Hegseth wuxuu sheegayaa in Hoggaamiyaha Sare ee cusub ee Iiraan, Mojtaba Khamenei, uu yahay “mid dhaawacmay” isla markaana “u badan tahay in ‘si xun dhaawacmay” (sida uu qoray tifaftirahayaga caalamiga ah, weli ma hayno caddeyn arrintan ku saabsan). Isagoo tixraacaya bayaan qoraal ah oo Mojtaba laga akhriyay telefeshinka dowladda Iiraan shalay, Hegseth wuxuu su’aal gelinayaa sababta aan loo soo bandhigin muuqaalkiisa ama codkiisa. “Waxaan u maleynayaa inaad garanaysaan sababta,” ayuu ku daray. Wasiirka difaaca wuxuu sheegayaa in Mojtaba uu “cabsanayo” oo “dhaawacan yahay”, isagoo ku doodaya inuu “fashil ku jiro” oo uusan “sharciyad” lahayn. Qaran News

84 mayd oo ka mid ah badmaaxayaal Iiraaniyiin ah oo ku dhintay weerar dhanka badda ah oo uu fuliyay quusaa-badeed oo Maraykan ah, kaas oo ka dhacay toddobaadkii hore Badweynta Hindiya.Maydadka dadkan ayaa Jimcaha dib loogu qaadi doonaa Iran, sida ay sheegtay Wasaaradda Difaaca ee Sri Lanka. Badmaaxiintan ayaa ka mid ahaa ku dhowaad 130 qof oo la rumeysan yahay inay saarnaayeen markabka dagaalka ee IRIS Dena, kaas oo 4-tii Maarso ku degey meel qiyaastii 40km u jirta xeebaha koonfureed ee Sri Lanka. Maydadka waxaa loo qaaday Mattala Rajapaksa International Airport si loogu celiyo Iran, kadib markii lagu hayay qaboojiyeyaal ku yaalla isbitaalka Galle National Hospital. Maxkamad ku taalla magaalada Galle ayaa amartay in maydadka loo gacan geliyo safaaradda Iran. Dhanka kale, 32 badmaax oo ay badbaadisay ciidamada badda Sri Lanka ayaa la sheegay inay weli dalkaas joogi doonaan. Wasiirka Difaaca Maraykanka Pete Hegseth ayaa sheegay in markabka Iiraan uu “si aamusan u dhintay”, halka Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iran Abbas Araghchi uu ku eedeeyay Maraykanka inuu fuliyay “fal arxan darro ah oo ka dhacay badd.” Qaran News

Jasiirado haddii aad guri ka iibsato ku siinaya baasaboor aad ku mari karto adduunka Rogrog oo eeg guryaha iibka ah ee ku yaalla Bariga Kariibiyaanka mana aha keliya xeebo indho-daraandar ah iyo nolol qurux badan oo lagu soo jiidanayo dadka iibsanaya. Xayeysiinno badan oo guryaha ah ayaa waxaa ku jira in sidoo kale dadka baasaboor la siirnayo – siyaasadda iyo arrimaha bulshada ee aan degganeyn ee Mareykanka ayaa sidoo kale sare usii qaadaya daneynta badan ee loo qabo arrintan. Shan ka mid ah jasiiradaha ku yaalla bariga – waa Antigua iyo Barbuda, Dominica, Grenada, St Kitts iyo Nevis, iyo St Lucia – ayaa bixinaya dhalashada haddii aad ku maalgashato lacag yar sida $200,000 (£145,000). Iibso guri, waxaadna sidoo kale heleysaa baasaboor kuu suurto-gelinaya inaad fiiso la’aan ku gasho ilaa 150 dal oo ay ku jiraan UK iyo dalalka Yurub ee Schengen la isku yiraahdo. Dadka qaniga ah, waxay aad uga sii helaan canshuur la’aanta jasiiradahan. Dhammaanna jasiiradahan waxay dadka guryaha iibsanaya u oggol yihiin inay sii heystaan dhalashadoodii hore.Faahfaahunta halkan ka akhri Qaran News

Dhuusamareeb (Caasimada Online) – Cutubyo ka tirsan Ciidanka Kumaandooska Gorgor ayaa howlo biyo-dhaamin ah u sameeyay qoysas badan oo ku nool deegaanka Maraay-Suuleey ee ka tirsan gobolka Galgaduud, kuwaas oo si weyn ay u saameeyeen abaaraha ka jira deegaanka. Howlahan biyo-dhaaminta ah ayaa lagu gaarsiiyay biyo nadiif ah qoysas badan oo muddo la daalaa-dhacayay biyo la’aan. Howlgalka gargaarka ah waxaa hoggaaminayay Taliyaha Ururka 8-aad ee Guutada 18-aad, Qaybta 1-aad ee Ciidanka Kumaandooska Gorgor, Gaashaanle Dhexe Maxamed Macalin Abuukar (Shaarib). Saraakiisha ciidanka ee ku sugan deegaanada bariga Masagawaay ayaa sheegay in howlahan biyo-dhaaminta ah ay qeyb ka yihiin dadaallada ay ciidamada ku garab taagan yihiin shacabka, gaar ahaan kuwa ay saameeyeen abaaraha daran. Dadka ku dhaqan deegaanka Maraay-Suuleey ayaa si weyn u soo dhoweeyay adeegga biyo-dhaaminta, iyagoo uga mahadceliyay ciidamada Gorgor kaalinta ay ka qaateen caawinta bulshada ku nool guud ahaan gobolka Galgaduud. Dhawaan ayay ahayd markii Ciidanka Kumaandooska Danab ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay gargaar u qeybiyeen qoysas danyar ah oo ay saameeyeen xaalado nololeed oo adag. Deeqdaas ayaa qeyb ka ahayd dadaallada joogtada ah ee Ciidanka Xoogga Dalka ay ku taageerayaan bulshada, isla markaana ka tarjumaysa xiriirka dhow ee u dhexeeya shacabka iyo ciidamada geesiyaasha ah. The post Ciidanka Gorgor oo arrin naf hur ah maanta ka sameeyay Galgaduud appeared first on Caasimada Online.

Washington (Caasimada Online) – Maraykanka ayaa qabtay farriimo isgaarsiineed oo sir ah, kuwaas oo la rumeysan yahay in ay ka yimaadeen dalka Iiraan. Farriimahan ayaa la sheegay in ay noqon karaan “fure hawlgaleed” oo lagu kicinayo “unugyo hurda” (sleeper assets) oo ku sugan meelo ka baxsan dalkaas, sida lagu xusay digniin ka soo baxday dowladda federaalka oo loo diray hay’adaha fulinta sharciga. Digniintan oo ay dib-u-eegis ku sameysay shabakadda wararka ee ABC News, ayaa soo xiganaysa “falanqayn horudhac ah oo lagu sameeyay ishaarooyinka,” taasoo muujinaysa in farriintu “ay u badan tahay mid ka timid Iiraan,” isla markaana la sii marsiiyay dalal dhowr ah wax yar uun kaddib dhimashadii Aayatullaahi Cali Khumeyni. Khumeyni oo ahaa hogaamiyihii ugu sarreeyay Iiraan, ayaa lagu dilay weerar ay iska kaashadeen Maraykanka iyo Israa’iil 28-kii Febraayo. Farriimahan la dhexgalay ayaa ahaa kuwo koodaysan (sir ah), waxayna u muuqdeen kuwo ku socday “qaateyaal qarsoon” oo haysta furihii lagu furi lahaa sirtaas. Tani waa nooc ka mid ah farriimaha loogu talagalay in amarro iyo tilmaamo lagu siiyo “hawlwadeeno qarsoon ama unugyo hurda,” iyada oo aan la isticmaalin aaladaha internet-ka ama shabakadaha isgaarsiinta ee taleefannada gacanta. “Waxaa suurtagal ah in farriimahan loola jeedo in lagu hawlgeliyo ama tilmaamo lagu siiyo unugyada hurday ee horay loo sii diyaariyay, kuwaas oo ka hawlgala meelo ka baxsan dalkii ay farriintu ka soo bilaabatay,” ayaa lagu yiri digniinta. Inkasta oo xilligan aan la xaqiijin karin waxa dhabta ah ee ku dhex jira farriimahan, soo bixitaanka kediska ah ee saldhig cusub oo leh astaamaha dib-u-tebinta caalamiga ah ayaa keenaya in kor loo qaado feejignaanta xaaladeed,” ayay raacisay digniintu. Iyadoo digniintu ay si taxaddar leh u xusayso in aysan jirin “khatar hawlgal oo si toos ah loola xiriiriyay goob gaar ah,” haddana waxay faraysaa hay’adaha fulinta sharciga in ay kordhiyaan la socodkooda dhaq-dhaqaaqyada hirarka raadiyaha (radio-frequency) ee shakiga dhallin kara. Haddii xogta ku xusan digniintan ay dhab noqoto, waxay xaqiijin doontaa cabsidii ay hore u muujiyeen saraakiisha hay’adaha amniga iyo fulinta sharciga, kaddib markii Maraykanka iyo Israa’iil ay weerareen Iiraan, taas oo ahayd in unugyada hurda ee la soo dhoobay daafaha waddamada Reer Galbeedka loo adeegsan karo hawlgalo aargoosi ah. The post Iiraan oo kicisay unugyada qarsoon ee u jooga Mareykanka appeared first on Caasimada Online.

