-
Content Count
215,267 -
Joined
-
Last visited
-
Days Won
13
Content Type
Profiles
Forums
Calendar
Everything posted by Deeq A.
-
Bangiyada iyo shirkadaha adeegyada maaliyadeed ee Maraykanka ayaa galay feejignaan amni oo sare kadib markii ay soo baxeen walaacyo ku saabsan suurtagalnimada weerarro internet (cyberattacks) oo la xiriira colaadda sii xoogeysanaysa ee u dhaxaysa Maraykanka iyo Iiraan. Warbixin ay baahisay wakaaladda wararka Reuters ayaa sheegaysa in hay’adaha maaliyadeed ee Maraykanka ay kordhiyeen kormeerka amniga internetka, maadaama khataraha weerarrada cyber-ka ay inta badan kordhaan marka ay jiraan xiisado siyaasadeed ama dagaallo caalami ah. Xiisadda cusub ayaa ka dhalatay kadib weerar cirka ah lagu dilay hoggaamiyaha sare ee Iran, Ayatollah Ali Khamenei, toddobaadkii hore, taas oo sii hurisay colaadda Bariga Dhexe isla markaana saameyn ku yeelatay suuqyada dhaqaalaha ee caalamka. Saraakiil ka tirsan waaxda bangiyada ayaa sheegay in bangiyadu si gaar ah uga walaacsan yihiin weerarro ay fulin karaan kooxo hackers ah oo taageersan Iran, ayadoo Weeraradaas ay ka mid noqon karaan kuwa loo yaqaan DDoS (Distributed Denial-of-Service), oo ah marka server ama website lagu daadiyo xog aad u badan si loo hakiyo shaqadiisa. Todd Klessman, oo ka tirsan ururka shirkadda maaliyadda ee SIFMA, ayaa sheegay in hay’adaha maaliyadeed ay had iyo jeer feejigan yihiin, gaar ahaan marka ay kordhaan khataraha amniga internetka ee caalamiga ah. “shirkaduhu mar walba waa diyaar inay ka jawaabto khataraha cyber-ka, gaar ahaan marka ay sare u kacaan khataraha amniga ee caalamka,” ayuu yiri Klessman. Qiimeyn ay sameeyeen hay’adaha sirdoonka Maraykanka ayaa tilmaamaysa in kooxo hackers ah oo taageersan Iiraan ay suurtagal tahay inay qaadaan weerarro heer hoose ah oo ka dhan ah shabakadaha Maraykanka, inkastoo aysan weli muuqan weerarro waaweyn. Hay’adda qiimeynta deymaha ee Morningstar DBRS ayaa sidoo kale ka digtay in colaadda sii socota ay kordhin karto khataraha cyber-ka ee bangiyada iyo shirkadaha maalgashiga caalamka. Warbixin kale oo ay soo saartay ururka FS-ISAC sanadkii 2025 ayaa muujisay in waaxda adeegyada maaliyadeed ay ahayd bartilmaameedka ugu weyn ee weerarrada DDoS sanadkii 2024, iyadoo dagaallada ka socda Ukraine iyo Gaza ay kordhiyeen weerarrada hackers-ka ee loo yaqaan “hacktivism”. Inkasta oo aan dhawaan la arkin weerar cyber oo si weyn u curyaamiya nidaamka maaliyadeed ee Maraykanka, haddana weerarro yaryar iyo kuwa madax-furasho (ransomware) ah ayaa hore u saameeyay qaybo ka mid ah suuqyada maaliyadda. Xeeldheerayaasha amniga internetka ayaa sheegaya in bangiyada iyo hay’adaha maaliyadeed ay sii xoojinayaan difaacyadooda si loo ilaaliyo nidaamyada lacag bixinta, suuqyada ganacsiga iyo nidaamyada kale ee muhiimka u ah dhaqaalaha Maraykanka. Source: goobjoog.com
-
Muqdisho (Caasimada Onlien) – Taliska Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ayaa shaaca ka qaaday in ay xabsiga dhigeen la-taliye sare oo ka tirsan madaxtooyada maamul-goboleedka Puntland, iyagoo ku eedeeyay falal carqaladeynaya amniga. Tallaabadan ayaa dhalisay caro xooggan iyo cambaareyn durba kasoo yeertay maamulka Puntland, kuwaas oo falkan ku tilmaamay “afduub” sharci-darro ah oo dhacay xilli habeen ah. Qoraal rasmi ah oo kasoo baxay ciidanka booliska ayaa lagu caddeeyay in ay gacanta ku dhigeen Axmed Cabdi Maxamuud Hurre, oo ah la-taliyaha madaxweynaha Puntland ee dhanka arrimaha bulshada. Booliska ayaa ku dooday in sarkaalkan uu ku guda jiray “falal liddi ku ah amniga,” isla markaana uu haatan kiiskiisu ku socdo baaritaan. “Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed oo gudanaya waajibaadkiisa qaran ayaa caawa soo qabtay eedaysane Axmed Cabdi Maxamuud Hurre oo ku howlanaa falal amniga lid ku ah, waxaana ku socota Baaris,” ayaa lagu yiri qoraal uu taliska booliska soo dhigay barta facebook oo uu la socday sawirka Hurre. Dhanka kale, dowladda Puntland ayaa si adag u beenisay sheegashada booliska, iyadoo ku eedeysay hay’adaha amniga ee dowladda federaalka inay weerar gaadmo ah oo aan marmarsiiyo lahayn ku qaadeen hoteelka Airport ee magaalada Muqdisho, abaaro 3:00 habeenimo ee saqdii dhexe ee Arbacada. Maamulka Puntland ayaa sheegay in ciidamada federaalku ay gacan-qaad iyo jirdil u geysteen xildhibaanno ka kala tirsan labada aqal ee baarlamaanka Soomaaliya oo deganaa hoteelkaas, kadibna ay si xoog ah ku kaxeysteen Mudane Hurre. “Falkan waa mid ugub ku ah Dowladdnimada, iyadoo aan sifo sharci ah loo soo marin oo uusan jirin wax danbi ah oo ay geysteen waxaa hotel AirPort loogu daatay Xildhibaannada iyo Senatarada Puntland, waxaa halkaasi ka dhacay jirdil iyo Afduub,” ayuu maamulka Puntland ku yiri bayaan uu soo saaray, Puntland ayaa ka digtay in xariggan xasaasiga ah ee dhacay saqdii dhexe uu halis ku yahay inuu kasii daro xiisadda siyaasadeed ee muddooyinkii dambe u dhexaysay dowladda dhexe ee fadhigeedu yahay Muqdisho iyo maamul-goboleedkaas. Bayaanka kasoo baxay Puntland ayaa loogu hanjabay dowladda dhexe, iyadoo lagu yiri ““Waxkasta oo ka dhasha falkaasi foosha xun waxaa masuuliyadeeda qaadaysa Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya.” The post Booliska oo Muqdisho ku xiray la-taliyaha Saciid Deni appeared first on Caasimada Online.
-
Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa khadka taleefanka kula xiriiray hoggaamiyeyaasha Kurdiyiinta ee dalka Ciraaq, si ay uga wada hadlaan dagaalka ay Mareykanka iyo Israa’iil ku qaadeen Iiraan iyo wejiyada xiga ee uu dagaalkaas yeelan karo. Ilo xog-ogaal ah oo la hadlay warbaahinta Axios ayaa xaqiijiyay in wadahadalladan ay dhaceen maalin uun kadib markii uu bilowday ololaha duqeymaha culus ee ka dhanka ah xukuumadda Tehran. Kurdiyiinta ayaa kumanaan askari ku leh xuduudda ay wadaagaan Iiraan iyo Ciraaq, waxayna maamulaan deegaano istaraatiiji ah oo door weyn ka ciyaari kara isbeddelka awoodeed ee dagaalka. Sidoo kale, Kurdiyiinta Ciraaq ayaa xiriir qotodheer la leh bulshada laga tirada badan yahay ee Kurdiyiinta Iiraan. Saddex ilo-wareed ayaa xaqiijiyay in Trump uu la hadlay labada hoggaamiye ee ugu weyn garabyada Kurdiyiinta Ciraaq, kuwaas oo kala ah Mascuud Barzani iyo Bafel Talabani. Mid ka mid ah ilaha xog-ogaalka ah ayaa wadahadalladan ku tilmaamay kuwo “xasaasi ah,” isagoo ka gaabsaday inuu bixiyo faahfaahin dheeri ah oo ku saabsan nuxurka xogaha la isweydaarsaday. Maskaxda qorshahan Wadahadalladan taleefanka ayaa dhashay kadib olole hoose iyo riixid diblomaasiyadeed oo bilooyin qaatay, taas oo uu daaha gadaashiisa ka waday Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu. Israa’iil ayaa tobanaan sano xiriir dhaw oo dhanka amniga, milateriga, iyo sirdoonka ah la lahayd Kurdiyiinta ku kala sugan Suuriya, Ciraaq, iyo Iiraan. Sarkaal ka tirsan maamulka Mareykanka ayaa xusay in aragtida guud, gaar ahaanna midda Netanyahu, ay tahay in Kurdiyiintu ay hubka qaadan doonaan, kacdoonna ay ka dhex ridi doonaan Iiraan. Bafel Talabani, oo ah hoggaamiyaha xisbiga Midowga Waddaniyiinta Kurdistan (PUK), ayaa maalintii Talaadada xaqiijiyay inuu Trump kala hadlay dagaalka Iiraan. Sida ku cad bayaan kasoo baxay xisbiga PUK, Talabani ayaa kulan uu xisbigiisa la yeeshay uga warramay in Madaxweyne Trump uu si cad u qeexay ujeedooyinka Mareykanka ee dagaalkan haatan socda. Netanyahu, oo u