Madaxweynaha Koonfurta Suudaan, Salva Kiir, ayaa shaqada ka eryay laba kaaliye oo sare ka dib markii ay dhacday xaalad ceeb ah oo uu ku magacaabay nin dhintay inuu ka mid noqdo guddiga ka shaqeynaya doorashooyinka la qorsheeyay Diseembar. Magacaabista Steward Soroba Budia waxey ahayd amar madaxweyne oo lagu dhawaaqay taariikhiisuna ay ahayd 30-kii Jannaayo, laakiin warbaahinta maxalliga ah ayaa tilmaantay in xubintaas ka tirsan Xisbiga Mucaaradka ee United Democratic Party (UDP) uu geeriyooday shan sano ka hor. Arrintani waxay keentay in dadka baraha bushada ay ku qoslaan tallaabadan. Iyadoo aan la sheegin sababaha bayaanka rasmiga ah ayaa la shaaciyay in madaxweynuhu shaqada ka eryay xoghayntiisa warbaahinta David Amour Major iyo maamulihii ugu sareeyay Wasaaradda Arrimaha Madaxweynaha, Valentino Dhel Maluet. Ma cadda in bayaanka uu sababay in Amour shaqada laga eryo. Waxaa jiray mala-awaal kahor war-saxaafadeedla in la eryi doono. Budia wuxuu saxiixay heshiis nabadeed oo la saxiixay 2018 si loo joojiyo colaaddii ka dhalatay Koonfurta Suudaan ka dib xornimadeeda 2011. Kiir wuxuu sameeyay guddigan, oo ka kooban wakiillo ka socda xisbiyaal kala duwan, si loo fududeeyo doorashooyinka. Laakiin waxaa jirta shaki ku saabsan in doorashadu dhici doonto, maadaama dalka uu weli la daalaa dhacayo colaadda. Doorashadii hore waa la dib u dhigay, iyadoo Kiir xilka hayay tan iyo xornimadii dalka Koonfurta Suudaan. Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in in ka badan 180,000 oo qof la rumeysan yahay in ay ku qasbanaadeen inay ka cararaan guryahooda dagaalladii dhowaan dhacay dartood. Gobalka Jonglei ayaa ah meesha ugu daran, iyadoo ciidamada ay la dagaallamayaan xoogagga taageera Madaxweyne-ku-xigeenka Koonfurta Suudaan ee shaqada laga joojiyay Riek Machar. Wuxuu hadda ku jiro xabsi guri iyadoo dacwado lagu soo oogay kuwaas oo ku saabsan dil, khiyaano, iyo dambiyo ka dhan ah aadanaha. Wuxuu diiday eedaha. Kiir iyo Machar waxaa la filayaa inay ka mid noqdaan dowlad midnimo oo lagu heshiiyay heshiiskii 2018 kadib dagaal shan sano socday oo ka dhashay tartan dhanka awoodda ah oo u dhexeeyay labadan nin. Bbcsomali Qaran News

Tripoli (Caasimada Online) – Sayf al-Islam Qadaafi oo ahaa wiilkii uu dhalay hoggaamiyihii muddada dheer xukumayay dalka Libya, Mucamar Al-Qadaafi, ayaa la xaqiijiyay in lagu dilay dalkaasi. Weriyaha telefishinka Al Jazeera ee Waqooyiga Afrika, Axmed Khaliifa, ayaa Talaadadii sheegay in Sayf al-Islam la rumeysan yahay in lagu toogtay magaalada Zintan ee dhaca galbeedka dalka Libya, halkaas oo saldhig u aheyd tobankii sano ee lasoo dhaafay. Geerida ninkan oo 53-sano jir ahaa waxaa xaqiijiyay la-taliyihiisa dhanka siyaasadda, Cabdullaahi Cuthmaan, in kastoo aan weli faahfaahin buuxda laga bixin duruufaha rasmiga ah ee ku xeeran qaabka uu dilku u dhacay. Dhanka kale, mas’uuliyiinta dowladda Liibiya ayaan weli wax war ah ka soo saarin dhacdadan. Sayf al-Islam marnaba xil rasmi ah kama uusan qaban dowladdii aabbihiis, balse waxaa si weyn loogu tirin jiray shaqsiga labaad ee ugu awoodda badan dalkaasi intii u dhaxeysay sannadkii 2000 ilaa 2011, xilligaas oo ahayd markii xoogagga mucaaradka ay afgambiyeen xukunkii dheer ee Mucammar Al-Qadaafi, kadibna ay dileen. Sannadkii 2011-kii, Sayf al-Islam ayaa lagu qabtay magaalada Zintan xilli uu isku dayayay inuu dalka ka baxsado kaddib markii mucaaradku la wareegeen caasimadda Tripoli. Muddo lix sano ah ayuu xabsiga ku jiray ka hor inta aan la sii deyn sannadkii 2017, kaddib cafis guud oo loo fidiyay. Waji cusub mise difaaca nidaamkii hore? Sayf al-Islam, oo ah nin wax ku soo bartay dalalka Reer Galbeedka, aftahan ahaa, PhD ka qaatay jaamacadda London School of Economics (LSE) sannadkii 2008, ayaa mar loo arkayay wajiga “casriga ah” ee nidaamkii kali-taliska ahaa ee aabbihiis. Wuxuu hormuud ka ahaa dadaallo lagu hagaajinayay xiriirka Liibiya iyo Reer Galbeedka horraantii 2000-meeyadii. Hase yeeshee, markii uu qarxay kacdoonkii “Guga Carabta” ee 2011, wuxuu qaatay mowqif adag oo uu ku difaacayo xukunka aabbihiis. Wareysi uu xilligaas siiyay wakaaladda wararka ee Reuters ayuu ku yiri: “Halkan ayaan ku dagaallameynaa, halkan ayaana ku dhimaneynaa.” Wuxuu xilligaas ka digay in dalka ay hareeyn doonaan “webiyo dhiig ah,” isagoo saadaaliyay in haddii nidaamka la rido ay qaadan doonto 40 sano in heshiis laga gaaro maamulka dalka, maadaama qof walba uu doonayo inuu madaxweyne noqdo. Dambiyada dagaal iyo maxkamadda ICC Sayf al-Islam ayaa wajahayay eedeymo culus oo la xiriira jirdil iyo tacaddiyo ka dhan ah bani’aadannimada intii uu socday kacdoonkii lagaga soo horjeeday aabbihiis. Bishii Febraayo ee 2011, Qaramada Midoobay ayaa xayiraad dhanka safarka ah saartay, hantidiisana waa la xayiray. Sidoo kale, Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah (ICC) ayaa soo saartay waaran lagu soo xirayo, iyadoo loo heystay dambiyo ka dhan ah aadanaha. Sannadkii 2015-kii, maxkamad ku taalla Tripoli ayaa xukun dil ah ku ridday isagoo maqane ah. Tan iyo markii xabsiga laga sii daayay 2017, Sayf al-Islam wuxuu ku noolaa dhuumaaleysi gudaha magaalada Zintan si uu uga badbaado isku dayo dil, isagoo dhif iyo naadir xiriir la sameyn jiray dadka dibadda iyo gudaha ku sugan, sida uu sheegay Mustafa Fetouri oo ah falanqeeye reer Liibiya ah oo xiriir dhow la lahaa. The post Wiilkii Qadaafi, Sayf al-Islam oo la dilay – Sidee u dhacday? appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) — Sare u qaadista hawlgallada militeri ee Maraykanku ka wado Soomaaliya ayaa la sheegay inay gacan ka geysan karto sidii loo soo saari lahaa kheyraadka dalka ee muddada dheer xayirnaa, iyadoo amniga oo hagaaga uu soo jiidan karo maalgashi caalami ah, sidaas waxaa sheegay taliye sare oo ka tirsan taliska Maraykanka ee Afrika (AFRICOM). Sarreeye Gaas John Brennan, oo ah ku-xigeenka taliyaha AFRICOM, ayaa sheegay in amni darrada ay tahay caqabadda ugu weyn ee hortaagan in shacabka Soomaaliyeed ay ka faa’iideystaan kheyraadka dabiiciga ah iyo fursadaha ganacsi ee dalka yaalla. Taliyaha ayaa ku dooday in cadaadiska joogtada ah ee lagu hayo kooxda Daacish faraceeda Soomaaliya iyo dhaq-dhaqaaqa Al-Shabaab ay yareyn karto halista amni, isla markaana ay ballaarin karto fursadaha ay heystaan shirkadaha ganacsiga ee gaarka loo leeyahay. “Kheyraad dabiici ah ayaa ceegaaga Soomaaliya, balse xaaladda amni darro awgeed, Soomaalidu kama aysan faa’iideysan,” ayuu yiri Brennan, isagoo intaas ku daray in Soomaalidu haatan ay indhaha ku hayaan macdanta qaaliga ah iyo rajada laga qabo shidaalka badda. Dhaqaalaha Soomaaliya ayaa muddo dheer waxaa curyaamiyay colaado, kaabayaasha dhaqaalaha oo liita iyo khilaafyada siyaasadeed, iyadoo maal-gashadayaasha caalamiga ah ay ka caga-jiidayaan inay dalka soo galaan sababo la xiriira amniga iyo is-mari-waaga u dhaxeeya dowladda dhexe iyo maamul goboleedyada. Istiraatiijiyadda amniga iyo dhaqaalaha Mas’uuliyiinta Soomaaliya iyo saaxiibada caalamka ayaa muddooyinkii dambe dadaal ugu jiray in amniga la sugo si loogu gogol xaaro dhismaha dekedaha, waddooyinka, iyo abuurista shaqooyin rasmi ah oo dhaafsiisan xoolaha nool iyo xawaaladaha. Brennan ayaa xusay in kaalinta Maraykanka ay tahay inta badan la-dagaallanka argagixisada, balse wuxuu tilmaamay in maalgashiga gaarka ah—gaar ahaan kan ka imaanaya Maraykanka—uu noqon karo aalad lagu xoojiyo amniga mustaqbalka fog, isagoo abuuraya shaqooyin, isla markaana sare u qaadaya dakhliga dowladda si meesha looga saaro in dhallinyarada ay askareeyaan kooxaha hubeysan. Wuxuu sheegay in Maraykanku uu bixiyo xogta sirdoonka, ilaalada cirka iyo taageerada duqeymaha, halka ciidamada Soomaalida ay fuliyaan hawlgallada dhulka. Taliyaha ayaa si gaar ah u xusay guulaha laga gaaray waqooyiga dalka, halkaas oo ciidamada maamul goboleedka Puntland ay dib u qabsadeen dhul muhiim ah oo ay horay u heysteen dagaalyahannada Daacish. Inkastoo dowladda Soomaaliya ay isku dayeyso inay dalka u bandhigto suuq cusub oo leh kheyraad badan, haddana dadka fallanqeeya arrimaha dhaqaalaha ayaa digaya. Waxay sheegayaan in si looga miro-dhaliyo kheyraadkaas, ay lagama maarmaan tahay in la helo sharciyo cad-cad, nidaam daah-furan oo qandaraasyada lagu bixiyo, iyo heshiisyo lagu kalsoonaan karo oo dhex mara dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada oo ku aaddan qeybsiga dakhliga. Rajada laga qabo soo saarista shidaalka iyo macdanta ayaa sidoo kale dhalisay walaac ku aaddan musuq-maasuq iyo is-qabqabsi dhanka qandaraasyada ah, maadaama hay’adaha dowladda ay weli yihiin kuwo nugul. Ugu dambeyntii, Brennan wuxuu sheegay in inkastoo mudnaanta koowaad ee Maraykanka ay tahay ilaalinta amniga dalkiisa, haddana guulaha laga gaaro amniga gudaha Soomaaliya ay dhiirrigelin karaan dhaq-dhaqaaq dhaqaale, taas oo iyaduna sii adkeyn karta xasiloonida. The post Mareykanka oo shaaciyey damac iyo qorshe dhaqaale oo uu ka leeyahay Soomaaliya appeared first on Caasimada Online.

