Markab ay Iiraan leedahay oo ku quusay Sri Lanka Ciidamada badda ee Sri Lanka ayaa xaqiijiyay in ay soo badbaadiyeen 32 qof kadib markii ay soo waceen markabka ciidamada badda Iran ‘IRIS Dena’ subaxnimadii hore ee saaka. Budhika Sampath, oo ah afhayeenka ciidamada badda ee Sri Lanka ayaa yiri: “In kasta oo ay ka baxsan tahay biyaheenna, waxay ku jirtay gobolkeenna goobidda iyo samatabbixinta. Markaa waxaa nagu waajib ah inaan uga jawaabno sida ku cad waajibaadka caalamiga ah.” Waxa uu intaa ku daray: “Waxaan helnay dad dul sabbeynaya biyaha, waanu soo badbaadinnay, ka dib markii aan weydiinnay waxaan ogaannay in dadkaas ay ka yimaadeen markab laga leeyahay Iran.” Waxa uu sidoo kale sheegay in sida ku cad warqadaha markabka 180 qof la rumeysan yahay in ay saarnaayeen, inkastoo aan la ogeyn tirada saxda ah ee la la’yahay. Qaran News

​Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa si adag u naqdiyey habka loo maray wax-ka-beddelka Dastuurka Federaalka Soomaaliya, iyagoo ku tilmaamay tallaabo si cad u jebinaysa habraacyada dastuuriga ah iyo xeer-hoosaadka Baarlamaanka. Goluhu wuxuu ku dooday inaan la helin aqlabiyaddii loo baahnaa ee laba-meelood saddex (2/3) ee labada Aqal, taasina ay ka dhigayso ansixintaas mid aan sharci ahayn. Waxay ku adkeeyeen in dastuurku yahay heshiis bulsho oo saldhig u ah dowladnimada, loona baahan yahay wadatashi dadweyne oo macno leh intii lagu beddeli lahaa rabitaan koox yar iyo dano siyaasadeed. ​Dhanka kale, Goluhu wuxuu walaac ka muujiyey eedeymo la xiriira cadaadis siyaasadeed, qarda-jeex, iyo cod-iibsasho oo harreeyey hannaanka ansixinta, taas oo ay sheegeen inay dhaawacayso kalsoonida hay’adaha sharci-dejinta. Waxay ugu baaqeen beesha caalamka inay si cad u muujiyaan mowqifkooda ku aaddan jebinta dastuurka, iyagoo hoosta ka xariiqay in aamusnaantu ay tahay oggolaansho dadban. Ugu dambeyn, Golaha Mustaqbalka Soomaaliya wuxuu caddeeyey inay weli aqoonsan yihiin Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee 2012 inuu yahay saldhigga midnimada dalka iyo nidaamka doorashooyinka ilaa laga helayo heshiis qaran oo dhab ah. ​ Source: goobjoog.com

Xildhibaanada iyo senatorrada labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa maanta kulan wadajir ah oo yeesheen ku ansixiyey wax ka baddelka iyo dhamaystirka dastuurka dalka. Wadar ahaan 222 xubnood oo ka kala tirsan labada aqal ayaa ka qeyb qaatay codbixinta, kuwaas oo kala ahaa 185 xildhibaan oo Golaha Shacabka ah iyo 37 senator oo Aqalka Sare ah, xubnahaasi ayaa si aqlabiyad leh ugu codeeyey ansixinta dastuurka cusub. Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa ku dhawaaqay natiijada codbixinta, isagoo sheegay in dastuurka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya si sharci ah loo ansixiyey, isla markaana uu ka dhaqan geli doono dalka. PUNTLAND POST

Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah u meelmariyey wax-ka-beddelka iyo dhammaystirka Dastuurka Ku-meelgaarka ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (JFS). Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Aadan Maxamed Nuur Madoobe, ayaa ku dhawaaqay in wax-ka-beddelka la ansixiyey, isaga oo xusay in laga bilaabo maanta uu dhaqan galay. Guddoomiye Aadan Madoobe ayaa yiri: “221 Xildhibaan ayaa gacanta u taagay dhammaystirka Dastuurka JFS. Dhanka kale, maamul goboleedyada Puntland iyo Jubbaland, iyo sidoo kale qaar ka mid ah mucaaridka ku sugan Muqdisho, ayaa horey u qaadacay hannaanka dhammaystirka dastuurka. Waxay ku doodeen in aan si buuxda loo wada dhammayn, isla markaana ay ka maqan yihiin wadatashi iyo is-afgarad siyaasadeed oo ballaaran. Arrintan ayaa la filayaa inay saameyn ku yeelato xaaladda siyaasadeed ee dalka, iyadoo laga yaabo inay keento dood iyo loollan siyaasadeed oo hor leh oo u dhexeeya dowladda federaalka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada. Source: goobjoog.com

Muqdisho, Soomaaliya: Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay bixinta lacag dhan US$3.88 milyan oo ah caymiska Takaful ee xoolaha. Lacagtan waxaa si toos ah loo gaarsiiyay xoolo-dhaqatada dalka ee ka faidaystay barnaamijka DRIVE ee caymiska xoolaha. Lacagtan waxaa helay 17,734 xoolo-dhaqato ah oo is diwaangeliyay xilliyadii Gu’ga (April 2025) iyo Dayrta (October 2025). Bixinta caymiskan waxay timid kadib markii tusmada abaaraha Takaful ee ku salaysan xogta dayax-gacmeedka uu xaqiijiyay in roob la’aantii dhacday Dayrtii October–December 2025 ay si weyn u baabi’isay dhul-daaqsimeedka gobollo badan. Xoolo-dhaqatadii iibsatay caymiska abaaraha waxaa lacagaha si toos ah loogu shubay akoonnadooda moobilka. Qoysaska helay lacagtan ma aheyn kaalmo la siiyay, balse waa dad horey u iibsaday caymiska Takaful, oo ah nidaam waafaqsan Shareecada Islaamka kuna dhisan mabda’a wadaagga khataraha iyo iskaashiga bulshada. Caymiska Takaful waa aalad maaliyadeed oo lagu xoojinayo adkeysiga dhaqaale ee xoolo-dhaqatada Soomaaliyeed. Barnaamijka DRIVE waa tusaale ka mid ah hindisaha cusub ee Bangiga Adduunka ee la yiraahdo ‘AgriConnect’, kaas oo isku xiraya saddex arrin oo muhiim ah: 1-dib-u-habayn sharciyeed (sida hirgelinta Sharciga Takaful), 2-maalgelin guud iyo mid gaar, iyo 3-maalgashiga kaabayaasha dhijitaalka ah, Waxa uu si isku dhafan isugu xirayaa suuqyada xoolo-dhaqatada, adeegyada maaliyadeed, tignoolajiyada, iyo horumarinta xirfadaha. Source: goobjoog.com