ololeynayay in duqeymo lagu qaado Iiraan nidaamkana la tuuro, ayaa ahaa shakhsigii ugu horreeyay ee qadiyadda Kurdiyiinta hordhigay Trump xilligii ay ku kulmeen Aqalka Cad. Sarkaalka ayaa yiri, markii uu Netanyahu la fariistay Trump saacado badan, wuxuu u muuqday inuu wax walba sii diyaariyay, isagoo sii qorsheeyay cidda beddelaysa nidaamka iyo doorka Kurdiyiinta oo uu u kala qaybiyay dhowr kooxood oo kacdoon samayn doona. Afhayeenka Aqalka Cad, Karoline Leavitt, oo si gaar ah wax looga weydiiyay wicitaanada Trump ee Kurdiyiinta, ayaa ka gaabsatay inay bixiso tafaasiil, balse waxay u sheegtay Axios in Madaxweyne Trump uu maalmihii lasoo dhaafay xiriir la sameynayay xulafo iyo saaxiibo badan oo ku sugan gobolka. Midowga Kurdiyiinta Dhanka kale, Xisbiga Xorriyadda Kurdistan oo ah koox mucaarad ku ah Iiraan, saldhigna ku leh ismaamulka Kurdistan ee Ciraaq, ayaa Axaddii ku eedeeyay Tehran inay ku qaadday olole duqeymo gantaallo iyo Drones ah oo aargoosi ah. Lix maalmood un ka hor inta uusan dagaalku qarxin, shan kooxood oo ka tirsan mucaaradka Kurdiyiinta Iiraan oo gabaad ka dhiganaya Ciraaq ayaa ku dhawaaqay dhismaha Isbaheysiga Xoogagga Siyaasadda ee Kurdistan-ta Iiraan, si ay ula dagaallamaan xukuumadda Tehran. Kurdiyiinta ayaa ah qowmiyadda labaad ee ugu weyn dalka Ciraaq iyo mid ka mid ah kuwa ugu weyn Iiraan, waxaana inta badan lagu tilmaamaa qowmiyadda ugu weyn caalamka ee aan lahayn dal u gaar ah, iyadoo dhulkooda taariikhiga ah uu isku xiro koonfur-bari Turkiga, waqooyiga Suuriya, waqooyiga Ciraaq, iyo waqooyi-galbeed Iiraan. Kurdiyiinta ayaa maamula dhul is-maamul ah oo ku yaalla waqooyiga Ciraaq, kaas oo suurto-galay kadib duulaankii Mareykanka ee 2003-dii lagu riday kaligii-taliye Saddam Hussein. Dagaalyahannada Kurdiyiinta oo loo yaqaanno “Peshmerga” – oo macnaheedu yahay ‘kuwa wajaha dhimashada’ – ayaa leh khibrad dagaal oo tobanaan sano ah, iyagoo kasoo dagaallamay Ciraaq iyo Suuriya xilligii ay la dagaallamayeen kooxda Daacish (ISIS). Ka-qaybgalka dagaalyahannadan ruug-caddaaga ah ee jooga furumaha hore ayaa dagaalka dhulka siin doona awood muhiim ah oo kaabta duqeymaha cirka ee Mareykanka iyo Israa’iil ay bilaabeen Sabtidii. Tallaabadan ayaa u eg tii uu Mareykanku adeegsaday Dagaalkii Afghanistan ee 2001-dii, markaas oo uu taageero xooggan oo dhanka cirka ah siiyay xoogagga dhulka ee qowmiyadaha laga tirada badan yahay si ay u ridaan nidaamkii Daalibaan. Caqabadda Turkiga Si kastaba ha ahaatee, Kurdiyiinta ayaa cilaaqaad aad u xun la leh dalka Turkiga oo xulafo la ah Mareykanka, kana tirsan isbaheysiga NATO, taas oo abuuri karta caqabad weyn oo dhanka diblomaasiyadda ah. Sarkaalka ayaa xusay in Madaxweyne Trump uu la hadlayo dhinac walba, isagoo wada-hadallo la yeeshay madaxda Kurdiyiinta iyo waliba Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan. Sidoo kale, ku-dhawaaqistii isbaheysiga Kurdiyiinta Iiraan ayaa toddobaadkii hore xiisad ka dhex abuurtay iyaga iyo kooxaha mucaaradka ah ee dibad-joogga ah ee uu hoggaamiyo dhaxal-sugihii hore ee Iiraan, Reza Pahlavi. Inkastoo dejiyeyaasha siyaasadda Mareykanku ay aaminsan yihiin in Netanyahu laga yaabo inuu si xad-dhaaf ah u buunbuuniyay tirada Kurdiyiinta ee hubka ka qaadan doona Iiraan, sarkaalka ayaa caddeeyay in arrintani aysan ahayn mid la dhayalsan karo. Wuxuu hadalkiisa kusoo xiray in doorka dhabta ah ee ay Kurdiyiintu ku yeelan karaan dagaalka amaba xilliga Iiraan-ta dagaalka kadib, uu yahay arrin miisaan culus leh oo u baahan qiimeyn qotodheer. The post TRUMP oo codsi u diray kooxaha kurdiyiinta xilli ay xaaladdu is-beddeshay appeared first on Caasimada Online.
-
Puntland ayaa sheegtay in dowladda Federaalka Soomaaliya weerar ku qaaday xildhibaannada ku metela labada aqal ee diidan wax ka baddelka dastuurka, islamarkaana loo gaystay jirdil iyo afduub. Puntland waxay tilmaantay in xildhibaannada iyo senatarada loogu daatay Hotel Airport ee Muqdisho oo ku yaalla xarunta Xalane. Sidoo kale waxay Puntland ku eedeeysay dowladda Federaalka afduub ay sheegtay in loo geystay La-taliyaha Madaxweynaha Puntland ee arrimaha Bulshada Axmed Cabdi Hurre. Qoraal maanta ka soo baxay madaxtooyada Puntland ayaa lagu yiri “Dowladda Puntland ee Soomaaliyeed waxay siweyn u cambaareynaysaa weerarka saaka (03:00am) Dowladda Federaalka Soomaaliya ku qaaday, Xildhibaannada Puntland ku metela labada Aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya ee ku sugan Hotel Airport (Muqdisho), iyo Afduubka loo geystay La-taliyaha Madaxweynaha Puntland ee arrimaha Bulshada Mudane Axmed Cabdi Hurre”. “Falkan waa mid ugub ku ah Dowladdnimada, iyadoo aan sifo sharci ah loo soo marin oo uusan jirin wax danbi ah oo ay geysteen waxaa hotel AirPort loogu daatay Xildhibaannada iyo Senatarada Puntland, waxaa halkaasi ka dhacay jirdil iyo Afduub” ayaa la raaciyay. Qoraalka ayaa lagu soo gabagabeebay “Waxkasta oo ka dhasha falkaasi foosha xun waxaa masuuliyadeeda qaadaysa Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya”. PUNTLAND POST
-
Muqdisho (Caasimada Online) — Dowladda Shiinaha ayaa Talaadadii shaacisay in si nabad ah lagu soo furtay markab kalluumeysi oo ay kooxo hubeysan ku afduubteen xeebaha Soomaaliya maalintii Isniinta, iyadoo ka digtay in isku day kasta oo lagu carqaladeynayo xiriirka labada dal uu fashilmi doono. War-saxaafadeed kasoo baxay Safaaradda Shiinaha ee Soomaaliya ayaa falkan afduubka ah lagu cambaareeyay, laguna tilmaamay “fal arxan darro ah oo qaawan” kaas oo halis geliyay badqabka shaqaalihii saarnaa markabka iyo guud ahaan isku-socodka maraakiibta caalamiga ah. Xukuumadda Beijing ayaa caddeysay inay sii wadi doonto qaadista tallaabo kasta oo lagama maarmaan ah si ay si adag ugu difaacdo xuquuqda sharciga ah iyo danaha muwaadiniinteeda iyo shirkadaheeda ka hawlgala dibadda. Waxay sidoo kale tilmaantay inay la kaashanayso dhinacyada ay khusayso si loo sugo amniga badaha. “Isku day kasta oo lagu doonayo in lagu wiiqo ama lagu carqaladeeyo iskaashiga u dhexeeya Shiinaha iyo Soomaaliya waa mid fashil ku dambayn doona,” ayaa lagu yiri qoraalka safaaradda, iyadoo tixraacaysa saaxiibtinimada soo jireenka ah iyo tan qotada dheer ee ka dhexaysa labada waddan. Safaaradda ayaa xustay in dowladda Shiinuhu ay wada-shaqeyn dhow la yeelatay mas’uuliyiinta Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamul-goboleedka Puntland intii lagu guda jiray dhacdadan, taas oo ka dhacday biyaha u dhow xeebaha maamulkaas. Sida laga soo xigtay hawlgalka diblomaasiyadeed ee Shiinaha, xukuumadda Muqdisho ayaa dib u xaqiijisay in maraakiibta kalluumeysiga ee Shiinuhu ay uga hawlgalaan biyaha Soomaaliya oggolaansho rasmi ah, ayna si buuxda u dhawraan shuruucda maxalliga ah ee dalka. Dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale sheegtay inay si dhab ah u tixgelinayso walaaca dhinaca amniga ah ee Shiinaha, ayna diyaar u tahay inay ka wada shaqeeyaan meelaha labada dhinacba faa’iidada u ah, oo ay waaxda kalluumeysigu ugu horreyso. Ugu dambayn, dowladda Shiinaha ayaa wacad ku martay inay sii wadi doonto iskaashiga ay la leedahay xukuumadda Muqdisho ee dhinacyada kala duwan, si loo sii xoojiyo isbahaysiga istaraatiijiyadeed iyo wax-wada-qabsiga u dhexeeya labada qaran The post Shiinaha oo ka digay qorshe lagu wiiqayo xiriirka DF kala dhaxeeya kadib afduubkii… appeared first on Caasimada Online.