Muqdisho (Caasimada Online) – Taliyihii hore Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, Sarreeye Gaas Odowaa Yuusuf Raage ayaa maanta si rasmi ah xilka u wareejiyay, kadib munaasabad ka dhacday xarunta Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya. Munaasabadda oo si heer sare ah loo soo agaasimay ayaa waxaa ka qayb-galay Ra’iisul wasaaraha Soomaaliya oo xilka u kala wareejiyay labada taliye, Wasiirka Gaashaandhigga, Safiirka Turkiga ee Soomaaliya, Saraakiil ciidan iyo Marti sharaf kale oo la casuumay. Ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre hambalyo kadib sheegay in Ciidanka Qaranka ay guulo waaweyn ka gaareen dagaalka lagula jiro kooxaha Khawaarijta, iyaga oo ka xoreeyey deegaanno badan oo ay gacanta ku hayeen, isla markaana cadowga u diiday jiif iyo nasasho, waxa uuna intaas raaciyey in dhawaan si buuxda looga ciribtiri doono dalka. “Meesha aan taaganahay waa meel lagu ilaaliyo calanka Qaranka Soomaaliyeed, waana astaan sharaf iyo masuuliyad gaar ah leh. Haddii cadowga laga xorayn dalkeenna, horumar lama gaarayo, sidaas darteed, mudnaanta koowaad waa xoreynta deeggaannada ay ku sugan yihiin kooxaha Khawaarijta ah.” ayuu yiri Ra’iisul Wasaaraha. Dhankiisa Odowaa Yuusuf Raae oo munaasabadda ka hadlay ayaa ka warbixiyay wixii u qabsoomay intii uu xilka hayay, wuxuuna u mahadceliyay madaxda qaranka iyo ciidamada oo ku garab istaagay inuu shaqeeyo dalkiisa. Sidoo kale, wuxuu ballan qaaday inuu la shaqeyn doono taliyaha cusub, isla markaana uu ku gara istaagi doono mas’uuliyadda culus ee oo igmaday. Taliyaha Cusub Ibraahim Maxamed Maxamuud oo ah sarkaal da’yar oo xilka la wareegay ayaa isna sheegay in shaqada uu halkeeda kasii wadi doono, isla markaana uu xoogga saari doono xoreynta dalka iyo waajibaadka kale ee saaran. “Waxaan rabaa inaan hortiinna ka caddeeyo inaan aqbalay xilka la ii idmaday, waxaanan ku faraxsanahay inaan xilka kala wareego Taliye Odowaa oo aan soo wada shaqeynay.” ayuu yiri Taliyaha Cusub ee Ciidanka Dalka Gaashaanle Sare Ibraahim ayaa horay u haystay qeybta taakulada ee Ciidanka Xoogga Dalka, waana sarkaal tababar sare kusoo qaatay dalka Turkiga. Isbeddalkan ayaa yimid, kadib soo jeedin ka timid dhinaca Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya, taas oo ay ansixiyeen golaha wasiirradu. Taliyihii hore oo laba jeer xilka soo qabtay ayaa lagu xasuusan doonaa doorkii uu ka qaatay xoreynta iyo shaqadii uu ka qabtay horumarka ciidamada, maadaama uu galiyay dadaal fara badan oo ku aadan dhismaha Xoogga Dalka. The post Taliye Odowaa oo xilka wareejiyay maanta + Sawirro appeared first on Caasimada Online.

Taliye ku-xigenka Taliska Ciidanka Maraykanka ee Afrika ee loo yaqaan (AFRICOM) oo qaabilsan Iskaashiga Rayidka iyo Militariga ee taliskaas Danjire Rebert Scott, ayaa si weyn u amaanay ciidamada Puntland ee dagaalka kula jira kooxda Daacish. Danjire Rebert Scott oo la hadlay warbaahinta Fox News ee Maraykanka ayaa sheegay in ciidanka Puntland burburiyeen shabakad xoogan oo kooxda Daacish ku lahayd buuraleyda Calmiskaad ee gobolka Bari. “Waxay dib ula wareegeen dhul ballaaran, run ahaantii waa saaxiibo la isku halayn karo kuwaasi (Puntland). Anaguna waxaan ku taageernay wadaagista xogta sirdoonka, kormeer iyo sahmin iyo sidoo kale weerarro duqeymo cirka ah. Inta badan dhulkii ay ISIS Soomaaliya hore uga talin jirtay ee ku yaallay Puntland oo ah maamul iskiis u madaxbannaan oo ku yaalla Waqooyi-Bari Soomaaliya hadda waxa gacanta ku haya ciidamada difaaca Puntland,” ayuu Scott yiri. “Dagaalka kooxaha Daacish iyo Al-shabaab ee Soomaaliya, keliya gacan nagama siiyaan dowladaha deriska ee Kenya, Itoobiya iyo Uganda balse Puntland, Jubbaland & Somaliland ayaa noqday la-howlgalayaal wax-ku-ool ah oo ka qayb-qaata dagaalka ka dhan ka ah kooxaha argagixisada” ayuu raaciyay. PUNTLAND POST

