Soomaaliland ayaa dhowaan Aqoonsi muran dhaliyay ka heshay maamulka aan asaguba aqoonsiga sharciga ah haysan ee Israa’iil, waxaana haatan socda dhaqdhaqaaqyo diblumaasiyadeed oo arrintaas looga hortagayo. Israa’iil dhankeeda waxay sheegtay inay aqoonsigaas meel mar ka dhigi doonto, si ay u xaqiijiso danaheeda istiraatiijiga ah ee gobolka Geeska Afrika, waxaana isha lagu wada hayaa kulan degdeg ah oo golaha ammaanku uu arrintaas ka yeelan doono, kaas oo ay Soomaaliya codsatay. Haddaba dhanka Soomaaliland waxaa ilaa haatan ka socda dabbaal-degyo lagu soo dhowaynayo aqoonsiga aan la hubin ee Israa’iil ay siisay maamulkaas ku dhowaad afartanka sano gooni-goosadkq ahaa. Haddaba si aad u saadaaliso halka uu ku dambeyn doono Aqoonsiga muranka dhaliyay ee Soomaaliland ay ka heshay xukuumadda Netanyahu waxaa muhiim ah inaad barbardhigto maamulladii hore u helay aqoonsiga noocaas ah, balse ugu dambeyn ku guuldarreysatay inay dalal madax-bannaan noqdaan. 1. Jamhuuriyadda Biafra (Nigeria) – 1967–1970 Biafra wuxuu ahaa maamul ay haysteen dadka ku nool Waqooyi Bari ee dakkq Nigeria, kaas oo ku dhawaaqday madax-bannaani kadib dagaal sokeeye, Waxaana aqoonsaday dalal kooban sida Gabon, Ivory Coast iyo Tanzania. Markii Nigeria ay dagaal maalmo dib u qabsatay dhulkaas, Biafra way burburtay, aqoonsiguna wuu dhammaaday, halkaas ayuuna ku xirnay baalkii taariikhdeedu. 2. Jamhuuriyadda Koonfurta Vietnam (South Vietnam) – 1955–1975 Jamhuuriyadda Koonfurta Vietnam Waxaa si buuxda u aqoonsanaa dalal badan oo reer Galbeed ah, balse Kadib guushii Vietnam-ta Waqooyi sanadkii 1975-tii dowladdaasi way dhacday, aqoonsiguna wuu baaba’ay, Vietnam ayaana dib u midowday. 3. Manchukuo (Manchuria) – 1932–1945 Manchukuo waxay ahayd maamul la dhisnaa 1932–1945 kuna taallay Manchuria oo ka tirsan waqooyi-bari ee dalka Shiinaha, waxaana si weyn loogu aqoonsaday inay ahayd dowlad magac-u-yaal ah oo ay maamuleysay Japan. Waxaa aqoonsaday dalal kooban oo xulafo la ahaa Japan, balse dagaalkii Labaad ee Adduunka kadib, gebi ahaanba waa la diiday aqoonsigiisii, taas oo meesha ka saartay jiritaankii maamulkaas. 4. Jamhuuriyadda Koonfurta Afrika ee Apartheid-ka (Rhodesia/Zimbabwe Rhodesia) – 1965–1979 Waxay ku dhawaaqday madax-bannaani iyada oo aan oggolaansho ka haysan UK oo dhulkaas gumeysan jirtay, islamarkaana Aqoonsi caalami ah ma helin, wuxuuna maamulkaasi la kulmay go’doon caalami ah iyo cunaqabataynno lagu soo rogay, balse ugu dambeyn waxay isu beddeshay Zimbabwe oo la aqoonsaday. 5. Jamhuuriyadda Federaalka Yugoslavia (Serbia & Montenegro) – 1992–2006 Serbia iyo Montenegro waxay sheegteen inay dhaxleen boqortooyadii Yugoslavia ee hore, taas oo markii dambe u kala go’day 6 dowladood oo kala ah Serbia, Croatia, Slovenia, Bosnia & Herzegovina, Montenegro, North Macedonia. Aqoonsi buuxa ma helin bilowgii, taasina waxay ugu dambeyntii keentay inay kala tagaan, aqoonsigiina wuu dhammaaday. 6. Jamhuuriyadda Carabta ee Midowday (United Arab Republic) – 1958–1961 Jamhuuriyadda Carabta midowday waxay kala isku darkii Masar iyo Suuriya sanadkii 1958-dii, waxaana aqoonsaday beesha caalamka, balse wax ka yar sano ka dib waxaa go’iday Suuriya, dowladdiina way burburtay. 7. Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Carabta Saxaraha Galbeed (Western Sahara) Waxaa sanadkii 1976-dii aqoonsaday in ka badan 40 dal iyo ururka midowga Afrika, balse aqoonsigaasi si buuxda ugama shaqeyn dhulka uu sheegato maamulka aaggaas ka jira ee gooni-goosadka Polisario, waaana deegaankaas intiisa badan sheegata boqortooyada Marooko. Haddaba Aqoonsiga hal dawladi ma aha dammaanad buuxda oo dal madax-bannaan lagu noqan karo, balse waxaa loo baahanyahay taageero sharci oo caalami ah, sabab lagu qanci karo oo ay laba dql ku kala go’i karaan, iyo aqbalaadda ururrada caalamiga ah. Source: goobjoog.com

Washington (Caasimada Online) — Dowladda Mareykanka ayaa ku dhawaaqday abaalmarin lacageed oo gaareysa illaa $1 milyan, taas oo la siin doono ciddii keenta xog horseedi karta in la aqoonsado ama gacanta lagu soo dhigo dableydii ka dambeysay weerarkii lala beegsaday ciidamada iyo hantida Mareykanka ee Garoonka Diyaaradaha ee Kismaayo ee Koonfurta Soomaaliya. Weerarka ayaa dhacay 4-tii September 2025. Yabooha xogta ayaa lagu shaaciyay barnaamijka dowladda Mareykanka ee loo yaqaanno Rewards for Justice, kaas oo shacabka ka dalbada gacan-siin ku aaddan baarista falalka argagixisada. Weerarkan, oo ay sheegatay kooxda Al-Shabaab ee xiriirka la leh Al-Qaacida, ayaa loo adeegsaday gantaallo iyo hoobiyeyaal lagu weeraray fariisimaha ciidamada Mareykanka iyo kuwa Afrikaanka ah ee ku sugan garoonka. Saraakiisha Mareykanka ayaa xaqiijiyay in weerarkaas uusan geysan wax khasaare nafeed ah, isla markaana aanu waxyeello u geysan xarumaha Mareykanka. “Ma haysaa xog ku saabsan shakhsiyaadkii ku lugta lahaa weerarka?” ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay barnaamijka oo lagu daabacay bogga dowladda Mareykanka. “Xogtaada waxay horseedi kartaa abaalmarin lacageed iyo suurta-galnimada in dib-u-dejin laguu sameeyo.” Garoonka Kismaayo ayaa fariisin u ah ciidamo Mareykan ah oo garab siinaya kuwa Soomaaliya iyo ciidamada Afrikaanka ah ee saaxiibada la ah. Mareykanka ayaa saldhig ku leh meel u dhow garoonka, halkaas oo uu tababar iyo taageero ku siiyo ciidamada dowladda Federaalka iyo kuwa Jubbaland, oo ay ku jiraan kumaandooska Danab, taas oo qayb ka ah dadaallada socda ee la-dagaalanka argagixisada. Al-Shabaab ayaa dhowr jeer beegsatay xarumaha milatari iyo ciidamada caalamiga ah ee ku sugan Soomaaliya, iyadoo adeegsanaysa hubka fog laga soo rido sida hoobiyeyaasha iyo gantaallada. Weeraradan ayay ujeeddadoodu tahay inay ku tijaabiyaan difaaca ciidamada iyo inay muujiyaan inay weli awood u leeyihiin inay fuliyaan weerarro, inkastoo ay cadaadis kala kulmayaan ciidamada Soomaaliya iyo kuwa xulafada la ah. Kooxdan ayaa tobankii sano ee la soo dhaafay fulisay weerarro badan oo ka dhacay Soomaaliya iyo dalalka deriska ah, kuwaas oo ay ku dhinteen kumanaan isugu jira rayid iyo ciidamo, oo ay ku jiraan muwaadiniin Mareykan ah. Mareykanka ayaa kooxdan weli u aqoonsan urur argagixiso oo shisheeye. Ciidamada Mareykanka ee jooga Soomaaliya ayaa sii wada inay la-talin, tababar, iyo caawinaad u fidiyaan saaxiibada Soomaaliya iyo kuwa gobolka, si loo wiiqo awoodda Al-Shabaab loogana hortago weerarada ka dhanka ah shacabka iyo danaha caalamiga ah. Saraakiishu waxay ugu baaqeen cid kasta oo xog waxtar leh haysa inay la xiriiraan barnaamijka Rewards for Justice, iyagoo ku nuuxnuuxsaday in xogtaas loola dhaqmi doono si qarsoodi ah oo ammaan ah. The post Kooxdii garoonka Kismaayo ku weerartay ciidamada Mareykanka oo hal milyan… appeared first on Caasimada Online.