-
Ciidanka Boliiska Soomaaliya ayaa xabsiga u taxaabay Axmed Cabdi Maxamuud Hurre oo ah la-taliyaha amniga ee madaxweynaha dowlad goboleedka Puntland, kaas oo lagu eedeeyay inuu ku howlanaa falal amniga lid ku ah. Howlgal qorsheysan oo ay fuliyeen ciidamada ammaanka ayaa lagu soo qabtay ninkn, iyadoo la sheegay in haatan baaris lagu wado, sida lagu xusay bayaan ka soo baxay Booliska. Booliska Soomaaliya faahfaahin dheeraad ah kama bixin nooca falka uu ninkani ku howlanaa, balse maamulka Puntland ayaa xariggiisa afduubtay ku tilmaamay, ayagoo cambaareeyay tillaabadaas. Source: goobjoog.com
-
Washington (Caasimada Online) — Iiraan iyo kooxaha gacan-saarka la leh ayaa laga yaabaa inay beegsadaan gudaha Mareykanka, iyagoo uga aargudaya dilkii Sabtidii loo geystay Hoggaamiyihii Sare ee Iiraan, Ayatollah Cali Khamenei, kaas oo lagu dilay duqeymo ay fuliyeen Israa’iil iyo Mareykanka, sida lagu sheegay qiimeyn dhanka sirdoonka ah. Warbixintan oo ka soo baxday Xafiiska Sirdoonka iyo Falanqeynta ee Waaxda Amniga Gudaha Mareykanka (DHS), ayaa muujineysa in Iiraan iyo kooxaheeda wakiillada ah “laga yaabo” inay khatar ku yihiin Mareykanka, iyagoo qaadi kara weeraro qorsheysan, in kasta oo la xusay in weerar baaxad weyn uu yahay mid aan u badneyn inuu dhaco. Qiimeynta ayaa intaas ku dartay in muddada dhow, walaaca ugu weyn uu yahay in kooxaha wax jabsada ee taabacsan Iiraan ay qaadaan weeraro dhanka internet-ka ah oo ka dhan ah shabakadaha Mareykanka. Weeraradaas ayaa isugu jiri kara xumeynta wejiga boggaga internet-ka iyo weeraro curyaamiya adeegyada (DDoS). “In kasta oo weerar weyn oo toos ah uusan u badneyn, Iiraan iyo wakiiladeeda ayaa suuragal ah inay khatar joogto ah oo weeraro qorsheysan ku hayaan gudaha Mareykanka, waxaana hubaal ah inay kordhin doonaan falalka aargudashada — ama baaqyada in la qaado tallaabo,” ayaa lagu yiri warbixinta DHS ee ay aragtay Reuters. Xoghayaha Amniga Gudaha ee Mareykanka, Kristi Noem, oo ka jawaabaysay codsi faahfaahin ah, ayaa bayaan ay soo saartay ku tiri: “Waxaan si toos ah ula shaqeynayaa saaxiibadeena sirdoonka federaalka iyo hay’adaha fulinta sharciga, iyadoo aan sii wadeyno inaan si dhow ula socono kana hortagno fal kasta oo khatar ku ah amniga dalkeenna.” Maalintii Axadda, Iiraan ayaa si rasmi ah u xaqiijisay geerida Khamenei oo ku dhintay duqeyntii dhacday Sabtidii, taas oo markii hore ay ku dhawaaqeen Israa’iil iyo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump. Ballaarinta dagaalka Bariga Dhexe Qiimeynta DHS ayaa sidoo kale tilmaantay in Iiraan ay u badan tahay inay sii waddo weerarada ay ku beegsaneyso bartilmaameedyada Mareykanka iyo xulafadiisa ee Bariga Dhexe. Sidoo kale, waxa ay hubaal eedda dusha uga tuuri doontaa mas’uuliyiinta sare ee Mareykanka haddii ay dillaacaan dibadbaxyo ka dhashay hadalkii Trump ee ku baaqayay isbeddel nidaam in laga sameeyo Tehraan. Dagaalka xagga cirka ah ee Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan Sabtidii ayaa sii ballaartay Talaadada maanta ah. Israa’iil ayaa weerartay dalka Lubnaan iyadoo ka jawaabeysa duqeymo ka yimid kooxda Xisbullaah, dhanka kalena Tehraan ayaa sii wadday weeraradeeda isugu jira gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ay ku beegsaneyso dalalka Khaliijka ee martigeliya saldhigyada milateri ee Mareykanka. Dhanka kale ee dalka Mareykanka, mas’uuliyiinta baaraya toogasho Axaddii ka dhacday baar ku yaalla magaalada Austin ee gobolka Texas, taas oo ay ku dhinteen ugu yaraan laba qof, ayaa Isniintii sheegay inay xilli hore tahay in la go’aamiyo in ninkii hubeysnaa uu falkaas ku dhiiri-geliyey dagaalka Iiraan. Meydka ninka hubeysan oo ay toogteen ciidamada booliska ayaa lagu arkay sawir ay heshay Reuters isagoo xiran funaanad uu ku sawiran yahay calanka Iiraan oo ay ku qoran tahay “IRAN” oo leh midabada cagaarka, caddaanka iyo casaanka. Sidoo kale waxa uu xirnaa funaanad qabow (sweatshirt) oo ay dusha kaga qoran tahay “Hantida Alle” (Property of Allah), sida uu sargaal ka tirsan hay’adaha fulinta sharciga Mareykanka u sheegay wakaaladda Reuters. The post Iran oo laga cabsi qabo in ay weerarto gudaha Mareykanka kadib markii la ogaaday… appeared first on Caasimada Online.
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada labada Gole ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa lagu wadaa in berri oo Arbaco ah ay kulan wadajir ah ku yeeshaan xarunta Villa Hargeysa, kaas oo ku aadan dhammeystirka Dastuurka KMG ka ah oo ay weli ka taagan tahay dood culus. Guddoonka sare ayaa maanta xubnaha labada Aqal u diray farriin wargelin ah oo loogu sheegay in beri go’aan looga gaarayo wax ka beddalka Dastuurka, si loo dhammeystiro. Ajendaha ayaa ah ansixinta cutubka 4-aad illaa 13-aad ee Dastuurka, kaas oo ay kasoo doodeen mudanayaasha labada Gole, maadaama wax ka beddal lagu sameeyay. Dhinaca kale, wasiirka gaashaandhigga Soomaaliya, Mudane Axmed Macallin Fiqi oo qoraal xasaasi ah soo saaray ayaa sheegay in berri ay qormeyso taariikh cusub, ayna noqon doonto maalin wayn, sida uu hadalka u dhigay. “Berito Insha Allah waxa ay noqon doontaa maalin weyn oo baalasha dahabka ee taariikhda geli doonta!” ayuu yiri wasiirku. Axmed Macallin Fiqi ayaa sidoo kale boggaadiyay dadaalka madaxweynaha, isagoo sheegay inuu ka dhabeeyay ballan-qaadkiisa dhammeystirka Dastuurka. “Madaxweyne asagoo ka mid ahaa musharaxiintii xilka madaweynaha raadinaysay ayuu barlamaanka iyo umadda ka hor ballanqaaday in qorshihiisa ay ka mid tahay dhammaystirka Dastuurka haddii uu guulaysto. Waa uu ka dhabeeyey ballanqaadkaas, cidna eed ugama dhigi karto maxaad u dhammaystirtay, mana jirto cid laga tagay illaa kuwa ayagu iska diiday oo raba in ay isbaarada siyaasadeed abid ay umadda ku hor gudbaan mooyaane” ayuu kusii daray. Wasiirka ayaa sidoo kale weeraray xubnaha mucaaradka ee weli diidan wax ka beddalka Dastuurka, wuxuuna sheegay in ay horay ugu ololeeyeen Dastuurka, haddane ay kasoo horjeedaan in dalku yeeshay Dastuur rasmi ah. “Waxay ku galeen ololaha doorashada madaxtinimada sanadkii 2022-dii in ay dastuurka dhammaystirayaan, waxay badankoodu qeyb ka ahaateen doodihii iyo shirarkii Kala duwanaa ee wax ka bedelka dastuurka looga hadlayay. Ma soo bandhigan dood maangal ah oo dastuurka wax ka bedelkiisa sababta ay u diidan yihiin ah!” ayuu mar kale yiri wasiir Axmed Macallin Fiqi. Waxaa kale oo uu sii raaciyay “Dhanka kale isla kuwii wixii shalay ay ballanqadayeen maanta diidan, ayaa inala leh Musharax Madaxweyne ayaan ahay oo wax kale ayaan ballanqayaa?!”. The post BF oo berri u codeynaya dhammeystirka dastuurka dalka appeared first on Caasimada Online.