Muqdisho (Caasimada Onlin) – Waxaa maanta magaalada Muqdisho ka socota doorashada Guddoonka Guddiga Xuquuqul Insaanka Soomaaliyeed, taas oo ay ku tartamayaan illaa saddex musharrax oo kamid ah guddiga. Xubnaha isku soo taagay xilkan ee maanta loolamaya ayaa kala ah Wasiir hore Maryam Qaasim Axmed, Farxaan Maaxamed Jimcaale iyo Cumar Cabdulle Calasow. Ugu horreyn waxaa tartanka ka baxay oo tanaasulay Wariye hore Farxaan Maxamed Jimcaale, sidoo kalena soo noqday afhayeenka xukuumada hadda jirta, isaga oo sheegay inuu fursad siinayo musharixiinta kale ee tartameysa. “Waxaan go’aansaday in aan ka baxo tartankan guddoomiyenimada, ma’ahayn go’aan waxa fudud waxaan sidaa u sameynayaa aniga oo kalsooni ku qaba musharrixiinta kale ee harsan oo awood iyo waayo aragnimo ku filan u haysta guddigan inay hoggaamiyaan” ayuu yiri Farxaan Maxamed Jimcaale. Intaas kadib waxaa doorashada isugu soo haray Maryan Qaasim oo xilal kala duwan kasoo qabatay dowladihii kala duwana ee dalka soo maray iyo Cumar Calasow oo lasoo shaqeeyay howlgalka AMISOM ee hadda loo beddalay AUSSOM. Doorashada oo hadda socota ayaa waxaa ugu cad-cad wasiir hore Maryan Qaasin oo loo saadaalinayo inay kusoo baxdo xilka Guddoomiyaha Guddia Xuquuqul Insaanka Soomaaliya, taas oo khudbad u jeedisay xubnaha guddiga. Maryan Qaasin ayaa xubnaha guddiga oo ka kooban 9 xubnood ka dalbatay inay siiyaan codkooda, iyada oo sidoo kale soo bandhigtay waxqabadkeeda iyo taarikhdeeda. ‘In aan isku sharaxo xilka Guddoomiyaha, igama ahan xil jacayl aniga horay aya usoo shaqeeyay qibrad waxaan leeyahay dhowr 40 sano ah saddex mar ayaan noqday wasiir, hay’ado caalami ahna waa kasoo shaqeeyay” ayay tiri Maryan Qaasin. Dhismaha Guddiga Xuquuqul Insaanka ayaa imaanaya xilli Soomaaliya ay kala soo wareegtey Qaramada Midoobey maamulka xuquuqul-aadanaha dalka. The post Daawo: Doorasho xasaasi ah oo ka socota MUQDISHO appeared first on Caasimada Online.

Qaran News

Qaran News

Qaran News

Fanaanada caanka ah ee Farxiya Axmed Cadaawe Geedi oo loo garan ogyahay Farxiya Fiska oo haatan ku sugan magaalada Hargeysa ayaa sheegtay in uu jir dil u geystay seygeeda Mubaarak Axmed Yuusuf (Oktoobar). Farxiya Fiska oo waraysi gaar ah siisay wariye Sagal Mustafe Xaaji waxay sheegtay in qol lagu xiray muddo afar saacadood ah, islamarkaana loo geystay jir dil ay ku tilmaantay in uu ahaa mid la doonayay in nafta lagu dhaafiyo. “Waxa i soo gaaray wax yar ma aha, filan-waa ayay igu noqotay. Korkeyga meel fayow ma leh, xitaa wuu i ceejiyay oo wuxuu rabay in uu nafta iga qaado oo ilaa hadda dhuunta way i xanuuneysaa” ayaa Farxiya Fiska tiri. Waxay xustay in seygeeda Mubaarak Oktoobar la soo xiray, balse damaanad lagu soo daayay, islamarkaana ay la tiigsatay maxkamad oo kiiskoodu socdo, iyadana hadda xaaladeedu wanaagsan tahay. Farxiya Fiska oo xarunteedu tahay magaalada London ee cariga dalka Ingiriiska, ayaa maalmihii u dambeeyay waxaa la hadal hayay jir dilka loogu gaystay magaalada Hargeysa ee xarunta Somaliland. PUNTLAND POST

Magaalada Pretoria ee dalka Koonfur Afrika, waxaa maanta oo ay taariikhdu tahay 3 Febraayo 2026 ku dhex maray wada-hadallo laba geesood ah Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, Mudane Cabdisalaam Cali, iyo dhiggiisa dalka Koonfur Afrika, Mudane Ronald Lamola. Kulankan oo ujeeddadiisu ahayd xoojinta xiriirka soo jireenka ah ee labada dal iyo horumarinta iskaashiga dhabta ah, ayaa diiradda lagu saaray sidii loo ballaarin lahaa fursadaha ka dhexeeya labada shacab ee dhinacyada ganacsiga, waxbarashada, caafimaadka, iyo horumarinta cududda shaqaalaha iyo beeraha. ​Wasiir Cabdisalaan Cali ayaa intii uu kulanku socday muujiyay sida ay Soomaaliya u qaddarinayso mabaadi’da iyo taageerada hagarla’aaneed ee ay Koonfur Afrika la garab taagan tahay madaxbannaanida, midnimada, iyo amniga Soomaaliya. Dhankooda, labada wasiir waxay isku raaceen in la xoojiyo iskudubbaridka arrimaha mudnaanta u leh gobolka iyo fagaarayaasha caalamiga ah, iyadoo la xoojinayo nabadda iyo xasilloonida qaaradda. Kulankan oo ay goob-joog ka ahaayeen mas’uuliyiin ay ka mid yihiin Safiirka Soomaaliya ee Koonfur Afrika, Ambassador Maxamed Sheekh Isxaaq, ayaa lagu soo gabagabeeyay ballan-qaad ku aaddan in tallaabooyin wax ku ool ah loo qaado fulinta qodobbadii laga wadahadlay si looga dhabeeyo himilooyinka horumarineed ee labada qaran. Source: goobjoog.com

“Waxa aan rajaynayaa in Madaxweyne Donald Trump uu maalin uun aqoonsan doono Somaliland. Sidoo kale Imaaraadka Carabtu waxa aanu rajaynaynaa inuu ka mid noqdo dalalka aqoonsada Jamhuuriyadda Somaliland. Waxa kaloo aanu rajaynaynaa in dawladda Sucuudigu ay Somaliland maalgashi ku samayn doonto sida Imaaraadka Carabta oo kale.” Sidaa waxa yidhi Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland Md. Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro) oo isagoo Dubai jooga waraysi siiyey wakaaladda wararka ee Reuters. Source