Lewiston (Caasimada Online) — Maamulka Madaxweyne Trump ayaa gobolka Maine ee waqooyiga bari Mareykanka ka daah-furay olole cusub oo dhanka socdaalka ah, kaasi oo qeyb ahaan lagu beegsanayo soo-galootiga Soomaalida ah. Waaxda Amniga Gudaha (DHS) ayaa sheegtay in wakiilladoodu ay billaabeen xarigga dadka horraantii toddobaadkan, iyagoo ku tilmaamay howlgalka “sifeynta” mid lagu sugayo amniga guud, diiraddana lagu saarayo soo-galootiga leh diiwaanka dambiyada. Laba sarkaal oo Mareykan ah ayaa warbaahinta u sheegay in howlgalkani uu si gaar ah isha ugu hayo soo-galootiga Soomaalida ah, oo ay barbar socdaan dadyowga kale. Bayaan kasoo baxay DHS ayaa lagu xusay in maalintii koowaad ee howlgalka la xiray dad u dhashay dalalka Suudaan, Guatemala, iyo Itoobiya. Tallaabadan laga qaaday Maine ayaa calaamad u ah in istiraatiijiyadda Aqalka Cad ay u sii fideyso dhanka waqooyi, iyadoo maamulku uu cadaadis ku saarayo Laanta Socdaalka iyo Kastamada (ICE) inay kordhiyaan tirada dadka ay xirayaan guud ahaan dalka. Bilihii la soo dhaafay, saraakiisha federaalka ayaa sare u qaaday fulinta sharciga qeybo badan oo Mareykanka ah, iyadoo ay jirto cadaadis ah inay muujiyaan natiijooyin la taaban karo. Ciidamada ICE ee gobolka Maine ayaa howlgalkan ugu magac daray “Operation Catch of the Day” (Howlgalkii Ugaarsiga Maalinta). Sarkaal ka tirsan ICE ayaa telefishinka Fox News u sheegay in hay’aduhu ay aqoonsadeen illaa 1,400 oo qof oo ah “bartilmaameed” ku sugan gobolkaas. Warbixinta Fox News ayaa intaas ku dartay in saraakiisha ICE ay wateen koox wariyeyaal ah intii uu howlgalku socday, iyagoo sheegay inay mudnaanta siinayaan dadka leh taariikh dambiyeed. Telefishinka ayaa soo xigtay Patricia Hyde, oo ah agaasime ku-xigeen ka tirsan ICE, oo tiri: “Dadka la beegsanayo waxaa ku jira kuwa lagu eedeeyay ama lagu xukumay dambiyo u dhexeeya xadgudubyada galmada, ka ganacsiga daroogada, iyo kaxaynta gaadiidka iyadoo la sakhraansan yahay.” Afhayeenad u hadashay DHS, Tricia McLaughlin, ayaa tiri: “Wakiilladu waxay xireen shisheeye sharci-darro ah oo lagu xukumay weerar gacan-ka-hadal culus, afduub been-abuur ah, iyo halis-gelinta daryeelka carruurta.” Waxayna raacisay, “Inta ay joogaan Madaxweyne Trump iyo Xoghaye Noem, ma ogolaan doonno in dambiilayaal sharci-darro ah ay argagixiyaan muwaadiniinta Mareykanka.” Howlgalkan ayaa cabsi iyo walaac ku abuuray bulshooyinka soo-galootiga ah ee Maine, oo ah gobol u badan dhulka miyiga ah, lehna dad da’ ah. Gobolka inkastoo aanu lahayn dad badan oo sharci la’aan ah, haddana wuxuu hoy u yahay qaxooti iyo magangalyo-doon rasmi ah oo ku nool magaalooyinka Portland iyo Lewiston. Magaalada Lewiston ayaa noqotay xudunta isbeddelka bulshada wixii ka dambeeyey markii qoysas Soomaali ah ay halkaas u guureen horraantii sanadkii 2000. Mas’uuliyiinta deegaanka iyo hoggaamiyeyaasha bulshada ayaa sheegay in soo-galootigu ay gacan ka geysteen dib-u-nooleynta qaybo ka mid ah bartamaha magaaladaas oo horey warshaduhu uga guureen. Hase yeeshee, dadka u dooda xuquuqda ayaa ka digaya in howlgalladan cusub ay cabsi gelin karaan xitaa dadka aan dambiyada gelin. Dhinaca kale, loo-shaqeeyayaasha gobolka Maine ayaa sii kordhiyey ku tiirsanaanta shaqaalaha soo-galootiga ah si ay u buuxiyaan baahiyaha shaqaale yari, maadaama dadkii hore ay shaqada ka fariisanayaan qaarna ay gobolka ka guurayaan — waana caqabad ka jirta guud ahaan gobolka New England. Mas’uuliyiinta federaalka ayaa u muuqda kuwo u diyaar garoobaya mudaaharaadyo. Andrew Benson, oo ah Xeer-ilaaliyaha Mareykanka ee Maine, ayaa ugu baaqay dadweynaha inay si nabad ah u dibadbaxaan, isagoo ka digay in weerarada lagu qaado saraakiisha federaalka, burburinta hantida dowladda, ama is-hortaagga howlgallada ay horseedi karaan maxkamadeyn iyo ciqaab. Howlgalka Maine ayaa imaanaya iyadoo ay jiraan xiisado kacsan oo ka taagan gobolka Minnesota, kadib markii olole ballaaran oo halkaas laga sameeyay uu dhaliyey dibadbaxyo iyo isku dhacyo, taas oo sii kordhisay indho-indheynta lagu hayo xeeladaha socdaalka ee dowladda federaalka. The post Gobol kale oo Mareykanka ah oo laga billaabay howlgal lagu beegsanayo Soomaalida appeared first on Caasimada Online.

Ciidanka Booliiska Soomaaliyeed, gaar ahaan Saldhigga Hodan, ayaa gacanta ku soo dhigay eedaysane loo haysto ku luglaanshaha dhac bulshada loo geysan jiray, ayadoo adeegsanayo dharkii iyo hubkii loogu tala-galay in lagu difaaco. Eedaysanahan oo lagu magacaabo D/le Subeer Xaaji Maxamed ayaa mooto fekon wadan jirey, islamarkaana dhaca la fulin jiray eedaysane horey dhaca is xig-xiga uga gaystay dhowr degmo oo caasimadda ah. Eedaysanaha ayaa hadda ku jira gacanta Booliiska, waxaana loo gudbin doonaa Maxkamadda ku shaqada leh si sharciga loogu waafajiyo, sida uu sheegay Taliska Boolisku Booliska ayaa horay u sheegay inay mamnuuc tahay in askari hubaysani uu isticmaalo mooto fekon ama lagu arko gudaha caasimadda isagoo aan shaqo ku jirin, Cidii jebisa awaamiirtaas waxaa laga qaadi doonaa tallaabo sharci ah. Source: goobjoog.com

Qaran News

Saylac (Caasimada Online) – Faahfaahinno dheeraad ah ayaa laga helayaa dagaal maanta ka dhacay deegaanka Indho-Biraale, oo hoos taga degmada Saylac ee gobolka Awdal. Dagaalka ayaa dhexmaray ciidamada milatariga Somaliland iyo jabhad ku sugan deegaankaas, kuwaas oo la sheegay inay ka soo jeedaan beesha Ciise. Dagaalkan ayaa sababay dhimasho iyo dhaawac, waxaana dagaalka maanta dhacay salka ku hayaa xiisaddii dhawaan ka dhalatay joojinta bandhigga buugga Xeer Ciise. Ciidamada Milatariga Somaliland oo soo saaray qoraal ayaa sheegay in hawlgal ay ka fuliyeen deegaanka Indho-Biraale lagu qabtay hub sharci-darro ah oo isugu jira qoryaha nooca AK-47. Ciidanku waxay sheegeen in hawlgalkaasi ahaa mid qorshaysan oo lagu xaqiijinayay sugidda amniga iyo xasilloonida shacabka. Hawlgalkaas ayuu taliska ciidanku sheegay in lagu baadi-goobayay koox dishay laba qof oo shacab ah, taas oo keentay dhimashada laba ka mid ah xubnaha kooxdaas iyo dhaawaca afar kale, sida ay hadalka u dhigeen. “Hawlgalkaasi wuxuu sababay in laba ka mid ah budhcaddii ay dhintaan, halka afar kalena ay ku dhaawacmeen,” ayaa lagu yiri bayaanka kasoo baxay taliska ciidanka Somaliland. Sidoo kale, taliska ayaa sheegay in ciidanku gacanta ku soo dhigeen qaar ka mid ah xubnaha kooxda ku lugta lahayd dilka labada qof ee dhawaan lagu dilay deegaanka, iyadoo si adag looga digay cid kasta oo lagu qabto falal noocan ah. Waxaa muddooyinkii dambe deegaanno ka tirsan gobolka Awdal ku soo qulqulayay maleeshiyaad beeleed hubaysan oo tiro badan, kuwaas oo ka soo tallaabayay xuduudaha Itoobiya iyo Jabuuti, kaddib markii ay xukuumaddu joojisay bandhigga buugga Xeer Ciise. Hoos ka aqriso war-saxaafadeedka oo dhameystiran: Ciidanka Qaranka Jamhuuriyadda Somaliland, waxa ay maanta fuliyeen hawlgal amni oo qorshaysan, kaasi oo lagu baadi-goobayey koox hubaysan oo fal dambiyeed ku dilay laba qof oo shacab ah. Hawl galkan oo ka dhacay Deegaanka indho biraale Degmada saylac, waxa muddadii uu socday, kooxdan budhcada ahi ay iska caabin hubaysan kala hortimid Ciidanka Qaranka ee waajibaadkooda sugidda amniga ku guda jiray. Ciidanka Qaranka Jamhuuriyadda Somaliland oo gudanaya waajibaadkooda dastuuriga ah ee sugidda amniga, waxay ku guulaysteen inay soo qabtaan xubno ka mid ah budhcaddii falkaas geysatay, iyagoo sidoo kale gacanta ku dhigay hubkii ay wateen. Hawlgalkasi wuxuu sababay in laba ka mid ah budhcaddii ku dhintaan iska-horimaadka, halka afar kale ay ku dhaawacmeen. Ciidanka Qaranka Jamhuuriyadda Somaliland waxay mar kale digniin adag u dirayaan cid kasta ama koox kasta oo isku daya inay khal khal geliso amniga iyo xasilloonida shacabka, gaar ahaan gobollada galbeedka dalka, in laga qaadi doono tallaabooyin sharci ah oo waafaqsan xeerarka iyo dastuurka dalka. Ciidanka Qaranku waxay shacabka u xaqiijinayaan inay sii wadi doonaan hawlgallada lagu xaqiijinayo nabadda, amniga, iyo ilaalinta naf iyo maalba. The post Dagaal u dhaxeeya ciidanka Somaliland iyo jabhad hubeysan oo ka dhacay gobolka Awdal appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maalinta berri ah u ambabaxaya magaalada Addis Ababa ee caasimadda dalka Itoobiya. Sida ay ogaatay Caasimada Online, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa lagu casuumay ka qayb-galka munaasabadda xuska sannad-guuradii 90-aad ee maalintii la aasaasay Ciidanka Cirka ee dalka Itoobiya. Ciidankan oo la xusuusto inuu ka mid ahaa ciidamadii Soomaaliya la dagaallamay sannadkii 1977, ayaa xuska aasaaskiisa lagu qaban doonaa magaalada Addis Ababa, kaas oo ay ka qayb-geli doonaan madax kala duwan. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa goobjoog ka noqon doona dhoollatus ay sameyn doonaan diyaaradaha Cirka ee dalka Itoobiya iyo cutubyo ka tirsan ciidamada kala duwan ee cirka, kuwaas oo safka hore kaga jira ciidammada ugu awoodda badan qaaradda Afrika. Sidoo kale, Madaxweynaha Soomaaliya ayaa kulan gaar ah la yeelan doona Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed oo muddooyinkii dambe ku howlanaa dhex-dhexaadinta Soomaaliya iyo Isutagga Imaaraatka Carabta, kaddib markii Dowladda Federaalka Soomaaliya ay baabi’isay heshiisyadii Abu Dhabi. Abiy Axmed ayaa xiriir wanaagsan la leh Imaaraadka oo ka dambeeyay xadgudubka Israa’iil, halka Dowladda Federaalka Soomaaliya ay dhankeeda dadaal xooggan ku bixinayso in dalalka gobolka aysan xilligan xiriir heer “dal” ah la yeelan maamulka Somaliland, kaddib aqoonsigii Israa’iil. Israa’iil ayaa 26-kii Diseembar 2025 ku dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay “dowlad madax-bannaan oo leh qarannimo buuxda”, isla markaana ay la samaysatay xiriir diblomaasiyadeed. Tallaabadaas ayaa ka dhigtay Israa’iil dalkii ugu horreeyay ee ku dhiirrada aqoonsiga Somaliland tan iyo markii ay ku dhawaaqday gooni-isu-taag sannadkii 1991-kii. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u diiday go’aankaas, iyadoo ku tilmaamtay xadgudub sharci-darro ah iyo daandaansi ka dhan ah madax-bannaanida Soomaaliya. Dowladdu waxay dagaal adag kula jirtaa aqoonsiga Israa’iil, iyadoo adeegsanaysa dhammaan marinnada diblomaasiyadeed, siyaasadeed iyo kuwa sharciga caalamiga ah. The post Xasan Sheekh oo u safraya Itoobiya, si uu uga qeyb-galo… appeared first on Caasimada Online.