-
Lix askari oo Mareykan ah ayaa lagu dilay weerar ay Iran ku qaadday xarun milatari oo ku taalla Kuwait maalintii Axadda, sida uu xaqiijiyay Maraykanku US Central Command ayaa markii hore sheegtay in saddex askari ay ku dhinteen dhacdada, balse mas’uuliyiin ayaa Isniintii xaqiijiyay in tirada dhimashadu labanlaabantay, kadib markii hal qof uu u dhintay dhaawacyadiisa isla markaana laba mayd oo kale laga helay burburka hoostiisa. Xoghayaha Difaaca, Pete Hegseth, ayaa xaqiijiyay in bakhaar milatari oo Mareykan ah oo ku yaalla Kuwait la garaacay markii weerar aargoosi ah oo ay Iran soo qaaday uu ka baxsaday difaacyadii cirka. “Mararka qaarkood mid baa kaa dhex bixi kara,” ayuu ku yidhi shir jaraa’id oo uu qabtay Isniintii. Lixda dhimasho waa kuwa keliya ee ay xaqiijiyeen milatariga Mareykanka tan iyo markii ay bilaabeen dagaal cusub oo ka dhan ah Iran iyaga oo kaashanaya Israel. Shirka jaraa’id, Hegseth wuxuu sheegay in “hub awood badan leh” uu ku dhacay “xarun hawlgallo istiraatiiji ah oo si adag loo adkeeyay,” isagoo aan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan goobta saxda ah. Saddex mas’uul oo ka tirsan milatariga Mareykanka oo si toos ah ula socday weerarka Iran ayaa u sheegay CBS News oo bahwadaag la ah BBC-da in askarta lagu dilay Kuwait ay ku dhaceen weerar loo malaynayo inuu ahaa mid diyaarado aan duuliye lahayn (drone). Waxay ka shaqaynayeen xafiis ku-meel-gaadh ah. Waxay su’aal ka keeneen in dhismaha si ku filan loo adkeeyay, iyagoo u sheegay CBS News in gaari jiidmo (trailer) ah loo isticmaalayay xafiis ahaan, iyadoo lagu hareereeyay derbiyo shub ah oo bir lagu xoojiyay oo dhererkoodu yahay 3.7 mitir si gaashaan u noqdaan. Mareykanka iyo Kuwait waxay leeyihiin xiriir difaac oo soo jireen ah, waxaana in ka badan 13,000 askari oo Mareykan ah ay ku sugan yihiin dalkan Khaliijka ku yaalla. Iran ayaa uga jawaabtay weerarrada lagu qaaday iyada iyadoo gantaallo ku ridday dalalka Khaliijka ee xulafada la ah Mareykanka. Bahrain, United Arab Emirates, Saudi Arabia, Oman iyo Qatar dhammaantood waxay la kulmeen weerarro. Dhanka kale gudaha Kuwait, Mareykanka ayaa xaqiijiyay in saddex diyaaradood oo dagaal la soo riday kadib waxa uu ku tilmaamay dhacdo “rasaas saaxiibtinimo” ah Isniintii. Muuqaallo la baahiyay ayaa muujinayay diyaaradaha oo ku dhacaya dhulka iyagoo wareegaya. Duuliyeyaashii ku lugta lahaa dhammaantood way ka boodeen diyaaradaha waxayna ka badbaadeen dhacdada. Warbaahinta dowladda Iran ayaa sheegtay in milatariga Iran ay soo rideen diyaaradaha, iyagoo aan soo bandhigin wax caddeyn ah. Bbcsomali Qaran News
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Mudane Maxamed Cabdullahi Maxamed (Farmaajo) ayaa maanta hoyga uu ka dagan yahay magaalada caasimada ah ee Muqdisho kula kulmay safiirka Turkiga ee Soomaaliya Danjire Alper Aktaş, kadib uu booqasho uu ugu yimid. Farmaajo oo qoraal soo saaray ayaa sheegay in saddex qodob uu kala hadlay safiirka Turkiga, kuwaas oo kala ah arrimaha siyaasadda, amniga iyo kobcinta maalgashiga dalka. “Waxaan kulan mirodhal ah la qaatay Safiirka Dowladda Turkiga u qaabbilsan dalkeenna, Danjire Alper Aktaş, oo igu soo booqday hoyga aan ka deggenahay Muqdisho. Daljiraha waxaan ka wada hadalnay xaaladda siyaasadda, amniga iyo sidii loo xoojin lahaa kobcinta maalgashiga dalka” ayuu yiri Farmaajo. Sidoo kale, wuxuu intaasi sii raaciyay “Dowladda aan walaalaha nahay ee Turkiga oo uu naga dhexeeyo xiriir soojireen ah ayaan ku bogaadiyey taageerada ay mar walba u muujiyaan dalkeenna”. Danjire Alper Aktaş ayaa maalmihii u dambeeyay dhaq-dhaqaaq ka waday gudaha caasimada, wuxuuna dhowaan kulan gaar ah la yeeshay madaxweynaha Puntland Saciid Deni, isaga oo kala hadlay arrimo ay kamid yihiin xaaladda Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga, siyaasadda iyo bani’aadantinimada Soomaaliya. Waxaa kale oo kualnkaas diiradda lagu saaray xaaladda dalku marayo, gaar ahaan is-mariwaaga ka taagan hannaanka doorashooyinka dalka iyo wax ka beddalka Dastuurka kumeel gaarka ah oo ay diidan yihiin Jubbaland, Puntland iyo mucaaradka. Soomaaliya ayaa haatan taagan isgoys siyaasadeed oo xasaasi ah, iyadoo natiijada kasoo baxda shirka labada dhinac ay go’aamin doonto jihada siyaasadeed ee dalka iyo xallinta khilaafaadka ragaadiyay geeddi-socodka dowlad-dhiska. Waxaa kale oo jirta xaalad adag oo ka dhalatay abaaraha baahsan ee ka jira qaybo kamid ah dalka, taas oo si xoogan u saameysay dadka iyo duunyadaba. The post Farmaajo oo saddex arrin kala hadlay Turkiga + Sawirro appeared first on Caasimada Online.
-
Sawirro muujinaya qiiq ka baxaya deked shidaal oo Imaaraad leeyahay Xigashada Sawirka,Reuters Qoraalka sawirka,Qiiqa ayaa mka baxaya Waxaan hore u daabacnay warbixin ku saabsan muuqaallo dayax-gacmeed iyo sawirro muujinaya dab iyo waxyeello ka dhacday Fujairah Oil Terminal ee ku yaalla Imaaraadka Carabta. Hadda waxaan soo baxaya sawirro dheeraad ah oo muujinaya qiiq ka kacaya dekedda shidaalka, oo ku taalla xeebta gacanka Cumaan Xafiiska warbaahinta ee Imaaraadka ee Fujairah ayaa sheegay in dab uu kacay ka dib markii burbur ka soo dhacay diyaarad drone ah oo ay difaacyada cirka qabteen. Si kastaba ha ahaatee, waxay intaas ku dareen in dabka la damiyay, isla markaana aan wax khasaare naf ah la soo sheegin. Qaran News
-
Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha Dalka Mareykanka, Donald Trumo oo qoraal ku baahiyay bartiisa Truth Social ayaa guul cusub ka sheegtay dagaalka weli kasii soconaya gudaha dalka Iiraan, kaas oo lagu beegsaday mas’uuliyiinta sar sare ee dalkaas iyo xarumaha hubka ee Tehraan. Trump ayaa shaaca ka qaaday in awooddii milatari iyo hoggaankii Iiraan ay burbureen, isaga carrabka ku dhuftay in difaaca cirka, ciidanka cirka, ciidanka badda iyo hoggaankoodii ay dhammaan meesha ka baxeen. Sidoo kale wuxuu intaas ku daray in Iiraan ay doonayso wada-hadal, balse uu uga jawaabay “Waa goor dambe,” taasoo muujinaysa mowqifka adag ee uu ka taagan yahay xiisadda dagaal ee bariga dhexe. Madaxweynaha Mareykanka ayaa qoraalkiisa ku yiri “Difaacooda hawada, Air Force-kooda, Navy-gooda iyo hoggaankoodii waa dhammaadeen. Waxay rabaan inay hadlaan. Waxaan ku iri, Waa goor dambe!”. Waxaa kale oo uu Trump sheegay in Maraykanku haysto “hub heer sare ah oo aan xad lahayn”, wuxuuna warbixin uu qoray Wall Street Journal ku tilmaamay inay tahay mid khaldan. Dhinaca kale, Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian ayaa isna qoraal kooban oo uu bartiisa X soo dhigay ku sheegay in weli dalka uu ku jiro xaalad gaar ah, haddana aysan istaagin howlaha dowladeed ee u hayaan shacabka. Waxa uu xusay in xiriir toos ah uu lala leeyahay guddoomiyeyaasha gobollada, isla markaana la siiyay awood dheeraad ah si go’aannada loogu qaato si degdeg ah oo waafaqsan duruufaha maxalliga ah. Masoud Pezeshkian ayaa sidoo kale adkeeyay in midnimada qaran ay tahay tiirka ugu muhiimsan ee lagu wajahayo xaaladda jirta, gaar ahaan weerarka culus ee lagu soo qaaday, laguna dilay hoggaamiyihii sare ee waddankaasi. The post Trump oo sheegtay in ay guul ka gaareen dagaalka Iiraan appeared first on Caasimada Online.
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Shirkii wada-tashiga ee u dhexeeyay madaxweynaha Puntland, Mudane Saciid Cabdullahi Deni iyo qaar kamid ah xildhibaannada maamulkaasi ku metala Baarlamaanka Soomaaliya ayaa laga soo saaray goo’aanno xasaasi ah oo ku aadan xaaladda cakiran ee dalka. Warsaxaafadeedka oo ka kooban lix qodob ayaa waxaa diiradda lagu saaray xiisadda siyaasadeed ee dalka, gaar ahaan khilaafka ka taagan hannaanka doorashooyinka iyo wax ka beddalka lagu sameeyay dastuurka KMG ka ah. Ugu horreyn shirka ayaa cambaareeyay is-hortaaggii lagu sameeyay xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka ee kusii jeeday Garoowe, iyada oo Puntland sheegtay in waqtigeeda la’iskula xisaabtami doono dhacdadaasi. Sida lagu sheegay bayaanka, xildhibaannada iyo senatorrada ka qayb-galay shirka oo tiradooda lagu sheegay ilaa 30 mudane ayaa guud ahaan qaadacay wax ka beddelka lagu sameeyay dastuurka, waxayna sheegeen in aysan qayb ka noqon doonin ansixintiisa oo berri Arbaco ah loo ballansan yahay. “Xildhibaannada labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka ku metala dowladda Puntland oo intooda badan ay kasoo qayb-galeen shirka waxay caddeynayaan in aysan qayb ka ahayn, kana mid noqon doonin wax ka beddalka sharci darrada ah ee Dastuurka kumeel gaar ah lagu sameynayo” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka. Waxaa kale oo intaas lasii raaciyay “Dowladda Puntland waxay ummadda Soomaaliyeed iyo Beesha Caalamka u caddeyneysaa in ay kasoo horjeeedo, aysana aqoonsan doonin bedddalida sharci darrada ah ee lagu sameynayo Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee Federaalka Soomaaliya”. Puntland ayaa sidoo kale sheegtay haddii la gaaro 15-ka May in ay ka shaqeyn doonto, iyada oo qayb ka ah Golaha Mustaqbalka qabashada doorasho lagu badbaadinayo waddanka, sida lagu caddeeyay bayaanka maanta soo baxay. Arrintan ayaa uga sii dareysa xiisadda taagan, waxayna kusoo aaday iyada oo todobaadkii hore ay fashilmeen wada-hadalladii u dhexeeyay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo xubnaha Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Screenshot Screenshot Screenshot Screenshot The post Xildhibaannadii ugu badnaa oo qaadacay dastuurka cusub appeared first on Caasimada Online.