Ankara (Caasimada Online) – Dowladda Turkiga ayaa biyaha Soomaaliya u soo dirtay afar markab oo dagaal, kuwaas oo loogu talagalay ilaalinta amniga badda iyo ka hortagga xadgudub kasta oo ka dhici kara xeebaha Soomaaliya. Howl-galkan ayaa wuxuu qayb ka yahay dadaallada Ankara ay ku xoojinayso amniga badda Soomaaliya iyo kan gobolka, sida uu sheegay Afhayeenka Wasaaradda Gaashaandhigga Turkiga, Admiral Zeki Aktürk. Maraakiibtan dagaal ayaa lagu kala magacaabaa TCG Göksu, TCG Bayraktar, TCG Bartın iyo TCG Yzb. Güngör Durmuş. Sida la qorsheeyay, maraakiibtan ayaa la filayaa inay soo gaaraan biyaha Soomaaliya 16-ka Maarso 2026, oo ku beegan Isniinta toddobaadka soo socda, si ay u bilaabaan howlgallo amni oo la xiriira ilaalinta xeebaha iyo la socodka dhaq-dhaqaaqyada ka socda badda. Howl-galkan cusub ayaa la sheegay inuu yahay mid muhiim u ah xoojinta amniga badda Soomaaliya, gaar ahaan xilli ay sii kordhayaan walaacyada la xiriira budhcad-badeedda, kalluumeysiga sharci-darrada ah iyo falalka kale ee amniga khatar gelin kara. Dowladda Turkiga ayaa horey u muujisay sida ay uga go’an tahay in Soomaaliya ay ka taageerto dhinacyada amniga iyo horumarinta awoodda ciidanka badda. Sidoo kale, Turkiga ayaa horey Soomaaliya ugu soo diray markab loogu talagalay sahminta iyo baarista shidaalka badda ku jira, kaas oo ka shaqeynayay meelaha sahminta laga bilaabay sanadkii 2024. Tallaabadaasi waxay qayb ka ahayd iskaashiga dhinaca tamarta iyo kheyraadka dabiiciga ah ee u dhexeeya labada dal. Maraakiibta cusub ee imaanaya ayaa waxaa la shaqeyn doona ciidamo ka tirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya, inkastoo aan weli si rasmi ah loo shaacin tirada ciidamada Soomaaliyeed ee ku biiraya howlgalka. Waxaa la filayaa in ciidamadan ay si dhow ula shaqeeyaan ciidamada badda Turkiga si loo xaqiijiyo fulinta howlgalka. Mas’uuliyiin kala duwan iyo warbaahinta caalamiga ah oo sidoo kale xaqiijiyay xogtan ayaa tilmaamay in howl-galkan uu qayb ka yahay qorshe ballaaran oo lagu xoojinayo amniga badda Soomaaliya iyo ilaalinta kheyraadka ku jira xeebaha dalka. Turkiga ayaa horey Soomaaliya ugu soo diray in ka badan toban markab oo dagaal iyo kuwo taageero ah, kuwaas oo ka qeyb qaatay howlgallo kala duwan oo la xiriira tababarka, ilaalinta amniga badda iyo la-dagaallanka falalka sharci-darrada ah ee ka dhaca xeebaha Soomaaliya. Dhaq-dhaqaaqan militari ee Ankara ka waddo Soomaaliya ayaa muujinaya xiriirka istaraatiijiga ah ee sii xoogeysanaya ee u dhexeeya labada dal. Turkiga iyo Soomaaliya ayaa horey u kala saxiixday heshiisyo muhiim ah oo la xiriira amniga badda, difaaca iyo iskaashiga milatari, kuwaas oo la filayo in ay sii xoojiyaan awoodda Soomaaliya ee ilaalinta biyaha iyo kheyraadka ku jira. The post Maraakiib dagaal oo kusoo wajahan Soomaaliya + Dalka soo diray iyo ujeedka appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) — Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si adag uga digtay in dhulkeeda aan loo adeegsan karin meel laga qaado howl-gallo milateri, kadib markii warbixino warbaahineed ay muujiyeen in Israa’iil ay qorsheyneyso inay saldhig ka sameysato gobolka Somaliland oo sheegata inay ka go’day Soomaaliya. Wasiiru Dowlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Maxamed Cumar, oo Khamiistii u warramayay telefishinka Al Jazeera, ayaa sheegay in Soomaaliya aysan dooneyn in dhulkeeda lagu soo jiido loolan iyo isku-dhacyo shisheeye, ama loo adeegsado qaab sii wiiqi kara xasilloonida gobolka oo markiisii horeba ahaa mid xasaasi ah. Digniintan ka soo baxday Muqdisho ayaa imaaneysa xilli warbaahinta Bloomberg iyo Idaacadda Dowladda Iswiidhan ee Ekot ay todobaadkan baahiyeen xog ku saabsan qorshe la sheegay in Israa’iil ay saldhig milateri uga furaneyso meel u dhow magaalada istaraatiijiga ah ee Berbera. Xaaladdan ayaa soo shaac baxaysa iyadoo dagaalka u dhexeeya Mareykanka, Israa’iil iyo Iiraan uu galayo todobaadkii labaad. Sidoo kale, marinka muhiimka ah ee Hormuz ayaa si dadban u xirmay, halka kooxda Xuutiyiinta Yemen ay ku hanjabeen inay diyaar u yihiin in ay si toos ah dagaalka u soo galaan. Wasiirka Madaxtooyada Somaliland, Khadar Xuseen Cabdi, oo la hadlay Bloomberg, ayaa xusay in Somaliland ay baadi-goobayso “xiriir istaraatiijiyadeed” oo ay la yeelato Israa’iil, kaas oo uu ku tilmaamay mid dhinacyo badan taabanaya. Wuxuu intaas ku daray in suurta-galnimada saldhig ay Israa’iil yeelato aan weli si dhab ah looga wada hadlin, balse ay tahay arrin la falanqeyn doono waqtiyada soo socda. Isagoo arrimahaas ka jawaabaya, Wasiir Cali Cumar ayaa hoosta ka xariiqay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay tahay awoodda kaliya ee sharci ahaan dalka ku matali karta heshiisyada amniga iyo kuwa milateri ee caalamiga ah. Wuxuu intaas raaciyay in wadahadal kasta oo ku saabsan saldhigyo shisheeye oo laga hirgeliyo gudaha Soomaaliya, kaas oo hareermarsan dowladda dhexe, uusan lahayn wax sal ah oo sharci ah. Mas’uuliyiinta Somaliland ilaa hadda ma aysan shaacin waxa rasmiga ah ee lagu heshiiyay markii ay Israa’iil la sameysteen xiriir diblamaasiyadeed oo buuxa bishii December. Kowdii bishii Janaayo, Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa gaashaanka ku dhufatay eedeymaha dowladda Soomaaliya, iyadoo ku dooday in xiriirka ay la leeyihiin Israa’iil uu yahay “mid diblamaasiyadeed oo kaliya.” Balse wax yar kadib, sarkaal ka tirsan wasaaradda ayaa telefishinka Channel 12 ee Israa’iil u sheegay in arrinta saldhigga ay tahay mid miiska saaran oo laga wada hadlayo. Bishii Febraayo ee xigtay, wasiir Khadar ayaa wakaaladda wararka ee AFP u sheegay inuusan meesha ka saarayn in Israa’iil loo oggolaado joogitaan milateri. Hadallada ka soo baxay dowladda Soomaaliya ayaa ku soo beegmaya xilli xiisadda Bariga Dhexe ay marayso heerkii ugu sarreeyay. Marinka Hormuz, oo ay marto qiyaastii boqolkiiba 20 shidaalka iyo gaaska adduunka, ayaa xanniban kadib markii Iiraan ay ku hanjabtay inay beegsan doonto maraakiibta. Dhinaca kale, Israa’iil ayaa kordhisay weerarada ba’an ee ay ku hayso dalka Lubnaan, halkaas oo ay ku dishay ugu yaraan 687 qof, kuna dhaawacday in ka badan 1,500 oo kale, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta dalkaas. Weeraradan ayaa yimid kadib markii kooxda Xisbullah, oo gacan saar dhow la leh Iiraan, ay gantaalo ku garaacday Israa’iil, iyadoo u aargudaysa hogaamiyihii ruuxiga ahaa ee Iiraan, Ayatollah Cali Khamenei, oo ay si wadajir ah u dileen Mareykanka iyo Israa’iil. Kooxda Xuutiyiinta Yemen oo ah xulafo kale oo muhiim u ah Tehran ayaan weli si toos ah u soo gelin dagaalka, balse waxay dhowr jeer sheegeen inay diyaar u yihiin in ay qeyb ka noqdaan colaadda. Kooxdan oo maamusha waqooyiga, galbeedka iyo bartamaha Yemen ayaa horey uga digtay joogitaanka Israa’iil ee Somaliland, iyagoo ku tilmaamay arrintaas “tallaabo cadowtinimo” iyo mid u fasaxaysa inay beegsadaan oo ay ka dhigtaan “bartilmaameed sharci ah.” Xilli isha lagu wada hayo waddooyinka ganacsiga badda ee Bariga Dhexe, diiradda ayaa sidoo kale saaran marinka Bab al-Mandeb, oo ah marin-biyood ciriiri ah oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, halkaas oo ay marto boqolkiiba 12 ganacsiga adduunka. Xuutiyiinta ayaa horey u xayiray maraakiibta xiriirka la leh Israa’iil ee mara aaggaas, tillaabadaas oo ay ku micneeyeen mid ay ku taageerayaan Falastiiniyiinta Gaza inta lagu guda jiro dagaalka gumaadka ah ee Israa’iil. Cabsida laga qabo in dagaalku uu ku fido gobolka ayaa keentay in Safaaradda Mareykanka ee Jabuuti ay todobaadkan mar kale uga digto muwaadiniinteeda inay u dhawaadaan xerada Camp Lemmonier, oo ah saldhigga milateri ee ugu weyn ee Mareykanku ku leeyahay qaaradda Afrika. Wasiir Cali Cumar ayaa xaaladdan isku milan ku soo afmeeray farriin digniin ah, isagoo yiri: “Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed waa marino si weyn ugu muhiim ah ganacsiga caalamka iyo amniga gobolka, degenaansho la’aanta halkaas ka dhacdana waxay si toos ah u saameyneysaa guud ahaan Geeska Afrika.” Wuxuu intaas ku daray in xilliyada ay xiisaduhu koraan ay dadka rayidka ah yihiin kuwa ugu nugul ee dhibaatadu gaarto, isagoo caddeeyay in tallaabo kasta oo bulshada Soomaaliyeed u horseedi karta khatar aan loo baahnayn ama gelin karta loolan juquraafiyadeed aysan dan u ahayn dalka iyo dadkaba. The post DF oo war ka soo saartay saldhigga militari ee Israa’iil ay ka dhiseyso Somaliland appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) – Buundada Sabiid iyo Caanoole ee gobolka Shabeellaha Hoose oo ka tirsan dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed ayaa qayb ka mid ah ku duntay gaari xamuul ah oo dul marayay. Buundadan oo dib u dhis lagu sameeyay sannadkii hore ayaa si rasmi ah xarigga looga jaray 6-dii December 2025, hase yeeshee maanta ayaa la sheegay in ay duntay xilli uu dul marayay gaari nooca TM-ka ah oo ka mid ah kuwa xamuulka qaada. Ilo wareedyo ayaa sheegay in gaariga xamuulka ah uu gaaray bartamaha buundada markii ay si lama filaan ah u duntay qayb ka mid ah. Ilaa hadda lama soo sheegin khasaare naf oo ka dhashay dhacdadan. Sawirro laga soo qaaday goobta ayaa muujinaya gaariga oo ku sugan bartamaha buundada xilli ay qayb ka mid ah dhismaheedu duntay, taasoo keentay in gebi ahaanba uu hakad galo isu socodkii gaadiidka iyo dadka ee labada dhinac ee deegaanka. Dadka deegaanka ayaa sheegay in cabsi xooggan ay soo wajahday dadka isticmaala buundada, maadaama ay ahayd marin muhiim ah oo isku xira labada dhinac ee Sabiid iyo Caanoole. Dhacdadan ayaa sidoo kale sababtay in xayirmaan gaadiidkii iyo dadkii isticmaali jiray waddadan, iyadoo dad badan ay ka walaacsan yihiin tayada dhismaha buundada oo dhawaan la dhisay. Ilaa hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed kama aysan hadlin burburka buundadan, waxaana la sugayaa faah-faahin rasmi ah oo ay ka bixiyaan mas’uuliyiinta ay khuseyso. Si kastaba, arrintan ayaa dhalisay hadal-hayn xooggan oo ka dhex taagan bulshada, kuwaas oo su’aalo ka keenay sababta ay buundo dhawaan dib loo dhisay ay u duntay muddo kooban kadib xarig-jarkeeda. The post Sawirro: Buundada Sabiid iyo Caanoole oo maanta duntay appeared first on Caasimada Online.