Hay’adda sharcidejinta waa hay’adda ugu da’da weyn nidaamka dawladnimadeenna. Ma golaha ayaa qiimo lahayn, mise dad aan qiimahiisa garanayn ayaa dhex jooga? Sow ma ahan golaha madaxweynaha cod uga baahanyahay si uu madaxweyne u noqdo, ra’iisalwasaaraha iyo xukumaddiisuna ansixin uga baahan yihiin, markii ay si sax ah hawsha u gudan waayaanna awood u leh in uu la xisaabtamo, kana qaado xilka, maxaa keenay in hay’adahaas oo ay dastuur ahaan ka awood sarreeyaan u dabo fadhiistaan dawladnimada? Dhammaan weydiimahaas waa kuwa looga fadhiyo xildhibaannada ummadda Soomaaliyeed ku metela golaha. Mas’uuliyadahaas oo idil iyada oo ay saarantahay, haddana waxaan aragnaa xildhibaanno Soomaaliyeed oo ka arradan xishood, damiir iyo dadnimo—oo ka maqnaada kulamada golaha cudurdaar la’aan—fawdo, firinbi, feer iyo kuleetiga oo la isku dhagana ku suntan.Habdhaqannadaas waxa ay sabab u noqdeen in lagu tusaaleeyo iyagana ay isku tilmaamaan wax walba oo xun sida ciyaalweero, ********, iwm. Inkastoo muddaxileedka oo idil aysan ka marnayn muran iyo isqabqabsi, haddana kuma sii jirto marka la gaaro xilliga kalaguurka. Si la mid ah baarlamaannadii hore, Baarlamaanka 11aad ee Jamhuriyadda Federalkaah ee Soomaaliya, oo ay waqtigiisu ka harsan tahay wax ka yar laba bilood, ayaa dhex heehaabaya mawjado siyaasadeed oo aad u culus iyo rabshado sababay in la ganaaxo badi xildhibaannadii mucaaradka ahaa. Maxaa la isu Qabsadaa Dhammaadka Muddaxileedka: ma ‘Dan Soomaaliyeed’ mise ‘Dibudoorasho?’ Waxa la isku hayo ma ahan dan Soomaalieed ee waa dibudoorasho, waxa is-hayana waa muxaafad iyo mucaarad ee xildhibaanno isma hayaan. Arrintaas waxaa caddayn u ah seddaxda sano ee hore xildhibaannada waa wada muxaafad, waxa ayna quuddareeyaan jagooyin kale sida wasiir, wasiir-ku-xigeen, lataliye iwm. Marka rejadaas soo dhammaato ee sannadka ugu danbeeyo la gaaro inta wax ka heshay nidaamkaas mooyee inta kale ee quusatay ayaa noqda mucaarad, waxa ayna la saftaan madaxda dawladgoboleedyada mucaaradka ah, si ay kursiga xildhibaannimo mar kale u helaan. Garaad Wiilwaal ayaa laga hayaa oraahdii caanka ahayd ee “saca Naasa-adag iyo weedha maxaa kulmiyay?” Hadda maxaa kulmiya buuqa siyaasadeed ee golaha iyo dhammaadka muddo xileedka? Xildhibaanka muxaafadka ah waxa uu rumaysan yahay in hoggaanka talada haya ay siin karaan kursiga, sidaas oo kale kan mucaaradka ahna kursigiisu uu ku heli karo kaliya mucaaradnimo. Musharrixiinta madaxweyne waxa ay aaminsanyihiin inta xildhibaan ay soosaartaan ee ku xirantahay rejadooda madaxnimo. Waana sababta ay galaangal badan ugu yeeshan doorashada xildhibaannada. Ma jirto aragti kale oo kursiga dhaafsiisan iyo dib u doorasho. Yaa Bixiya Kursiga? Xildhibaannadu waxa ay baarlamaanka labadiisa aqal ku metelaan shacabka Soomaaliyeed, kuraastana waxaa iska leh beelo, waa sida nidaamka dawladnimadeennu yahay. Kursiga haddii ay bixiso beesha, maxaa keenaya in ay u doontaan madaxda dawladda federaalka ah, dawladgoboleedyada, iyo xubnaha mucaaradka ah oo aysan beesha uga doonan? Maxaase dhici lahaa haddii kursiga shacabka bixin lahaa, xildhibaannadana ka shaqayn lahaayeen danaha shacabka, sida haddaba ay uga shaqeeyaan danaha madaxda soo siisay. Xildhibaanka afar sano oo uu xor yahay, si sharaf iyo karaamana ugu adeego dadkiisa iyo dalkiisa ma waxaa kala qiimo badnaatay ihaano, gumayn i iyo sharafdhac in uu ku dhammaysto afartaas sano, si uu afar kale u helo? Doorasho mise Xulasho? Marka loo fiiriyo waxa dhacay iyo hannaankii ay kubsoo baxeen xildhibaannada, su’aasha meesha taagan ayaa ah ma loogu yeeri karaa doorasho? Doorashada marka ay si caddaalad ah u dhacdo waa mid xor iyo xalaal ah, markii labo musharrax midkood loo eexdo, ama uu laaluush siiyo codbixiyaaasha waa doorasho musuqmaasuq ah, balse maxaa loogu yeeraa doorasho hal musharrax uu u tartamayo? Waxyaabahaas oo la isu geeyay ayaa loo cuskan karaa in aan la oran karin doorasho oo ay kaga habboon tahay xulasho. Xulidda naf ahaanteeda waxaa xaq u leh beesha kursiga leh. Haddii ay u garato qof iyaga ka mid ah wanaag iyo waxqabadna ku tuhmayaan waa ay wanaagsanaan lahayd, balse marka uu ku soo xulo hoggaamiye maamulgoboleed, ama madaxweyne federaal ah, waxaa ka dhasha waxa maanta taagan oo ah, “qodobkaas ansixi, maalin heblaayo firinbi soo qaado, rabshad samee iwm”. Musuqa Xarkaha Goostay Siyaasiyiintu waa ganacsato oo kale, meel aysan lacagtooda uga soo noqonaynna, badanaa, kuma maalgashadaan. Kursi xildhibaan in milyan doolar lagu bixiyo maxaa ku qasbi kara, annaga oo og in lacagtaas afarta sano ee uu kursiga ku fadhiyo uusan mushaar ahaan u heli karin? Arrintaas waa uun labo midkood: Tan kowaad waa in lacagtaas iyo ka badan uu laaluush ahaan u heli doono dhawr bil kadib, marka la gaaro doorashada madaxtinimo. Tan labaad waa in ganacsato ay ka bixisay halkaas malyan, marka uu kursiga fadhiistana uu difaac adag u noqon doono, si ay u baalmaraan sharciga isaga oo adeesanayana magaca xasaanad. Doorasho Hufan Sidee faragelinta dawladda dhexe iyo dawladgoboleedyada meesha looga saari karaa, si loo helo xildhibaanno tayo leh? Doorasho xor ah waxaa qaban kara guddi madaxbannaan oo aan magaca “guddiga madaxa bannaan” uun wadan; maamulka meeshana loo daayo sugidda amniga iyo fududaynta doorashada. Musharrixiin badan ayaa loo diiday in ay ka degaan garoomada magaalooyinka dalka si ay doorashada uga qeybgalaan. Marka ay arrimaha noocaas ahi dhacaan waa in guddi kaalintiisa qaadan kara, musharraxa u doodi kara imaanshihiisa ku xira doorashada. Sidoo kale, tayada xildhibaannada waxaa qeyb ballaaran ka qaadan kara shuruudaha doorashada lagu xiro. Waa in laga tashadaa xildhibaan noocee ah ayay dadka iyo dalka Soomaaliyeeed u baahanyihiin? Shuruudahaas waxaa ugu muhiimsan waxbarasho, khibradshaqo iyo sumcad wanaag. Sidoo kalana, si sax loo dhaqangeliyaa shuruudaha, meeshana laga saara erayga “ama wax u dhigma”. Ereygaas waxa uu fursad siinayaa kuwa ku guuldarraystay in ay buuxiyaan shuruudahaas, waana halka ay sarta ka qurunsan tahay. Source: goobjoog.com

Xukuumadda Somaliland iyo qaramada Midoobay,ayaa ka wada hadlay saamaynta isbedelka Cimilada iyo la qabsigeeda. Wasiirka Wasaaradda Deegaanka iyo Isbeddelka Cimilada Somaliland Mudane Cabdilaahi Jaamac Cismaan(Geelijre,ayaa kulan la yeeshay, wefti ka socday Haya’adda Qaramada Midoobay ee la yidhaahdo UN Capita Development Fund (UNCDF) oo booqasho ku jooga dalka. Kulanka weftiga iyo wasiirka oo ka qabsoomay xafiiska wasiirka wasaaradda deegaanka iyo isbedelka Cimilada Cabdilaahi Jaamac Cismaan,ayaa lagaga wada hadlay isbedelka Cimilada iyo siday uga wada shaqayn lahaayeen Somaliland iyo qaramada Midoobay isbedelka cimilada saamaynta ka dhalata iyo laqabsigeeda. Kulanka wasiirka oo ay ku wehelinyaan Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Deegaanka iyo Isbedelka Cimilada Mudane Abdi Ali Mahdi, iyo La-taliyayaasha Wasaaradda Degaanka iyo Isbedelka Cimilada, ayaa maanta oo ay taariikhdu tahay 03.03.2026 kulan la qaatay Weftigan dhanka UNCDF oo hogaaminayey Dr. Mkhululi Nucbe oo ah Country Manager, iyo Dr. Brend Panella oo aheyd Investment Specialist iyo Mohamed Ahmed oo ah Programme specialist. Kulanka ayaa intii uu socday, waxaa diiradda lagu saaray sidii loo horumarin lahaa iskaashi wax-ku-ool ah oo lagu taageerayo mashaariicda la xidhiidha la qabsiga iyo yaraynta saameynta isbeddelka cimilada (WASH and Climate Resilience). Kulanka waxa uu muujinayaa sida ay Wasaaradda Deegaanka uga go’an tahay xoojinta iskaashiga caalamiga ah iyo helidda maalgelin lagu hirgeliyo mashaariic wax-ku-ool ah oo wax ka tara caqabadaha isbeddelka cimilada, gaar ahaan kuwa saameeya bulshada nugul iyo deegaanka. Qaran News