-
Dawlad Goboleedka Puntland iyo Mudanayaasha labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku metela maamulkaas ayaa magaalada Garowe ka soo saaray go’aanno ku aaddan xaaladda siyaasadeed ee dalka, iyagoo si adag u cambaareeyey falkii 1-dii Maarso 2026 looga hor istaagay diyaarad siday mudanayaal iyo mas’uuliyiin ku wajahnaa Puntland. Shirku wuxuu falkaas ku tilmaamay mid ka dhan ah sharciga iyo xorriyadda socdaalka, isagoo eedeynta dusha ka saaray madaxda sare ee dowladda Federaalka. Dhinaca kale, Puntland waxay si cad u sheegtay inaysan aqoonsanayn wax kasta oo ka beddel ah oo lagu sameeyo Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee 2012-ka, iyadoo ku dooday in hannaanka hadda loo marayo wax ka beddelka uu yahay mid sharci-darro ah oo baal-san heshiisyadii lagu dhisay dowladnimada Soomaaliya. Waxay kaloo hoosta ka xariiqeen in muddada xil-haynta ee Golayaasha Baarlamaanka Federaalka ay ku eg tahay 14-ka Abriil 2026, halka muddada xil-haynta Madaxweynaha ay ku eg tahay 15-ka Maajo 2026, iyagoo uga digay madaxda qaranka inay isku dayaan muddo kororsi ama tallaabooyin keeni kara firaaq dastuuri ah. Go’aankan waxaa si wadajir ah u ansixiyey 30 xildhibaan oo ka tirsan DFS, kuwaas oo isugu jira Senatarro iyo Xildhibaanada Aqalka Hoose, iyagoo sheegay inay qayb ka noqon doonaan Golaha Mustaqbalka Soomaaliya haddii aan xal laga gaarin doorashooyinka dalka. Source: goobjoog.com
-
Dagaalka bariga dhexe oo ku billowday weerarkii Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iran 28-kii bishii Febraayo ayaa waxaa sii socda aargoosiga Iiraan, waxaana sii kordhaya khasaaraha iyo burburka. Iiraan iyo xoogagga maleeshiyada taabacsan Tehraan ayaa ilaa hadda bartilmaameedsaday saldhigyada milatari iyo kaabayaasha rayidka ee Kuwayt, Sacuudiga, Cumaan, Baxrayn, Qatar, Urdun, Iimaaraadka iyo Ciraaq, kuwaas oo martigeliyay saldhigyada Mareykanka, iyo sidoo kale mid ka mid ah saldhigyada Ingiriiska ee Qubrus. Dagaal lagu bartilmaameedsaday goobo badan oo ka yimid deriskeeda xuduudka la leh ilaa Jasiiradda Carabta, ayaa Turkigu wuxuu mid ka mid yahay waddamada naadirka ah ee aan laga maqlin seeriga digniinta bixiya. Khubaro la hadashay laanta Turkiga ee BBC ayaa sheegtay in inkasta oo ay martigelinayaan ciidamada Maraykanka, haddana Turkigu uusan bartilmaameed u ahayn Iiraan, sababtoo ah waa xulafada NATO. Khubarada ayaa sidoo kale ku nuuxnuuxsaday in xiriirka wanaagsan ee Ankara iyo Tehran uu yareynayo suurtagalnimada aargoosiga. Turkiga ayaa hadaladiisa ugu dambeeyay ku dhaleeceeyay weerarrada Mareykanka iyo Israa’iil, iyo sidoo kale aargoosiga Iiraan labadaba. Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan ayaa 28-kii Febraayo sheegay in Ankara ay dardargelin doonto dadaalkeeda diblomaasiyadeed. Edogan waxa uu yiri, “Haddii ay garashada iyo caqligu shaqayn waayaan, haddii aan meelna laga siin diblomaasiyadda, gobolkeenu waxa uu halis u yahay in lagu jiido goob dab ah. Haddii Iran ay weerarto Turkiga, waxay wajihi doontaa dhammaan dalalka NATO” Sinan Ülgen, Madaxa Xarunta Daraasaadka Dhaqaalaha iyo Siyaasadda Dibadda (EDAM), ayaa ku nuuxnuuxsaday in waxa Turkiga ka soocaya waddamada kale ee Iiraan ay bartilmaameedsato ee gobolka ay tahay xubinnimada NATO. Isagoo qiimeynaya arrimaha ugu dambeeyay,ayuu Ülgen u sheegay BBC “Weerarkan oo kale wuxuu si buuxda u hoos galayaa qodobka 5 ee NATO. Sidaa darteed, haddii Iiraan ay qaaddo weerarkan, waxay la kulmi kartaa cadaawad uga timaada dhammaan dalalka NATO”. Marka loo eego mabda’an oo ah mabda’a aasaasiga ah ee NATO, weerar lagu qaado hal waddan oo xubin ah ayaa loo tixgeliyaa weerar lagu qaaday dhammaan xubnaha, waxaana la hawlgeliyaa habka difaaca wadajirka ah. Sida laga soo xigtay Ülgen, Iran waxay ka labalabeyn doontaa inay ballaariso aagga colaadda iyadoo bartilmaameedsanaysa saldhigyada Mareykanka ee Turkiga. ” Iiraan ma rabto in ay furto wajhad dheeraad ah oo ku taal aaggeeda juquraafi ahaan dhaw iyada oo weerareysa Turkiga. Uma maleynayo in ay rabto in ay ka careysiiso waddan sida Turkiga oo kale ah, oo leh awood ciidan oo leh awood sare oo uu isaga cabin karo”. “Sidaas darteed, waxaan qabaa in suurtagalnimada weerar toos ah oo Iiraan ay ku qaado Turkiga ay aad u hooseyso”. Ülgen waxa kale oo uu ku nuuxnuuxsaday in Saldhigga Cirka ee Incirlik ee Adana aan loo isticmaalin weerarada ka dhanka ah Iran. Oral Toğa, oo ah cilmi-baare ka tirsan Xarunta Cilmi-baarista Iran (IRAM), ayaa sidoo kale aaminsan inaysan u badneyn in Tehran ay ku darto bartilmaameedyada Turkiga weerarradeeda aargoosiga ah. Isaga oo la hadlaya BBC Turkish, Toğa waxa uu arrintan ku sameeyay qiimayntan soo socota: “Hadii aysan koox ka tirsan Iiraan aysan iskeed u qaadan hindisahaas, taas oo aan u arko inaysan dhici doonin, uma maleynayo in Iiraan ay hadda weerar ku qaadi doonto dal NATO ka tirsan oo ay arrimaha sii murjin doonto”. Toğa waxa uu ku nuuxnuuxsaday in Turkiga iyo Iiraan, oo wadaaga soohdin dhan 534 KM, ay leeyihiin meelo uu midba midka kale ku tiirsan yihiin, wuxuuna intaa ku daray: “Iraaniyiinta, gaar ahaan muddadii ka dambaysay geeridii Madaxweynihii hore Ebrahim Raisi, waxay si joogto ah u raadinayeen iskaashi istiraatiiji ah oo ay la yeeshaan Turkiga”. “Uma maleynayo inay bedelayaan khadkaas u jeexan ama ay la aadi doonaan jiho kale”. Xigashada Sawirka,Eren Bozkurt/Anadolu Agency/Getty Images Qoraalka sawirka,Hanaanka difaaca cirka ee Patriot oo yaalla saldhigga Incirlik Saldhigyada Incirlik iyo Kürecik Turkiga ayaa sheegay in hawada iyo saldhigyada dalkaasi oo ay sidoo kale ku sugan yihiin ciidamada Mareykanka aan loo adeegsan weerarrada Mareykanka iyo Israa’iil ee ka dhanka ah Iiraan. Bayaan ay soo saartay 28 Febraayo xarunta Disinformation Combat Center (DMM) ee xiriirka la leh Agaasinka Isgaarsiinta ee Madaxtooyada, ayaa lagu sheegay in Turkiga “uusan ogolayn hawadiisa iyo waxyaabaha la xiriira in loo isticmaalo ujeeddooyin hawlgal” colaad kasta ama dagaal kasta oo aysan dhinac ka ahayn”. Qoraal kale bishii Maarso 2-deedii, DMM waxay beenisay eedeymaha ah in saldhiga ciidamada cirka ee Incirlik la weeraray, iyadoo sheegtay sidan: “Ma jiro saldhigyo ciidan oo uu wadan ku leeyahay Turkiga, hawada, dhulka iyo badda, xarumaha ciidamada ee Jamhuuriyadda Turkiga gabi ahaantood waxay hoos yimaadaan madax banaanideeda iyo koontaroolkeeda”. “Ma jiro wax weerar ah oo ka dhan ah dalkeenna, qoraallada la isku dayay in lagu muujiyo Turkiga inuu qayb ka yahay colaadaha gobolka waa isku day cad oo been abuur ah”. Saldhigyada ugu caansan ee ciidamada Maraykanku ku leeyihiin Turkiga waa Incirlik iyo Saldhigga Radar ee Kürecik ee Malatya. Sida laga soo xigtay xogta ku jirta websaydka Incirlik Air Base, habka dhismaha xaruntan militariga waxaa bilaabay 1951 koox lagu magacaabo US Engineering Group. Sannadkii 1954-tii, waxaa heshiis kala saxiixday Shaqaalaha Guud ee Turkiga iyo Ciidanka Cirka ee Mareykanka, kaasoo ahaa in si wadajir ah loo isticmaalo saldhigga cusub. Isticmaalka saldhigga waxaa go’aamiya “Heshiiska Difaaca iyo Iskaashiga Dhaqaalaha” (DECA) ee ay kala saxiixdeen Mareykanka iyo Turkiga 1980-kii. Asal ahaan waxa loo yaqaan “Adana Air Base,” xarunta waxaa loo beddelay “Incirlik” 1958, magaca ay ilaa hadda isticmaasho. Wasaaradda Difaaca waxay ku nuuxnuuxsatay in saldhigan uu yahay mid ay leeyihiin ciidamada Turkiga (TSK) oo ay leedahay Jamhuuriyadda Turkiga. Saldhigga Raadaarka Kürecik ee degmada Akcadağ ee Malatya waa xarun digniin hore bixisa oo la aasaasay 2012 oo xiriir la leh NATO. Xaruntan oo taliskeedu ku yaallo Diyarbakır Air Base, ayaa loo xilsaaray inay u gudbiso ogaanshaha iyo dabagalka xogta khataraha hawada fog ee nidaamka Terminal High Altitude Area Defence (THAAD) oo ku yaala Romania iyo Poland. Madaxweynihii Iiraan ee xilligaas Mahmoud Ahmadinejad ayaa bayaan uu soo saaray sanadkii 2011 ku dhaleeceeyay aasaaska saldhigga, isagoo ku andacoonaya in xaruntan loo dhisay si Israa’iil looga ilaaliyo weerarrada gantaallada ee suurtagalka ah ee Iiraan. Kadib hawlgaladii milatariga Israa’iil wixii