Abu Dubai (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi (Cirro) ayaa sanadkii labaad oo xiriir ah lagu marti-qaaday Shir-weynaha Dawladaha Adduunka (World Governments Summit), kaas oo lagu qabtay magaalada Dubai ee caasimada dalka Isu tegga Imaaraadka Carabta. Shirkan oo ah mid ballaaran, kana mid ah kulamada caalamiga ah ee ugu muhiimsan Dunida, ayaaa waxaa intiisa diiradda lagu saaraa hoggaaminta casriga ah, maamul-wanaagga, horumarinta Dawladnimada, iyo aragtida mustaqbalka caalamka. Sanadkan waxaa Shirka World Governments Summit ka soo qayb-galay kumannaan qof, kuwaas oo isugu jiray Madax Dawladeed, Hoggaamiyeyaal Caalami ah, Ra’iisul-wasaarayaal, Wasiirro, Khubaro Caalami ah, Ganacsato waaweyn, iyo Wakiillo ka socda Hay’adaha waaweyn ee Caalamiga ah. Ka soo qaybgalka ballaaran ee heerkan ahi waxa uu muujinayaa miisaanka iyo saamaynta uu Shirku ku leeyahay jihaynta Siyaasadda iyo Horumarka Caalamiga ah. Madaxtooyada Somaliland oo warsaxaafadeed soo saartay ayaa ka hadashay ka qayb-galka Madaxweyne Cirro oo sanadkii labaad ku metalay shirka, waxayna sheegtay in ay guul u tahay, isla markaana ay si cad u muujinayso doorka sii kordhaya ee ay Somaliland ku leedahay fagaareyaasha caalamka. Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa inta uu shirku socdo fursad u heli doona in uu kulammo midho-dhal ah la yeesho Hoggaamiyeyaal iyo masuuliyiin Caalami ah, isaga oo faahfaahin ka bixin doona horumarka, xasilloonida, iyo hiigsiga mustaqbal ee Jamhuuriyadda Somaliland. Waxaa kale oo uu warsaxaafadeedku intaasi kusii daray “Ka qaybgalka Shirkan Caalamiga ah waxa uu Somaliland u leeyahay faa’iido diblomaasiyadeed oo weyn, maaddaama Jamhuuriyadda Somaliland ay codkeeda, aragtideeda iyo waayo-aragnimadeeda Dawladnimo ka dhiibanayso Madal Caalami ah, taasi oo xoojinaysa xidhiidhada diblomaasiyadeed iyo iskaashiga Caalamiga ah”. Si kastaba, Somaliland oo sannadkii 2-aad oo xiriir ah ka qayb-gashay Shirka Caalamiga ah ee World Governments Summit ayaa sheegtay inuu astaan cad u yahay dedaallada joogtada ah ee ay Xukuumada Wadajir iyo Waxqabad ugu jirto xoojinta xidhiidhada diblomaasiyadeed, kor u qaadista magaca iyo sumcadda Caalamiga ah, iyo halganka uu Qaranka JSL ugu jiro xaqiijinta Aqoonsi buuxa oo Caalami ah, iyada oo ay Somaliland si kalsooni iyo ku-dhacba leh uga muuqanayso Masraxayada Caalamka. Wefdiga uu hoggaaminayo Madaxweynaha Somaliland waxaa ka mid ah: Wasiirka Arrimaha Dibedda iyo Iskaashiga Caalamiga ah, Wasiirka Madaxtooyada, Wasiirka Macdanta iyo Tamarta, Wasiirka Diinta iyo Awqaafta. Talaabadan ayaa kusoo aadeyso, iyada oo dhawaan Dowladda Federaalka ay cayrisay Imaaraadka Carabta, iyada oo ka laabatay dhammaan heshiisyadii horay loola galay kadib xadgudub uu u gaystay madax-banaanida Soomaaliya. The post Imaaraadka oo DAL ahaan u casuumay Somaliland + Sawirro appeared first on Caasimada Online.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdilaahi (Cirro) ayaa sanadkii labaad oo xidhiidh ah ka qayb-galay Shirka Caalamiga ah ee Kulanka Dawladaha Adduunka (World Governments Summit), oo ka qabsoomay Magaalada Dubai ee dalka Isu-tagga Imaaraadka Carabta. Shirkan oo ka mid ah kulamada Caalamiga ah ee ugu muhiimsan Dunida, waxa badanaaba diiradda lagu saaraa hoggaaminta casriga ah, maamul-wanaagga, horumarinta Dawladnimada, iyo aragtida mustaqbalka caalamka. Shirka World Governments Summit ee sanadkan waxa ka soo qaybgalay kumannaan qof, kuwaas oo isugu jiray Madax Dawladeed, Hoggaamiyeyaal Caalami ah, Ra’iisul-wasaarayaal, Wasiirro, Khubaro Caalami ah, Ganacsato waaweyn, iyo Wakiillo ka socda Hay’adaha waaweyn ee Caalamiga ah. Ka soo qaybgalka ballaadhan ee heerkan ahi waxa uu muujinayaa miisaanka iyo saamaynta uu Shirku ku leeyahay jihaynta Siyaasadda iyo Horumarka Caalamiga ah. Ka qaybgalka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland ee Shirka sanadkii labaad oo xidhiidh ah waxa uu si cad u muujinayaa doorka sii kordhaya ee ay Somaliland ku leedahay Fagaarayaasha Caalamiga ah. Madaxweynaha ayaa inta uu shirku socdo fursad u heli doona in uu kulammo midho-dhal ah la yeesho Hoggaamiyeyaal iyo Masuuliyiin Caalami ah, isaga oo faahfaahin ka bixin doona horumarka, xasilloonida, iyo hiigsiga mustaqbal ee Jamhuuriyadda Somaliland. Sida oo kale, ka qaybgalka Shirkan Caalamiga ah waxa uu Somaliland u leeyahay faa’iido diblomaasiyadeed oo weyn, maaddaama Jamhuuriyadda Somaliland ay codkeeda, aragtideeda iyo waayo-aragnimadeeda Dawladnimo ka dhiibanayso Madal Caalami ah, taasi oo xoojinaysa xidhiidhada diblomaasiyadeed iyo iskaashiga Caalamiga ah. Shirka World Governments Summit waxa si gaar ah diiradda loogu saaraa hal-abuurnimada Dawladnimada, Adeegsiga Teknoolajiyadda casriga ah, Isbeddellada Caalamiga ah, iyo xoojinta wada-shaqaynta dalalka dunida, taasi oo Jamhuuriyadda Somaliland u noqotay madal muhiim ah oo ay ku muujiso Aragtideeda, danaha Qarankeeda, iyo Doorkeeda Gobolka iyo Caalamkaba. Jamhuuriyadda Somaliland oo sannadkii 2-aad oo xidhiidh ah ka qayb-gashay Shirka Caalamiga ah ee World Governments Summit, waxa uu astaan cad u yahay dedaallada joogtada ah ee ay Xukuumada Wadajir iyo Waxqabad ugu jirto xoojinta xidhiidhada diblomaasiyadeed, kor u qaadista magaca iyo sumcadda Caalamiga ah, iyo halganka uu Qaranka JSL ugu jiro xaqiijinta Aqoonsi buuxa oo Caalami ah, iyada oo ay Somaliland si kalsooni iyo ku-dhacba leh uga muuqanayso Masraxayada Caalamka. Wefiga uu hoggaaminayo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa ka mid ah: Wasiirka Arrimaha Dibedda iyo Iskaashiga Caalamiga ah,Wasiirka Madaxtooyada, Wasiirka Macdanta & Tamarta,Wasiirka Diinta & Awqaafta,Madaxa Xafiiska Madaxweynaha (Chief of Staff); Safiirka Somaliland ee UAE, La-taliyaha Madaxweynaha ee Arrimaha Dibedda, ???????????????????? ???????????????????? ???????????? ???????????????????????? ???????????????????? ???????????????? (????????????????),???????????????????????????????????????? ???????????????????????????????????????????????? ???????????????????????????????????????????????????? ???????????????????????????????????????? Source

https://qarannews.com/wp-content/uploads/2026/02/8833fa45f46a6dd10edc5c9fb76a3921.mp4 Qaran News

Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA) oo kaashanaya saaxiibbada caalamka ayaa hawlgal qorshaysan oo ay ka fuliyeen degaanka lagu magacaabo Qaahira ee gobolka Shabeellaha Dhexe, ku dilay ilaa toddobo horjooge oo ka tirsanaa kooxda al-Shabaab, iyada oo sidoo kale weerarkaas lagu burburiyay kayd hub iyo xarumo gabbaad u ahaa kooxda sida lagu sheegay war qoraal ah oo ay Hay’addu soo saartay. Hawlgalkan oo la fuliyay xalay gelinkii danbe ayaa dabo socday howlgalkii maalmo ka hor lagu bartilmaameedsaday koox Hoggaamiyaal ah oo ku shirayay guri ku yaalay deegaanka Maxaa-Saciid ee isla gobolka Shabeellaha Dhexe, kaas oo lagu dilay shan xubnood halka seddax kalana dhaawac culus lagu gaarsiiyay. Hawlgalldan ayaa qeyb ka ah dagaalka ka dhanka ah kooxda al-Shabaab ee dalka socda, kaas oo ay wadaan Ciidanka Xoogga Dalka, kuwa dadka degaanka, iyo Daraawiishta dawladgoboleedyadu. Source: goobjoog.com

Waxaa maanta marinka muhiimka ah ee Strait of Hormuz ka dhacday dhacdo amni oo walaac dhalisay ka dib markii doonyo hubaysan ay isku dayeen inay dhexda u galaan markab marayay aaggaas. Sida ay sheegtay hay’adda UKMTO ee fadhigeedu yahay dalka Britain, dhacdadan ayaa ka dhacday meel qiyaastii 30 kiiloomitir u jirta xeebaha dalka Cumaan, gaar ahaan marinka maraakiibtu ay u maraan dhanka gudaha. Doonyaha weerarka isku dayay ayaa dhowr jeer isku dayay inay raadiya kula xiriiraan markabka iyagoo ka dalbanaya inuu istaago, balse markabka ayaa diiday codsiyadaas, isagoo si caadi ah u sii watay socdaalkiisa ilaa uu ka baxay aagga khatarta ah. ​Dhinaca kale, dowladda Iiraan ayaa war rasmi ah oo ay soo saartay ku sheegtay in markabkaas uu si sharci darro ah ku soo galay biyahooda, taasna ay keentay inay digniin siiyaan. Saraakiil u hadlay Iiraan ayaa xaqiijiyay in markabku uu goobta ka baxay ka dib markii loo digay, iyagoo xusay inaysan jirin wax iska horimaad ah ama dhibaato amni oo weyn oo halkaas ka dhalatay. Marinkan ayaa ah mid aad xasaasi u ah maadaama ay maraan inta badan shidaalka laga dhoofiyo dalalka Khaliijka, waxaana horay uga dhacay dhacdooyin kan la mid ah oo salka ku haya loolanka u dhexeeya Iiraan iyo quwadaha reer galbeedka. ​ Source: goobjoog.com

Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya ayaa sheegtay in ay dhankeeda diyaar u tahay in shirka wadatashiga siyaasadeed ee Dawladda iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed uu xilligiisii kuu dhaco, iyadoo sheegtay in aan wax dibudhac ahi ku imaan u diyaargowga shirkaas. Warsaxaafadeed ay soosaartay Dawladda Soomaaliya ayaa lagu yiri: “Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya, iyadoo ka duulaysa mas’uuliyadda qaran ee ka saaran ilaalinta midnimada dalka, wada-jirka bulshada Soomaaliyeed, iyo xoojinta hannaan wadatashi ku dhisan, waxay mar kale adkaynaysaa in gogosha wadahadallada u dhexeeya Dawladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka ay fidsantahay. Guddiga Farsamada ee Dawladda Federaalka ah waxa uu sameeyay gogolxaar ballaaran, wuxuu wadatashiyo la yeeshay waxgaradka iyo qeybaha kala duwan ee bulshada, kulamo dhawr ahna la galay guddiga farsamada ee Golaha Mustaqbalka, kuwaas oo aan isla meeldhignay dhammaan habraacyadii farsamo ee uu shirka ku qabsoomi lahaa. Waxaase nasiibdarro ah dhacdadii dhacday 1dii Febraayo 2026 iyo dibudhicii ku yimid qaar ka mid ah wufuuddii Golaha Mustaqbalka. Dawladda Federaalka ah waxay ku celinaysaa sida ay uga go’an tahay in dhammaan arrimaha jira lagu xalliyo wadahadal, is-afgarad iyo ixtiraam ku dhisan danta guud, lana tixgalinayo xaaladaha bini’aadannimo iyo la dagaalanka argaggixisada ee dalka, waxay si xushmad iyo kalsooni leh ugu baaqaysa dhammaan xubnaha ay khusayso in ay ka wada qayb-qaataan geeddisocodka wadahadallada, si loo xoojiyo nabadda, wadajirka iyo mustaqbalka siyaasadeed ee dalka. Waxaan rejaynaynaa in shirkan uu noqdo mid miradhal ah, dhinacyaduna niyadwanaag ku wajahaan”. Source: goobjoog.com

Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa si kulul u beeniyay sheegashada Madaxweyne Donald Trump ee ah in dowladda Mareykanka ay maalgalisay dhismaha Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya (GERD). Abiy Ahmed oo la hadlayay baarlamaanka dalkiisa ayaa caddeeyay inuusan jirin wax deyn ama kaalmo lacageed ah oo ay dibadda ka helaan, isagoo ku adkeystay in mashruucan oo ku kacay 4 bilyan oo doollar lagu dhisay lacag ay iska soo uuriyeen shacabka Itoobiya ee gudaha iyo dibadda ku nool. ​Hadalkan ayaa yimid ka dib markii Trump uu dhowaan sheegay in Mareykanku bixiyay lacagta lagu dhisay biyo-xireenka, uuna dhibaato ku yahay dalka Masar oo noloshoodu ku tiirsan tahay webiga Nile. Biyo-xireenkan oo ah kan ugu weyn Afrika marka loo eego korontada uu dhalinayo, ayaa muddo dheer xuddun u ahaa khilaaf dibloomaasiyadeed oo u dhexeeya Itoobiya iyo Masar, iyadoo hadalka Trump uu u muuqdo mid sii hurinaya xiisadda labada dhinac. ​ Source: goobjoog.com

WQ: Cabdi Ismaaciil Samatar WT: Abdirahman H. Dahir Muddo ka badan 14 sano, kooxda hubaysan ee Alshabaab waxay cabsi iyo falal argaggixisanimo ku haysaa gobollada koonfureed ee Soomaaliya. Himiladoodu waa in ay ku soo rogaan dalka oo dhan nidaam kalitalis argaggax ku dhisan, iyaga oo adeegsanaya cabsi iyo ficillo naxariisdarro ah, si ay bulshada u maamulaan. Si ay u gaaraan ujeeddooyinkaas, waxay iskudayeen in ay ka saaraan Dawladda Soomaaliya iyo ciidamada shisheeye ee la shaqeeya. Anigu muddo ka badan soddon sano ayaan ahaa arday baranaya oo daraaseeya dhaqaalaha siyaasadeed ee Soomaaliya. Waxaan 33 sano ka hor saadaaliyay burburka Dawladda Soomaaliya iyo nidaamkeeda siyaasadeed. Falanqayntaas waxay muujisay xaaladaha xunxun ee ay Soomaalidu la kulmeen tan iyo markaas. Masiibada siyaasadeed iyo tan bini’aadannimo waxay ka horraysay soo ifbaxa kooxda argaggixisada ah – sidaas darteed, Alshabaab waa calaamad ka tarjumaysa dhibaatada Soomaaliya ee ma aha sababta dhabta ah. Waxaa jira labo qolo oo waaweyn oo masuul ka ah masiibada ay Soomaaliya la tiicayso. Kooxda ugu badan ee dabaqadda siyaasadda Soomaaliya ayaa ah denbiilaha ugu weyn ee eedda qaadanaya. Ajendayaashoodu waxa uu ahaa, kaliya in ay talada dalka gacanta ku dhigaan oo ay hantida dalka bililiqaystaan ​​si ay danahooda gaarka ah ugu gaaraan. Qolyaha labaad waa Beesha Caalamka oo ah saaxiibbada hoose ee dabaqadda siyaasadda Soomaaliya. Anigoo ka duulaya indha-indhayntayda, wakiillada dawladaha reer Galbeedka iyo kuwa Afrikaba waxay ka baqayaan in Soomaaliya ay saldhig u noqoto kooxaha “argaggixisada” ah, taasoo khalkhalgalin karta xasilloonida istaraatiijiga ah ee Geeska Afrika. Laakiin, ma rabaan inay la falgalaan shacabka Soomaaliyeed ee ka madaxbannaan siyaasadda iyo hormuudka siyaasadeed ee dalka. Inta badan dadka qurbajoogta ah ee aan la kulmay markaan hawlaha cilmibaarista ah waday iyo kuwii aan la falgalay intaan ku gudo jiray hawlaha madaniga ahaa, waxay u arkaan qabyaaladda inay tahay dabeecadda siyaasadeed ee Soomaalida iyo waxa qeexaya nidaamka siyaasadeed ee dalka ka jira. Aragtida caynkaas ahi waxay soo bilaabatay waagii gumaystaha u kalaqeybiyay dadka Afrikaanka ah xeryo qawmiyado ah si ay u kalaqeybiyaan oo ay u maamulaan. Halkaas waxaa ka soo baxay heshiis la yaab leh oo is-afgarad ah, oo u dhexeeya dabaqadda siyaasadda Soomaaliya iyo Beesha Caalamka. Mid kasta wuxuu iska dhigayaa in horumar weyn la samaynayo. Runtu waxay tahay in wax yar oo horumar ah laga sameeyay dib u habaynta khalkhalka siyaasadeed ee Soomaaliya ka jira, wax badanna laga qabtay si wax looga qabto baahiyaha degdegga ah ee bini’aadantinnimada iyo horumarka dalka. Waxaa suurtagal ah in maalin uun kooxda argagixisada laga adkaan doono. Laakiin ma jiraan wax calaamado ah oo muujinaya in siyaasiyiinta sare ay diyaar u yihiin ama awood u leeyihiin inay isbeddel sameeyaan oo ay kooxdaan dalka ka saaraan, marka laga reebo cadaadisyada ka imaanaya beesha caalamka oo xooggan ama shacabka oo go’aan adag gaara. Sida aan ku dooday buuggayga ugu danbeeyay, nasiibdarro, masiibadu waxay u muuqataa inay sii socon doonto tobannaan sano, haddii ay Alshabaab jirto ama aysan jirinba. Curashada Kooxda Alshabaab Tobankii sano ee ugu horraysay ee madaxbannaanida, madaxda Soomaalidu waxay u taagnaayeen inay ku dhaqmaan xukunka dimuqraadiga ah, iyagoo ixtiraamaya sharciga, madaxbannaanida hay’adaha dawliga ah iyo shuruudaha doorashada, tanina waxay keentay inay ka soo dhex muuqdaan hoggaanka qaaradda Afrika. Si kastaba ha ahaatee, madaxweynihii ugu horreeyay ee Soomaaliya, Aadan Cabdulle Cismaan, ayaa aad uga walaacsanaa habdhaqanka qeyb ka mid ah dabaqadda siyaasadda. Wuxuu welwelkiisa ku diiwaangeliyay xusuusqorkiisa 5tii Luulyo 1964kii: Ilaahow Soomaalida ka badbaadi dugaagtan gurracan ee muuqa bini’aadamka ah leh ee loo yaqaan wakiillada dadka. Mashruucii dimuquraadiyadeed waxa uu dhammaaday markii kuwii Madaxweyne Cismaan kaga adkaaday doorashadii 1967dii ay dalka ka dhigeen mid xisbi kaliya ah uu dalka ka jiro kana taliyo. Jahawareerka ay abuureen ayaa horseeday in mid ka mid ah ilaalladiisa uu dilo Madaxweyne Cabdirashiid Sharma’arke sannadkii 1969kii. Milatarigu si degdeg ah ayay xukunka ula wareegeen, waxayna dalka ka xayuubiyeen in dib loo soo celiyo nidaam dowladnimo oo matalaad iyo islaxisaabtan leh, 21ka sano ee xigtay. socota. Ka dib ku dhowaad shan sano oo ay talada hayeen, kelitalisnimadu waxay sii xoojisay qabyaaladdii bulshada ka dhex jirtay. Mucaaradkii wuxuu raacay isla habkaas oo wuxuu noqday mid af qabyaaldaysan ku hadla. Adeeggii shacabka, dallacsiinta ciidamada, iyo helista kheyraadka dawladda, intuba waxay noqdeen kuwo ku salaysan abtirsiimada shaqsiga ama cidda daacadda u ah kacaanka. Laga soo bilaabo dabayaaqadii 1970naadkii ilaa 1990kii, kalitaliskii milatarigu waxa uu la kulmay mucaarad siyaasadeed oo kalaqeybsan, qabyaaladaysan oo hubaysan. Dawladdu waxay noqotay wakiilka bulshada argaggaxgaliya. Bulshooyinka oo dhan waa la ciqaabay, magaalooyinkiina waa la burburiyay, sababtoo ah waxay ka soo hor jeesteen nidaamkii kacaanka. Tani waxay ahayd waqti dheer ka hor intaysan soo bixin Alshabaab. Janaayo 1991dii ayuu nidaamkii militarigu burburay, kooxihii mucaaradkuna waa ay ku guuldarraysteen inay ku heshiiyaan ajande shacab oo midaysan. Jabhaddii mucaaradka ee ugu dhaqdhaqaaqa badanayd agagaarka Muqdisho ee loo yaqaannay USC, ayaa xoog uga saartay kalitaliyihii dalka. Waxyaabihii ka dhashay dagaalkaas dhiiggu ku daatay waxaa ka mid ahaa, in kooxihii ka danbeeyay ay sababeen burbur iyo baaba’ gallaaftay nolosha Soomaali badan, dhanka kalana macluushii ugu horraysay ayaa dalka ka dillaacday tan iyo markii xornimada la qaatay 1960kii. Waxay ahayd waqti dheer ka hor inta aysan