​Dalka Iran wuxuu galay bog cusub oo ka mid ah taariikhdiisa casriga ah, ka dib markii uu hoggaanka dalka si rasmi ah ula wareegay Mojtaba Khamenei, isagoo beddelay aabbihiis Ayatollah Ali Khamenei oo la dilay toddobaadkii la soo dhaafay. Isbeddelkan weyn ee ku yimid talada Jamhuuriyadda Islaamiga ah ayaa dhalisay hadal-hayn caalami ah, maadaama uu Mojtaba hadda fadhiyo kursiga go’aanka ugu dambeeya ee dalkaas, isagoo noqonaya hoggaamiyihii saddexaad ee dalku yeesho tan iyo kacankii 1979-kii. ​Mojtaba Khamenei, oo dhashay sannadkii 1969 isagoo ku dhashay magaalada barakaysan ee Mashhad, ma ahan weji ku cusub loolanka awoodda ee Iran. In kasta oo uu muddo dheer ka shaqaynayay daah-gadaashiisa, haddana dilka naxdinta leh ee aabbihiis ayaa qasab ka dhigay inuu masraha soo istaago si uu u badbaadiyo nidaamka. Mojtaba waa wadaad aqoon durugsan u leh culuumta diinta ee magaalada Qom, balse waxa uu ku xoog badnaa dhanka maamulka xafiiska aabbihiis iyo isku xirka laamaha amniga ee ugu awoodda badan dalka. ​Hoggaamiyahan cusub waxa uu garab xooggan ka helayaa Ciidanka Ilaalada Kacanka (IRGC), kuwaas oo u arka Mojtaba inuu yahay qofka kaliya ee xajin kara mabaadi’da adag ee kacanka, isla markaana ka aargoosan kara gacantii ka dambaysay dilkii aabbihiis. Khibraddiisa muddada dheer ee uu ku dhex jiray xafiiska “Beit-e Rahbari” ayaa u saamaxday inuu si degdeg ah u hantiyo kalsoonida Golaha Khubarada, kuwaas oo si degdeg ah u ansixiyay hoggaamintiisa si looga baaqsado firaaq dhanka awoodda ah iyo qalalaaso ka dhasha dilkii Ali Khamenei. ​La wareegidda xilka ee Mojtaba Khamenei waxay soo afjartay loolankii muddooyinkii u dambeeyay ka dhex jiray madaxda sare ee dalka, waxayna Iran u horseeday nidaam cusub oo u muuqda mid dhaxal ah, in kasta oo ay duruufaha amnigu ku khasbeen. Caalamka ayaa hadda indha-dheer ku eegaya sida uu hoggaamiyahan cusub u maareyn doono xiisadaha ka dhalatay dilka aabbihiis iyo mustaqbalka xiriirka Iran ay la leedahay quwadaha waaweyn iyo dalalka gobolka. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiiru-dowlihii Wasaaradda Shaqada iyo Arrimaha Bulshada, ahna xildhibaan ka tirsan Golaha Shacabka Caynaanshe Yuusuf Xuseen oayaa xalay ku dhowaaqay inuu iska casilay xilka wasiiru-dowlaha ee uu ku hayay xukuumadda Dan Qaran, sababa la xiriira xiisadda taagan. Xildhibaan Caynaanshe oo laga soo doorto Puntland ayaa xalay goor dambe ku shaaciyay go’aankan, isaga oo sababta ku sheegay khilaafaka xooggan ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo maamulka uu kasoo jeedo ee Puntland. Waxaa kale oo uu intaasi ku daray inuu la dareen yahay madaxda iyo shacabka Puntland, uuna kasoo horjeedo, sida haatan wax loo wado, maadaama lagu kala aragti duwanaaday wax ka beddalka dastuurka dalka. Sidoo kale, Caynaanshe ayaa u mahad-celiyay madaxwenaha iyo ra’iisul wasaaraha oo ku aaminay xilka uu haatan iska casilay, sida uu ku sheegay shirkiisa jaraa’id. “Kursiga aan ku fadhiyo waxa aan ku metalaa Shacabka iyo Puntland sidaas awgeed waxa ay raalli ka yihiin ayaan raali ka ahay, waxa aan halkaan ku caddaynayaa in aan iska casilay xilka Wasiiru Dowlaha Wasaaradda Shaqada & Arrimaha Bulshada, aniga oo u mahadcelinayo Madaxweynaha JFS iyo Ra’iisul Wasaaraha XFS oo xilkaan igu aaminay” ayuu yiri Caynaanshe Yuusuf Xuseen. Is-casilaadda wasiirkan ayaa kusoo aadeysa xilli xasaasi ah, uuna kasii darayo khilaafka u dhexeeyay Villa Somalia iyo Puntland, kaas oo sii xoogeystay markii Muqdisho lagu xayiray xildhibaannada kasoo jeedo maamulkaasi. Waxaa kale oo xalay dhacday in magaalada Muqdisho lagu xiro Axmed Cabdi Maxamuud Hurre oo ah la-taliye sare oo ka tirsan madaxtooyada maamul-goboleedka Puntland, iyada oo lagu eedeeyay falal carqaladeynaya amniga. Tallaabadan ayaa dhalisay caro xooggan iyo cambaareyn durba kasoo yeertay maamulka Puntland, kuwaas oo falkan ku tilmaamay “afduub” sharci-darro ah oo dhacay xilli habeen ah. The post Wasiir ka tirsan xukuumadda Xamza oo is-casilay + Sababta appeared first on Caasimada Online.