ka dambeeyey weeraradii Xamaas ee Oktoobar 7, 2023, dhaqdhaqaaqayaasha Falastiiniyiinta ayaa sheegay in labada saldhigba loo isticmaalay in lagu taageero Israa’iil, waxayna abaabuleen mudaaharaadyo ay ku dalbanayaan in la xiro. Suurtogalnimada dad badan oo qaxa ayaa ah mid fog Saamaynta suurtagalka ah ee Turkiga ee dagaalka u dhexeeya Maraykanka, Israa’iil, iyo Iiraan waxaa ka mid ah khatarta qulqulka qaxootiga ee soohdinta Iiraan. Turkiga iyo Iiraan ayaa ku dhawaaqay 2 Maarso inay si wadajir ah u hakiyeen isku socodka rakaabka ee xuduudahooda. Wasiirka ganacsiga Ömer Bolat ayaa sheegay in labada dal ay u ogolaan doonaan muwaadiniintooda inay soo laabtaan. Sida laga soo xigtay Agaasimaha EDAM Sinan Ülgen, xaaladda ugu xun ee Türkiye waa … Degenaansho la’aan ka dhalata Iiraan oo dhalin karta dhaqdhaqaaq ballaaran oo dhanka xuduudaha ah, si la mid ah tii Ciraaq iyo Suuriya ka dhacday waagii hore. “Waxay ila tahay inaan u aragno adkaynta kontarooladan xuduudaha inay tahay tillaabada koowaad” ayuu yiri Ülgen. Oral Toğa, oo ah cilmi-baare ka tirsan IRAM, ayaa sheegay in cabbirkan sidoo kale lagu qiimeeyo aragtida Iran. “Intii ay xoogga saari lahayd xakameynta kuwa soo galaya iyo kuwa ka baxaya xuduudaheeda, Iran waxay dooneysaa inay xakameyso xaaladda gudaha dalka”. Isagoo tixraacaya faallooyinka iyo wararka ku saabsan qulqulka qaxootiga ee baraha bulshada iyo saxaafadda, Toğa wuxuu yiri, “Arrintu hadda aad ayay uga fog tahay socdaalka, gaar ahaan socdaalka ballaaran” wuxuuna sameynayaa qiimeyntan soo socota: “Ma filayo haajirid aad u ballaaran mustaqbalka dhow iyo kan dhexe, dagaal sokeeye ayaa lagama maarmaan noqon lahaa in taasi dhacdo”. “Hadda shuruudo dagaal sokeeye kama soo ifbixin Iiraan”. Qaran News
-
Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Ruushka, Sergei Lavrov, ayaa sheegay in Moscow aysan weli arag wax caddeyn ah oo muujinaysa in Iiraan ay horumarinayso hub nukliyeer, xilli Mareykanka iyo Israa’iil ay sii wadaan weerarro ka dhan ah Tehran. Lavrov ayaa hadalkan ka jeediyay kulan uu kula yeeshay dhiggiisa wasiirka arrimaha dibadda ee Brunei magaalada Moscow. Wuxuu sheegay in horumarinta hub nukliyeer ay ahayd sababta ugu weyn, haddii aysan ahayn sababta keliya, ee loo cuskaday dagaalka ka dhanka ah Iiraan. “Weli ma aragno wax caddeyn ah oo muujinaya in Iiraan ay samaynayso hub nukliyeer, taas oo ahayd sababta ugu weyn ee dagaalka,” ayuu yiri Lavrov. Lavrov wuxuu sidoo kale sheegay in saameynta weerarrada lagu qaaday Iiraan laga dareemayo guud ahaan gobolka, isaga oo tilmaamay in dalalka Carabta ay wajahayaan khasaarooyin dhaqaale iyo dhimashooyin rayid. Ruushka ayaa ku baaqay in si degdeg ah loo joojiyo colaadda, isaga oo ku celceliyay in tallaabada ugu horreysa ee lama huraanka ah ay tahay in la hakiyo dhammaan ficillada sababa khasaaraha rayidka. “Sida tallaabo aan shuruud lahayn oo koowaad, waa in aan sameynaa wax kasta oo suurtagal ah si loo joojiyo falalka sababa dhimashada rayidka,” ayuu yiri Lavrov. Wasiirka Ruushka ayaa sidoo kale tilmaamay wararka la xiriira duqeyn lagu soo waramayo in lala beegsaday dugsi ku yaalla koonfurta Iiraan, ayadoo warbaahinta dowladda Iiraan ay ku eedeysay Israa’iil iyo Mareykanka inay duqeeyeen dugsi gabdho oo ku yaalla magaalo ku taalla koonfurta Iiraan, taas oo la sheegay inay ku dhinteen in ka badan 160 qof. Aqalka Kremlin-ka ayaa sheegay in Madaxweynaha Ruushka, Vladimir Putin, uu gaarsiin doono Iiraan walaaca ay qabaan hoggaamiyeyaasha Carabta ee ku saabsan weerarrada ka dhanka ah kaabeyaasha shidaalka ee gobolka. Source: goobjoog.com
-
Hordhac Kooban Gobolka Gedo ma ahan oo kaliya degaan ka tirsan Jamhuuriyadda Federaalka ah ee Soomaaliya, balse waa xudunta juquraafi ahaaneed ee uu ku kulmo saddex-xagalka dalalka Soomaaliya, Itoobiya, iyo Kiiniya. Muhiimadda gobolkan, gaar ahaan degmada Doolow, waxay ka dhalatay kaalinteeda dhuleed ee ay u leedahay loollanka amniga ee Geeska Afrika. Gedo waxay noqotay marinka ugu weyn ee ay ciidamada shisheeye, gaar ahaan kuwa Itoobiya, u adeegsadaan inay ku galaan gudaha Soomaaliya, taas oo beddeshay qaabdhismeedka maamulka, amniga, iyo nolosha dadka degaanka muddo ka badan saddon sano. Joogitaanka ciidamada Itoobiya ee gobolka Gedo ma ahan mid ku yimid si kedis ah, balse waa natiijada isbeddelladii ka dhashay burburkii Dawladdii Dhexe ee Soomaaliya 1991kii iyo soo bixitaankii dhaqdhaqaaqyada hubaysan. Laga soo bilaabo dagaalkii Agoosto 1996, markii ciidanka Itoobiya ay si toos ah u yimaadeen Luuq iyo Doolow, gobolku wuxuu noqday “saaxad tijaabo” u ah siyaasadda amniga ee Itoobiya (National Security Doctrine), taas oo ku dhisan in khatar kasta oo kaga timaada dhanka Soomaaliya looga hortago gudaha dalka Soomaaliya kahor intaysan u gudbin xuduudda Itoobiya. Warbixintan waxay si qotadheer u baari doontaa taariikhda qallafsan ee joogitaankaas, laga bilaabo weeraradii hore ee ka dhanka ahaa ururkii Al-Itixaad ilaa maanta oo ay Itoobiya qeyb ka tahay howlgalka ATMIS iyo kuwa ka baxsan. Waxaan milicsan doonnaa sababta degmada Doolow ay u noqotay “furaha” ama saldhigga aan laga guurin ee ciidanka Itoobiya, iyo saamaynta ay taasi ku leedahay madaxbannaanida maamulka gobolka Gedo iyo xiriirka diblamaasiyadeed ee u dhexeeya Muqdisho iyo Addis Ababa. Falanqayntani kaliya ma taabanayso dhinaca milatariga, balse waxay sidoo kale iftiimin doontaa saamaynta bulsho iyo dhaqaale ee uu gobolku dhaxlay, iyadoo la eegayo mustaqbalka Gedo, xilli uu dalku qorshaynayo inuu gebi ahaanba la wareego amnigiisa qaranka. Weerarkii Agoosto 1996 Taariikhdu markay ahayd 9-kii Agoosto 1996, cutubyo ka tirsan ciidamada xoogga dalka Itoobiya oo wata boqolaal gaadiidka dagaalka ah iyo diyaaradaha qumman ee “Helicopters-ka” ayaa si xooggan uga soo tallaabay xuduudda ay Soomaaliya la wadaagaan, iyagoo bartilmaameedkoodu ahaa degmooyinka Luuq iyo Doolow. Weerarkan oo ahaa kii ugu horreeyay ee baaxaddiisa leh tan iyo burburkii 1991, wuxuu gebi ahaanba beddelay hannaankii amniga ee gobolka Gedo. Itoobiya waxay xilligaas ku dooday in ururka Al-Itixaad Al-Islaami uu khatar ku yahay nabadgelyadeeda gudaha, ka dib markii lagu eedeeyay inay ka daNbeeyeen qaraxyo ka dhacay Addis Ababa iyo iskudaygii dil ee uu ka badbaaday Wasiirkii Gaashaandhigga Itoobiya, Tamerat Layne, bishii Luulyo, 1996. Markii ay ciidamada Itoobiya gudaha u soo galeen bishii Agoosto 1996, waxay dagaal qaraar oo wejiya badan leh la galeen xoogaggii Al-Itixaad ee ku sugnaa degmada Luuq iyo degaannada hoos yimaada. Dagaalkaas, oo ahaa kii ugu horreeyay ee baaxaddiisa leh tan iyo burburkii dawladdii dhexe ee Soomaaliya 1991, wuxuu horseeday in Itoobiya ay isticmaasho hubka culus si ay u burburiso xeryaha tababarka iyo bakhaarrada hubka ee ururkaas. Dabayaaqadii bishii Agoosto 1996, Itoobiya waxay ku guulaysatay inay gebi ahaanba la wareegto gacan ku haynta Luuq iyo Doolow, iyadoo weerarkaas uu noqday casharkii ugu horreeyay ee ay Itoobiya u dirtay kooxaha hubaysan ee Soomaaliya, iyaga oo muujiyay in Addis Ababa ay diyaar u tahay inay “gacanta dheer” u adeegsato amnigooda gudaha. Gabagabadii hawlgalkii Agoosto 1996, Itoobiya ma aysan noqon mid gebi ahaanba isaga baxday gobolka, balse waxay Doolow ka dhigatay barkontorool iyo saldhig ay ka ilaaliso dhaqdhaqaaqa xuduudda. Faragelintani waxay gebi ahaanba beddeshay hannaankii amniga ee gobolka Gedo, maadaama ay Itoobiya go’aansatay inay abuurto aag difaac (Buffer Zone) oo ka bilaabma Doolow si ay uga hortagto in fawdada Soomaaliya ay u gudubto dhankooda. Tobankii sano ee u danbeeyay ilaa laga soo gaaro sanadkan 2026, joogitaankaas wuxuu u xuub-siibtay mid joogto ah oo saamayn ku yeeshay siyaasadda, dhaqaalaha, iyo nolosha dadka degaanka, taas oo Doolow ka dhigtay “gaashaanka rasmiga ah” ee ay Addis Ababa kaga gaashaamato khataraha kaga imaanaya koonfurta Soomaaliya. Geeddisocodkii 2006 iyo Dhismihii “Derbiga Amniga” Toban sano kadib, bishii Diseembar 2006, ciidamada Itoobiya waxay markale Gedo u isticmaaleen marinka ugu weyn ee ay ku qabsadeen inta badan koonfurta Soomaaliya si ay