Maanta oo ay taariikhdu tahay 12-ka March, 2026, dagaalka u dhexeeya isbahaysiga Mareykanka iyo Israa’iil oo dhinac ah iyo Iran oo dhinaca kale ah wuxuu galay maalintii 13-aad. Dagaalkan oo si rasmi ah u qarxay 28-kii Febraayo, 2026, wuxuu keenay isbeddello waaweyn oo saameeyay gobolka iyo caalamka intiisa kale. ​ ​Hoggaanka Iran oo isbeddelay Weerarkii ugu horreeyay ee Mareykanka iyo Israa’iil (Operation Epic Fury) waxaa lagu dilay hoggaamiyihii ugu sarreeyay Iran, Ayatollah Ali Khamenei. Waxaa hadda xilkaas la wareegay wiilkiisa, Mojtaba Khamenei, kaas oo soo saaray baaqyo kulul oo uu ku amrayo in la sii wado weerarrada ka dhanka ah saldhigyada Mareykanka ee Khaliijka. ​Khasaaraha dadka iyo barakaca Dagaalku wuxuu sababay dhimashada in ka badan 2,000 oo qof oo isugu jira askar iyo shacab gudaha Iran, Lubnaan, iyo Israa’iil. Sidoo kale, in ka badan 700,000 oo qof ayaa ku barakacay gudaha Lubnaan ka dib markii Israa’iil ay weerartay fariisimaha Xisbullaahi, halka 100,000 oo kale ay ku barakaceen gudaha Iran. ​Dhaqaalaha iyo Shidaalka Qiimaha saliidda adduunka ayaa kor u kacay ilaa $100 halkii foosto, taas oo saameyn ku yeelatay dhaqaalaha dalal badan. Iran waxay bilowday inay miinooyin ku rakibto marin-biyoodka muhiimka ah ee Strait of Hormuz, taas oo keentay in maraakiibta shidaalka qaada ay xayirmaan, isgaarsiinta hawaduna ay hakad gasho. ​Dagaalka oo ku fiday gobolka Dagaalku kuma ekaan Iran oo kaliya; isbahaysiga Iran (Axis of Resistance) sida Xisbullaahi, Xuutiyiinta Yemen, iyo kooxaha Ciraaq ayaa gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku weeraray Israa’iil iyo saldhigyada Mareykanka ee ku yaalla Qatar, Bahrain, iyo Kuwait. Dhanka kale, Mareykanku wuxuu sheegay inay burburiyeen in ka badan 60 maraakiibta dagaalka ee Iran iyo 5,000 oo bartilmaameed oo milatari ah. ​Xaaladda Dunida Qaramada Midoobay iyo waddamada Khaliijka sida Qatar ayaa ku baaqaya in wadahadal lagu dhameeyo xiisadda, balse Mareykanka ayaa sheegay inuu sii wadi doono weerarrada ilaa uu ka xaqiijinayo in Iran aysan yeelan hub Nukliyeer ah, halka Iran ay ku adkaysanayso inay is-difaacayso. ​ Source: goobjoog.com