Tehran (Caasimada Online) — Markii ay Israa’iil iyo Mareykanku billaabeen duullaankooda ka dhanka ah Iiraan, ujeeddada asaasiga ah ee laga lahaa waxay ahayd in si degdeg ah xukunka looga tuuro nidaamka Tehraan. In kasta oo natiijadaas ay weli si rasmi ah miiska u saaran tahay, farriimihii ugu dambeeyay ee ka imanaya Washington ayaa muujinaya in dib-u-qiimeyn lagu sameeyay qorshahaas bilowga ahaa. Xaaladda ka jirta dhulka ayaa ku guuldareysatay inay dhaliso naxdintii iyo kacdoonkii shacab ee la filayay inay horseedaan in Iiraan ay gudaha ka dunto. Sida uu dagaalku u galay maalintiisii afaraad, waxa uu u fiday qaab baaxad leh. Beddelkii uu nidaamka Jamhuuriyadda Islaamiga ah burburi lahaa, waxa uu qaatay xeelad adkeysi ah, isagoo weerarro khasaare geystay la beegsaday goobo lala xiriirinayo cadowgiisa. Xaaladdan ayaa ku qasbeysa Mareykanka iyo Israa’iil inay dib u qaabeeyaan qorshehoodii xukun-ka-tuurista iyo fikradihii ay ka qabeen in Iiraan ay oggolaan doonto wadahadal. Geeridii Hoggaamiyihii Sare ee Iiraan, Cali Khamenei, kaddib, Tehraan waxay wada-hadal u aragtaa mid aad u fog. Sidaa darteed, Iiraan ayaa si qabow uga jawaabtay baaqyada diblomaasiyadeed ee dalalka gobolka, iyadoo si cad uga digtay waddamada martigeliya saldhigyada iyo hubka milateri ee Mareykanka. Tani ma ahan oo keliya madax-adayg ku saleysan fikir, balse waa qiimeyn xeeladeed oo xaqiijinaysa in wada-hadal ama xabbad-joojin aan dhalin isbeddel dhab ah ay horseedi karto weerar ka sii weyn mustaqbalka dhexe. Laba arrimood oo la taaban karo ayaa sii xoojinaya walaacan. Marka hore, maamulka Mareykanka laftiisa ayaa qirtay in dagaalku uusan noqon doonin mid gaaban ama xaddidan. Janaraal Dan Caine, oo ah guddoomiyaha Taliyeyaasha Ciidamada Mareykanka, ayaa xarunta Pentagon-ka ka sheegay in “la filayo khasaare dheeraad ah”. Xoghayaha Difaaca Pete Hegseth ayaa isku dayay in uu dejiyo cabsida isagoo yiri, “Kani ma ahan Ciraaq. Ma ahan mid aan dhammaad lahayn.” Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa isna ku celceliyay hadalkan, si loo yareeyo walaaca isa soo taraya ee laga qabo in wejigii koowaad ee weerarrada uusan dhalin guulihii la filayay. Intaa waxaa dheer, Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka Marco Rubio ayaa sii ballaariyay yoolalka howlgalka, isagoo xusay in Mareykanku doonayo in uu tirtiro awoodda gantaallada ballistic-ga ee Iiraan. Rubio waxa uu sheegay inay hayaan bartilmaameedyo ayna qaadi doonaan tallaabo kasta oo lagama maarmaan ah inta ay qaadanayso si loo gaaro yoolalkaas. Tani waxay caddaynaysaa in Mareykanka iyo Israa’iil ay aad uga fog yihiin xaqiijinta natiijooyinkii istaraatiijiyadeed ee ay markii hore dejiyeen. Farqiga u dhexeeya yoolalka iyo xaqiiqada ayaa abuuray culeys ah in la helo waddo cusub oo looga baxo dagaalka. Israa’iil ayaa muddo dheer ku doodayay in la rido nidaamka Iiraan ay aakhirkii u baahan doonto ciidamo dhulka ah. Xaaladdan dhexdeeda, in Washington ay istaraatiijiyadeeda ku darto kooxaha mucaaradka Iiraan iyo Kurdiyiinta ayaa u muuqata mid soo ifbaxeysa. Hadalkii Rubio ee ahaa in aysan hadda diyaar u ahayn ciidamo dhulka ah balse madaxweynuhu leeyahay ikhtiyaaro uusan meesha ka saarayn, ayaa soo jeedinaysa in Mareykanku laga yaabo inuu diyaar u yahay inuu wajaho khatar weyn iyo dagaal dheer si uu u kabo gaabiska istaraatiijiyadeed ee bilowga ah. Dhaqdhaqaaqa Iiraan ayaa dhankeeda isbeddelay, iyadoo go’aansatay in ay ka tanaasusho weeraradii goosgooska ahaa ee cuslaa ee ay ku haysay Israa’iil, ayna ku beddesho weerarro joogto ah oo baahsan kuwaas oo loogu talagalay in lagu daaliyo awoodaha difaaca cadowga. Sarkaal sare oo ka tirsan milateriga Iiraan ayaa si furan u qirtay in kastoo isgaarsiinta xarumaha taliska ay go’day markii hore, unugyada ciidamadu ay sameeyeen qorsheyaal beddel ah oo ay ku howlgaleen, haatanna la soo celiyay isku-xirka. Sarkaalka ayaa yiri: “Awooddeenna ayaa noo oggolaanaysa in aan dagaalkan gobolka ka wadno bilo. Waxaan bixinnay qiimihii ugu sarreeyay – waxaan waynay hoggaamiyaheennii. Laakiin khasaaraha Mareykanka ayaa ka sii badnaan doona. Kaydkeenna iyo qorsheyaasheenna waa kuwa is-waafaqsan.” Tijaabada adkeysiga Iiraan ayaa mar hore laga dareemay gobolka. Weerarrada naafeynta ah ee Iiraan ay ku beegsatay ugu yaraan lix saldhig milateri oo Mareykanku ku leeyahay Bariga Dhexe ayaa shaki geliyay awoodda difaac ee waddamada Khaliijka ee martigeliya hantida Mareykanka. Dalalka Imaaraadka Carabta iyo Qatar ayaa la soo sheegayaa inay wajahayaan khatar ah inuu si dhaqso ah u dhammaado kaydkooda hubka difaaca qaarkood, ayna raadsadeen taageero. Wadahadal dhex maray Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin iyo madaxda Imaaraadka iyo Qatar, waxaa la soo wariyay in Imaaraadku ka cawday in dalkooda la weeraro iyadoo aan loo adeegsan goob laga weeraro Iiraan, Putin-na uu u ballanqaaday inuu farriintaas gaarsiin doono Tehraan. Tani waxay muujinaysaa in Iiraan ay si ula kac ah u carqaladaynayso shabakadaha isbahaysiga Mareykanka ee gobolka, iyadoo xusuusinaysa dalalka Khaliijka in haddii Iiraan ay ka badbaaddo wejigan, ay mar kasta geysan karto khasaare intaas ka badan. Tamarta iyo ganacsiga badda ayaa weli ah aaladda ugu khatarta badan ee xeeladda Iiraan ay ku kordhinayso qiimaha dagaalka. Digniinaha Iiraan ee ku wajahan maraakiibta maraya Marinka Hormuz ayaa cabsi weyn geliyay suuqyada iyo shirkadaha caymiska. Sicirka shidaalka iyo gaaska ayaa cirka isku shareeray, iyadoo Sucuudiga uu xiray warshadiisii ugu weyneyd ee sifeysa saliidda, halka Qatar ay xirtay xaruntii ugu weyneyd adduunka ee soo saarta gaaska dabiiciga ah ee dareeraha ah (LNG). Tehraan ayaa rumeysan in xitaa haddii khasaaraha milateri ee Mareykanka uu xaddidan yahay, carqaladeynta ganacsiga caalamiga ah ay labalaabi doonto qiimaha siyaasadeed iyo dhaqaale ee dagaalka. Dhanka gudaha Iiraan, iyadoo aysan muuqan kacdoon shacab oo weyn oo ka dhan ah dowladda, haddana arrin layaab leh ayaa noqotay wadahadallo dhanka khadka taleefanka ah oo la sheegay in Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu la yeeshay hoggaamiyeyaasha Kurdiyiinta. Ilo u hadlay Israa’iil ayaa xusay in qowmiyadaha Azaariyinta, Kurdiyiinta, Luuriyiinta, iyo kooxaha Sunniga ah ee waqooyi-galbeed ay u diyaar garoobeen in la kiciyo. Iiraan ayaa qorshahan ku tilmaantay mala-awaal ay Israa’iil ka iibinayso dadka laga tirada badan yahay. Iiraan ma aysan beegsan oo keliya saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq, balse waxay sidoo kale weerartay ugu yaraan shan xero oo ku yaalla meel u dhow magaalada Erbil oo ay leeyihiin kooxaha mucaaradka Kurdiyiinta Iiraan ee KDPI iyo PAK. Ugu dambeyntii, muuqaalka soo baxaya ayaa tilmaamaya in jiheynta dagaalka aysan go’aamin doonin guulo ciidan oo degdeg ah, balse ay ku xirnaan doonto isku-geynta khasaaraha labada dhinac. Mareykanka ayaa dagaalka u arka mid dhalin kara khasaare muddo dheer socda, halka Iiraan ay ugu jawaabayso in ay waqtiga dheereyso oo ay culeyska u qaybiso wejiyo kala duwan oo isku xiran: dhaqaalaha, shidaalka, iyo isbahaysiga gobolka. Su’aasha ugu weyn ee haatan taagan ayaa dhaafsan Iiraan: Sidee ayay khayraadka iyo baylahda uu dagaalkani banaanka soo dhigay u saameyn doonaan qorshaha istaraatiijiyadeed ee Washington ee ku wajahan Shiinaha? Sidaa darteed, dhibaatada Iiraan ma ahan oo keliya tijaabo goboleed, balse waa tijaabo adag oo lagu eegayo xadka awoodda dhabta ah ee Mareykanka. The post Xeeladda cusub ee Iiraan ee Mareykanka ku qasbi doonta in uu ka laabto dagaalka appeared first on Caasimada Online.

Bangiyada iyo shirkadaha adeegyada maaliyadeed ee Maraykanka ayaa galay feejignaan amni oo sare kadib markii ay soo baxeen walaacyo ku saabsan suurtagalnimada weerarro internet (cyberattacks) oo la xiriira colaadda sii xoogeysanaysa ee u dhaxaysa Maraykanka iyo Iiraan. Warbixin ay baahisay wakaaladda wararka Reuters ayaa sheegaysa in hay’adaha maaliyadeed ee Maraykanka ay kordhiyeen kormeerka amniga internetka, maadaama khataraha weerarrada cyber-ka ay inta badan kordhaan marka ay jiraan xiisado siyaasadeed ama dagaallo caalami ah. Xiisadda cusub ayaa ka dhalatay kadib weerar cirka ah lagu dilay hoggaamiyaha sare ee Iran, Ayatollah Ali Khamenei, toddobaadkii hore, taas oo sii hurisay colaadda Bariga Dhexe isla markaana saameyn ku yeelatay suuqyada dhaqaalaha ee caalamka. Saraakiil ka tirsan waaxda bangiyada ayaa sheegay in bangiyadu si gaar ah uga walaacsan yihiin weerarro ay fulin karaan kooxo hackers ah oo taageersan Iran, ayadoo Weeraradaas ay ka mid noqon karaan kuwa loo yaqaan DDoS (Distributed Denial-of-Service), oo ah marka server ama website lagu daadiyo xog aad u badan si loo hakiyo shaqadiisa. Todd Klessman, oo ka tirsan ururka shirkadda maaliyadda ee SIFMA, ayaa sheegay in hay’adaha maaliyadeed ay had iyo jeer feejigan yihiin, gaar ahaan marka ay kordhaan khataraha amniga internetka ee caalamiga ah. “shirkaduhu mar walba waa diyaar inay ka jawaabto khataraha cyber-ka, gaar ahaan marka ay sare u kacaan khataraha amniga ee caalamka,” ayuu yiri Klessman. Qiimeyn ay sameeyeen hay’adaha sirdoonka Maraykanka ayaa tilmaamaysa in kooxo hackers ah oo taageersan Iiraan ay suurtagal tahay inay qaadaan weerarro heer hoose ah oo ka dhan ah shabakadaha Maraykanka, inkastoo aysan weli muuqan weerarro waaweyn. Hay’adda qiimeynta deymaha ee Morningstar DBRS ayaa sidoo kale ka digtay in colaadda sii socota ay kordhin karto khataraha cyber-ka ee bangiyada iyo shirkadaha maalgashiga caalamka. Warbixin kale oo ay soo saartay ururka FS-ISAC sanadkii 2025 ayaa muujisay in waaxda adeegyada maaliyadeed ay ahayd bartilmaameedka ugu weyn ee weerarrada DDoS sanadkii 2024, iyadoo dagaallada ka socda Ukraine iyo Gaza ay kordhiyeen weerarrada hackers-ka ee loo yaqaan “hacktivism”. Inkasta oo aan dhawaan la arkin weerar cyber oo si weyn u curyaamiya nidaamka maaliyadeed ee Maraykanka, haddana weerarro yaryar iyo kuwa madax-furasho (ransomware) ah ayaa hore u saameeyay qaybo ka mid ah suuqyada maaliyadda. Xeeldheerayaasha amniga internetka ayaa sheegaya in bangiyada iyo hay’adaha maaliyadeed ay sii xoojinayaan difaacyadooda si loo ilaaliyo nidaamyada lacag bixinta, suuqyada ganacsiga iyo nidaamyada kale ee muhiimka u ah dhaqaalaha Maraykanka. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Onlien) – Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ayaa shaaca ka qaaday in ay xabsiga dhigeen la-taliye sare oo ka tirsan madaxtooyada maamul-goboleedka Puntland, iyagoo ku eedeeyay falal carqaladeynaya amniga. Tallaabadan ayaa dhalisay caro xooggan iyo cambaareyn durba kasoo yeertay maamulka Puntland, kuwaas oo falkan ku tilmaamay “afduub” sharci-darro ah oo dhacay xilli habeen ah. Qoraal rasmi ah oo kasoo baxay ciidanka booliska ayaa lagu caddeeyay in ay gacanta ku dhigeen Axmed Cabdi Maxamuud Hurre, oo ah la-taliyaha madaxweynaha Puntland ee dhanka arrimaha bulshada. Booliska ayaa ku dooday in sarkaalkan uu ku guda jiray “falal liddi ku ah amniga,” isla markaana uu haatan kiiskiisu ku socdo baaritaan. “Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed oo gudanaya waajibaadkiisa qaran ayaa caawa soo qabtay eedaysane Axmed Cabdi Maxamuud Hurre oo ku howlanaa falal amniga lid ku ah, waxaana ku socota Baaris,” ayaa lagu yiri qoraal uu taliska booliska soo dhigay barta facebook oo uu la socday sawirka Hurre. Dhanka kale, dowladda Puntland ayaa si adag u beenisay sheegashada booliska, iyadoo ku eedeysay hay’adaha amniga ee dowladda federaalka inay weerar gaadmo ah oo aan marmarsiiyo lahayn ku qaadeen hoteelka Airport ee magaalada Muqdisho, abaaro 3:00 habeenimo ee saqdii dhexe ee Arbacada. Maamulka Puntland ayaa sheegay in ciidamada federaalku ay gacan-qaad iyo jirdil u geysteen xildhibaanno ka kala tirsan labada aqal ee baarlamaanka Soomaaliya oo deganaa hoteelkaas, kadibna ay si xoog ah ku kaxeysteen Mudane Hurre. “Falkan waa mid ugub ku ah Dowladdnimada, iyadoo aan sifo sharci ah loo soo marin oo uusan jirin wax danbi ah oo ay geysteen waxaa hotel AirPort loogu daatay Xildhibaannada iyo Senatarada Puntland, waxaa halkaasi ka dhacay jirdil iyo Afduub,” ayuu maamulka Puntland ku yiri bayaan uu soo saaray, Puntland ayaa ka digtay in xariggan xasaasiga ah ee dhacay saqdii dhexe uu halis ku yahay inuu kasii daro xiisadda siyaasadeed ee muddooyinkii dambe u dhexaysay dowladda dhexe ee fadhigeedu yahay Muqdisho iyo maamul-goboleedkaas. Bayaanka kasoo baxay Puntland ayaa loogu hanjabay dowladda dhexe, iyadoo lagu yiri ““Waxkasta oo ka dhasha falkaasi foosha xun waxaa masuuliyadeeda qaadaysa Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya.” The post Booliska oo Muqdisho ku xiray la-taliyaha Saciid Deni appeared first on Caasimada Online.