𝐖𝐀𝐑-𝐒𝐀𝐗𝐀𝐀𝐅𝐀𝐃𝐄𝐄𝐃 Fadhigii 51-aad ee Shirka Golaha Wasiirrada Jammhuuriyadda Somaliland oo uu Shir-gudoominayey Madaxweyne ku-xigeenka Jamhuuriyadda Somaliland, ahna ku simaha Madaxweynaha Mudane Maxamed Cali Aw Cabdi ayaa maanta ka qabsoomay Qasriga Madaxtooyada Somaliland. Fadhiga 51-aad ee Shirka Golaha Wasiirrada qodobbada maanta lagaga wada hadlay waxa ka mid ahaa: 1. 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐀𝐛𝐚𝐚𝐫𝐚𝐡𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Waxa ka war bixiyey Wasiirka Wasaaradda Diinta iyo Awqaafta JSL, Mudane Sheekh Cabdullaahi-Baashe Daahir Jaamac oo ah Xubin ka tirsan Guddida Gurmadka Abaaraha Heer Qaran, isaga oo sheegay in Gobollada Dalka oo dhan ay Xaaladda Abaarahu sii adkaynayaan maalinba maalinta ka dambaysa, waxana jira biyo iyo cunto la’aan baahsan iyo calafka xoolaha oo aad u yar. Wasiirku waxa uu sheegay in Qaran ahaan loo baahan yahay in la galo Gurmad Qaran oo lagu taakulaynayo dadkeenna ay abaaruhu saameeyeen. Wasiirku waxa uu sheegay in Guddi ahaan ay wadaan dedaal kasta oo lagu xaqiijinayo taakulaynta dadkeenna ay abaaruhu haleeleen. 2. 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐗𝐚𝐚𝐥𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐀𝐦𝐧𝐢𝐠𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Waxa Golaha Wasiirrada warbixin ka siiyey Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka, Mudane Cabdalle Maxamed Carab, isaga oo sheegay in guud ahaanba Amniga dalku uu sugan yahay dhan kastba. Wasiirku waxa uu ka war bixiyey xaaladda guud ee amniga dalka, gaar ahaan marxaladda xasaasiga ah ee uu dalku galay aqoonsiga kaddib. Wasiirku waxa uu adkeeyey baahida loo qabo xoojinta amniga gudaha iyo wada-shaqaynta Hay’adaha Dawladda iyo shacabka, isaga oo ugu baaqay ummadda Jamhuuriyadda Somaliland in ay si mideysan uga hortagaan wax kasta oo wax u dhimi kara amniga iyo xasilloonida Qaranka JSL. Sidoo kale, Wasiirku waxa uu ka war bixiyey hab-sami-u-socodka qaadashada kaadhka aqoonsiga muwaadinka, iyo qorshaha socda ee lagu diyaarinayo aqoonsi buuxa oo sugan iyo ciqaamad rasmi ah oo loo sameeyo dadka ajaanibka ah. Madaxweyne ku-xigeenka JSL, ahna ku-simaha Madaxweynaha ayaa isaguna dhankiisa hoosta ka xarriiqay in ilaalinta nabadda, xasilloonida iyo amniga dalku uu yahay waajib Qaran oo cid walba saaran Xukuumad iyo shacabkaba, isaga oo Xubnaha Golaha Wasiirrada ku adkeeyey in ay si buuxda ula shaqeyaan Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Hay’adaha kale ee u xil saaran Amniga Qaranka. 3. 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐃𝐚𝐤𝐡𝐥𝐢𝐠𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐃𝐡𝐚𝐪𝐚𝐚𝐥𝐚𝐡𝐚 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚: Waxa Golaha Wasiirrada war bixin guud ka siiyey Wasiirka Wasaaradda Maaliyadda iyo Horumarinta Dhaqaalaha JSL, Mudane Cabdilaahi Xasan Aadan. Wasiirku waxa uu sheegay in sannadkii 2025-kii uu ahaa mid taariikhi ah marka laga eego xagga korodhka Dakhliga, iyada oo Dakhliga 2025-kii soo xerooday uu 20% ka badan yahay marka la barbar dhigo Dakhligii dhabta ahaa ee soo xerooday sannadkii 2024-ka. Wasiirku waxa uu xusay in Wasaaraddu ay dib-u-habayn weyn ku samaysay maamulka, wacyigelinta iyo hirgelinta Cashuuraha GST, iyada oo la xoojiyay kor-joogtaynta iyo kormeerrada Madaxda sare ee Wasaaradda ee goobaha Dakhliga. Wasiirku waxa uu Golaha la wadaagay in Wasaaradda Maaliyadda iyo Horumarinta Dhaqaaluhu ay diyaarisay Qorshe iyo dedaallo dheeri ah oo lagu dardar-gelinayo sidii si dhab ah u soo bixi lahaa Dakhligii lagu Odorosay Miisaaniyadda 2026-ka. Wasiirka Wasaaradda Maaliyadda iyo Horumarinta Dhaqaalaha JSL waxa uu Golaha iyada oo laga duulayo Siyaasadda Cashuuraha ee kobcinta Dakhliga iyo la macaamilka hufan ee Cashuur bixiyaha ay Wasaaraddu diyaarisay qorsheyaal Qaran oo lagu sal-ballaadhinayo Cashuuraha waaweyn ee ay ka mid yihiin: 1. Cashuurta Macaashka Kirada, 2. Cashuurta Macaash-macaashka Ganacsiyada, 3. Cashuurta Macaashka Shaqaalaha, 4. Cashuurta Iibka iyo Adeegga. 4. 𝐖𝐚𝐫𝐛𝐢𝐱𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐖𝐚𝐬𝐚𝐚𝐫𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐖𝐚𝐫𝐟𝐚𝐚𝐟𝐢𝐧𝐭𝐚, 𝐃𝐡𝐚𝐪𝐚𝐧𝐤𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐖𝐚𝐜𝐲𝐢𝐠𝐞𝐥𝐢𝐧𝐭𝐚: Waxa Golaha warbixin ka siiyey Wasiir-ku-xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Wacyigelinta JSL, ahna ku-simaha Wasiirka, Mudane Muuse Askar Guuleed. Wasiirku waxa uu si qoto dheer uga war bixiyey dedaallada ay Wasaaraddu ugu jirto wacyigelinta bulshada iyo xoojinta dareen-wadareedka waddaniyadeed, gaar ahaan marxaladda cusub ee uu dalku galay aqoonsigii Israa’iil kaddib. Waxa uu xusay in Wasaaraddu ay si joogto ah ula socoto, una kor-joogtayso wararka togan iyo kuwa taban ee ay Warbaahinta Caalamku ka faafiyaan Qaranka JSL, si loo hubiyo in bulshada JSL gudaha iyo dibaddaba ay helaan xog sax ah oo sugan, isla markaana bulshada laga wacyigeliyo ololaha warbaahineed ee cadaaweysan ee lagu wiiqayo jiritaanka iyo Qaranimada Somaliland. Dhinaca kale, Wasiirku waxa uu sheegay in Wasaaraddu ay abaabushay isla markaana ay hawl gelisay dhallinyaro reer Somaliland ah oo ku dhashay Waddammada Khaliijka Carabta oo aqoon sare leh, si ay door muuqda uga qaataan difaaca Qarannimada iyo Aqoonsiga JSL, si ay saamayn ugu yeeshaan fahamka qaddiyadda Somaliland ee bulshada carbeed ee dalalkaasi. Wasiirku waxa uu sheegay in ay Wasaaraddu soo saartay warbixinno kala duwan oo maqal iyo muuqaalba leh oo ku baxaya saddex af (Soomaali, Ingiriisi iyo Caranbi) kuwaasi oo si mug leh uga warbixinaya Sooyaalka Taariikheed, Madax bannaanida, Raad-raaca Qarannimada iyo Aqoonsiga Jamhuuriyadda Somaliland. Sidoo kale, barnaamijyadan waxa diiradda lagu saaray horumarka dhan walba leh ee ay ku tallaabsatay Jamhuuriyadda Somaliland muddadii ay dib ula soo noqotay madaxbannaanideeda. Ugu dambayntii, Wasiirku waxa uu sheegay in Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Wacyigelinta JSL ay door muhiim ah oo hoggaamineed ay kaga jirto faafinta, habaynta iyo gudbinta wararka iyo xogaha rasmiga ah ee la xidhiidha geeddi-socodka Aqoonsiga Jamhuuriyadda Somaliland. 5. 𝐐𝐚𝐛𝐲𝐨-𝐐𝐨𝐫𝐚𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐗𝐞𝐞𝐫𝐤𝐚 𝐌𝐚𝐱𝐣𝐚𝐫𝐫𝐚𝐝𝐚 𝐗𝐨𝐨𝐥𝐚𝐡𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐐𝐚𝐛𝐲𝐨-𝐐𝐨𝐫𝐚𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐒𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐐𝐚𝐫𝐚𝐧 𝐞𝐞 𝐂𝐚𝐥𝐚𝐟𝐤𝐚 𝐗𝐨𝐨𝐥𝐚𝐡𝐚 ( 𝐐𝐚𝐲𝐛𝐢𝐧𝐭𝐚 1-𝐚𝐚𝐝): Waxa Golaha Wasiirrada war bixin guud ka siiyey Wasiirka Wasaaradda Xannaanada Xoolaha iyo Horumarinta Reer Miyiga JSL, Mudane Dr. Cumar Shucayb Maxamed. Wasiirka ayaa Golaha faahfaahin guud ka siiyey ujeeddada iyo nuxurka sharci ee Xeerkan taasi oo ah: 1. Hagaajinta iyo Horumarinta shaqada Maxiarrada dalka si ay ula jaan-qaadaan Maxiarrada Caalamiga ah; tayo ahaan, adeeg ahaan iyo shruuc ahaanba, 2. Kor u qaadista doorka Wasaaradda ee maamulka iyo kor-joogtaynta Maxiarrada dalka, 3. Sidii ay Wasaaraddu u xoojin lahayd una tayayn lahayd Dekedaha, Madaarrada iyo xuduudaha dalka ee ay Xoolaha nooli ka dhoofaan ama ka soo galaan. Sidoo kale, Wasiirka Xannaanada Xooluhu waxa uu si kooban uga war bixiyey ujeeddada Siyaasadda Qaran ee Calafka Xoolaha taasi oo ah horumarinta wax-soo-saarka xoolaha iyo xaqiijinta isku fillaanshaha Calafka Xoolaha, iyada oo si gaar ah diiradda loo saarayo maaraynta caqabadaha kala duwan ee haysta Xoolaheena, xag deegaan, xagga Isbeddelka Cimilada iyo baahida sii kordhaysa ee Calafka Xoolaha oo tayo leh. Si looga doodo, loona ansixiyo Xeerkan iyo Siyaasaddan uu Wasiirku u soo gudbiyey Golaha, waxa uu Golaha Wasiirrada ka codsaday in ay soo akhriyaan, talo iyo tusaalena ka soo bixiyaan Xeerkan iyo Siyaasadda. 6. 𝐒𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐀𝐛𝐮𝐮𝐫𝐤𝐚 𝐁𝐞𝐞𝐫𝐚𝐡𝐚 (𝐐𝐚𝐲𝐛𝐢𝐧𝐭𝐚 1-𝐚𝐚𝐝): Waxa Golaha Wasiirrada war bixin guud ka siiyey Wasiirka Wasaaradda Horumarinta Beeraha JSL, Mudane Maxamuud Cige Yuusuf. Wasiirku waxa uu Golaha la wadaagay in Wasaaradda Horumarinta Beeraha JSL ay si rasmi ah u dhammaystirtay 7 Siyaasadood iyo 2 Xeer. SIYAASADAHA: 1. Siyaasadda Beeraha; 2. Siyaasadda Abuurka; 3. Siyaasadda Isticmaalka Sunta Beeraha; 4. Siyaasadda Iskaashatooyinka Beeraha; 5. Siyaasadda Sugnaanta Cuntada; 6. Siyaasadda Suuq-geynta Dalagga Beeraha; 7. Siyaasadda Fidinta Beeraha XEERARKA: 1. Xeerka Abuurka Dalagyada Beeraha (Waa la ansixiyey); 2. Xeerka Isticmaalka Sunta Beeraha (Golaha Wasiirrada ayuu hor yaallaa); Wasiirka Horumarinta Beeruhu waxa uu Golaha Wasiirrada ka codsaday in ay waajibaadkooda ka gutaan 7-da Siyaasadood iyo 2-da Xeer. ALLAA MAHAD LEH Xuseen Aadan Cige (Deyr), Afhayeenka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland Qaran News

