilliga oo ay baahi badan jirto,” ayaa lagu qoray Twitter-ka Laanta Amniga Qaran ee Mareykanka. “Taiwan waa saaxiib ku fiican caafimaadka, waxbarashada, iyo kaalmada farsamo, iyo waxyaabo kale oo badan!” ayaa ka mid ahaa wixii lagu qoray barta NSC. Farriintaas waxay daba socotay heshiiska dhowaan ay wada saxiixdeen Taiwan oo Shiinaha uu u aqoonsan yahay gobol dalkiisa ka tirsan iyo Jamhuuriyadda Iskeed Madaxbannaanida ugu dhawaaqday ee Somaliland. Great to see #Taiwan stepping up its engagement in East #Africa in a time of such tremendous need. #Taiwan is a great partner in health, education, technical assistance, and more!https://t.co/wVej4KieZ4 — NSC (@WHNSC) July 9, 2020 Sidoo kale, Farriinta dowladda Mareykanka waxay imaaneysaa ka dib markii Shiinaha uu sheegay inuu diidan yahay xiriirka diblumaasiyadeed ee Taiwan iyo Somaliland. Shiinaha wuxuu doonayaa in Taiwan ay militari ahaan hoos timaado maamulkiisa. Balse afti laga qaaday shacabka Taiwan waxay si aqlabiyad ah u diideen in siyaasad ahaan ay ula midoobaan Shiinaha. Sidoo kale, dowladda Federaalka ee Soomaaliya ayaa iyana ka soo hor jeesatay xiriirkaas labada dhinac dhexmaray. Somaliland ayaa dhankeeda sheegtay in Soomaaliya ay ka go’day bishii May ee sannadkii 1991, ka dib markii ay burburtay dowladdii dhexe ee Soomaaliya. In kastoo beesha caalamka aysan u aqoonsanayn dowlad ahaan, haddana waxay sameysatay maamul u gaar ah oo shaqeynaya, lacag iyo hannaan amni oo ay u madaxbannaan tahay. Heshiiska Taiwan iyo Somaliland oo lagu dhawaaqay 1-dii bishan July, ayaa dhigaya in wakiillo ay isu soo kala magacaabaan labada dhinac oo Hargeysa iyo Taipei kala fadhiisan doona. Marka xafiisyada la furo, labada dhinac waxay ka wada shaqeyndoonaan arrimo ay ka mid yihiin Beeraha, macdan qodidda, kalluumeysiga, tamarta, caafimaadka, waxbarashada iyo horumarinta Macluumaadka Teknolojiyadda, sida uu sheegay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Taiwan Joseph Wu. Wuxuu intaa ku daray in “labada dowladood ay ku heshiiyeen billaabidda xiriir ku saleysan saaxiibtinimo iyo wadaagidda qiyamka ay ka mideysan yihiin ee ah xuriyadda, dimuquraadiyadda, cadaaladda iyo sharciga iyo kala dambeynta”. Wu iyo wasiirka arrimaha dibadda ee Somaliland, Yasiin Maxamuud, ayaa wada saxiixay heshiiska laba geesoodka ah oo ka dhacay magaalada Taipei, bishii February ee sannadkan, sida ay warbaahinta Mareykanka qorayaan. Taiwan waxay sannadkastaa bixisaa waxbarasho lacag la’aan ah oo ay siiso 3.9 milyan oo qof oo daafaha caalamka ka kala yimaada. Afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda ee Shiinaha, Zhao Lijian, ayaa sheegay in “dowladdiisa ay sii wadeyso xiriirka ay la leedahay Soomaaliya”. Wuxuu Taiwan ku eedeeyay “dhibaateynta madaxbannaanida Soomaaliya iyo sharafta dhuleed”. Mareykanka oo $620 milyan oo gantaallo difaac ah u ansixiyay Taiwan Sida ay qortay wakaaladda wararka ee Reuters, Dowladda Mareykanka ayaa ansixisay dhaqaale gaaraya $620 milyan oo dollar oo lagu sii horumarinayo gantaallada dhulka ee Taiwan illaa kuwa circa, sida ay sheegtay waaxda arrimaha dibadda ee maamulka Donald Trump. Waxay sheegtay in arrintan Mareykanka ay tahay mid lagula tacaalayo “halista sii kordheysa ee Shiinaha”. Dowladda Mareykanka, sida dowlado kale oo badan, xiriir toos ah oo diblumaasiyadeed lama lahan Taiwan, balse waxaa sharci ku ah in maamulkaas dimuquraadiga ah ay difaacaan, waxkasta oo ay qaadato. Shiinaha wuxuu aalaaba ka soo horjeestaa in Mareykanka uu hub ka iibiyo Taiwan. Taiwan waxay codsatay in hubkan casriga ah laga iibiyo “si ay u caawiso sii jiritaankeeda 30-ka sano ee soo socota,” ayey tiri Waaxda Arrimaha Dibadda Mareykanka. Wasaaradda Difaaca ee Taiwan waxay sheegtay in ay fileyso in hubkan ay hesho bisha soo socota. Qaran News