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa khadka taleefanka kula xiriiray hoggaamiyeyaasha Kurdiyiinta ee dalka Ciraaq, si ay uga wada hadlaan dagaalka ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iiraan iyo wejiyada xiga ee uu dagaalkaas yeelan karo. Ilo xog-ogaal ah oo la hadlay warbaahinta Axios ayaa xaqiijiyay in wadahadalladan ay dhaceen maalin uun kadib markii uu bilowday ololaha duqeymaha culus ee ka dhanka ah xukuumadda Tehran. Kurdiyiinta ayaa kumanaan askari ku leh xuduudda ay wadaagaan Iiraan iyo Ciraaq, waxayna maamulaan deegaano istaraatiiji ah oo door weyn ka ciyaari kara isbeddelka awoodeed ee dagaalka. Sidoo kale, Kurdiyiinta Ciraaq ayaa xiriir qotodheer la leh bulshada laga tirada badan yahay ee Kurdiyiinta Iiraan. Saddex ilo-wareed ayaa xaqiijiyay in Trump uu la hadlay labada hoggaamiye ee ugu weyn garabyada Kurdiyiinta Ciraaq, kuwaas oo kala ah Mascuud Barzani iyo Bafel Talabani. Mid ka mid ah ilaha xog-ogaalka ah ayaa wadahadalladan ku tilmaamay kuwo “xasaasi ah,” isagoo ka gaabsaday inuu bixiyo faahfaahin dheeri ah oo ku saabsan nuxurka xogaha la isweydaarsaday. Maskaxda qorshahan Wadahadalladan taleefanka ayaa dhashay kadib olole hoose iyo riixid diblomaasiyadeed oo bilooyin qaatay, taas oo uu daaha gadaashiisa ka waday Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu. Israa’iil ayaa tobanaan sano xiriir dhaw oo dhanka amniga, milateriga, iyo sirdoonka ah la lahayd Kurdiyiinta ku kala sugan Suuriya, Ciraaq, iyo Iiraan. Sarkaal ka tirsan maamulka Mareykanka ayaa xusay in aragtida guud, gaar ahaanna midda Netanyahu, ay tahay in Kurdiyiintu ay hubka qaadan doonaan, kacdoonna ay ka dhex ridi doonaan Iiraan. Bafel Talabani, oo ah hoggaamiyaha xisbiga Midowga Waddaniyiinta Kurdistan (PUK), ayaa maalintii Talaadada xaqiijiyay inuu Trump kala hadlay dagaalka Iiraan. Sida ku cad bayaan kasoo baxay xisbiga PUK, Talabani ayaa kulan uu xisbigiisa la yeeshay uga warramay in Madaxweyne Trump uu si cad u qeexay ujeedooyinka Mareykanka ee dagaalkan haatan socda. Netanyahu, oo u ololeynayay in duqeymo lagu qaado Iiraan nidaamkana la tuuro, ayaa ahaa shakhsigii ugu horreeyay ee qadiyadda Kurdiyiinta hordhigay Trump xilligii ay ku kulmeen Aqalka Cad. Sarkaalka ayaa yiri, markii uu Netanyahu la fariistay Trump saacado badan, wuxuu u muuqday inuu wax walba sii diyaariyay, isagoo sii qorsheeyay cidda beddelaysa nidaamka iyo doorka Kurdiyiinta oo uu u kala qaybiyay dhowr kooxood oo kacdoon samayn doona. Afhayeenka Aqalka Cad, Karoline Leavitt, oo si gaar ah wax looga weydiiyay wicitaanada Trump ee Kurdiyiinta, ayaa ka gaabsatay inay bixiso tafaasiil, balse waxay u sheegtay Axios in Madaxweyne Trump uu maalmihii lasoo dhaafay xiriir la sameynayay xulafo iyo saaxiibo badan oo ku sugan gobolka. Midowga Kurdiyiinta Dhanka kale, Xisbiga Xorriyadda Kurdistan oo ah koox mucaarad ku ah Iiraan, saldhigna ku leh ismaamulka Kurdistan ee Ciraaq, ayaa Axaddii ku eedeeyay Tehran inay ku qaadday olole duqeymo gantaallo iyo Drones ah oo aargoosi ah. Lix maalmood un ka hor inta uusan dagaalku qarxin, shan kooxood oo ka tirsan mucaaradka Kurdiyiinta Iiraan oo gabaad ka dhiganaya Ciraaq ayaa ku dhawaaqay dhismaha Isbaheysiga Xoogagga Siyaasadda ee Kurdistan-ta Iiraan, si ay ula dagaallamaan xukuumadda Tehran. Kurdiyiinta ayaa ah qowmiyadda labaad ee ugu weyn dalka Ciraaq iyo mid ka mid ah kuwa ugu weyn Iiraan, waxaana inta badan lagu tilmaamaa qowmiyadda ugu weyn caalamka ee aan lahayn dal u gaar ah, iyadoo dhulkooda taariikhiga ah uu isku xiro koonfur-bari Turkiga, waqooyiga Suuriya, waqooyiga Ciraaq, iyo waqooyi-galbeed Iiraan. Kurdiyiinta ayaa maamula dhul is-maamul ah oo ku yaalla waqooyiga Ciraaq, kaas oo suurto-galay kadib duulaankii Mareykanka ee 2003-dii lagu riday kaligii-taliye Saddam Hussein. Dagaalyahannada Kurdiyiinta oo loo yaqaanno “Peshmerga” – oo macnaheedu yahay ‘kuwa wajaha dhimashada’ – ayaa leh khibrad dagaal oo tobanaan sano ah, iyagoo kasoo dagaallamay Ciraaq iyo Suuriya xilligii ay la dagaallamayeen kooxda Daacish (ISIS). Ka-qaybgalka dagaalyahannadan ruug-caddaaga ah ee jooga furumaha hore ayaa dagaalka dhulka siin doona awood muhiim ah oo kaabta duqeymaha cirka ee Mareykanka iyo Israa’iil ay bilaabeen Sabtidii. Tallaabadan ayaa u eg tii uu Mareykanku adeegsaday Dagaalkii Afghanistan ee 2001-dii, markaas oo uu taageero xooggan oo dhanka cirka ah siiyay xoogagga dhulka ee qowmiyadaha laga tirada badan yahay si ay u ridaan nidaamkii Daalibaan. Caqabadda Turkiga Si kastaba ha ahaatee, Kurdiyiinta ayaa cilaaqaad aad u xun la leh dalka Turkiga oo xulafo la ah Mareykanka, kana tirsan isbaheysiga NATO, taas oo abuuri karta caqabad weyn oo dhanka diblomaasiyadda ah. Sarkaalka ayaa xusay in Madaxweyne Trump uu la hadlayo dhinac walba, isagoo wada-hadallo la yeeshay madaxda Kurdiyiinta iyo waliba Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan. Sidoo kale, ku-dhawaaqistii isbaheysiga Kurdiyiinta Iiraan ayaa toddobaadkii hore xiisad ka dhex abuurtay iyaga iyo kooxaha mucaaradka ah ee dibad-joogga ah ee uu hoggaamiyo dhaxal-sugihii hore ee Iiraan, Reza Pahlavi. Inkastoo dejiyeyaasha siyaasadda Mareykanku ay aaminsan yihiin in Netanyahu laga yaabo inuu si xad-dhaaf ah u buunbuuniyay tirada Kurdiyiinta ee hubka ka qaadan doona Iiraan, sarkaalka ayaa caddeeyay in arrintani aysan ahayn mid la dhayalsan karo. Wuxuu hadalkiisa kusoo xiray in doorka dhabta ah ee ay Kurdiyiintu ku yeelan karaan dagaalka amaba xilliga Iiraan-ta dagaalka kadib, uu yahay arrin miisaan culus leh oo u baahan qiimeyn qotodheer. The post TRUMP oo codsi u diray kooxaha kurdiyiinta xilli ay xaaladdu is-beddeshay appeared first on Caasimada Online.