Afhayeenka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Xuseen Aadan Cige (Dayr), ayaa faahfaahin ka bixiyay sababaha ay Xukuumaddu si taxaddar iyo feejignaan sare leh ugu maaraynayso macluumaadka la xidhiidha safarrada dibadda iyo hawlaha diblomaasiyadeed ee Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland ku hawlan yahay. Afhayeenka ayaa qoraal uu ku baahiyay bartiisa X oo ay soo turjuntay Wakaaladda wararka Somaliland ee SOLNA ku sheegay in ilaalinta siraha qaranku ay tahay ficil waddaninimo oo ka tarjumaya hoggaan mabda’ leh, oo laf-dhabar u ah sugidda amniga qaranka iyo gaadhista himilooyinka istiraatiijiyadeed ee Somaliland. Mudane Xuseen Aadan Cige Dayr wuxuu xusay in maaraynta xogta la xidhiidha safarrada Madaxweynuhu ay ka hortagayso faragelin cadawtinimo, isla markaana ay suurtagelinayso in wadahadallada muhiimka ahi u dhacaan si deggan oo midho-dhal ah, iyada oo aan la carqaladayn. Afhayeenku wuxuu carrabka ku adkeeyay in dunida maanta ay ka jirto dagaal xogeed iyo dabagal joogto ah, sidaas darteedna aanay xigmadi ku jirin buuq iyo muuqaal badan, hasa yeeshee ay ku jirto xakamayn, feejignaan, iyo ilaalinta danaha qaranka. Afhayeenka ayaa hoosta ka xariiqay in Jamhuuriyadda Somaliland ay dooratay in danta qaranka laga hormariyo muuqaallo iyo buuq warbaahineed, si loo hubiyo in diblomaasiyaddu ay keento natiijooyin dhab ah, halkii ay ka abuuri lahayd mashquul ama khatar amni. Afhayeenku wuxuu intaas ku daray in xilkasnimadan ula kac ahi ay xoojinayso madaxbannaanida Jamhuuriyadda Somaliland, isla markaana ay ilaalinayso faa’iidada istiraatiijiyadeed ee qaranka, iyadoo lagu shaqaynayo kalsooni, mas’uuliyad, iyo u heellan danta guud ee shacabka. Ugu dambayn, Afhayeenka Madaxweynaha ayaa caddeeyay in hoggaaminta casriga ah ee Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland aanay ahayn buuq, is-muujin ama bandhig muuqaal ah, balse uu yahay awoodda aamusnaanta leh ee keenta natiijooyin dhab ah oo waxtar u leh shacabka, laguna gaadhayo go’aan cad iyo ujeeddo fog, ka hor inta aanay cadawgu fursad u helin inay ka falceliyaan ama xitaa ay ogaadaan waxa Somaliland xaqiiqsatay, ayuu afhayeenku yidhi Source

Muqdisho (Caasimada Online) – Beesha caalamka ayaa soo dhaweysay Gogosha Wadatashi ee Madaxweyne Xasan Sheekh u dhigay Golaha Mustaqbalka, oo ay ku mideysan yihiin hoggaamiyeyaasha Jubaland iyo Puntland iyo siyaasiyiinta mucaaradka. Bayaan kasoo baxay Hawlgalka Ku-meel-gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNTMIS) ayaa lagu xaqiijiyay taageeradeeda ku aaddan wada-hadal loo dhan yahay oo lagu gaarayo is-afgarad ballaaran oo ku saabsan doorashooyin laga wada qayb-galo. UNTMIS ayaa muujisay mudnaanta heshiis laga gaaro arrimaha doorashooyinka ka hor inta uusan dhammaan muddo xileedka dastuuriga ah ee Madaxweyne Xasan Sheekh oo billo kooban ka harsan yihiin. “Waxaan ku dhiirrigelinaynaa Golaha Mustaqbalka inay si wanaagsan uga jawaabaan martiqaadka, waxaana ku boorrinaynaa dhammaan dhinacyada inay si wax ku ool ah uga qaybgalaan wadahadallada soo socda,” ayaa lagu yiri bayaanka UNTMIS. Madaxweynaha Soomaaliya ayaa Isniintii ku dhawaaqay gogol wadatashi qaran, iyadoo casuumaad loo diray madaxda ku bahoobay Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Xukuumadda uu hoggaamiyo Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya ayaa casuumad rasmi ah u fidisay Madaxweynayaasha Jubaland iyo Puntland, iyo siyaasiyiinta mucaaradka ee ku midoobay Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Shirweynahan ayaa magaalada Muqdisho ka furmi doona 1-da bisha soo aadan ee Febraayo 2026, sida uu shaaciyay Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamza Cabdi Barre. Hoos ka aqriso qoraalka UNTMIS UNTMIS waxay soo dhoweynaysaa ku dhawaaqista Dowladda Federaalka ee Soomaaliya ee madasha wadatashiga qaran iyo martiqaadka ay u fidisay Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. Waxaan dib u xaqiijineynaa taageeradeenna ku aaddan wada-hadal loo dhan yahay oo lagu gaarayo is-afgarad ballaaran oo ku saabsan doorashooyin laga wada qayb-galo oo daahfuran, ka hor inta uusan dhammaan waajibaadka dastuuriga ah bilaha soo socda. Waxaan ku dhiirrigelinaynaa Golaha Mustaqbalka inay si wanaagsan uga jawaabaan martiqaadka, waxaana ku boorrinaynaa dhammaan dhinacyada inay si wax ku ool ah uga qaybgalaan wadahadallada soo socda. The post Beesha caalamka oo war kasoo saartay gogosha Xasan Sheekh ee Golaha Mustaqbalka appeared first on Caasimada Online.

The disciplined protection of our country’s secrets; especially the careful handling of information related to the President’s diplomatic engagements and his foreign travel is an act of patriotism and principled leadership. It safeguards national security, shields vital negotiations from hostile interference, and preserves the dignity and authority of the Republic of Somaliland in the international geopolitical arena. In a world of information warfare and relentless scrutiny, wisdom lies not in noise, but in restraint. By placing the national interest above spectacle, the Republic of Somaliland ensures that diplomacy delivers results, not distractions. This deliberate discretion strengthens sovereignty, protects the nation’s strategic advantage, and affirms that the Republic of Somaliland conducts its affairs with confidence, responsibility, and unwavering commitment to the public good. Therefore, the contemporary leadership and statecraft displayed by the President of the Republic of Somaliland is not noise, spectacle, show-off or self-promotion. It is the quiet strength of delivering real and meaningful outcomes for his people, decisively and with purpose, before our enemies ever have the chance to react! Before they even realize what Somaliland has achieved!! Qaran News

Dagaal ayaa maanta ka dhacay deegaanka Indho-biraale oo hoostaga degmada Seylac ee gobolka Awdal, kaas oo dhexmaray ciidamada maamulka Somaliland iyo jabhad deegaankaas ku sugan oo ka soo jeeda beesha Ciise. Dagaalka oo salka ku hayo xiisaddii ka dhalatay buuga xeer Ciise ayaa sababay dhimashada iyo dhaawac, inkastoo aan la xaqiijin karin tirada rasmiga ah. Qoraal ay soo saareen ciidamada maamulka Somaliland waxay ku sheegeen in ay deegaanka Indho-biraale ee degmada Seylac ka fuliyeen howlgal lagu baadigoobayay koox dishay labo qof oo shacab ah, kaas oo sababay dhimashada labo ka mid ah kooxdaas iyo dhaawaca afar kale, sida ay hadalka u dhigeen. Ma jiro wax war ah oo la xiriira dagaalka maanta dhacay oo ka soo baxay jabhada beesha Ciise ee ku sugan deegaano ka tirsan degmada Seylac. Muddooyinka uu dambeeyay waxaa deegaano ka tirsan gobolka Awdal ku soo qulqulayay maleeshiyo beeleedyo hubaysan oo tiro badan, kuwaas oo ka soo talaabayay xadadka Itoobiya iyo Jabuuti. PUNTLAND POST