Dubai (Caasimada Online) — Magaalada xudunta u ah ganacsiga iyo dalxiiska Khaliijka ee Dubai ayaa wajaheysa khatartii ugu weyneyd ee abid soo marta jiritaankeeda, kadib markii dagaalka sii xoogeysanaya ee u dhexeeya Mareykanka, Israa’iil iyo Iiraan uu ruxay aasaaskii magaaladaas, taas oo sababtay in kumannaan ajaanib ah iyo dalxiiseyaal ay si xawli ah isaga cararaan dalkaas. Imaaraadka Carabta ayaa la kulmay in ka badan saddex-meelood labo ka mid ah gantaallada aargoosiga ah ee ay dhowaan riday xukuumadda Tehran. Falanqeeyayaasha siyaasadda iyo amniga ayaa aaminsan in sababta Imaaraadka loo beegsanayo ay tahay xiriirka qotada dheer ee dhanka sirdoonka iyo milateriga ee uu la leeyahay Yahuuda, quwadaha reer Galbeedka, iyo maqaamkiisa caalamiga ah ee xarun ganacsi iyo dalxiis. “Xaqiiqdii, dhalaalkii magaalada Meesha ayuu ka baxay,” ayuu yiri John Trudinger, oo ah maamule iskuul oo u dhashay Ingiriiska, kuna noolaa Dubai muddo 16 sano ah. Trudinger oo shaqaaleysiiya in ka badan 100 macallimiin ah ayaa xusay in inta badan shaqaalihiisu ay la kulmeen argagax weyn oo ka dhashay dagaalka lama filaanka ah, taasina ay ku riixday inay dalka isaga baxaan iyagoo aan qorsheynaynin inay dib u soo laabtaan. Dadkan ayaa qayb ka ah tobannaan kun oo qof oo Dubai isaga qaxay tan iyo markii Mareykanka iyo Israa’iil ay duqeymaha wadajirka ah ku qaadeen Iiraan ku dhawaad laba toddobaad ka hor. Maalin kasta, fariimo digniin ah ayaa ku dhaca taleefannada gacanta ee dadka deegaanka, kuwaas oo looga digayo khataro gantaallo oo suurtagal ah, laguna amrayo in ay gabaad raadsadaan kana fogaadaan daaqadaha. Nidaamyada casriga ah ee difaaca hawada Imaaraadka ayaa ka hortagay in ka badan boqolkiiba 90 ka mid ah 1,700 oo gantaal oo ay Iiraan riday. Si kastaba ha ahaatee, qaar ka mid ah gantaalladaas ayaa dhaafay gaashaanka difaaca, iyagoo ku dhuftay goobo muhiim ah sida saldhigyo milateri, xarumo warshadeed, iyo Madaarka Caalamiga ah ee Dubai, taas oo curyaamisay mid ka mid ah garoomada diyaaradaha ee ugu mashquulka badan adduunka. Duqeymo lala beegsaday laba xarun oo kaydiya xogta ayaa in muddo ah sababay in dadku awoodi waayaan inay isticmaalaan taleefannadooda si ay lacagaha u bixiyaan, waana dhabar-jab weyn oo ku dhacay bulsho inta badan aan adeegsan lacagta caddaanka ah. Saameynta burburka ayaa sidoo kale gaartay goobaha ugu qaalisan ee magaalada. Hoteelka caanka ah ee Fairmont ee ku yaalla jasiiradda macmalka ah ee u eg geedka timirta, oo hoy u ah daaro waaweyn iyo goobo tamashle, ayaa la kulmay duqeyn lixaad leh. Zain Anwar, oo ah darawal taksi oo u dhashay dalka Pakistan, ayaa indhihiisa ku arkay gaarigiisa oo lagu burburiyay duqeyntii hoteelka Fairmont xilli uu dhigtay si uu u soo tukado. Wuxuu warbaahinta u sheegay inuu yahay qofka ugu nasiibka badan adduunka maadaama uu badbaaday, balse qoyskiisu ay hadda ugu yeerayaan inuu dalka dib ugu laabto. Wuxuu ku cawday in ganacsigii uu istaagay, wax dhaqaale ahna aysan soo gelin tan iyo markii dagaalku bilowday, isagoo hadalkiisa kusoo xiray in qof walba uu ogyahay in xilligii Dubai uu dhammaaday. Cawaaqib-xumada dhaqaale ee ka dhalan karta dagaalkan ayaa la filayaa inay noqoto mid aad u culus, gaar ahaan Dubai oo dalxiisku uu sanadkii kasoo xareeyo dakhli gaaraya 30 bilyan oo doolar. In ka badan boqolkiiba 90 dadka ku nool Dubai waa ajaanib, waxaana ku jira maalqabeeno badan oo adduunka ah, kuwaas oo ay soo jiidatay canshuur dhaafka dalkaas. Si ka duwan deriskeeda Abu Dhabi, Dubai ma haysato saliid badan oo ay ku tiirsanaato. Khubarada ayaa ka digaya in khasaaruhu uu noqon doono mid aad u weyn haddii dagaalku daba-dheeraado. Arbacadii, hay’ado maaliyadeed oo waaweyn, sida Citibank iyo Standard Chartered, ayaa daadgureeyay shaqaalahoodii sababo la xiriira khataro amni oo sii kordhaya. Madaxda dalkaas ayaa isku dayaya inay xakameeyaan xaaladda oo ay muujiyaan in wax walba ay caadi yihiin. Booliska Dubai ayaa ku hanjabay inay xiri doonaan shakhsiyaadka baraha bulshada caanka ka ah ee faafiya muuqaalo muujinaya argagax oo ka hor imaanaya warbixinnada dowladda. Farriimaha rasmiga ah ayaa dadka u xaqiijinaya in jugta weyn ee hawada laga maqlayo ay tahay uun dhawaqa nidaamyada badbaadada dalka. Qaxan baaxadda leh ee ajaanibta taajiriinta ah ayaa sidoo kale sababay in waddooyinka lagu daadiyo boqolaal xayawaan rabaayad ah, sida eeyo iyo bisado, xaaladdaas oo ay xarumaha xanaanada xayawaanku ku tilmaameen mid laga yaxyaxo. Halka maalqabeenadu ay dalka isaga baxayaan, malaayiin shaqaale xoogsato ah oo u badan Aasiyaan iyo Afrikaan ayaan haysan waddo ay ku baxsadaan. Shaqaalahan oo u badan kuwa qabta shaqooyinka dhismaha iyo gaadiidka, ayaa bixinaya qiimihii ugu qaalisaa ee dagaalka. Afarta qof ee ilaa hadda ku dhintay Imaaraadka tan iyo markii duqeymuhu bilowdeen, saddex ka mid ah waxay ahaayeen shaqaale u dhashay Koonfurta Aasiya. Sidoo kale, duqeymo Arbacadii ka dhacay agagaarka garoonka diyaaradaha ee Dubai ayaa dhaawacay shaqaale u dhashay dalalka Ghana, Hindiya iyo Bangladesh. Dadkan xoogsatada ah qaar ka mid ah ayaa aaminsan in xog la’aanta rasmiga ah ee dowladda ay sababtay geerida eheladooda. Zakir Hussein, oo walaalkiis Saleh Ahmed lagu dilay haraadiga gantaal ku dhacay goobtiisa shaqada, ayaa sheegay inuu xaaladda dhabta ah fahmay uun markii uu meydka walaalkiis la aaday dalkiisa hooyo ee Bangladesh, kana daawaday wararka. Si kastaba ha ahaatee, wuxuu xusay inuu dib ugu laaban doono Dubai inkastoo ay adag tahay inuu halkaas ku noolaado walaalkiis la’aan, maadaama aysan qoysaskoodu haysan ilo dhaqaale oo kale oo ay ku tiirsanaadaan. The post Riyadii Dubai oo burburtay iyo qax ballaaran oo ka socda appeared first on Caasimada Online.