Alshabaab soo shaacbixin, marka ay waxani oo dhan dhacayaan. Hoggaamiyayaashii dagaal-oogayaasha ahaa iyo dawladgoboleedyo qabiil ku dhisan ayaa beddelay Xukuumaddii Kacaanka ee kalitaliska ahayd, inta badan aqoonyahankii dalka ayaa dibadda u qaxay. Kalaqeybsanaantii dalka iyo bulshada ku dhacday ayaa sababtay faqriga guud inuu dalka ka dillaaco, marka laga reebo koox yar oo gacanta ku haysay hantida dalka. Tacliintii dadweynaha ayaa si xawli ah hoos ugu dhacday, caafimaadkooduna si daran ayuu u liitay, taasoo ka hor istaagtay in dhallinyarada badankoodu helaan mustaqbal waxsoosaar leh oo dalka iyo dadkaba anfici kara. Inta badan dadka hadda dalka ku nool, Soomaaliya, waxay dhasheen ka dib dhicistii xukuumadii militariga; in yar ayaa sidaas darteed garanaysa sida ay u eg yihiin siyaasadda madaniga ah iyo hoggaaminta. Taasi waxay ka dhigaysaa inay si fudud u noqdaan kuwa ugu kalaqeybsan oo kooxo kooxo u aruursan. Ku dhowaad ​​16 sano ayay ku qaadatay koox diimeed loo yaqaan Midowga Maxaakiimta inay ka adkaadaan qabqablayaashii dagaalka waday. Dhacdadani waxay rajo gelisay shacabka oo waxay rumeysteen in dib loo soo celin doono hannaan maamul oo loo dhan yahay oo lala xisaabtami karo. Laakiin Maraykanka iyo xulafadiisa gobolka ayaa ka naxay suurtagalnimada in Geeska Afrika ay saldhig ku yeeshaan kooxo “Islaam” ah. Sidaas darteed, Itoobiya waxay ku soo duushay Soomaaliya, waxayna Muqdisho keeneen Dawladdii Federaalka ah ee Soomaaliya ee qabyaaladda ku dhisnayd, ee lagu soo dhisay Nayroobi. Ciidamadii Midowga Maxaakiimta ayaa u kala jabay cutubyo yaryar, waxayna qaateen xeelado jabhadeed, waxayna ku guulaysteen inay iska caabbiyaan duullaankii lagu soo qaaday. Maraykanka iyo xulafadiisu waxay garwaaqsadeen in gumaysigii Itoobiya uu burburay, ka dibna waxay hindiseen qorsho ay ku kala jabinayaan Midowgii Maxkamadaha Islaamiga ah. Isjiidjiidkani wuxuu calaamad u ahaa dhalashadii Alshabaab oo ahayd urur ka madaxbannaan oo ka aargoosanaya saaxiibbadoodii hore, kuwa reer Galbeedka ee taageersanaa dawladihii Soomaaliya iyo cid kasta oo ka hortimaadda. Sababta Looga Adkaan La’yahay Alshabaab Alshabaab waa maxsuulkii ugu danbeeyay ee ka dhashay cawaaqibta 50 sano oo siyaasad cid gaar ah u xiran iyo hoggaan liita. Waxaa lagu qiyaasaa in ciidanka difaaca Soomaaliya ay gaarayaan ku dhowaad 20,000 askari. Si kastaba ha ahaatee, arrimo dhawr ah ayaa ka hor istaagaya in ay si buuxda ula tacaalaan maleeshiyaadka Alshabaab. Qaar ka mid ah dhibaatooyinkaas waxaa ka mid ah kheyraad la’aan iyo hoggaanxumida dalka ka jirta. Dhibaato kale oo weyn ayaa ah in aqoonsiga qabiilka laga hormariyo waddaniyadda iyo kartida marka la maamulayo ciidanka qaranka. Intaas waxaa dheer, maamulgoboleedyada qabiilaysani waxay leeyihiin ciidamo u gaar ah, maadaama ay kalsoonidarro ka qabaan Dawladda Federaalka ah iyo midba midka kale. Ugu danbayn, Soomaaliya waxay ku jirtay cunaqabatayn hub oo Qaramada Midoobay saartay tan iyo markii uu bilowday dagaalkii sokeeye ku dhowaad soddon sano ka hor. Cunaqabatayntaas ayaa si weyn u xaddiday awoodda dowladda Soomaaliya ay ugu sii wadi karto dagaalka ka dhanka ah Alshabaab. Hoggaanka hadda talada haya wax cashar ah kama baran guuldarrooyinkii hore. Xukuumaddu waxay adeegsanaysaa Hay’adda Nabadsugidda Qaranka si ay u sumcaddisho ganacsatada, iyada oo marmarsiiyo ka dhigaysa dagaalka ka dhanka ah ee Alshabaab. Sidoo kale, waxay dagaalka ku soo dartay maleeshiyaad beeleedyo qabiilaysan. Tallaabooyinkan waxay sii xoojinayaan kalaqeybsanaanta Soomaalida, xilli ay habboonayd in xukuumaddu midayso bulshada si ay u wajahaan ujeeddo qaran oo midaysan. Gabagabadii, istaraatiijiyaddan waxay saadaalinxumo u tahay dhismaha nidaam madani ah oo loo wada dhan yahay (inclusive civic order) Alshabaab ka dib. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda Federaalka Soomaaliya oo galabta warsaxaafadeed soo saartay ayaa ka hadashay dib u dhaca ku yimid wada-hadallada la filayo inay yeesheen Villa Somalia iyo Golaha Mustaqbalka ee looga hadlayo xaaladda cakiran, gaar ahaan Dastuurka iyo Doorashooyinka. Ugu horreyn dowladda dhexe ayaa ku celisay in weli ay fidsantahay gogosha uu dhigay Madaxweyne Xasan Sheekh, isla markaana ay adkaynayso inuu qabsoomo shirkaaas, muhiimadduna ay tahay ilaalinta midnimada dalka. “Dowladda Federaalka Soomaaliyaiyadaoo ka duulaysa mas’uuliyadda qaran ee ka saaran ilaalinta midnimada dalka wada-jirka bulshada Soomaaliyeed, iyo xoojinta hannaan wada-tashi ku dhisan, waxay mar kale adkaneysaa in gogosha wadahadallada u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka ay fidsantahay” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka. Sidoo kale, waxayn dowladdu wax laga xumaado ku tilmaamtay is hortaaggii lagu sameeyay ciidamadii ay iska soo hormariyeen madaxweynayaasha Jubbaand iyo Puntland oo qayb ka ah shirka ka dhacaya magaalada Muqdisho, arrintaas oo sababtay in wufuuddii imaan lahayd caasimada ay dib u dhacaan. “Waxaa nasiib darro ah dhacdadii dhacday 1-dii Febraayo 2026 iyo dib u dhicii ku yimid qaar kamid ah wufuuduu Golaha Mustaqablka” ayaa markale lagu yiri bayaanka. Dhanka kale, Dowladda Federaalka ayaa ku baaqday inay diyaar u tahay in khilaafka taagan lagu xalliyo wada-hadal iyo is-afgarad, iyada oo la tixgelinayo xaaladaha adag ee ka taagan dalka, sida abaaraha iyo dagaalka Al-Shabaab. Waxaa kale oo ay rajo wanaagsan ka muujisay in shirka uu guulesto, isla markaana wada-hadalladu ay noqdaan kuwa mirodhala. “Waxana rajanaynaa in shirkan uu noqdo mid mirodhal ah, dhinacyaduna niyad wanaag ku wajahaan” ayaa lagu soo gababageeyay qoraalka. Screenshot The post DF oo war cusub kasoo saartay gogosha Xasan ee Golaha Mustaqbalka appeared first on Caasimada Online.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa soo saartay war u muuqda in ay raaligelin ka bixisay tallaabadii ay ku celisay diyaaradihii waday ilaalada madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland. War-saxaafadeed ka soo baxay Dowladda Federaalka ayaa lagu sheegay in ay nasiib darro ahayd wixii dhacay maalintii isniinta ee 1-dii bishan Febraayo, taas oo ahayd in Muqdisho laga celiyay labo diyaaradood oo waday ciidamo iyo wafuud hor-u-dhac u ahayd Siciid Deni iyo Axmed Madoobe. Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay hore u sheegtay in madaxweynayaasha Puntland iyo Jubaland ay jabiyeen baratakoollada iyo habraacyada lagu sugo amniga garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho, kaddib markii ay hub iyo ciidamo ku soo rareen diyaarado. Golaha Mustaqbalka wuxuu shuruud ugu dhigay ka qaybgalka shirka Muqdisho in ay Dowladda Federaalka raaligelin ka bixiso tallaabadii ay qaaday, iyada oo labada dhinac ay dhexdhexaadinaysay Beesha Caalamka. PUNTLAND POST