meesha uga saaraan Midowga Maxkamadaha Islaamiga ah. Muddadaas u dhexaysay 2006 illaa 2009, degmada Doolow waxay u xuub-siibatay xarunta ugu weyn ee saadka (Logistics Hub) ee loogu talagalay ciidanka Itoobiya ee ku dhowaad 50,000 askari ahaa ee ku kala firirsanaa gobollada Soomaaliya. Inkasta oo ay Muqdisho ka baxeen 2009kii, haddana marnaba ma aysan ka bixin Doolow, iyagoo u arkayay inay tahay “derbi difaac” (Buffer Zone) oo ka ilaalinaya in fowdada Soomaaliya ay u gudubto dhanka gobolka Soomaalida ee Itoobiya. Sababta ugu weyn ee ay Itoobiya ugu dhegen tahay Doolow waxay salka ku haysaa juquraafiyadda biyaha iyo dhulka. Degmada Doolow waxay ku taallaa barkulanka labada webi ee Dawa iyo Ganaane, waana goob dhul ahaan u furan oo u sahlaysa Itoobiya inay si fudud askarta iyo gaadiidka uga soo rarto dhanka magaalada Dollo Ado ee Itoobiya. Inay gacanta ku hayaan buundada Doolow waxay Itoobiya siinaysaa awood ay ku xannibi karaan ama ku furi karaan dhaqdhaqaaq kasta oo ciidan ama ganacsi oo u kala goosha labada dal, taas oo ah awood istiraatiijiyadeed oo aysan Addis Ababa diyaar u ahayn inay ka tanaasusho xilligan. Markii uu soo baxay ururka Al-Shabaab sannadkii 2007, Itoobiya waxay beddeshay qaabkeedii amniga. Bishii Janaayo 2012, iyadoo la dareemayo khatarta kooxda Al-Shabaab (AS), ciidamada Itoobiya waxay markale ballaariyeen joogitaankooda Gedo. Istiraatiijiyaddoodu waxay ku dhisnayd “dagaalka kahortagga ah”, taas oo macnaheedu yahay inay AS kula dhex dagaallamaan gudaha Gedo (Doolow, Luuq, iyo Baardheere) intii ay ka sugi lahaayeen inay weerarro ka gaystaan gudaha Itoobiya. Doolow waxay noqotay xarunta laga hago sirdoonka iyo hawlgallada gaarka ah ee lagula socdo dhaqdhaqaaqa kooxda AS ee ku dhow xuduudda. Kalaqeybsanaanta Ciidanka: AMISOM iyo Non-AMISOM Tan iyo bishii Janaayo 2014, markii Itoobiya ay si rasmi ah ugu biirtay howlgalka AMISOM, waxaa gobolka Gedo la geeyay ciidan ku dhow 4,395 askari oo ka mid ah tirada guud ee hawlgalka Midowga Afrika. Ciidankan oo loo yaqaanno “Sectory 3” iyo “Sector 6,” waxay fadhiyo waaweyn ku leeyihiin degmooyinka Baardheere, Ceelwaaq, iyo qeybo ka mid ah Garbahaarey. Taliyaha ugu sarreeya ee ciidankan hadda (2024-2026) waa Jeneraal Yilma Merdassa iyo saraakiisha hoos taga ee hoggaamisa guutada 3aad. Ujeeddada ciidankan loo keenay waxay ahayd inay gacan ka gaystaan nabad-ilaalinta iyo la dagaallanka kooxda AS, iyaga oo hoostaga amarka Midowga Afrika, balse waxay inta badan ku xayiran yihiin gudaha saldhigyadooda, iyagoo aan fulin hawlgallo tan iyo markii dibuhabaynta ATMIS ay bilaabatay bishii Abriil 2022. Dhanka kale, waxaa Gedo ku sugan ciidanka loo yaqaanno “Non-ATMIS” oo ah kuwa ugu awoodda badan, tiradooduna ay ka badan tahay 10,000 ilaa 15,000 askari oo si isdabajoog ah xuduudda uga soo tallaaba. Ciidankan waxay si toos ah uga amarqaataan Taliska Ciidanka Difaaca Itoobiya (ENDF) ee ku yaalla magaalada Godey, taliyahooda guudna waa Jeneraal Birhanu Jula. Ma jiro waqti rasmi ah oo ay dalka soo galeen, balse waxay Doolow iyo Luuq ku sugan yihiin tan iyo weerarkii Agoosto 1996, iyagoo sii xoogaystay bishii Diseenbar 2006 iyo bishii Nofeenbar 2011. Ciidankan ma hoostagaan shuruucda caalamiga ah ee ATMIS, waxayna Doolow u isticmaalaan xarun ay kaga taliyaan gobolka oo dhan, iyagoo gacanta ku haya garoonka diyaaradaha iyo buundada istiraatiijiga ah ee magaaladaas. Taariikhda joogitaanka ciidanka Itoobiya ee Gedo ma ahan mid nadiif ah, balse waxay xambaarsan tahay diiwaan madow oo gaboodfallo ah. Mid ka mid ah dhacdooyinkii ugu xumaa waxay ahayd bishii Agoosto 1996, markii duqaymo ka dhacay Luuq ay ku dhinteen dad rayid ah oo aan waxba galabsan. Sidoo kale, bishii Diseembar 2018, ciidanka Itoobiya ee Non-ATMIS ayaa magaalada Baydhabo ka soo qabtay musharrax Mukhtaar Roobow, taas oo dhalisay rabshado ay ku dhinteen dad badan, iyadoo ciidankaas ay ka soo gudbeen Doolow. Gobolka Gedo gudihiisa, waxaa la diiwaangaliyay dhacdooyin isugu jira dilal qorshaysan iyo barakicin; tusaale ahaan, bishii Febraayo 2020, ciidanka Itoobiya ayaa lagu eedeeyay inay garab siiyeen dagaallo ka dhacay agagaarka xuduudda oo barakiciyay kumannaan qoys, iyadoo aan marnaba lagula xisaabtamin gaboodfalladaas maadaama ay ku joogaan magaca “amniga xuduudda.” Marka la gaaro dabayaaqada sannadkan 2026, kalaqeybsanaanta labadan ciidan waxay noqon doontaa caqabadda ugu weyn ee hortaalla madaxbannaanida Soomaaliya. Iyadoo ciidanka ATMIS ee Baardheere la filayo inay dalka ka baxaan, haddana ma jirto calaamad muujinaysa in ciidanka Non-ATMIS ee Doolow iyo Luuq ay qorshaynayaan inay ka baxaan saldhigyadooda ay deggen yihiin tan iyo 1996. Xaaladdan waxay Doolow ka dhigtay meel “go’doon” ka ah xukunka dawladda dhexe, halkaas oo taliyayaasha Itoobiya ay go’aamiyaan cidda geli karta iyo cidda ka bixi karta gobolka. Haddii aan la helin heshiis caalami ah oo lagu kala saaro labadan awoodood, Gedo waxay sannadka 2026 wixii ka danbeeya geli doontaa xaalad hubanti-la’aan ah, iyadoo ciidanka qaranka Soomaaliyeed ay ku adkaan doonto inay la wareegaan xuduudda Doolow inta ay halkaas fadhiyaan askar si toos uga amarqaata Addis Ababa. Loollanka Siyaasadda: Muqdisho, Kismaayo, iyo Addis Muddadii u dhexaysay 2019 ilaa 2022, Doolow waxay noqotay fagaaraha loollanka siyaasadeed ee u dhexeeya dawladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubaland. Itoobiya waxay xilligaas door muhiim ah ka ciyaartay inay taageerto ciidamadii dawladda Federaalka ee la geeyay Gedo, iyadoo Doolow u adeegsatay inay tahay goobta lagaga hortago saamaynta maamulka Kismaayo. Joogitaankooda Doolow wuxuu u oggolaanayaa Itoobiya inay noqoto “Garsooraha rasmiga ah” ee loollanka awoodda ee gobolka Gedo, iyadoo marba dhinac u janjeerta hadba siday danteeda qaranku ku jirto. Dhanka kale, mudadii u dhexaysay 1996 ilaa 2026, joogitaanka milatariga Itoobiya wuxuu Gedo ka gooyay ganacsigii ay la lahayd Muqdisho, wuxuuna ku xiray suuqa Itoobiya. Degmada Doolow waxay hadda u shaqaysaa sidii magaalo ka tirsan dhaqaalaha Itoobiya, halkaas oo lacagta “Birr”-ta iyo badeecadaha Itoobiya ay yihiin kuwa ugu xooggan. Itoobiya waxay u aragtaa in iskuxirka dhaqaale ee Gedo uu yahay dammaanad amni; haddii dadka degaanku ay noloshoodu ku xirnaato Itoobiya, waxaa yaraanaya fursadda ay ku taageeri karaan kooxo ka horjeeda Addis Ababa, waana sababta ay milatarigu u ilaaliyaan dhismaha suuqa weyn ee xuduudda. Mustaqbalka Gedo iyo Doolow: Maxaa Dhici Doona 2026 wixii ka Danbeeya? Marka la gaaro dhammaadka sannadkan 2026, waxa uu qorshuhu yahay in gebi ahaanba la soo afjaro hawlgalka ATMIS, taas oo macnaheedu yahay in ciidanka Itoobiya ee hoos taga Midowga Afrika ay tahay inay dalka ka baxaan. Si kasta ha ahaatee, caqabadda ugu weyn ee hortaalla degmada Doolow waa ciidanka Itoobiya ee “Non-ATMIS” (kuwa aan hoos tegin Midowga Afrika), kuwaas oo ku sugan Gedo tan iyo bishii Agoosto 1996. Itoobiya waxay u muuqataa inay ku adkaysanayso joogitaanka ciidankan si ay u ilaashato “Gaashaanka Addis Ababa,” taas oo abuuri karta iska-hor-imaad diblamaasiyadeed oo u dhexeeya Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo Itoobiya haddii aan la helin heshiis cad oo ku saabsan amniga xuduudaha. Mustaqbalka Gedo wuxuu si weyn ugu xiran yahay sida ay Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo maamulka Jubbaland u xaliyaan khilaafkooda muddada dheer soo jiitamayay. Tan iyo markii ciidanka Itoobiya ay Doolow ka dhigteen saldhigga looga arrimiyo Gedo, gobolku wuxuu ahaa mid u qeybsan dhawr maamul oo iska-soo-horjeeda. Sannadkan 2026, haddii Itoobiya ay daciifiso saamaynteeda, waxaa la filayaa in loollan xooggan uu dhex maro ciidanka qaranka iyo kuwa degaanka ee taabacsan Kismaayo. Degmada Doolow waxay noqon doontaa barta laga go’aaminayo cidda gacanta ku dhigi doonta hoggaanka gobolka, maadaama ay tahay isha dhaqaalaha iyo amniga ee ugu muhiimsan gobolka Gedo. Dhanka kale, welwelka ugu weyn ee shacabka Gedo iyo Beesha Caalamka ayaa ah in ka-bixitaanka ciidanka Itoobiya ee Doolow ay abuurto “aag maran” oo ay ka faa’iidaystaan kooxda AS. Maadaama kooxda ay hadda gacanta ku hayaan degaanno badan oo ku teedsan Gedo, Doolow waxay u muuqataa inay tahay caqabadda kaliya ee ka hortaagan inay u gudbaan xuduudda Itoobiya. Haddii aan la dhisin ciidan Soomaaliyeed oo tayo leh oo si buuxda ula wareega saldhigyadii la dhisay tan iyo 1996, mustaqbalka Gedo ee sannadka 2026 wuxuu noqon karaa mid wajahaya loollan cusub oo dhiig badani ku daato. Ugudanbayntii, tan iyo markii uu bilowday weerarkii Agoosto 1996, Doolow waxay cashar u noqotay siyaasadda Soomaaliya; waa goob muujisay in meeshii ay ka maqnaato awoodda qaranka, ay buuxinayso awood shisheeye oo danteeda ka horraysiisa. Gedo iyo Gaashaanka Addis Ababa waxay hadda yihiin isgoys taariikhi ah. In Doolow ay ku laabato gacanta Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya ama inay sii ahaato “derbi difaac” u ah Itoobiya waxay ku xirnaan doontaa go’aannada adag ee laga gaaro amniga Geeska Afrika inta ka dhiman sannadkan 2026. Source: goobjoog.com