Puntland ayaa sheegtay in dowladda Federaalka Soomaaliya weerar ku qaaday xildhibaannada ku metela labada aqal ee diidan wax ka baddelka dastuurka, islamarkaana loo gaystay jirdil iyo afduub. Puntland waxay tilmaantay in xildhibaannada iyo senatarada loogu daatay Hotel Airport ee Muqdisho oo ku yaalla xarunta Xalane. Sidoo kale waxay Puntland ku eedeeysay dowladda Federaalka afduub ay sheegtay in loo geystay La-taliyaha Madaxweynaha Puntland ee arrimaha Bulshada Axmed Cabdi Hurre. Qoraal maanta ka soo baxay madaxtooyada Puntland ayaa lagu yiri “Dowladda Puntland ee Soomaaliyeed waxay siweyn u cambaareynaysaa weerarka saaka (03:00am) Dowladda Federaalka Soomaaliya ku qaaday, Xildhibaannada Puntland ku metela labada Aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya ee ku sugan Hotel Airport (Muqdisho), iyo Afduubka loo geystay La-taliyaha Madaxweynaha Puntland ee arrimaha Bulshada Mudane Axmed Cabdi Hurre”. “Falkan waa mid ugub ku ah Dowladdnimada, iyadoo aan sifo sharci ah loo soo marin oo uusan jirin wax danbi ah oo ay geysteen waxaa hotel AirPort loogu daatay Xildhibaannada iyo Senatarada Puntland, waxaa halkaasi ka dhacay jirdil iyo Afduub” ayaa la raaciyay. Qoraalka ayaa lagu soo gabagabeebay “Waxkasta oo ka dhasha falkaasi foosha xun waxaa masuuliyadeeda qaadaysa Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya”. PUNTLAND POST

Muqdisho (Caasimada Online) — Dowladda Shiinaha ayaa Talaadadii shaacisay in si nabad ah lagu soo furtay markab kalluumeysi oo ay kooxo hubeysan ku afduubteen xeebaha Soomaaliya maalintii Isniinta, iyadoo ka digtay in isku day kasta oo lagu carqaladeynayo xiriirka labada dal uu fashilmi doono. War-saxaafadeed kasoo baxay Safaaradda Shiinaha ee Soomaaliya ayaa falkan afduubka ah lagu cambaareeyay, laguna tilmaamay “fal arxan darro ah oo qaawan” kaas oo halis geliyay badqabka shaqaalihii saarnaa markabka iyo guud ahaan isku-socodka maraakiibta caalamiga ah. Xukuumadda Beijing ayaa caddeysay inay sii wadi doonto qaadista tallaabo kasta oo lagama maarmaan ah si ay si adag ugu difaacdo xuquuqda sharciga ah iyo danaha muwaadiniinteeda iyo shirkadaheeda ka hawlgala dibadda. Waxay sidoo kale tilmaantay inay la kaashanayso dhinacyada ay khusayso si loo sugo amniga badaha. “Isku day kasta oo lagu doonayo in lagu wiiqo ama lagu carqaladeeyo iskaashiga u dhexeeya Shiinaha iyo Soomaaliya waa mid fashil ku dambayn doona,” ayaa lagu yiri qoraalka safaaradda, iyadoo tixraacaysa saaxiibtinimada soo jireenka ah iyo tan qotada dheer ee ka dhexaysa labada waddan. Safaaradda ayaa xustay in dowladda Shiinuhu ay wada-shaqeyn dhow la yeelatay mas’uuliyiinta Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamul-goboleedka Puntland intii lagu guda jiray dhacdadan, taas oo ka dhacday biyaha u dhow xeebaha maamulkaas. Sida laga soo xigtay hawlgalka diblomaasiyadeed ee Shiinaha, xukuumadda Muqdisho ayaa dib u xaqiijisay in maraakiibta kalluumeysiga ee Shiinuhu ay uga hawlgalaan biyaha Soomaaliya oggolaansho rasmi ah, ayna si buuxda u dhawraan shuruucda maxalliga ah ee dalka. Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale sheegtay inay si dhab ah u tixgelinayso walaaca dhinaca amniga ah ee Shiinaha, ayna diyaar u tahay inay ka wada shaqeeyaan meelaha labada dhinacba faa’iidada u ah, oo ay waaxda kalluumeysigu ugu horreyso. Ugu dambayn, dowladda Shiinaha ayaa wacad ku martay inay sii wadi doonto iskaashiga ay la leedahay xukuumadda Muqdisho ee dhinacyada kala duwan, si loo sii xoojiyo isbahaysiga istaraatiijiyadeed iyo wax-wada-qabsiga u dhexeeya labada qaran The post Shiinaha oo ka digay qorshe lagu wiiqayo xiriirka DF kala dhaxeeya kadib afduubkii… appeared first on Caasimada Online.

Ciidanka Boliiska Soomaaliya ayaa xabsiga u taxaabay Axmed Cabdi Maxamuud Hurre oo ah la-taliyaha amniga ee madaxweynaha dowlad goboleedka Puntland, kaas oo lagu eedeeyay inuu ku howlanaa falal amniga lid ku ah. Howlgal qorsheysan oo ay fuliyeen ciidamada ammaanka ayaa lagu soo qabtay ninkn, iyadoo la sheegay in haatan baaris lagu wado, sida lagu xusay bayaan ka soo baxay Booliska. Booliska Soomaaliya faahfaahin dheeraad ah kama bixin nooca falka uu ninkani ku howlanaa, balse maamulka Puntland ayaa xariggiisa afduubtay ku tilmaamay, ayagoo cambaareeyay tillaabadaas. Source: goobjoog.com