Qaar ka mida ciidamada qaranka ee Somaliland ee heeganka ugu jira sugida amaanka dalka iyo dadka. Tayada iyo tirada ciidanka qaranka Somaliland oo ku qalabaysan hub iyo gaadiid casri ah waa kuwo difaaci kara dhamaan dadka iyo dalka oo dhan. Somaliland waxa u dhisan dhamaan ciidamada kala gadisan sida dhulka, bada , oyo dhamaan noocyada kala gadosan ee ciidamada. Ciidamada kala gadisan ee Somaliland ayaa ah kuwo khibradooda iyo kartidoodu ay asd u sarayso kuwasi oo tababaro ku soo qaatay dalka dabadiisa iyo gudahiisaba. La soco qaybaha kale Qaran News

Hordhac Halgankii Gunnimadoonka waa buug isdultaagaya oo baaraya dhacdo aad u foolxun ee ka dhacday gobolka Gedo, markii ay taariikhdu ku beegnayd 9ka bisha Agoosto sannadkii 1996dii. Subax Jimce ah ayay ciidamada Itoobiya duqayn cirka iyo dhul ah, ku soo qaadeen saddex tuulo oo kala ah: Doolow, Beledxaawo iyo Luuq. Duullaankaas ay Itoobiyaanku soo qaadeen maalintaas, waxay abuuri doontaa dhacdooyin foolxun oo qaabayn doonta aayaha Soomaalida. Sidoo kale, dhacdadani waxay ibafur u noqotay, dhacdooyin murugsan oo taxane ah kuwaas oo galaafan doona gobolka Gedo iyo bulshada ku nool gobolkaas. Ibraahin Aadan oo ah qoraaga buuggan, waxa uu ku tilmaamayaa duullaankii Itoobiya inuu ahaa dhagaxii koowaad ee loo dhigay dib-u-gumaynta Soomaaliya. Dhanka kale subaxaas waxa uu ahaa maalintii uu caloolgalay ururka al-Shabaab sida uu Ibraahin buuggiisa ku sheegayo. Qoraagu waxa uu buuggiisan ku ibafuranayaa dood uu ku leeyahay in dhacdadii Gedo ay si dadban ama si toos ahba xiriir ula leedahay dhammaan dhacdooyinkii dalka ka dhacay. Buuggani waxa uu ka kooban yahay lix cutub oo mid kastaba si gaar ah dhacdo kaga warramaya. Cutubka 1aad, Ibraahin wuxuu kaga hadlayaa bilowgii baraarugga Islaamka, isagoo dhan caalami iyo mid gudeedba isdultaag ku samaynaya. Waxa uu soo qaadanayaa taariikhdii Jamaaluddiin Afqaani, doorkii uu ku lahaa baraaruggii Islaamka iyo baraarujintiisii ku aaddanayd in loo baahanyahay Islaamka, in dib-u-eegis lagu sameeyo si uu ula janqaado horumarrada socda iyo isbeddelka aqooneed ee soo kordhay. Dhanka kale, waxa uu tibaaxayaa in Jamaaluddiin uu Muslimiinta ku boorriyay inay ka xaroobaan aragtida ah ijtihaadkii waa xirmay ee ay adeegsadaan caqgligooda iyo aqoontooda, si ay iskaga dhiciyaan xadaaradda reer Galbeedka ee isfidinaysa. Ibraahin, waxa uu Jamaaluddiin ku tilmaamayaa inuu ahaa dhagaxii ugu horreeyay ee loo dhigay baraarugga Islaamka casriga ah. Curashadii Baraarugga Islaamiyiinta ee Soomaaliya Markii laga soo tago baraaruggii guud ee caalamka ka socday, waxa uu markaan wax ka taabanayaa xaaladdii ay Soomaaliya ku jirtay baraaruggii Islaamiyiinta ka hor. Waxa uu ku nuuxnuusanayaa taariikhdii gumeystaha Soomaaliya ku soo duulay iyo doorkii ay culimadu ka qaateen ladagaallankii gumaystihii caddaa. Taariikhdii Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ayuu wax ka tilmaamayaa iyo sida uu ula dagaalay gumaystihii Ingiriiska. Waxa uu soo qaadanayaa taariikhda tibaaxaysa, markii uu Talayaanigu xasuuqay xertii Sheekh Axmed Mahdi oo ka tirsanayd dariiqada Qaaddiriyada. Sidoo kale, waxa uu qalinka la dulmarayaa halgankii gobannimadoonka ahaa ee culimada Soomaalida halbowle u ahaayeen, isagoo soo qaadanaya rag ay ka mid ahaayeen Sheekh Xasan Barsane iyo Sheekh Bashiir oo Burco ka soo baxay. Halgankii culimadu kula dirirayeen gumaystihii waxa uu ahaa mid aan ahayn dhaqdhaqaaq midaysan oo ma jirin kooxo is-urursaday oo wadaaddo ah, leh a magac iyo summad lagu garto. Laakiin, halgankii culimada waxa uu si dhab ah u curtay markii ay ururro ay samaysteen, oo ururradii ugu horreeyay sida uu qoraagu buuggiisa ku sheegayo waxay kala ahaayeen: “Somali Islamic League” oo koonfurta ah iyo “Xisbullaah” oo dhanka waqooyi ka furnaa. Labadaas xisbina waxaa la furay sannadkii 1950kii. Ururkan inuu ka dhashay falcelin ku aaddanayd dhaqdhaqaaqii ay wadday kaniisaddii gumaystaha ayuu tilmaamayaa qoraha buugga. Waxaa madax u ahaa ururkaan rag uu ugu caansan yahay Shariif Maxamuud oo fadhiisan jiray masjidka Marwaas. Saxawadu waxay Soomaaliya ku xoogaysatay lixdamaadkii, sida uu Dr. Cabdiraxmaan Baadiyow uu qabo. Waxa uu sababaynayaa arrintani digtoorku, in lixdamaadkii uu caan noqday tobanlihii weerar iyo iskacaabbintii lagu hayay dhaqanfaafinta ay wadeen kaniisadad Kirishtanka ah ee dunida oo dhan ka socday, Soomaaliyana ay qeyb ka ahayd. Mashruucan diinfaafinta ah waxaa waday American Peace Corps oo ahaa mashruuc loogu talagalay in lagu kaalmeeyo dalalka Afrika ee soo koraya. Qore Ibraahin, waxa dhanka kale wax ka taabanayaa si guud dhaqdhaqaaqii kaniisadda ee gudaha Soomaaliya ka socday iyo sida looga falceliyay mashruucaas diin faafinta ah, ee bulshada Soomaalida ah looga faa’ideysanayay xilli ay daruuf iyo dhaqaalaxumi dalka ka jirtay. Wuxuu halkan ku xusay dhawr kaniisadood ee Soomaaliya ka hawlgalay oo ay ka mid yihiin: Mennonite Mission (MM) iyo Sudan Interrior Mission (SIM). MM inay beegsanaysay dadka webiyada daga ayuu soo qaadanayaa qoraagu, oo dacwadooddii ay dad badan ajiibeen, loona dallacsiiyay darajada Priest oo ka dhigan Imaam nin Soomaali ah oo Jamaame degganaa. Mashaariicda kaniisaddu maamulaysay waxaa 24kii Maarso 1962dii hakisay Dawladdii Rayidka ahayd ee labo gu’ jirsatay markaas, se lagama xirin ayuu leeyahay qoraagu faafinta diinta Kirishtanka. Qoraagu halkan waxa uu ku soo qaadanayaa dhacdo xiiso leh oo sheegaysa in bishii Julaay 1962dii, maalin Jimce ah, markii salaadda laga soo baxay ay masjidka Sheekh Cabdulqaadir hortiisa soo istaageen koox wata waraaqo af Carabi ku qoran oo Soomaali gaalowday ah, iyaga oo dadka kale ugu yeeraya diinta Kirishtaanka. Dhacdadaas waxay ka dhashay in la soosaaro qodobkii 29aad ee dastuurkii 1960kii la qoray, ee sheegaya in aan diin Islaam ahayn lagu faafin karin meelo ka mid ah dalka. Qodobkanina waxa uu ka mid yahay maanta qodobbada dastuurka ugu xooggan. Dhallinyaradii Carabta ka timid iyo Kooxihii Islaamiyiinta Ibraahin Aadan Shire, waxa uu markaan wax ka taabanayaa dhallinyaradii waddamada Carbeed ka soo laabtay iyo doorkoodii ku aaddanaa ururradii Islaamiyiinta ee ka hanaqaaday Soomaaliya. Weli waxaa lagu jiraa waqtigii lixdamaadka. Waa waqtigii dahabiga ahaa ee ay ku jireen ururradani oo waxay u dagaallamayeen wuxuu ahaa wax muuqda oo cad. Dhallinyaradii dalalka Carabta wax ku soo baratay waxay ahaayeen qodobkii labaad ee sii huriyay