-
Photos by Gage Skidmore under a Creative Commons license | Illustration by Miru Osuga/CREW Donald Trump Jr. and Eric Trump have met with high-level officials from eight foreign governments as the Trump Organization expands aggressively worldwide during President Trump’s second term. The meetings highlight the corruption risks of a president who owns a global business while in office: separate from the foreign policy of the Trump administration, the president’s sons are conducting undisclosed meetings with foreign leaders with the end goal of putting money in the president’s pocket. Don Jr. and Eric Trump have met with foreign leaders from Serbia, Hungary, the UK, Qatar, Vietnam, Saudi Arabia, Somaliland and Israel during the president’s second term. In 2024, the Trump Organization reportedly earned at least $87 million in business income through Trump-branded international projects alone, demonstrating the immense wealth the family is making from the pursuit of these foreign developments. Twenty-two Trump-branded developments are in the works internationally. Despite the clear conflicts of interest posed by the president’s sons doing business abroad while their father conducts U.S. foreign policy, Eric Trump has suggested that their past efforts to avoid the appearance of corruption weren’t worth it. In October 2024, he told the New York Times, “The first term we did everything imaginable to avoid any appearance of impropriety, and frankly, we got crushed anyway…We can’t just sit out in perpetuity, and I won’t.” In March 2025, Donald Trump Jr. met with Serbian President Aleksandar Vučić to discuss “economic and political relations.” The Trump Organization was involved in a controversial development in Belgrade at the time. In April, Don Jr. met with Hungarian Foreign Minister Peter Szijjarto in Budapest, reportedly to expand the Trump Organization’s business in the region. Around the same time as those trips, in March, Eric Trump traveled to Scotland to meet First Minister John Swinney. A Swinney spokesperson explained that the meeting was about the Trump family’s business interests in the country, which include two golf courses, and “Scotland’s investment potential.” Then in April Eric Trump appeared alongside Qatari Minister of Municipality Abdullah bin Hamad bin Abdullah Al Attiya at a signing event for a new Trump development, in a deal involving Qatar’s sovereign wealth fund. In May, Eric Trump and Vietnamese Prime Minister Phạm Minh Chính both took part in a groundbreaking ceremony for a Trump development in Vietnam, which the government had agreed to fast-track. During that same visit, Eric Trump also met with city officials about the possibility of a Trump development in Ho Chi Minh City. In October, Don Jr. traveled to Saudi Arabia, where he spoke at Crown Prince Mohammed bin Salman’s annual investment forum, calling investment opportunities in the region “spectacular.” He was seen sitting next to the crown prince later during the conference. In January, Eric Trump reportedly met with Somaliland President Abdirahman Mohamed Abdullahi on the sidelines of the World Economic Forum in Davos to hear investment pitches. The meeting was also attended by Israeli President Isaac Herzog. The Trump family’s staggering indifference to blurring the lines between politics and corporate interest once again demonstrates how Trump’s presidency is being used to enrich himself and his family rather than serving the needs of the American people. Photos of Eric Trump and Donald Trump Jr. by Gage Skidmore under a Creative Commons license. Source Citizensforethics Qaran News
-
Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa si adag u cambaareeyay go’aankii dowladda Federaalka ku celisay diyaarad siday xildhibaano ka tirsan labada aqal iyo dad rayid ah oo u socday magaalada Garowe. Madaxweyne Deni oo caawa hadal jeediyay ayaa tallaabadaas ku tilmaamay xadgudub dastuuri ah ah mid bini’aadanimo oo lagu kacay muwaadiniin Soomaaliyeed, gaar ahaan muwaadiniin reer Puntland. Wuxuu sheegay in arrintan ay dhaawacayso dowladnimada Soomaaliya, islamarkaana haddii ay sii socota keeni karta in la aamini waayo nidaamka duulimaadyada dalka. Madaxweynaha Puntland ayaa sheegay in ay dacwad arrintan la xiriirta u gudbin doonaan hay’adaha duulimaadyada iyo maxkamadaha ay quseyso ku xadgudubka nafta bini’aadamka. Madaxweyne Deni ayaa mas’uuliyiinta iyo waxgaradka Soomaaliyeed ee Muqdisho ku sugan ugu baaqay in ay ka shaqeeyaan sidii ay deegaanadooda ku iman lahaayeen xildhibaanada ku xayiran garoonka diyaaradaha Muqdisho. PUNTLAND POST
-
Wasaaradda Duulista Hawada iyo Garoomada Puntland ayaa ruqsaddii duulimaadyada kala noqotay shirkadda diyaaradaha Daallo. Puntland waxay ku eedeeysay shirkadda Daallo in ay laba jeer khatar gelisay muwaadiniin iyo mas’uuliyiin reer Puntland, islamarkaana ay jebisay xeerarka iyo shuruucda duulista rayidka. Arrintan waxay timid, xilli maanta diyaarad ay leedahay shirkadda Daallo laga celiyay garoonka diyaaradaha Garowe, taas oo siday qaar ka mid ah xildhibaanada Puntland ku matala labada aqal ee baarlamaanka Federaalka. Sidoo kale 1-dii bishii hore ee Febraayo waxaa garoonka diyaaradaha Muqdisho laga celiyay wafdi Puntland ah oo la socday diyaarada Daallo, kuwaas oo ka duulay Garowe. PUNTLAND POST
-
Wasaaradda Duulista Hawada Sare ee Puntland ayaa maanta si rasmi ah uga qaaday shirkadda diyaaradaha Daallo Airlines ruqsaddeeda duulista gudaha deeganada maamulka Puntland. Qoraal kasoo baxay maamulka wasaaradda ayaa lagu sheegay in diyaaradda shirkadda Daallo ay laba jeer “khatar gelisay muwaadiniin iyo mas’uuliyiin reer Puntland,” isla markaana ay jebisay xeerarka iyo shuruucda duulista rayidka. Diyaaradda la xiray waxaa saarnaa qaar ka mid ah xildhibaanada Baarlamaanka Soomaaliya oo kusii jeeday magaalada Garowe, taasoo xaaladda ka dhigtay mid si weyn looga hadlay. Wasaaradda ayaa tilmaamtay in tallaabadan ay qayb ka tahay dadaallada lagu xaqiijinayo ammaanka rakaabka iyo shaqaalaha duulista, iyadoo lagu adkaynayo in dhammaan shirkadaha diyaaradaha ee ka hawlgala Puntland ay raacaan shuruucda iyo xeerarka hawada sare. Saameynta tallaabadan waxay u muuqataa mid ku yeelan karta jadwalka duulimaadyada iyo safarka muwaadiniinta, iyadoo weli aan la helin jawaab rasmi ah oo ka timid shirkadda Daallo. Source: goobjoog.com
-
Wasaaradda arrimaha dibadda ee Iran, ayaa qoraalkeeda ku aaddan geerida hoggaamiyihii sare ee Iran, Ali Khamenei, waxa ay mar kale ku cambaaraysay weerarrada Maraykanka iyo Israa’iil, intii lagu jiray wadahadalladii dublamaasiyadeed ee Tehran iyo Washington ee ku saabsanaa barnaamijka nukliyeerka ee Iran. Weerarradii ugu dambeeyay ayaa dhacay iyadoo Cumaan ay dhexdhexaadinaysay wadahadallo u dhexeeya Washington iyo Tehraan, iyadoo wareeggii ugu dambeeyay ee wadahadallada lagu qabtay Geneva 26-kii Febraayo. Wasiirka arrimaha dibadda ee Iran Abbas Arakchi ayaa sidoo kale bayaan uu soo saaray ku sheegay in dariiqa Khamenei “uu sii socon doono”. Qaran News