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa maanta wada-hadal taleefan ah la yeeshay Madaxweynaha dib loo doortay ee Jamhuuriyadda Uganda, Mudane Yoweri Kaguta Museveni. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa marka hore ugu hambalyeeyay dhiggiisa dalka Uganda dib-u-doorashadiisa, kaddib guushii uu ka gaaray doorashooyinkii dhowaan ka dhacay dalkaasi. Madaxweynaha Soomaaliya ayaa Museveni u rajeeyay in muddada xil-hayntiisa uu dalka Uganda ku hoggaamiyo nabad, xasillooni iyo horumar waara. Intii uu socday wada-hadalka, labada Madaxweyne waxa ay isla soo qaadeen xoojinta iskaashiga soo jireenka ah ee ka dhexeeya labada dal, gaar ahaan dhinacyada amniga, siyaasadda iyo iskaashiga danaha guud ee labada shacab. Labada Madaxweyne ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dalalka gobolka. Sidoo kale, waxay si wadajir ah hoosta uga xariiqeen in xasilloonida Geeska Afrika ay ku xiran tahay is-ixtiraam iyo iskaashi dhow oo dhex mara dalalka deriska ah. Soomaaliya iyo Uganda ayaa leh xiriir diblumaasiyadeed oo dhow, iyadoo dowladda Uganda ay gudaha Soomaaliya ka joogaan ciidamo badan oo nabad-ilaalin ah. The post Xasan Sheekh iyo Museveni oo yeeshay wada-hadal cusub oo lagu adkeeyay… appeared first on Caasimada Online.

Warbixin caalami ah oo ay daabacday Africa Intelligence ayaa lagu sheegay in wejiga labaad ee iskaashiga u dhexeeya Israel iyo Somaliland uu hadda galay marxalad cusub oo ka sii ballaadhan heshiiskii hore ee ku koobnaa aqoonsi rasmi ah, islamarkaana u gudbay xidhiidhka diploomasiyadeed ee aasaasiga ah. Waxa kale oo lagu sheegay in labadan dal ee saaxiibka ahi ay doonayaan in ay xidhiidhkooda u rogaan mid ficil ah, kaas oo ka kooban dhinacyada amniga, maalgelinta dhaqaalaha, iyo siyaasado kale oo istiraatiiji ah. Africa Intelligence waxa ay si si qotodheer u falanqaysay muhiimadda siyaasadeed ee ku xeeran iskaashiga cusub ee u dhexeeya Israel iyo Somaliland iyo xoojinta xidhiidhadhada diblumaaasiyadeed, waxaanay tilmaantay in labada dal ay isla garteen in ay wada magacaabaan safiirro iyada oo safaaraddo rasmi ah laga furayo Hargeysa iyo Tel Aviv. Warbixintu sidoo kale waxay muujisay in iskaashigan oo wejigiisi labaad si rasmi ah u bilaabmay uu ka dhigan yahay talaabo istiraatiiji ah oo ay Somaliland ka faa’iideysan karto dhinacyo badan oo u horseedaya horumar ballaadhan iyo guulo taariikhi ah, iyada oo labada waddan ay si toos ah u xaqiijiyeen wada-shaqayn dhab ah oo ku saabsan sida: maalgelin, shaqo abuur, horumar bulsho, iyo dhiirrigelinta dalal kale inay si rasmi ah u aqoonsadaan Somaliland, ama ay la falgalaan qorshayaasha Israel ee gobolka. Waxaa horeyba loo sheegay in khubaro sare oo Israeli ah ay sameeyeen dhowr qiimeynood oo hordhac ah, kuwaas oo la xidhiidha dhinacyada horumarka asaasiga ah, gaar ahaan dhinacyada biyaha, ka dib go’aankii taariikhiga ahaa ee dhacay dhammaadkii Disember 2025, kaas oo Israel ka dhigay dalkii ugu horreeyay ee Xubin ka ah Qaramada Midoobay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland. “Iskaashigan istiraatiijiga ah iyo heshiisyada diblumaasiyadeed waxay Somaliland u leeyihiin faa’iidayoon badan, guulo waaweyn iyo horumar ballaadhan oo dhinacyo badan leh. Waxaa la rajeynayaa in iskaashigani uu Somaliland u keeno maalgelin, shaqo abuur, iyo horumar bulsho. Sidoo kale, waxaa la filayaa inuu dhiirrigelin doono dalal kale inay si rasmi ah u aqoonsadaan Somaliland ama ay raacaan tallaabadan, isla markaana ay la falgalaan qorshayaasha Israel ee gobolka,” ayaa lagu soo gabagabeeyay warbixinta Africa Intelligence. Hayaan Qaran News

Magaalada Davos ee dalka Switzerland ayaa sannad kasta martigelisa Shirka Dhaqaalaha Adduunka (World Economic Forum – WEF), kaas oo ka mid ah shirarka ugu waaweyn uguna saamaynta badan caalamka, wuxuuna Shirkani inta badan dhacaa bisha Janaayo,asagoo socda afar ilaa shan maalmood. Shirka Davos waxaa isugu yimaada hoggaamiyeyaasha dowladaha, madaxda hay’adaha caalamiga ah, ganacsatada waaweyn, aqoonyahanno iyo khubaro caalami ah, kuwaas oo ka kala socda in ka badan 100 dal oo dunida dacaladeeda ah. Dalalka sida joogtada ah uga qayb-gala waxaa kamid ah Mareykanka, Shiinaha, Jarmalka, Faransiiska, Britain, Japan, Canada, iyo dalal badan oo ka tirsan Midowga Yurub, Afrika, Aasiya iyo Latin America. Sidoo kale, hay’ado waaweyn sida Qaramada Midoobay, Bangiga Adduunka iyo Hay’adda Lacagta Adduunka (IMF) ayaa ka mid ah ka qayb-galayaasha shirkan. Ajandaha shirka ayaa si weyn diiradda u saara xaaladda dhaqaalaha adduunka, amniga caalamiga ah, isbeddelka cimilada, horumarka tiknoolajiyadda casriga ah, gaar ahaan sirdoonka macmalka ah (AI), iyo sidii dowladaha iyo ganacsiga gaarka loo leeyahay ay u wada shaqeyn lahaayeen. Hoggaamiyeyaasha ka hadla shirka ayaa adkeeya baahida loo qabo iskaashi caalami ah, si wax looga qabto caqabadaha waaweyn ee dunida ka jira, sida colaadaha, sicir-bararka, shaqo la’aanta, iyo khataraha ka dhasha isbeddelka cimilada. Ganacsatada iyo shirkadaha waaweyn ayaa iyaguna soo bandhiga aragtiyo ku saabsan mustaqbalka maalgashiga, hal-abuurka, iyo kobaca dhaqaalaha adduunka. Inkasta oo shirka Davos loo arko madal lagu qaabeeyo jihada mustaqbalka siyaasadda iyo dhaqaalaha adduunka, haddana mararka qaar waxaa lagu dhaliilaa inuu yahay shir ay inta badan ka faa’iideystaan dalalka iyo shirkadaha dadka awoodda iyo hantida leh. Haddaba Madaxweynaha Soomaaliland oo saacado ka hor soo bandhigay sawirro muujinaya asagoo saaran diyaarad nooca qumaatiga u kaca ah oo ka diiwaan-gashaan Switzerland ayaa loo badinayaa inuu isku dayayo ka qeybgalka shirkaas asagoo kaashanaya Imaaraadka iyo Israa’iil, balse si rasmi ah looma xaqiijin karo arrintaas. Source: goobjoog.com

Davos (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi Cirro ayaa galabta baahiyay sawirro laga dheehan karo dalka uu haatan ku sugan yahay, kaddib su’aallo ka dhashay safarkiisa uu shalay uga baxay magaalada Hargeysa. Dadka qaar ayaa safarka Cirro la xiriirinayay Israa’iil, halka kuwo kalena ay ku jahwareereen dalka uu u safray Madaxweynaha Somaliland. Sawirradan uu baahiyay Cirro oo mid kamid ah uu ag taagan yahay diyaarad, ayaa muujinaya in uusan u safrin Tel Aviv. Marka la eego xogta ka muuqata diyaaradda uu baahiyay Madaxweyne Cabdiraxmaan Cirro, waxaa soo baxaysa inuu joogo dalka Switzerland, gaar ahaan magaalada Davos, halkaas oo uu ka socdo shirka dhaqaalaha adduunka. Diiwaanka diyaaradaha ee Switzerland (Swiss Civil Aircraft Register), gaar ahaan diyaaradda lambarkeedu yahay HB-ZYI ayaa muujinaya in ay iska leedahay shirkadda Swiss Helicopter AG, taas oo ay maamusho shirkadda Air Zermatt, kana shaqeysa adeegyada kirada gaarka ah ee Davos iyo deegaannada ku dhow. Xogtan ayaa tilmaamaysa in Madaxweynaha Somaliland uu ku sugan yahay magaalada Davos ee dalka Switzerland, halkaas oo uu ka socdo shirka dhaqaalaha adduunka. Hase yeeshee, weli si rasmi ah looma xaqiijin in Cirro lagu martiqaaday shirka Davos iyo in kale, maadaama diyaaradda uu baahiyay ay kiraysan karaan ganacsato iyo dad gaar ahba. Dhanka kale, Switzerland, gaar ahaan magaalada Davos, waxaa hore u joogay wafdi ka socda Somaliland oo uu hoggaaminayo Wasiirka Arrimaha Dibadda Somaliland, Cabdiraxmaan Daahir Aadan. Maamulka Somaliland ayaa tan iyo markii Israa’iil sheegtay inay aqoonsatay, waxay Madaxtooyadda maamulku bilowday inay faafiso warar u muuqda buun-buunin, iyo in warbaahinta laga qariyo xogaha la xiriira safarrada Madaxweynaha ee dibadda. Israa’iil ayaa 26-kii December 2025, ku dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay “dowlad madax-bannaan oo leh qarannimo buuxda,” iyadoo xiriir diblomaasiyadeed la samaysatay. Tallaabadan ayaa ka dhigtay Israa’iil dalkii ugu horreeyay ee ku dhiirrada aqoonsiga Somaliland, tan iyo markii ay ku dhawaaqday gooni-isu-taagga sannadkii 1991-kii. Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu ayaa aqoonsigaas ku tilmaamay tallaabo diblomaasiyadeed oo horumar leh, wuxuuna ku xiray qorshaha ballaaran ee caadiyeynta xiriirka gobolka ee loo yaqaan Abraham Accords. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u diiday go’aankaas, iyadoo ku tilmaamtay xadgudub sharci-darro ah iyo daandaansi ka dhan ah madax-bannaanida Soomaaliya. Dowladda ayaa dagaal adag la gashay aqoonsiga Israa’iil, iyadoo adeegsanaysa dhammaan marinnada diblomaasiyadeed, kuwa siyaasadeed iyo sharciga caalamiga ah. Sidoo kale, Dowladda Mareykanka ayaa si cad u muujisay in Washington ay garab taagan tahay Muqdisho iyo ururrada waaweyn ee gobolka, kuwaas oo muddo dheer taageersanaa ilaalinta xuduudaha caalamiga ah ee Soomaaliya. Isbaheysi ballaaran oo ka kooban dalal iyo ururro Carbeed, Islaam iyo Afrikaan ah ayaa dhankooda si asag diiday aqoonsiga Israa’iil, iyagoo ka digay “cawaaqib-xumo halis ah” oo ka dhalan karta tallaabadaas, taasoo khatar ku ah nabadda iyo amniga Geeska Afrika iyo gobolka Badda Cas. The post Cirro oo baahiyay sawir muujinaya dalka uu joogo – Ma Tel Aviv ayuu ka degay? appeared first on Caasimada Online.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta wada hadal taleefan la yeeshay Madaxweynaha dib loo doortay ee Jamhuuriyadda Yugaandha, Mudane Yoweri Kaguta Museveni. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa ugu hambalyeeyay dhiggiisa dalka Yugaandha dib u doorashadiisa, kaddib guushii uu ka gaaray doorashooyinkii dhowaan ka dhacay dalkaasi, isagoo u rajeeyay in muddada xil hayntiisa uu ku hoggaamiyo dalkiisa, nabad, xasillooni iyo horumar waara. Intii uu socday wada hadalka, labada Madaxweyne waxa ay isla soo qaadeen xoojinta iskaashiga soo jireenka ah ee ka dhexeeya labada dal, gaar ahaan dhinacyada amniga, siyaasadda iyo iskaashiga danaha guud ee labada shacab, iyaga oo adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dalalka gobolka. Source: goobjoog.com