Washington (Caasimada Online) — Iiraan iyo kooxaha gacan-saarka la leh ayaa laga yaabaa inay beegsadaan gudaha Mareykanka, iyagoo uga aargudaya dilkii Sabtidii loo geystay Hoggaamiyihii Sare ee Iiraan, Ayatollah Cali Khamenei, kaas oo lagu dilay duqeymo ay fuliyeen Israa’iil iyo Mareykanka, sida lagu sheegay qiimeyn dhanka sirdoonka ah. Warbixintan oo ka soo baxday Xafiiska Sirdoonka iyo Falanqeynta ee Waaxda Amniga Gudaha Mareykanka (DHS), ayaa muujineysa in Iiraan iyo kooxaheeda wakiillada ah “laga yaabo” inay khatar ku yihiin Mareykanka, iyagoo qaadi kara weeraro qorsheysan, in kasta oo la xusay in weerar baaxad weyn uu yahay mid aan u badneyn inuu dhaco. Qiimeynta ayaa intaas ku dartay in muddada dhow, walaaca ugu weyn uu yahay in kooxaha wax jabsada ee taabacsan Iiraan ay qaadaan weeraro dhanka internet-ka ah oo ka dhan ah shabakadaha Mareykanka. Weeraradaas ayaa isugu jiri kara xumeynta wejiga boggaga internet-ka iyo weeraro curyaamiya adeegyada (DDoS). “In kasta oo weerar weyn oo toos ah uusan u badneyn, Iiraan iyo wakiiladeeda ayaa suuragal ah inay khatar joogto ah oo weeraro qorsheysan ku hayaan gudaha Mareykanka, waxaana hubaal ah inay kordhin doonaan falalka aargudashada — ama baaqyada in la qaado tallaabo,” ayaa lagu yiri warbixinta DHS ee ay aragtay Reuters. Xoghayaha Amniga Gudaha ee Mareykanka, Kristi Noem, oo ka jawaabaysay codsi faahfaahin ah, ayaa bayaan ay soo saartay ku tiri: “Waxaan si toos ah ula shaqeynayaa saaxiibadeena sirdoonka federaalka iyo hay’adaha fulinta sharciga, iyadoo aan sii wadeyno inaan si dhow ula socono kana hortagno fal kasta oo khatar ku ah amniga dalkeenna.” Maalintii Axadda, Iiraan ayaa si rasmi ah u xaqiijisay geerida Khamenei oo ku dhintay duqeyntii dhacday Sabtidii, taas oo markii hore ay ku dhawaaqeen Israa’iil iyo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump. Ballaarinta dagaalka Bariga Dhexe Qiimeynta DHS ayaa sidoo kale tilmaantay in Iiraan ay u badan tahay inay sii waddo weerarada ay ku beegsaneyso bartilmaameedyada Mareykanka iyo xulafadiisa ee Bariga Dhexe. Sidoo kale, waxa ay hubaal eedda dusha uga tuuri doontaa mas’uuliyiinta sare ee Mareykanka haddii ay dillaacaan dibadbaxyo ka dhashay hadalkii Trump ee ku baaqayay isbeddel nidaam in laga sameeyo Tehraan. Dagaalka xagga cirka ah ee Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan Sabtidii ayaa sii ballaartay Talaadada maanta ah. Israa’iil ayaa weerartay dalka Lubnaan iyadoo ka jawaabeysa duqeymo ka yimid kooxda Xisbullaah, dhanka kalena Tehraan ayaa sii wadday weeraradeeda isugu jira gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ay ku beegsaneyso dalalka Khaliijka ee martigeliya saldhigyada milateri ee Mareykanka. Dhanka kale ee dalka Mareykanka, mas’uuliyiinta baaraya toogasho Axaddii ka dhacday baar ku yaalla magaalada Austin ee gobolka Texas, taas oo ay ku dhinteen ugu yaraan laba qof, ayaa Isniintii sheegay inay xilli hore tahay in la go’aamiyo in ninkii hubeysnaa uu falkaas ku dhiiri-geliyey dagaalka Iiraan. Meydka ninka hubeysan oo ay toogteen ciidamada booliska ayaa lagu arkay sawir ay heshay Reuters isagoo xiran funaanad uu ku sawiran yahay calanka Iiraan oo ay ku qoran tahay “IRAN” oo leh midabada cagaarka, caddaanka iyo casaanka. Sidoo kale waxa uu xirnaa funaanad qabow (sweatshirt) oo ay dusha kaga qoran tahay “Hantida Alle” (Property of Allah), sida uu sargaal ka tirsan hay’adaha fulinta sharciga Mareykanka u sheegay wakaaladda Reuters. The post Iran oo laga cabsi qabo in ay weerarto gudaha Mareykanka kadib markii la ogaaday… appeared first on Caasimada Online.

https://qarannews.com/wp-content/uploads/2026/03/a899604ce26c2d0144903d2bffc45866.mp4 Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa lagu wadaa in berri oo Arbaco ah ay kulan wadajir ah ku yeeshaan xarunta Villa Hargeysa, kaas oo ku aadan dhammeystirka Dastuurka KMG ka ah oo ay weli ka taagan tahay dood culus. Guddoonka sare ayaa maanta xubnaha labada Aqal u diray farriin wargelin ah oo loogu sheegay in beri go’aan looga gaarayo wax ka beddalka Dastuurka, si loo dhammeystiro. Ajendaha ayaa ah ansixinta cutubka 4-aad illaa 13-aad ee Dastuurka, kaas oo ay kasoo doodeen mudanayaasha labada Gole, maadaama wax ka beddal lagu sameeyay. Dhinaca kale, wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya, Mudane Axmed Macallin Fiqi oo qoraal xasaasi ah soo saaray ayaa sheegay in berri ay qormeyso taariikh cusub, ayna noqon doonto maalin wayn, sida uu hadalka u dhigay. “Berito Insha Allah waxa ay noqon doontaa maalin weyn oo baalasha dahabka ee taariikhda geli doonta!” ayuu yiri wasiirku. Axmed Macallin Fiqi ayaa sidoo kale boggaadiyay dadaalka madaxweynaha, isagoo sheegay inuu ka dhabeeyay ballan-qaadkiisa dhammeystirka Dastuurka. “Madaxweyne asagoo ka mid ahaa musharaxiintii xilka madaweynaha raadinaysay ayuu barlamaanka iyo umadda ka hor ballanqaaday in qorshihiisa ay ka mid tahay dhammaystirka Dastuurka haddii uu guulaysto. Waa uu ka dhabeeyey ballanqaadkaas, cidna eed ugama dhigi karto maxaad u dhammaystirtay, mana jirto cid laga tagay illaa kuwa ayagu iska diiday oo raba in ay isbaarada siyaasadeed abid ay umadda ku hor gudbaan mooyaane” ayuu kusii daray. Wasiirka ayaa sidoo kale weeraray xubnaha mucaaradka ee weli diidan wax ka beddalka Dastuurka, wuxuuna sheegay in ay horay ugu ololeeyeen Dastuurka, haddane ay kasoo horjeedaan in dalku yeeshay Dastuur rasmi ah. “Waxay ku galeen ololaha doorashada madaxtinimada sanadkii 2022-dii in ay dastuurka dhammaystirayaan, waxay badankoodu qeyb ka ahaateen doodihii iyo shirarkii Kala duwanaa ee wax ka bedelka dastuurka looga hadlayay. Ma soo bandhigan dood maangal ah oo dastuurka wax ka bedelkiisa sababta ay u diidan yihiin ah!” ayuu mar kale yiri wasiir Axmed Macallin Fiqi. Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Dhanka kale isla kuwii wixii shalay ay ballanqadayeen maanta diidan, ayaa inala leh Musharax Madaxweyne ayaan ahay oo wax kale ayaan ballanqayaa?!”. The post BF oo berri u codeynaya dhammeystirka dastuurka dalka appeared first on Caasimada Online.