Maraykanku waxa laga yaabaa inay qaar ka mid ah nidaamkiisa difaaca gantaallada u rarto meel kale arrintanina waxay dhalisay walaac ka jira dalka Kuuriyada Koonfureed. Maraykanka ayaa dib u raraya qaybo ka mid ah nidaamka difaaca gantaallada ee lagu rakibay Kuuriyada Koonfureed si loogu wareejiyo Bariga Dhexe, sida ay sheegeen saraakiil ay soo xigteen wargeyska Washington Post iyo warbaahinta Kuuriyada Koonfureed. Tallaabadan la sheegay ayaa timid 12 maalmood kadib markii uu bilowday dagaalka u dhexeeya Maraykanka iyo Israa’iil ee ka dhan ah Iiraan, waxayna daba socotaa warar sheegaya in Iiraan ay burburisay raadaar muhiim ah oo ka tirsan nidaamka difaaca gantaallada ee loo yaqaan Terminal High-Altitude Area Defense, ama Thaad, kaas oo yaallay Urdun. Nidaamka Thaad waxaa markii ugu horreysay lagu rakibay Kuuriyada Koonfureed sannadkii 2017 si looga ilaaliyo khataraha ka imanaya Kuuriyada Waqooyi oo hub nukliyeer leh. Qaran News

Washington (Caasimada Online) – Dowladda Mareykanka ayaa qiratay in mid ka mid ah diyaaradaheeda ay ku burburtay galbeedka dalka Ciraaq, xilli uu socdo dagaalka wadajirka ah ee ay iyaga iyo Israa’iil kula jiraan Iiraan. Taliska Dhexe ee Mareykanka (CENTCOM) ayaa xaqiijiyay inay afar xubnood oo ka tirsanaa shaqaalaha diyaarad nooca shidaalka lagu shubo oo ahaa askar ay ku dhinteen, kadib markii diyaaraddaas oo ah nooca KC-135 ay Khamiistii ku burburtay galbeedka dalka Ciraaq. Warbixinta ka soo baxday taliska ayaa lagu sheegay in diyaaradda ay saarnaayeen lix qof, iyadoo weli ay socdaan dedaallo gurmad ah oo lagu baadi-goobayo inta dhiman. Qoraalka kasok baxay Taliska Dhexe ayaa lagu caddeeyay inay socdaan baaritaanno lagu ogaanayo waxa sababay masiibadan, balse ay meesha ka saareen in diyaaradda lagu soo riday weerar cadaw ama ay ku dhacday rasaas qaldan oo ay fureen ciidammada xulafada ah. Wararka hordhaca ah ee laga helayo ilo xog-ogaal ah ayaa tilmaamaya in shilkan uu yimid kadib markii ay hawada ku isku dhaceen laba diyaaradood. Saraakiil u hadlay dowladda Mareykanka ayaa xaqiijiyay in diyaaraddii labaad, oo iyaduna ahayd nooca KC-135, ay si nabad ah ku degtay ka dib dhacdadaas. Khasaarahan ugu dambeeyay ayaa kusoo beegmaya xilli ay horey u jireen todobo askari oo Mareykan ah oo lagu dilay dagaalka hadda ka socda gobolka, halka ku dhowaad 150 kalena ay ku dhaawacmeen tan iyo bilowgii colaadda. Si kastaba ha ahaatee, kooxda Iska-caabinta Islaamiga ah ee Ciraaq (Islamic Resistance in Iraq) ayaa sheegatay mas’uuliyadda soo ridka diyaaradda, iyagoo ku dhawaaqay inay ku soo rideen diyaarad nooceedu yahay KC-135 oo uu leeyahay Mareykanka galbeedka Ciraaq, iyagoo adeegsanaya “hub ku habboon.” Khasaaraha iyo shilalkii hore ee dagaalka Ka hor shilkan diyaaradeed, milatariga Mareykanka ayaa soo wariyay in toddoba xubnood oo ka tirsan ciidamada ay ku dhinteen ololaha milatari ee socda, halka mid siddeedaadna uu ku dhintay dalka Kuweyt sababo la xiriira “xaalad caafimaad” intii lagu guda jiray xaalad degdeg ah oo caafimaad. Guud ahaan, 140 kale ayaa la dhaawacay. Afhayeenka Waaxda Difaaca (Pentagon), Sean Parnell ayaa sheegay in siddeed ka mid ah ay soo gaareen dhaawacyo halis ah. Shilkan dhacay Khamiistii ayaa ah kii ugu dambeeyay ee ku yimaada milatariga Mareykanka tan iyo markii ay bilaabeen hawlgallada ka dhanka ah Iiraan 28-kii Febraayo. Waxaa horay u dhacday in saddex diyaaradood oo nooca dagaalka ah la soo riday, taas oo loo maleynayo inay ahayd rasaas saaxiib 1-dii Maarso, maalin un ka dib markii uu dagaalku bilowday. CENTCOM ayaa sharaxday in diyaaradahaas oo ahaa saddex F-15E Strike Eagles ay “si qalad ah u soo rideen nidaamyada difaaca hawada ee Kuweyt” intii lagu guda jiray xaalad dagaal oo firfircoon, xilli Iiraan ay qaadday weerarro aargudasho ah oo ku baahsan inta badan Bariga Dhexe. Shilkaas dhexdiisa, lixdii shaqaale ee saarnaa diyaaradaha ayaa si nabad ah uga booday, waxaana la soo badbaadiyay iyagoo xaaladoodu deggan tahay. Ra’yiga dadweynaha oo diiddan dagaalka Si kastaba ha ahaatee, dagaalka ka dhanka ah Iiraan ayaa diidmo kala kulmaya shacabka Mareykanka, iyadoo ra’yi-ururinadu muujinayaan inuu yahay iska horimaadkii ugu horreeyay ee tobannaankii sano ee la soo dhaafay oo la kulma diidmo tan iyo bilowgiisii. Sahan la daabacay 9-kii Maarso oo ay samaysay Jaamacadda Quinnipiac ayaa muujiyay in 53% codbixiyeyaasha ay diiddan yihiin gulufka milatari ee ka dhanka ah Iiraan. Qayb intaas ka sii badan oo ah 74%, ayaa diiday fikradda ah in la bilaabo hawlgallo dhulka ah oo ciidamo Mareykan ah la geeyo goobaha dagaalka (boots on the ground). Natiijooyinkaas waxaa xoojiyay ra’yi-ururino kale. Shirkadda cilmi-baarista Ipsos ayaa ogaatay in aqlabiyadda Mareykanka la wareystay, oo ah 43%, aysan oggolaan duqeymaha Mareykanka, taas oo aad uga badan boqolkiiba 29-ka taageeray. Inta hartay waxay muujiyeen hubanti la’aan. Khilaafka siyaasadeed iyo sababaha maamulka Dagaalka ka dhanka ah Iiraan ayaa khilaaf ka dhex abuuray xitaa taageerayaasha Madaxweyne Donald Trump, kaas oo marar badan ku difaacay weerarka milatari inuu lagama maarmaan u yahay ammaanka qaranka Mareykanka. Shakhsiyaadka caanka ah ee muxaafidka ah, sida soo-jeediyaha barnaamijyada Tucker Carlson, ayaa su’aal geliyay sababtaas. Carlson ayaa xitaa soo jeediyay in laga yaabo in la-taliyeyaashiisu ay habaabiyeen Trump. “Waxaa loo tusayaa ra’yi-ururino sheegaya in dagaalkani uu isaga u yahay guul u dhiganta 90-10,” ayuu Carlson ka yiri Trump. Wareysi uu siiyay ABC News, Carlson wuxuu gaaray heer uu dagaalka ku tilmaamo mid “gebi ahaanba ah wax laga yaqyaqsado iyo shar.” Trump ayaa uga jawaabay isagoo iska fogeeyay naqdiyayaashiisa, xitaa kuwa sida Carlson oo kale, kuwaas oo isu arka inay ka mid yihiin dhaq-dhaqaaqiisa “Make America Great Again” (MAGA). “MAGA waa ‘America First’, Tucker-na midna ma aha waxyaabahaas,” ayuu Trump u sheegay ABC News. Si kastaba, maamulka madaxweyne Trump ayaa ku dhibtooday inuu shacabka ka dhaadhiciyo ujeedada dagaalka, isagoo soo xiganaya sababo kala duwan oo ku aaddan sababta ay hawlgallada milatari u ahaayeen kuwa lagama maarmaan ah. Fagaare uu ka soo muuqday, Trump wuxuu ka digay in “dagaal nukliyeer ah” uu qarxi lahaa haddii aan Iiraan laga hortagin. Dhacdo kale, wuxuu ku dooday in wada-hadaladii lala yeeshay Iiraan ee lagu dhimayay barnaamijkeeda nukliyeerka ay noqdeen kuwo aan miro dhalin, inkastoo mas’uuliyiintu ay si isdaba-joog ah u sheegeen inay qarka u saarnaayeen inay heshiis gaaraan. Horraantii bishan, Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio ayaa soo jeediyay in weerarka Mareykanka la qaaday sababtoo ah “waxaan ogayn inuu jiri doono tallaabo dhanka Israa’iil ah” oo ka dhan ah Iiraan, inkastoo markii dambe uu dib uga noqday hadalladaas. Khasaaraha guud Marka laga soo tago toddobada xubnood ee dhintay ee milatariga Mareykanka, qiyaastii 1,348 Iiraaniyiin ah ayaa la dilay tan iyo markii uu bilowday dagaalku, iyo sidoo kale 15 u dhashay Israa’iil. Sidoo kale, 17 qof ayaa ku dhintay waddamada Khaliijka ee u dhow, iyadoo rabshaduhu ay ku sii baahayaan gobolka. The post Diyaarad Mareykanka uu leeyahay oo burburtay iyo askar ku dhimatay appeared first on Caasimada Online.