Madaxweynaha Somaliland Dr Cabdiraxmaan Mohamed Abdullahi oo ay cadawga Somaliland ki dawakheen meel uu ku suganyahay ayaa saacad ka hor baraha bulshada fariin salaaan ah hawada u soo mariyay shicibka reer Somaliland meel kasta oo ay joogaan. Qoraal kooban oo uu barta uu Facebook-ku leeyahay soo dhigay ayaa waxa uu qoraalkiisu u dhignnaa sidan hoos ku xusan. Shacabkayga Jamhuuriyadda Somaliland meel kasta oo ay joogaan waxa aan u soo dirayaa salaan & bogaadin, anniga oo u rejaynaya khayr, nabad, iyo barwaaqo. Qaran News

Nairobi (Caasimada Online) – Ciidamada ammaanka ee dalka Kenya ayaa xabsiga u taxaabay 23 dhalinyaro ah oo Soomaali ah, kuwaas oo lagu eedeeyay falal jirdil iyo duubista muuqaallo anshax-darro ah oo ay kula kaceen gabdho u dhashay dalka Kenya. Dhalinyaradan ayaa muddo toddobaadyo ah baadigoob ku hayay ciidamada ammaanka Kenya, gaar ahaan booliska, kaddib markii falalkooda si weyn ugu faafeen baraha bulshada. Ugu dambeyn, dhammaan dhalinyaradaan ayaa waxaa lagu soo qabtay howl-gallo kala duwan, waxaana la geeyay saldhigga booliska ee Pangani, halkaas oo hadda lagu hayo. Wararka laga helayo ilo amni ayaa sheegaya in dhalinyaradu ay muddooyinkii dambe si koox-koox ah ugu baahinayeen barta TikTok muuqaallo muujinaya falal anshax-xumo. Muuqaalladaasi ayaa isugu jiray jirdil iyo taabasho aan habboonayn oo ay kula kacayeen gabdho Kenyan ah, taas oo dhalisay caro iyo fal-celin xooggan oo gudaha dalkaas ah. Waxaa la filayaa in saacadaha soo socda dhalinyaradan la horgeeyo maxkamad, iyadoo sidoo kale lagu daray eedeymaha qorshe la xiriira in dalka Kenya laga masaafuriyo, laguna celiyo dalalkooda. Soomaalida ku nool Kenya, gaar ahaan xaafadda Islii ayaa si weyn u taageeray tallaabada lagu xiray dhalinyaradan, iyagoo ku baaqay in sharciga la horgeeyo falalkii anshax-darro ee ay ku kaceen. The post Booliska Kenya oo xabsiga dhigay dhalinyaro badan oo Soomaali ah + Sababta appeared first on Caasimada Online.

Habaynkii xalay ahaa lagama seexan magaalooyinka waaweyn ee Geeska Afrika gaar ahaan Muqdisho iyo Djibouti oo raadinaayay halka iyo ujeedka uu u baxay madaxweynaha Somaliland Dr Cabdiraxmaan Mohamed Abdullahi Irro ma ah labadaas magaalo ee waxa ay madaxda ugu sareeya xukuumadda Somaliland Xasan Sheekhh ay wareeriyeen dawladda Itoobiya iyaga oo waraysanaaya xaga uu u socdaalay madaxweynaha Somaliland iyo u jeedka socdaalkiisa ee xiligani. Dawladda Itoobiya ayaa sheegtay in ayna ka war qabin socdaalka madaxweynaha Somaliland oo aanu dalkooda ku sugnayn isla markaana ayna ahayn shaqo u taala Itoobiya xaga iyo ujeedada uu u safraayo madaxweynaha Somaliland. Hadaba inta ayna Somalia iyo Djibouti ku dawakhin socdaalka madaxweynaha Somaliland isla markaasna ayna lacag badan ku bixinin sidii Somaliland oo nabdoon ay qas uga abuuri lahaayeen waxa la haboon in ay xaliyaan mushikladaha ka socda dalalkooda gudihiisa tusaale ahaan magaalada Muqdisho gudaheeda waxa ku soodhawaaday kooxda argagixisada ah ee Al Shabaab kuwaasi oo gacan ka hela madax ka mid ah xukuumadda Xasan Sheekh sidoo kale waxa sii xoogaysanaaya kooxaha hubaysan ee ka sagaalama dalka Djibouti taasi oo ay todobaadkani gaysteen khasaare balaadhan oo ay gaadhsiiyeen ciidanka xusay Djibouti Dawladda la aqoonsanyahay ee Somaliland iyo shicibkeediba wax xumaan ah uma hayaan wadamada jaarka ee waa in ay iyaguna ka feejignaadaan xumaanta ay abuurayaan ee ay faraha kula jiraan oo si fiican looga war hayo. Qaran News

Duufaan diblomaasiyadeed oo culus ayaa ka dhex qaraxday Mareykanka iyo xulafadiisa soo jireenka ah ee Yurub, taas oo ka dhalatay tallaabooyin aan horey loo arag oo uu qaaday Madaxweyne Donald Trump. Faafinta farriimaha gaarka ah ee madaxda Norway iyo Faransiiska, oo ay weheliso dalabka adag ee la xiriira la-wareegidda jasiiradda Greenland, ayaa abuurtay jawi “kalsoonidarro” ah oo gilgilay isbahaysiga Reer Galbeedka. Xiisaddan ayaa u muuqata mid ka gudubtay khilaaf siyaasadeed, waxayna isu beddeshay loollan salka ku haya mabaadi’da aasaasiga ah ee xiriirka caalamiga ah: Madaxbannaanida, ilaalinta sirta diblomaasiyadda, iyo adeegsiga awoodda dhaqaalaha. Damaca “Xukunka Buuxa” ee Greenland: Xudunta khilaafkan waa damaca Maraykanka ee ku aaddan jasiiradda Greenland. Farriin qoraaleed oo sir ah oo uu Madaxweyne Trump u diray Ra’iisul Wasaaraha Norway, Jonas Gahr Støre, ayuu si cad ugu sheegay in “amniga adduunku uusan sugnaanayn ilaa Mareykanku helo gacankuhaynta dhammayska tiran (Complete and Total Control) ee Greenland.” Trump wuxuu ku dooday in Denmark aysan xaq u lahayn lahaanshaha jasiiradda, isagoo tallaabadaas ku tilmaamay mid lagamamaarmaan u ah amniga Maraykanka. Waxaa intaas dheer, wuxuu si toos ah ugu xiriiriyay arrintan iyo NATO, isagoo yiri: “Waxaan NATO u qabtay wax ka badan cid kasta… hadda NATO waa inay Maraykanka wax u qabataa.” Tani waxay ka dhigan tahay inuu isbahaysiga NATO u arko mid ku dhisan “wax-isdhaafsi” (transactional) halkii uu ka ahaan lahaa isbahaysi difaac oo mabaadi’ ku dhisan. Digniinta Macron: “Damaca (Gumaysi)” (Imperial Ambitions): Madaxweynaha Faransiiska, Emmanuel Macron, ayaa si adag uga jawaabay xaaladda cusub mar uu ka hadlayay Madasha Dhaqaalaha Adduunka ee Davos. Isagoo tixraacaya habdhaqanka Mareykanka (in kasta oo uusan magacaabin), Macron wuxuu ka digay in dunidu ay u guurayso nidaam “aan sharci lahayn” halkaas oo “Hammiga Boqortooyo/Gumaysi uu dib u soo noolanayo.” Macron wuxuu hoosta ka xarriiqay in haddii sharciga caalamiga ah lagu tunto, oo kaliya la raaco “sharciga kan ugu awoodda badan,” ay horseedi doonto xasilloonidarro caalami ah. Digniintiisu waxay timid kadib markii Trump uu faafiyay fariin gaar ah oo Macron uu ku muujinayay inuusan fahmin “waxa Mareykanku ka damacsan yahay Greenland.” Cadaadiska Canshuuraadka: Dhinaca kale, xiisadda ayaa ku fidday dhanka dhaqaalaha. Trump ayaa ku hanjabay inuu canshuur 200% ah ku soo rogi doono khamriga iyo waxsoosaarka Faransiiska haddii khilaafka siyaasadeed aan la xalin. Tani waa tallaabo cusub oo halis ah; canshuuraadka (tariffs) oo dhaqan ahaan loo isticmaali jiray arrimaha ganacsiga, ayaa hadda loo beddelay “hub siyaasadeed” oo lagu ciqaabo xulafada diiddan siyaasadda Aqalka Cad. Dhammaadka “Diblomaasiyadda Qarsoon” (Zone of Privacy): Mid ka mid ah dhinacyada ugu khatarta badan ee dhacdooyinkan waa faafinta fariimaha gaarka ah ee hoggaamiyeyaasha. Diblomaasiyaddu waxay ku dhisnayd kalsooni ah in wadahadallada hoose ee daaha gadaashiisa ka dhaca ay sir yihiin, si loo xaliyo ismaandhaafka siyaasiga ah. Markii Trump uu shaaciyay farriimahaas, si uu dhibco siyaasadeed uga dhaliyo, wuxuu burburiyay kalsoonidii u dhexaysay hoggaamiyayaasha. Tani waxay keenaysaa in madaxda caalamku ay ka fogaadaan wadahadallo daahfuran, taas oo adkaynaysa xalinta dhibaatooyinka mustaqbalka. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaannada Baarlamaanka Soomaaliya oo maanta kulankoodii caadiga ahaa ku yeeshay magaalada Muqdisho ayaa ansixiyay heshiiska Urur Goboleedka IGAD oo ay xubin ka tahay Soomaaliya, waxayna noqotay dalka 5-aad ee meel-mariyay heshiiskan oo muhiim ah. Wasiiru dowlaha wasaaradda arrimaha dibadda Cali Balcad oo Golaha Shacabka hortegay ayaa codsigaas hordhigay Xildhibaannada, waxayna kadib ka gaareen go’aan, iyaga oo ku ansixiyay cod aqlabiyad leh. Guddoonka Baarlamaanka oo sameeyay codeyn gacan taag ah ayaa sheegay in fadhiga ay soo xaadireen illaa 144 Xildhibaan, waxaana ogolaaday heshiiska 141 Mudane, waxaa diiday 2 halka uu ka aamusay 1 Xildhibaan oo kaliya. Cali Balcad oo ka hadlay kulanka ayaa sheegay in Soomaaliya ay noqotay dalka 5-aad ee heshiiskan ansixiyo, wuxuuna u mahadceliyay Baarlamaanka. Sidoo kale waxa uu intaas ku daray in mar-weliba oo caqabado siyaasadeed dalka uu soo wajaho uu garab ka doonto Urur Goboleedka IGAD, ayna faa’iido ku qabto dowladda Soomaaliyeed. Waxaa kale oo uu carrabka ku dhuftay in Soomaaliya ay xilligan adag u baahan tahay dalal iyo ururo waa wayn oo garab istaaga, si loo ilaaliyo midnimadeeda, kadib xadgudubkii Israa’iil oo aqoonsatay Somaliland. “Soomaaliya xilligaan waxay u baahan tahay dalal iyo ururo naga taageera ilaalinta midnimadeena sida IGAD”. ayuu wasiiru dowluhu. IGAD ayaa si dhow ula socota arrimaha gudaha ee Soomaaliya, maadaama ay xubin ka tahay ururkaas, iyada oo door firfircoon ka qaadata hawlaha ururka. The post Somalia oo noqotay dalkii 5-aad ee ansixiyay heshiiska IGAD appeared first on Caasimada Online.