Lix askari oo Mareykan ah ayaa lagu dilay weerar ay Iran ku qaadday xarun milatari oo ku taalla Kuwait maalintii Axadda, sida uu xaqiijiyay Maraykanku US Central Command ayaa markii hore sheegtay in saddex askari ay ku dhinteen dhacdada, balse mas’uuliyiin ayaa Isniintii xaqiijiyay in tirada dhimashadu labanlaabantay, kadib markii hal qof uu u dhintay dhaawacyadiisa isla markaana laba mayd oo kale laga helay burburka hoostiisa. Xoghayaha Difaaca, Pete Hegseth, ayaa xaqiijiyay in bakhaar milatari oo Mareykan ah oo ku yaalla Kuwait la garaacay markii weerar aargoosi ah oo ay Iran soo qaaday uu ka baxsaday difaacyadii cirka. “Mararka qaarkood mid baa kaa dhex bixi kara,” ayuu ku yidhi shir jaraa’id oo uu qabtay Isniintii. Lixda dhimasho waa kuwa keliya ee ay xaqiijiyeen milatariga Mareykanka tan iyo markii ay bilaabeen dagaal cusub oo ka dhan ah Iran iyaga oo kaashanaya Israel. Shirka jaraa’id, Hegseth wuxuu sheegay in “hub awood badan leh” uu ku dhacay “xarun hawlgallo istiraatiiji ah oo si adag loo adkeeyay,” isagoo aan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan goobta saxda ah. Saddex mas’uul oo ka tirsan milatariga Mareykanka oo si toos ah ula socday weerarka Iran ayaa u sheegay CBS News oo bahwadaag la ah BBC-da in askarta lagu dilay Kuwait ay ku dhaceen weerar loo malaynayo inuu ahaa mid diyaarado aan duuliye lahayn (drone). Waxay ka shaqaynayeen xafiis ku-meel-gaadh ah. Waxay su’aal ka keeneen in dhismaha si ku filan loo adkeeyay, iyagoo u sheegay CBS News in gaari jiidmo (trailer) ah loo isticmaalayay xafiis ahaan, iyadoo lagu hareereeyay derbiyo shub ah oo bir lagu xoojiyay oo dhererkoodu yahay 3.7 mitir si gaashaan u noqdaan. Mareykanka iyo Kuwait waxay leeyihiin xiriir difaac oo soo jireen ah, waxaana in ka badan 13,000 askari oo Mareykan ah ay ku sugan yihiin dalkan Khaliijka ku yaalla. Iran ayaa uga jawaabtay weerarrada lagu qaaday iyada iyadoo gantaallo ku ridday dalalka Khaliijka ee xulafada la ah Mareykanka. Bahrain, United Arab Emirates, Saudi Arabia, Oman iyo Qatar dhammaantood waxay la kulmeen weerarro. Dhanka kale gudaha Kuwait, Mareykanka ayaa xaqiijiyay in saddex diyaaradood oo dagaal la soo riday kadib waxa uu ku tilmaamay dhacdo “rasaas saaxiibtinimo” ah Isniintii. Muuqaallo la baahiyay ayaa muujinayay diyaaradaha oo ku dhacaya dhulka iyagoo wareegaya. Duuliyeyaashii ku lugta lahaa dhammaantood way ka boodeen diyaaradaha waxayna ka badbaadeen dhacdada. Warbaahinta dowladda Iran ayaa sheegtay in milatariga Iran ay soo rideen diyaaradaha, iyagoo aan soo bandhigin wax caddeyn ah. Bbcsomali Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa maanta hoyga uu ka dagan yahay magaalada caasimada ah ee Muqdisho kula kulmay safiirka Turkiga ee Soomaaliya Danjire Alper Aktaş, kadib uu booqasho uu ugu yimid. Farmaajo oo qoraal soo saaray ayaa sheegay in saddex qodob uu kala hadlay safiirka Turkiga, kuwaas oo kala ah arrimaha siyaasadda, amniga iyo kobcinta maalgashiga dalka. “Waxaan kulan mirodhal ah la qaatay Safiirka Dowladda Turkiga u qaabbilsan dalkeenna, Danjire Alper Aktaş, oo igu soo booqday hoyga aan ka deggenahay Muqdisho. Daljiraha waxaan ka wada hadalnay xaaladda siyaasadda, amniga iyo sidii loo xoojin lahaa kobcinta maalgashiga dalka” ayuu yiri Farmaajo. Sidoo kale, wuxuu intaasi sii raaciyay “Dowladda aan walaalaha nahay ee Turkiga oo uu naga dhexeeyo xiriir soojireen ah ayaan ku bogaadiyey taageerada ay mar walba u muujiyaan dalkeenna”. Danjire Alper Aktaş ayaa maalmihii u dambeeyay dhaq-dhaqaaq ka waday gudaha caasimada, wuxuuna dhowaan kulan gaar ah la yeeshay madaxweynaha Puntland Saciid Deni, isaga oo kala hadlay arrimo ay kamid yihiin xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga, siyaasadda iyo bani’aadantinimada Soomaaliya. Waxaa kale oo kualnkaas diiradda lagu saaray xaaladda dalku marayo, gaar ahaan is-mariwaaga ka taagan hannaanka doorashooyinka dalka iyo wax ka beddalka Dastuurka kumeel gaarka ah oo ay diidan yihiin Jubbaland, Puntland iyo mucaaradka. Soomaaliya ayaa haatan taagan isgoys siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo natiijada kasoo baxda shirka labada dhinac ay go’aamin doonto jihada siyaasadeed ee dalka iyo xallinta khilaafaadka ragaadiyay geeddi-socodka dowlad-dhiska. Waxaa kale oo jirta xaalad adag oo ka dhalatay abaaraha baahsan ee ka jira qaybo kamid ah dalka, taas oo si xoogan u saameysay dadka iyo duunyadaba. The post Farmaajo oo saddex arrin kala hadlay Turkiga + Sawirro appeared first on Caasimada Online.

Sawirro muujinaya qiiq ka baxaya deked shidaal oo Imaaraad leeyahay Xigashada Sawirka,Reuters Qoraalka sawirka,Qiiqa ayaa mka baxaya Waxaan hore u daabacnay warbixin ku saabsan muuqaallo dayax-gacmeed iyo sawirro muujinaya dab iyo waxyeello ka dhacday Fujairah Oil Terminal ee ku yaalla Imaaraadka Carabta. Hadda waxaan soo baxaya sawirro dheeraad ah oo muujinaya qiiq ka kacaya dekedda shidaalka, oo ku taalla xeebta gacanka Cumaan Xafiiska warbaahinta ee Imaaraadka ee Fujairah ayaa sheegay in dab uu kacay ka dib markii burbur ka soo dhacay diyaarad drone ah oo ay difaacyada cirka qabteen. Si kastaba ha ahaatee, waxay intaas ku dareen in dabka la damiyay, isla markaana aan wax khasaare naf ah la soo sheegin. Qaran News

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dalka Mareykanka, Donald Trumo oo qoraal ku baahiyay bartiisa Truth Social ayaa guul cusub ka sheegtay dagaalka weli kasii soconaya gudaha dalka Iiraan, kaas oo lagu beegsaday mas’uuliyiinta sar sare ee dalkaas iyo xarumaha hubka ee Tehraan. Trump ayaa shaaca ka qaaday in awooddii milatari iyo hoggaankii Iiraan ay burbureen, isaga carrabka ku dhuftay in difaaca cirka, ciidanka cirka, ciidanka badda iyo hoggaankoodii ay dhammaan meesha ka baxeen. Sidoo kale wuxuu intaas ku daray in Iiraan ay doonayso wada-hadal, balse uu uga jawaabay “Waa goor dambe,” taasoo muujinaysa mowqifka adag ee uu ka taagan yahay xiisadda dagaal ee bariga dhexe. Madaxweynaha Mareykanka ayaa qoraalkiisa ku yiri “Difaacooda hawada, Air Force-kooda, Navy-gooda iyo hoggaankoodii waa dhammaadeen. Waxay rabaan inay hadlaan. Waxaan ku iri, Waa goor dambe!”. Waxaa kale oo uu Trump sheegay in Maraykanku haysto “hub heer sare ah oo aan xad lahayn”, wuxuuna warbixin uu qoray Wall Street Journal ku tilmaamay inay tahay mid khaldan. Dhinaca kale, Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian ayaa isna qoraal kooban oo uu bartiisa X soo dhigay ku sheegay in weli dalka uu ku jiro xaalad gaar ah, haddana aysan istaagin howlaha dowladeed ee u hayaan shacabka. Waxa uu xusay in xiriir toos ah uu lala leeyahay guddoomiyeyaasha gobollada, isla markaana la siiyay awood dheeraad ah si go’aannada loogu qaato si degdeg ah oo waafaqsan duruufaha maxalliga ah. Masoud Pezeshkian ayaa sidoo kale adkeeyay in midnimada qaran ay tahay tiirka ugu muhiimsan ee lagu wajahayo xaaladda jirta, gaar ahaan weerarka culus ee lagu soo qaaday, laguna dilay hoggaamiyihii sare ee waddankaasi. The post Trump oo sheegtay in ay guul ka gaareen dagaalka Iiraan appeared first on Caasimada Online.

Raysal wasaaraha Israel Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Shirkii wada-tashiga ee u dhexeeyay madaxweynaha Puntland, Mudane Saciid Cabdullahi Deni iyo qaar kamid ah xildhibaannada maamulkaasi ku metala Baarlamaanka Soomaaliya ayaa laga soo saaray goo’aanno xasaasi ah oo ku aadan xaaladda cakiran ee dalka. Warsaxaafadeedka oo ka kooban lix qodob ayaa waxaa diiradda lagu saaray xiisadda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan khilaafka ka taagan hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddalka lagu sameeyay dastuurka KMG ka ah. Ugu horreyn shirka ayaa cambaareeyay is-hortaaggii lagu sameeyay xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka ee kusii jeeday Garoowe, iyada oo Puntland sheegtay in waqtigeeda la’iskula xisaabtami doono dhacdadaasi. Sida lagu sheegay bayaanka, xildhibaannada iyo senatorrada ka qayb-galay shirka oo tiradooda lagu sheegay ilaa 30 mudane ayaa guud ahaan qaadacay wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka, waxayna sheegeen in aysan qayb ka noqon doonin ansixintiisa oo berri Arbaco ah loo ballansan yahay. “Xildhibaannada labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka ku metala dowladda Puntland oo intooda badan ay kasoo qayb-galeen shirka waxay caddeynayaan in aysan qayb ka ahayn, kana mid noqon doonin wax ka beddalka sharci darrada ah ee Dastuurka kumeel gaar ah lagu sameynayo” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka. Waxaa kale oo intaas lasii raaciyay “Dowladda Puntland waxay ummadda Soomaaliyeed iyo Beesha Caalamka u caddeyneysaa in ay kasoo horjeeedo, aysana aqoonsan doonin bedddalida sharci darrada ah ee lagu sameynayo Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee Federaalka Soomaaliya”. Puntland ayaa sidoo kale sheegtay haddii la gaaro 15-ka May in ay ka shaqeyn doonto, iyada oo qayb ka ah Golaha Mustaqbalka qabashada doorasho lagu badbaadinayo waddanka, sida lagu caddeeyay bayaanka maanta soo baxay. Arrintan ayaa uga sii dareysa xiisadda taagan, waxayna kusoo aaday iyada oo todobaadkii hore ay fashilmeen wada-hadalladii u dhexeeyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo xubnaha Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Screenshot Screenshot Screenshot Screenshot The post Xildhibaannadii ugu badnaa oo qaadacay dastuurka cusub appeared first on Caasimada Online.