Ciidamada Mareykanka ayaa ku dhawaaqay in ay lumiyeen diyaarad nooca diyaaradaha kale shidaalka kula shuba hawada ee KC-135 Stratotanker, kaddib dhacdo ku dhacday hawada galbeedka dalka Ciraaq. Sida uu sheegay Taliska Dhexe ee Ciidamada Mareykanka (CENTCOM), shilka ayaa dhacay, xilli diyaaraddu ka qayb qaadanaysay hawlgallo milatari oo ka socda gobolka. Warbixinta ciidamada Mareykanka ayaa lagu sheegay in laba diyaaradood ay ku lug lahaayeen dhacdada, balse mid ka mid ah ay si nabad ah u degatay halka tan kale ay dhacday, ayadoo mas’uuliyiintu caddeeyeen in shilka uusan ka dhalan weerar cadow ama rasaas. Ciidamada Mareykanka ayaa sidoo kale sheegay in howlgallo sama-tabbixin ah ay socdaan si loo helo shaqaalihii saarnaa diyaaradda, inkasta oo aan weli si rasmi ah loo shaacin xaaladdooda. Diyaaradda KC-135 Stratotanker waa mid ka mid ah diyaaradaha muhiimka ah ee Ciidanka Cirka Mareykanka, waxaana loo adeegsadaa in shidaal hawada lagu siiyo diyaaradaha dagaalka iyo kuwa kale ee milatariga si ay u sii wadaan hawlgallada fog. Dhacdadan ayaa ku soo beegmeysa iyadoo xiisad militari ay ka jirto Bariga Dhexe, halkaas oo ciidamada Mareykanku ay ka wadaan hawlgallo militari oo ballaaran oo ka dhan ah Iiraan. Source: goobjoog.com

Somaliland is making increased efforts to gain international recognition, particularly from the U.S. administration led by President Donald Trump. These efforts have intensified as statements and political movements in Washington have gained momentum. According to a report published by Bloomberg, U.S. experts close to the Republican Party have confirmed their support for the debate on Somaliland’s recognition as an independent state. Among these experts are J. Peter Pham, who served as the U.S. Special Representative to the Sahel region and the Great Lakes Region during Trump’s first term in office, and Tibor Nagy, who served as the Assistant Secretary of State for African Affairs. In order to convey its message to Washington, Somaliland has entered into an agreement with a consulting firm and political elders. One of these firms is FSG Global, which is responsible for working with the Trump administration, and the other is Panterra, headquartered in London, as reported by Bloomberg. J. Peter Pham stated that Somaliland holds paramount strategic importance due to its strategic location. He also mentioned that Somaliland has one of the largest runways in Africa, measuring 5000 meters, and a deep-water port in Berbera managed by DP World. On the U.S. political front, Senator Ted Cruz, Chairman of the Senate Committee on Commerce, Science, and Transportation, sent a letter to President Trump in August of last year, urging him to recognize Somaliland. Despite Trump’s criticism of the U.S. military presence in Somalia over the past 30 years, his administration has escalated airstrikes in the region. According to information gathered by the New America Foundation, the U.S. has carried out 162 airstrikes in Somalia, three times more than during Joe Biden’s administration. The report also states that the U.S. government has dispatched an intelligence officer to assess the situation in Somaliland, indicating Washington’s keen interest in the region. Somaliland’s Minister of Presidential Affairs, Khadar Hussein Abdi, stated that the country is ready to offer the U.S. strategic opportunities, including access to natural resources such as rare earth minerals and oil, which have not been officially explored. He also mentioned the possibility of the U.S. establishing a military base in Somaliland. He stated, “The U.S. is tired of supporting the failed government in Mogadishu. Despite providing financial and military support for a long time, the situation has not improved. A wind of change is taking place.” Somaliland Standard Qaran News

Iran strikes oil infrastructures actoss the gulf Qaran News

Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta, Axmed Abul-Gheyt, ayaa soo dhoweeyay ansixinta kama dambaysta ah ee dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo dhaqan-gelintiisa. Jaamacadda Carabta ayaa sheegtay in tallaabadan ay tahay mid taariikhi ah oo muhiim u ah dhammaystirka dhismaha hay’adaha dowladda Soomaaliya, isla markaana xoojinaysa nidaamka dastuuriga ah ee ku dhisan dowladnimada, kala-soocidda awoodaha dowladda, ixtiraamka xuquuqda iyo xorriyadaha aasaasiga ah, iyo ilaalinta midnimada dalka. Afhayeenka Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta, Jamaal Rushdi, ayaa sheegay in ansixinta dastuurka Soomaaliya ay ka tarjumayso dadaallo qaran oo joogto ah oo ay wadaan shacabka Soomaaliyeed iyo hay’adahooda si loo xoojiyo xasilloonida siyaasadeed, loona dhiso dowlad hufan oo taageerta horumarka iyo nabadda. Jaamacadda Carabta ayaa sidoo kale xaqiijisay inay sii wadi doonto taageerada iyo wada shaqeynta ay la leedahay dowladda iyo baarlamaanka Soomaaliya, si loo xoojiyo amniga, xasilloonida, iyo horumarka dalka, loona taageero dimuqraadiyadda iyo midnimada Soomaaliya, taas oo ka qayb qaadanaysa nabadda iyo xasilloonida gobolka. Source: goobjoog.com