Washington (Caasimada Online) – Madaxweynaha dowladda Mareynka Donald Trump ayaa mar kale si xun ugu gefay Soomaaliya, isaga oo su’aal geliyay gebi ahaanba jiritaankeeda. Trump ayaa shaaca ka qaaday in Soomaaliya aysan aheyn dal jira, wuxuuna xusay in dadkeeda ay yihiin mashaqeystayaal, sida uu hadalka u dhigay. “Soomaaliya ma aha dal iyo wax u eg, Mareykan ayey yimaaddaan Soomaalidu, si ay u taajiraan, mana shaqaystaan.” ayuu yiri Trump. Waxaa kale oo uu intaasi ku daray in dalka Soomaaliya ay dadkiisa is-dilaan, isla markaana ay ku badan yihiin burcad-badeedda. Waxaa kale oo uu weerar toos ah ku qaaday Senator Ilhan Omar oo ka tirsan Congresska Mareykanka, isla markaana ay isku hayaan arrimaha siyaasadda Mareykanka, isaga oo ku sifeeyay inay ka timid dalka uu xun caalamka. “Ilhan waxay ka timi Soomaaliya – dal dib-u-socod ah iyo kan ugu xun adduunka dadkoodu waa isla wareeg, isdilaya oo budhcad-badeed ah – waxay dooneysaa in ay noo sheegto sidaan dalkeena u hoggaamin lahayn.” ayuu sii raaciyay. Dhawaan madaxweyna Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa jawaab siiyay dhiggiisa dalka Mareykanka, Donald Trump oo marar badan usoo gefay Soomaaliya, wuxuuna wareysi uu siiyay Telefishinka Al Carabiya ku sheega in wax aan la aqbali karin ay tahay aflagaaddada madaxweyne Trump. Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa sheegay in guud ahaan dadka Soomaaliyeed ay yihiin kuwa qab leh isla markaana uu garaadkooda uu gaarsiisan yahay meel sare. “Wax la aqbali karo maaha in Trump uu Soomaalida ugu yeero qashin, Soomaalidu waa dad caqli badan oo karti badan” ayuu ku jawaabay Xasan Sheekh. Si kastaba, ha’ahaatee, Hadallada Trump oo dhaliyay falcelin xooggan ayaa si muuqata u xambaarsan cunsuriyad wayn iyo jees-jees, isaga oo aan lahayn isku xirka hadal siyaasadeed oo rasmi ah. Madaxweynaha dowladda Mareykanka oo caan ku ah hadallo soo noq-noqda iyo jees-jees, ayaa weli kusii cel-celinayo weeraro dhanka ah afka ah oo uu ku qaadayo Xildhibaan Ilhan Omar iyo dalka ay kasoo jeedo ee Soomaaliya. The post TRUMP oo markale si xun ugu gefay Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.