Hoggaamiyaha cusub ee dalka Iran, Mojtaba Khamenei, ayaa markii ugu horreysay tan iyo markii xilka loo magacaabay jeediyay bayaan rasmi ah oo laga akhriyey telefishinka qaranka. Khudbaddan ayaa timid xilli xiisadda gobolka Bariga Dhexe ay sii kordheyso, iyadoo Iiraan ay ku jirto xaalad dagaal iyo cadaadis siyaasadeed. Bayaanka uu jeediyay hoggaamiyaha cusub wuxuu si gaar ah uga hadlay weerarro dhowaan ka dhacay dalka, oo ay ku jirto weerar lagu qaaday dugsi gabdho oo ku yaalla magaalada Tehran. Sida uu sheegay, weerarkaasi wuxuu sababay dhimashada 168 qof oo rayid ah, kuwaas oo ay ku jireen 110 carruur ah. Dowladda Iiraan ayaa mas’uuliyadda weerarkaasi dusha ka saartay United States iyo Israel. Hoggaamiyaha cusub ayaa sheegay in dalka Iiraan uusan ka laaban doonin aargoosiga dadka lagu dilay weerarradaas, isagoo carrabka ku adkeeyay in dhiigga dadka ay dowladda ku tilmaantay “shuhado” aan la dayici doonin. Wuxuu xusay in tallaabooyinka aargoosiga ah ay horey u bilaabmeen, isla markaana ay sii socon doonaan ilaa laga gaarayo waxa uu ku tilmaamay caddaalad buuxda. Mojtaba Khamenei ayaa xilka hoggaamiyaha sare ee dalka la wareegay kaddib geeridii aabbihiis, Ali Khamenei, oo sida ay sheegeen wararka dowladda Iiraan lagu dilay weerar ay ku lug lahaayeen Maraykanka iyo Israa’iil. Geerida hoggaamiyihii hore ayaa sii kordhisay xiisadda u dhexeysa Iiraan iyo dalalka reer galbeedka. Khudbaddiisa ayuu sidoo kale kaga hadlay suurtagalnimada in Iiraan ay xirto marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Strait of Hormuz, oo ah mid ka mid ah marinnada ugu muhiimsan ee saliidda adduunka laga gudbiyo. Wuxuu sheegay in xiritaanka marin-biyoodkan uu weli yahay ikhtiyaar ay dowladda Iiraan miiska saaran tahay, isla markaana la baarayo furitaanka jabhado kale oo dagaal haddii xaaladda colaadeed ay sii socoto. Hoggaamiyaha cusub wuxuu sidoo kale sheegay in Iiraan ay ka dalban doonto cadawgeeda magdhow ku saabsan khasaaraha soo gaaray shacabka iyo kaabayaasha dalka. Wuxuu intaas ku daray in haddii magdhowgaas la diido, Iiraan ay qaadi doonto tallaabooyin kale oo ay ku beegsan karto hantida iyo danaha dalalka ay u aragto inay mas’uul ka yihiin weerarrada. Khudbadda hoggaamiyaha cusub ee Iiraan ayaa si weyn u soo jiidatay indhaha caalamka, iyadoo falanqeeyayaal badan ay ka digayaan in hadalladan ay sii kordhin karaan xiisadda gobolka Bariga Dhexe, gaar ahaan haddii ay dhacdo in la xiro marin-biyoodka Hormuz ama ay sii xoogaystaan weerarrada u dhexeeya dhinacyada is haya. Source: goobjoog.com

Golaha wasiirrada Puntland oo maanta yeeshay shirkoodii todobaad laha ayaa ka hadlay arrimo ay ka mid yihiin saameynta dagaalka Bariga Dhexe uu ku yeelan karo maciishada deegaannada Puntland. Shirka oo guddoomiyey madaxweyne Deni ayaa sidoo kale looga hadlay dhameystirka dagaalka Calmiskaad, iyada oo wasiirka amniga Xaaji Bakiin uu warbixin dagaalkaas ku saabsan la wadaagay Golaha. Shirka waxaa kaloo looga hadlay dagaal beeleedyada ku soo noqnoqday gobolka Mudug iyo sidii xal loogu heli lahaa arrintaas. Wasaaradda deegaanka ayaa Golaha la wadaagtay baahinta sharciga deegaanka Puntland, kaas oo la sheegay in uu qayb weyn ka qaadanayo isku dhacyada ka dhasha isku qabsiga deegaanka. PUNTLAND POST

Tan iyo Kacaankii Islaamiga ee 1979-kii, dalka Iiraan wuxuu dhisay nidaam siyaasadeed oo u gaar ah, kaas oo isku dhex qasa doorashada dadweynaha iyo maamulka diimaha ah ee ku dhisan falsafadda Velayat-e Faqih. In kasta oo caalamka badanaa laga arko Madaxweynaha oo ka qaybgalaya shirarka caalamiga ah, haddana nuxurka awoodda dalku waxay ku jirtaa guri kale. Hoggaamiyaha Sare: Awoodda aan Xadka lahayn Hoggaamiyaha Sare (The Supreme Leader) waa shakhsiga ugu sarreeya dalka, xilkana wuxuu hayaa inta uu nool yahay. Sida ku cad dastuurka Iiraan, isaga ayaa leh ereyga ugu dambeeya ee masiirka qaranka. Talada Ciidanka: Waa Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida. Isaga ayaa magacaaba madaxda sirdoonka iyo jeneraallada ugu awoodda badan, gaar ahaan kuwa Ilaalada Kacaanka (IRGC). Siyaasadda Dibadda iyo Nukliyeerka: Go’aannada ku saabsan dagaalka, nabadda, iyo barnaamijka nukliyeerka ma lahan madaxweynaha, balse waxay ka soo baxaan xafiiska Hoggaamiyaha Sare. Kormeerka Awoodaha: Wuxuu dhex-dhexaadiyaa hay’adaha fulinta, sharciga, iyo garsoorka, isagoo awood u leh inuu xilka ka qaado madaxweyne kasta oo ka leexda jihada uu u dego qaranka. Madaxweynaha: Maareeyaha Xukuumadda Madaxweynaha Iiraan, in kasta oo uu yahay mas’uulka labaad ee dalka, haddana shaqadiisu waxay u badantahay mid fulin iyo maamul maalinle ah. Isaga waxaa lagu soo doortaa codka shacabka afar sano kasta. Maamulka Gudaha: Wuxuu mas’uul ka yahay dhaqaalaha, adeegga bulshada, iyo fulinta qorshayaasha ay ansixiyaan baarlamaanku. Magacaabista Wasiirrada: Wuxuu soo xulaa golahiisa wasiirrada, laakiin wasaaradaha xasaasiga ah sida Arrimaha Dibadda iyo Sirdoonka, waa inuu marka hore oggolaansho ka helaa Hoggaamiyaha Sare. Awoodda Xaddidan: Madaxweynuhu ma lahan wax awood ah oo uu ku amro ciidamada milatariga ama uu ku beddelo madaxda amniga ee dalka. Dheelitirka Awoodda: Labada Weji ee Iiraan Nidaamkani wuxuu dhisay hab-dhismeed “labo-madaxle” ah. Madaxweynuhu wuxuu u adeegaa sidii wejiga dawladda ee la tacaala arrimaha gudaha iyo xiriirka caadiga ah, halka Hoggaamiyaha Sare uu yahay mishiinka qarsoon ee dejiya jihada istiraatiijiyadeed ee dalka. Khilaafyada u dhexeeya labadan xafiis ma ahan wax cusub, balse markasta waxaa guushu raacdaa Hoggaamiyaha Sare. Tan iyo markii Mujtaba Khamenei uu u muuqday dhaxalka dhabta ah ee awooddaas, caalamku wuxuu indhaha ku hayaa sida uu u sii xoojin doono xukunka diimiga ah iyo saameynta ciidanka Ilaalada Kacaanka ee ku dhex jira maamulka dawladda. Farqiga u dhexeeya labada xafiis waa mid cad: Madaxweynuhu waa mas’uulka Xukuumadda, halka Hoggaamiyaha Sare uu yahay mas’uulka Dawladnimada. Marka ay timaaddo go’aannada waaweyn ee beddeli kara masiirka dalka Iiraan iyo saameynta uu ku leeyahay gobolka, Hoggaamiyaha ayaa had iyo jeer ka miisaan weyn codka sanduuqa doorashada. Source: goobjoog.com

Mareykanka ayaa dhaqaale burbur xooggan ka wajahaya dagaalka Bariga dhexe iyo misaaniyad aan horay loo sii qorsheyn oo waali ah ay uga baxeyso dagaalka oo u muuqda mid danihii loo galay aan laga biyo keenin. Boqolkii saacadood ee ugu horeeyay dagaalka ayuu mareykanku dareemay kuleylka dhaqaale ee sida xawliga ah uu u qasaarayo. Afartii maalmood ee ugu horeysay dagaalka, Maraykanku wuxuu kharash gareeyay $3.7 bilyan. Lacagtan ayaa ka badan miisaaniyadda ciidan ee sanadlaha ah ee in ka badan 100 waddan oo adduunka ah. Sida Lacagtaas loo kala isticmaalay: Dhaqdhaqaaqa Ciidanka ($196 Milyan): Kharashka lagu shaqaysiinayo in ka badan 200 oo diyaaradaha dagaalka ah, maraakiibta badda, iyo qalabka madaafiicda. Hubka iyo Gantaalaha ($3.1 Bilyan): Waxaa la riday in ka badan 2,600 oo hubka casriga ah. Gantaal kasta oo Tomahawk ah wuxuu ku kacay $3.6 milyan, halka gantaalaha JDAM ay ku kaceen $80,000 midkiiba. Khasaaraha Dagaalka ($359 Milyan) Waxaa ka mid ah saddex diyaaradood oo nooca F-15 ah oo ay saaxiibadood ku qaldeen kuna soo rideen dalka Kuwayt. Dhibaatada Dhaqaale ee Difaaca Warbixintu waxay xustay in difaacu uu ka qaalisan yahay weerarka. Diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan (Shahed drone) waxay ku kacaan $50,000, laakiin in mid kaliya la soo rido waxay Maraykanka kaga baxaysaa lacag 100 laab ka badan qiimaha diyaaraddaas. Yaa bixinaya lacagtan? Dawladda Maraykanku waxay dagaalkan ku waddaa “Credit Card-ka ciidanka,” waayo Koongaraska Maraykanku wali ma ansixin lacagtan badankeeda. Waxaa jira saddex waddo oo loo mari karo bixinta deyntan: In Koongaraska la waydiisto lacag degdeg ah. In laga soo weeciyo mashaariic kale. In lagu daro miisaaniyadda mustaqbalka oo laga yaabo in la isku khilaafo. Maalin kasta oo dagaalku uu sii socda waxaa sii kordhayay qarashka ka baxaya Mareykanka , waxaana hadda maalin kasta la sheegay in mareykanku uu qasaarayo 1 Bilyan oo dollar. Sida warbaahinta Mareykanku ay werinayso 6-dii maalmood ee ugu horeysay dagaalka Marekanka waxaa uga baxay in kabadan 11 Bilyan dollar taas oo muujineysa kororka waalida ah marka loo eego 4-maalmood ee dagaalka ugu horeysay. Khuburadu waxay saadaalinayaan in hadii uu dagaalku sii socda kharashka uu ku gaari doona Mareykanka $40 bilyan ilaa $65 bilyan oo dollar. Si kastaba, dhaqaale burburkan ku socda Mareykanka ayaa loo arkaa sabab rasmi ah oo ku qasbi kara Madaxweyne Trump in uu soo afjaro dagaalka, waxaana hadda uu u muuqdaa mid raadinaya wadadii uu uga bixi lahaa dagaalka oo ka adkaaday sidii uu filayay. Source: goobjoog.com

Muuqaalka Jifo-jabsade Guddoomiyaha gobolka Mudug Faysal Sheekh Cali (Jifo-jabsade) ayaa madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ku eedeeyey in uu hubeeyay ciidamo beeleed wax u dhimaya amniga deegaannada Puntland. Guddoomiye Jifo-jabsade oo xalay hadal ka jeediyay munaasabad ka dhacday magaalada Gaalkacyo ayaa yiri “Xasan wuxuu diiday mushaarkii iyo mashaariicdii ciidamada ammaanka Puntland ee Daraawiishta iyo Booliska, wuxuuna nagu hubeeyay ciidamo beeleedyo uu doonayo in uu nagu burburiyo”. Sidoo kale wuxuu ku eedeeyay madaxweynaha in uu hor-istaagay maashriicdii loogu talagalay Puntland, gaar ahaan mashruucii dhismaha wadada Gaalkacyo iyo Bacaadweyn. Guddoomiye Jifo-jabsade waxa uu sidoo kale ka hadlay dastuurka cusub ee Soomaaliya oo ku tilmaamay shaati uu toshay madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud. PUNTLAND POST

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dimuqraadiyeynta Puntland ayaa maanta magaalada Gaalkacyo ku qabatay kulan lagu horumarinayo wadahadallada xal u helidda colaadda deegaanka Roox ee gobolka Mudug. ‎Kulankan oo ay goobjoog ka ahaayeen isimada gobolka Mudug oo ah marjaca iyo hoggaanka geeddi-socodka nabadaynta ayaa labada dhinac ku soo gudbiyeen min 17 xubnood oo matalaya beelahooda. ‎ ‎Intii uu socday kulanka maanta, waxaa la dhisay guddi dhexdhexaadin ah oo ka kooban lix xubnood, kuwaas oo ka shaqeyn doona hagidda iyo fududeynta wada-xaajoodyada. Guddigan waxaa soo gudbiyey isimada gobolka Mudug, waxaana si rasmi ah u aqbalay labada dhinac ee khilaafku ka dhexeeyo, iyadoo la rajeynayo in tallaabadani ay dedejin doonto xal waara oo laga gaaro colaadda ka taagan deegaanka Roox. PUNTLAND POST ‎

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa war kasoo saartay sare u kaca ku yimid qiimaha shidaalka ee dalka, iyadoo ugu baaqday ganacsatada Soomaaliyeed inaysan muwaadiniinta ku kordhin qiimo ka badan inta ay xaqa u leeyihiin. Ku-simaha Wasiirka ahna Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Batroolka iyo Macdanta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Xildhibaan Cabdiwahaab Cabdi Cumar (Caanuug), ayaa sheegay in dowladdu la hadashay ganacsatada shidaalka, isla markaana ay ka codsatay inaysan shacabka dul saarin culays dhaqaale oo dheeraad ah. “Ganacsatada waxaan ka codsanay inaysan muwaadiniinta dul saarin wax ka badan inta ay xaqqa u leeyihiin,” ayuu yiri Wasiir Ku-xigeenku. Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in ganacsatada qaarkood ay dowladda u sheegeen in helitaanka shidaalka uu caqabad noqday, taas oo qayb ka ah sababaha keentay kororka qiimaha. Si kastaba ha ahaatee, Dawladda ayaa caddeysay in ay kaalin ka qaadan doonto sidii xal loogu heli lahaa caqabadaha jira, loona fududeyn lahaa culaysyada saaran ganacsatada iyo shacabka. Source: goobjoog.com

Kulan saddex geesood ah oo u dhexeeya madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle iyo Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa caawa ka dhacay magaalada Jabuuti. Sida lagu sheegay qoraal ka soo baxay madaxtooyada Soomaaliya, kulanka waxaa looga hadlay xasilloonida Geeska Afrika iyo iskaashi wadajirka ah oo ay yeeshaan saddexda dal. Sidoo kale madaxda saddexda dalka ayaa la sheegay in ay ka wadahadleen fursadaha lagu horumarin karo maalgashiga, isu-socodka iyo horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha, si loo xoojiyo isdhexgalka iyo horumarka dalalka gobolka. Kulankan waxa uu ku soo aadayaa, xilli ay Itoobiya si weyn u raadinayso marin badeed ay ka hesho Gacanka Cadmeed. PUNTLAND POST

Madaxweynaha dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa maanta gaaray magaalada Jabuuti ee caasimadda dalka Jabuuti. Booqashada Madaxweyne Xasan Sheekh ee dalka Jabuuti ayaa lagu sheegay in ay salka ku hayso aragti wadaag ku saleysan xaaladda gobolka, iskaashiga, wadajirka, danwadaagga iyo xiriirka ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Jabuuti. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa muddada uu ku sugan yahay dalka Jabuuti, waxa uu la kulmi doona, dhiggiisa Ismaaciil Cumar Geelle oo ay ka arrinsan doonaan xaaladaha siyaasadeed, amni iyo dhaqaale ee gobolka, sida lagu sheegay qoraal ka soo baxay Villa Somalia. PUNTLAND POST