Maanta waxaa 53 sano laga jogaa markii ugu horreysay ee uu soo baxo wargeys ku qoran farta Soomaaliga, waa sidoo kale maalintaas uu manhajka dalka isku badalay farta Soomaaliga. Goobjoog News, waxay shacabka dib u xusuusineysaa Sooyaalka Taariikhda iyo heerarkii kala duwanaa ee uu soo maray qoraalka Farta Soomaaliga iyo heerka uu maanta taagan yahay. Sida ku qoran Dastuurka qabyada ah ee Dalka, Afka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya waa Af-soomaaliga oo “May iyo Maxaa tiri” ka kooban. 53 sano ka hor Soomaaliya ma aysan lahayn far qoran, Xiligaas dalku ma laheyn far la qoro, Waxaa lagu xiriiri jiraya dhanka qoraalka Afaf qalaad iyo walibo suugaanta. Ummad waliba waxay leedahay hiddo iyo dhaqan soo jireen ah, balse waxaa lagu kala hormaraa waa xifdinta hiddahaas, oo qoraal iyo manhaj loo badelo. Sida Dastuurkan cusub ku qoran, dowladda waa in ururisaa, ilaalisaa waxyaabaha taariikhiga ah ee dalka, iyadoo horumarinaysa aqoonta iyo farsamada xilkaas lagu gudan karo. Dowladda waa in ay horumarisaa dhaqammada iyo afguriga dadka laga tira badan yahay. Maanta, waxbarashada waa mid ku baahsan guud ahaan dalka , dugsiyo iyo Jaamacado ayaa meel walba daadsan, Laakin nasiib daro, waxaa wax lagu bartaa luuqado shisheeye sida Ingiriis-ka, Carabiga iyo Afaf kale oo aan Soomaaliga ku jirin. Iyada oo AF Soomaaliga uu isaga oo hal xiisad ah ku jiro jadwalka waxbarashada iskuulaadka dalka Xafiisyada dowladda, qoraalada, bandhigyada, xayeysiisnta, jagooyinka iyo dhamaan hay’adaha dowliga ah waxaa lagula xiriiraa Afafka qalaad halka Afkeenu kusoo ururay ku hadalka oo kaliya. Haddaba waa sidee Sooyaalka Qoraalka Farta Soomaaliga: 1920-kii ayey ahayd markii la soo bilaabay hindisaha qorista rasmiga ah ee afka Soomaaliga, ilaa xilligaasna waxaa lagu taamayey in si rasmi ah loo qoro, Cusmaan Yusuf Keendiid oo ka mid ahaa dadkii xukumayey beelaha Soomaalida qaarkood, fadhigiisuna ahaa magaalada Hobyo ayaa waxa uu soo saaray far lagu magacaabi jirey Cusmaaniya sanadii 1922-kii, fartaasi meelo kooban ayay ka shaqaysay, mana ahayn mid dalka ku wada baahday. 1950-1960-kii, waxaa socdey dood ah sidee loo qori lahaa af-Soomaaliga, waxaa jiray loona badan, rag badan ayaa dadaal sameeyay, waxaa lagu muran sanaa Ma Carabi mise laatiin? Ragga dadaalka sameeyay waxaa ka mid ahaa Ibraahim Xaashi Maxamud iyo Xuseen Sheekh Axmed Kadare, dhammaan raggaasi waxaa ay soo saareen qoraalo farta ah intii u dhaxeysay sanadihii 1950-1961-dii. July 1, 1961-dii, markii dalku xorriyadda qaatay, Waxaa la soo bandhigay dhawr qoraal waxaa ka mid ahaa farta Shire Jamaac Axmed oo Laatin ahaa iyo faro kale, oo tanina, waxaana ay ka dambeysey kadib markii dowladdii xiligaasi jirtey ee madaxweyne Aadan Cabdulle Cusmaan ay saartey guddi kasoo baaran dega qoraalka farta Soomaaliga. Guddiga ayaa waxaa xubno ka ahaa dadka kala ah: • Muuse Xaaji Ismaaciil Galaal, Guddoomiye, • Yaasiin Cusmaan Yuusuf – xubin • Maxamuud Saalex (Ladane)- Xubin • Ibraahim Xaashi Maxamuud – xubin • Khaliif Suudi- Xubin • Mustaf Sheekh Xasan- xubin • Shire Jaamac Axmed- Xubin • Xuseen Sheekh Axmed (Kaddare)- Xubin • Yuusuf Maygaag Samatar- Xoghayn Guddigaasi hawshooda waxa ay ka socon weysey isqabqabsi dhexdooda ah maadaamaa rag iyaga ka mid ah ay doonayeen in iyaga fartii ay soo jindiseen la qaato sida Muuse Xaaji Ismaaciil Galaal oo isaga soo saaray far ku qoran alifbeetaha Carabiga sanaddii 1951-dii Waxaa kaloo gudiga xubin ka ahaa Xuseen Sheekh Axmed Kadare oo far uu leeyahay soo saaray 1952-dii, waxay gudiga ku taliyeen in farta Laatiinka la qaato, taasi oo uu soo hindisey Shire Jaamac Axmed sanaddii 1961-dii . Si kartaba ha ahaatee, dowladda Soomaaliya ayaa keensatay khubaro ka socdey UNESCO, si arintan wax uga qabtaan, taasina ma dhicin in laga miro dhaliyo oo weli waa sii socday is qabqabsi. Markii ay soo ifbaxday in Farta Laatin lagu qorayo Soomaliga Waxaa mudaharaadyo ka dhaceen Soomaaliya oo lagaga soo horjeedey in lagu qoro Laatiinka, waxaana dadka laga dhaadhiciyey in ay ka soo hor jeestaan in lagu qoro laatiinka, taas oo masaajidda laga iclaamiyey in shacabku ka soo hor jeestaan waayo, ayey yiraahdeen, “Laatiin waa Laa-diin” oo micnaheedu yahay “Farta Laatiinta waa Diin La’aan” iyada oo loo tiirinayay in farta Laatiinku tahay tan wadamada islaamka aan ahayd ay wax ku qortaan. October 21, 1969: Markii uu dalka la wareegay Madaxweyne Maxamed Siyaad waxaa uu dib usoo nooleeyay fikradii qoraalka farta Soomaaliga. 21 January 1971: Waxaa la dhisay guddiga Af-Soomaaliga, gudigan waxaa dhisay golaha sare ee kacaanka si ay u sameeyaan xarfaha ugu haboon ee lagu qoraayo Soomaaliga. Guddigan waxaa uu ka koobnaa 21 oo ah xeeldheerayaal Afafka ah iyo labo lataliye, Xubnaha Guddiga ayaa kala ahaa • Sharif Salah Mohamed Ali, Gudoomiye • Yaasin Cismaan Keenadiid • Mustaf Sheekh Xasan • Axmed Cali Abokar • Yuusuf Xirsi Axmed • Msuse Xaaji Ismaaciil Galaal • Cabdidaahir Affey, • Aw Jaamac Cumar Ciise • Dahabo Faarax Xasan • Cabdulaahi Xaaji Abuubakar • Cabdullaahi Ardeeye • Xasan Sheekh Muumin • Maxamed Nuur Caalin • Maxamed Xasan Aaden (Gaheyr) • Xirsi Magan Ciise • Cumar Aw Nuux • Cabdullaahi Xaaji Maxamuud (Insaaniya) • Iikar Bannaa Xadaad • Aaqib Cabdullaahi • Xuseen Sheekh Axmed Kadare • Axmed Cartan Xaange • Maxamed Xaaji Xuseen Sheeko Xariir • Cabdiraxmaan Nuur Xirsi • Shire Jaamac Guddigan waxaa uu lahaa guddi hoosaadyo sida mid qaabilsan qorista Qaamuuska, kan Taariikhda , Juqiraafiga, Sayniska, diyaarinta kutubta dugsiyada iyo naxwaha. Guddiga Afka Soomaaliga ayaa farta Roman-ka ama Laatiinka in lagu qoro Afka Soomaaliga, sababtun waxay ahayd maadaamaa makiinadihii xafiisyada yiiley ee teebka ay ku qornaayeen fartaasi laatiinka, Muddo 22 Bilood gudahood ah ayaa waxaa lagu diyaariyey Buugaagta Dugsiga dhexe, xarfaha higgaadda Af-Soomaaligu oo ka kooban 5 Shaqal iyo 21 Shibbane. Si ka duwan sidii 1961-dii, Ma dhicin wax mudaaharaadyo ah ama cadaadis ku yimid guddigan si farihii tartamayey midkood loo sooco, sababtuna waxay ahayd xukunkii adkaa ee dowladdii Maxamed Siyaad Barre. Markii la sameeyey dhamaan waxyaabihii loogu diyaargaroobayay qorista Afka Soomaaliya, ayaa si rasmi ah loo shaaciyey qoraalka farta sanadii 1972-kii. Hawlaha la qabtay waxaa ka mid ah dajinta naxwaha Afka sida Magac, fal, Fal-kaab, Magac u yaal, Sifo, laakiin sidaasi oo ay tahay wali naxwaha iyo ebyidda afka waa mid qabyo ah, una baahan hawl badan. Waxaa iyana la qorey qaamuus, hase yeeshee markii uu ku dhamaan waayay xiligii loogu talogalay ayaa wasiirkii hidaha iyo tacliinta sare waxaa uu sii wadistiisa hawsha dhamaystirka qaamuuska u xilsaaray Cabdiqaadir Farax Bootaan oo ahaa nin ka tirsan Akaadeemiyada Fanka iyo Dhaqanka , hase yeeshee waxaa si weyn u caan baxay oo fidey Qaamuuskii uu qorey Yaasiin Cusmaan oo lasoo saaray sanadkii 1976-dii. Qaraar dowladda Soomaaliya kasoo baxay taariikhdu markii ay ahayd Jaanyi 21 1972-di in afka rasmiga ah ee Jamhuuriyadda Soomaaliya uu yahay Afka Soomaaliga ee “Maxaa Tiri”. Markii fartii la dhamaystirey, lana diyaariyey dhamaan agabkii loo baahnaa haddii ay buugaag ahaan lahayd iyo haddii naxwe ahaan lahayd, ayaa waxaa loo baahday in dalka iyo dadka lagu baahiyo, waxaana sidaasi ku biloowdey ololihii Farta sanaddii 1972-dii , Ololahaas oo ay Dawladdii Siyaad Barre markii dambe ku baahisay dhammaan deegaamada dalka, dadka reer miyiga ah ama reer guuraagu aad ayey wax u barteen. Warbixino ay hay’ado diyaariyeen waxaa lagu sheegay in Ololahan uu kor u qaaday aqoonta dadka min 2% ilaa 55%. Xiligii ay jirtay dowladdii kacaanka waxaa dugsiga lagu baran jiray farta Soomaaliya dhamaan maadooyinka manhajka ku jirey sida seyniska, xisaabta iyo wax kasta oo kale. Sanaddii 2012-kii waxaa dalka Djabuti lagu qabtay xaflad lagu xusay 40-sanno guuraddii qoridda far Soomaaliga, Soomaaliya waxaa ay ku jirtaa marxaladii ugu xumeyd ee xaga midnimada, Qowmidda Soomaalida ayaa u midowday xuska maalintaas. Munaasabaddaas waxaa lagu daah rogey qaamuuska ugu weyn ee af-Soomaali lagu qoro, kaas oo fikirkiisa uu lahaa madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, isla markaana ay wada-jir u diyaariyeen machadka Afafka ee Jabuuti iyo Naadiga Qalinlayda iyo Hal’abuurka Soomaaliyeed (Somali-Speaking PEN Club). January 21, 2015: Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa isaga oo ka hadlayay xuska 42 guurada kasoo wareegtey markii la qorey farta Soomaaliga sheegey in laga bilaabo maalintaas ay mabnuuc tahay in far aan ahayn tan Soomaaliga lagu isticmaalo xafiisyada dowladda, haddii aanan markaasi xiriir lala samaynaynin cid dibadda ah. February 21, 2015: Madaxweynayaasha Soomaaliya iyo Djabuti Ismaciil Cumar Geelle ayaa Muqdisho ku dhagax dhigay xarun goboleed lagu hormarinayo luqadda iyo dhaqanka Somaliweyn, Waxaa loo loogu Magac daray Akaadimiyad Goboleedka Farta Soomalaiga, Xasan Sheekh ayaa maalintaas sheegay in arrintaas lagula tartami doono luqadaha caalamka. Amarka Madaxweynaha ee ahaa in xafiisyada dowladda ay ku shaqeeyaan qoraalka Soomaaliga waxba lagama soo qaadin oo wax walbo waa sidii hore xafiisyada dowladda, inta badan warsaxaafaeedka soo gaaro Goobjoog News waxaa u qoran af Ingiriis iyadoo taasi ay jirto ayaa todobaadkan, maalintii axaddii guddoomiyaha gobolka Banaadir waxaa uu soo saaray amar cusub oo sheegaya in boorarka xayeysiinta ee ku dheggan gobolka Banaadir loo bedelo Farta Soomaaliga, lama oga hadalkaas Yusuf Jimcaale uu dibad baxayaasha niyadda ugu dhisayey iyo si dhab ah loo hirgelin doono. Waxaa 53 sano laga joogaa markii la qoray Afka Soomaaliga, waxaa xaflado ka dhacayaan guud ahaan dalka, lama oga amarrada soo bixi doona, waxaa kaloo ka muhiimsan amarradaas soo baxaya Maxaa loo fulin la’yahay, ugu yaraan Mas’uuliyiinta dowladda ha ogaadeen in Taariikhda ay qormesyo, Saxaafaddana ay diiwaangelineyso wax walbo oo ay sheegaan, Laguna xisaabtamayo fulintooda iyo fulin la’aantooda. Source: goobjoog.com

Kismaayo (Caasimada Online) – Macluumaad dheeraad ah waxaa laga helayaa dagaal xooggan oo saaka Al-Shabaab ay ku qaadeen deegaanka Kudhaa ee gobolka Jubbada Hoose, iyaga oo beegsaday saldhigga ciidanka Jubbaland. Warar soo baxaya ayaa sheegaya in dagaalka ay Al-Shabaab ku bilaabeen qaraxyo, waxaana kadib xigay iska hor imaad toos ah oo ay la galeen ciidamada Daraawiishta Jubbaland ee ku sugnaa saldhigga la weeraray. Xogtii ugu dambeysay aya sidoo kale sheegeysa in haatan ciidanka Jubbaland ay isaga baxeen Kudhaa, waxaana kadib gudaha u galay dagaalamayaashii Al-Shabaab ee weerarka ku qaaday deegaankaasi oo dhaca dhanka xeebta ee Jubbada Hoose. Sidoo kale, waxaa jiro khasaare leh dhimasho iyo dhaawac oo soo kala gaaray labada dhinac, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin karin. Xaaladda ayaa sidoo kale haatan kacsan, waxaana dhaq-dhaqaaqyo laga dareemayaa gobolka Jubbada Hoose, gaar ahaan deegaannada u dhow xadka Soomaaliya iyo Kenya. Inta badan Al-Shabaab ayaa mararka qaar weerar gaadmo ah oo xilli hore oo subaxnimada ku qaada saldhigyada ciidamada, illaa haddana waxaa muuqata in aan wax laga baran weerarada isku xilliga dhaca ee kooxda ku bartilmaameedsato ciidanka dowladda. Weerarkan ayaa kusoo aadaya xilli muddooyinkii uu dambeeyay ay howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab ka socdeen gobollada Jubooyinka, waxaana iska kaashanayay Ciidanka Daraawiishta Jubaland iyo kuwa Danab oo inta badan beegsada xarumaha muhiimka ah ee argagixisada. The post Al-Shabaab oo dagaal kula wareegay deegaanka Kudhaa appeared first on Caasimada Online.