dhaqdhaqaaqyadii baraarugga diinta ee Soomaaliya ka dillaacay. Sida uu qoraagu tilmaamayo, dhallinyaradan waxay wax ku soo barteen jaamacado ku yaal Masar iyo Sacuudiga, waxayna soo xanbaareen kacdoonnadii Islaamiga aha ee Ikhwaanku hormuudka u ahaa (Halgankii Gunnimadoonka, bogga 12). Dhallinyaradan dalalka Islaamka ku soo waxbartay iyo kuwii dalka ka joogay waxay aragti siman ka lahaayeen soo noleynta ku dhaqanka diinta iyo in la iska caabbiyo afkaaraha gaalaysiinta ah ee ka imaanayay reer Yurub oo u kalaqeybsanaa Bari oo watay Shuuciyad diin la’aan ah iyo Galbeed oo faafinayay dimoquraadiyadda libiraaliga ah ee kala saaraysa diinta iyo dawladda. Si kooban haddaan isku dultaagno, kooxihii Islaamiyiinta waxaa mudan in laga xuso kooxdii al-Nahda ee koonfurta Soomaaliya ka hanaqaaday. Qoraagu isagoo Dr. Baadiyow soo xiganaya ayuu tibaaxayaa in ururkaan uu noqday curiyaha saxwada iyo buundada isku xirta culimadii gumeysiga la dirirtay iyo baraarugga cusub ee ay hormuudka u yihiin. Ururkaan waxaa la yagleelay sannadkii 1967dii, waxaana madax ka noqday Sheekh Cabdulqani Sheekh Axmed (1935-2007) oo guddoomiye ka ahaa, Sheekh Maxamed Garyare oo kuxigeen ahaa iyo Sheekh Cabdiraxmaan Faarax (Kabweyne) oo xoghayn noqday. Kooxda kale ee qoladaan kore ka danbaysay waa ururkii lagu magacaabi jiray al-Ahal. Haddaad ciyaaraha Sacuudiga daawato magaca kooxdaan loogu yeero mid cusub kugu noqon maayo. Yagleeliddii ururkan markii loo yimaaddo, waxaa la asaasay sannadkii 1969kii oo ku beegnayd sannadkii la afgembiyay Dawladdii Rayidka ahayd. Ibraahin waxa uu buuggiisa ku sheegayaa inaan la aqoon sababta loo aasaasay ururkaan, sidoo kalana mugdi ku jiro sannadkan loo tiirinayo in la aasaasay, se ururkan waxa uu ka dhashay dhaqdhaqaaqii looga soo horjeeday kooxihii kaniisadaha ahaa ee dalka ka hawlgalayay. Mar kale, isaga oo soo xiganaya Dr. Baadiyow, wuxuu tilmaamayaa in ururkani ahaa garabkii dhallinyarada dariiqada Qaaddiriyadda. Garabkaan waxaa aasaasay Cabdikariim Xirsi, Cabdulqaadir Sheekh Maxamuud (Ganey) iyo Xasan Indhaceel, iyaga ayaa hoggaamiyayaal ka ahaa. Ururkanina waxa uu sidoo kale ka dhisnaa degaannada koonfureed ee Soomaaliya. Isla sannadkaas, 1969kii bishiisii Juun, waxaa la asaasaay urur lagu magacaabo Waxdadul Al-Shabaab. Ururkaas 13 qof ayaa lagu asaasay. In la yagleelana waxaa keenay labo arrimood oo kala ah: xoogaysiga dhaqankii reer Galbeedka iyo imaanshihii American Peace Corps iyo daruufihii siyaasadeed iyo bulsheed ee ka dhashay doorashadii 1969kii. Labadii urur ee aan kor ku soo sheegay, marna qorshahoodu kuma jirin arrimo siyaasad la xariira markii kan laga reebo, tanina waxaa la dhihi karaa, in ururkani uu ahaa mid dhagax dhig u ahaa in koox Islaamiyeed ee la timaadda han siyaasadeed. Qodobkaas isagoo xoojinaya ayuu qoraagu leeyahay, “jahawareerkii doorashada iyo kala qabysanaantii dadka dhex taallay ayay dhallinyaradani u arkayeen in Islaamku xal u yahay. Ururkan waxa uu ka dhismay dhinaca waqooyi. Labo warqadeed, oo ay mida u dhiibeen Cabdirashiid Cali Sharmaake mar uu booqasho ku yimid Hargeysa 1969kii midna ay u direen Maxamed Siyaad Barre markii ciidamadu dalka qabsadeen, ayay ku caddeeyeen in xalka dhibaatada Soomaalidu yahay ku dhaqanka Islaamka. Maadaamaa xukuumaddii Kacaankii mamnuucday dhaqdhaqaaqyada Islaamka inay ka hawlgalaan gudaha dalka ayaa sannadkii 1978dii, bishii 7aad, laga aasaasay dalka Sucuudiga waliba magaaladda Jiddah. Sidoo kale, waxaa jiray urur kale ee lagu magacaabo Jameeca Islaamiyah. Jameecadani, sannadkii 1983dii ayay hoggaankeedu u istaageen in la mideeyo ururradii Islaamiyiinta ahaa ee dalka ka jiray. Dhaqdhaqaaqani waxa uu dhalay in la asaaso ururkii caanka ahaa ee al-Itixaad ee bu’da iyo dhumucda buugga ah. Sida uu qoraagu noo tilmaamayo, shir lagu qabtay Xamar, Nofeenbar 1983dii, ayaa si rasmi ah loogu mideeyay labada urur, waxaana loo bixiyay al-Itixaad al-Islaami. Guddoomiye waxaa loo doortay Sheekh Cali Warsame oo ahaa Guddoomiyihii Waxdatu-Shabaab. Sida uu markale qoraagu noogu warramayo, hadafka ugu weyn ee ururkan waxa uu ahaa in la helo dawlad Islaami ah oo dalka ku xukunta shareecada Islaamka, manhajka shacabkuna uu noqdo kitaabka iyo sunnada, fahankana laga qaato sidii uu salafku u fahmay. Talada dalka in la la wareego ayay u arkayeen waddada lagu gaari karo hadafkaas (Halgankii Gunnimodoonka, bogga 21aad). Ururkani waxay ku dhaqmayeen aragtidii Makiyaafeelli ee ahayd “end justifies the means”—taas oo ka dhigan: dhiig ha la daadiyo haddii la doonee, hadafku waa in la dhiso dawlad Islaami ah. Gunaand Buuggani, waxa uu si fiican u soo bandhigayaa taariikhdii ururradii saxawaadka ahaa iyo sida ay ku soo billaabeen. Waxa uu wax badan nooga ifitiiminayaa sababihii loo yagleelay iyo cidda asaaskooda lahayd. Ururradani dhammaantood waxay bud dhig u ahaayeen Shabaabka maanta ay dawladdu la dagaalayso ee dhiigga ummadda sida raqiiska ah u daadinaya. Markaad taariikhda kooxahan aad akhrinayso waxaad ogaanaysaa inaysan al-Shabaab ahayn urur iska dhashay (coincidence), se waxaad dareemaysaa in dhacdadan curasha al-Shabaab ay tahay wax qorshihiisu mar hore soo bilowday. Source: goobjoog.com

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddi heer qaran ah ee uu dhowaan Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamza Cabdi Barre u magacaabay inay ka shaqeeyaan arrimaha la-dagaallanka tahriibinta iyo ka ganacsiga dadka ayaa maanta yeeshay kulankoodii ugu horreeyay, tan iyo markii la magacaabay. Shirka oo ahaa mid xasaasi ah ayaa waxaa guddoomiyay Wasiirka Amniga Gudaha Soomaaliya, Mudane Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), yada oo ay goobjoog ahaayeen inta badan xubnaha guddigan oo wasiirro u badan, kuwaas oo kala ah Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Wasiirka Gaadiidka iyo Duulista Hawada, Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha, Wasiiru Dowladaha Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda, iyo Xeer-Ilaaliyaha Guud ee Qaranka, Dr. Suleymaan Maxamed Maxamuud. Inta uu socday kulanka ayaa waxaa diiradda lagu saaray dardargelinta dadaallada lagu ciribtirayo tahriibinta iyo ka ganacsiga dadka, iyo xoojinta iskaashiga hey’adaha dowladda ee ku hawlan arrimahan. Guddiga ayaa sidoo kale ku balamay inay bilaabaan ka guul gaaridda shaqada culus ee loo igmaday, iyaga oo kaashanaya ciidanka amniga, si looga hortego kooxaha ka shaqeeya tahriibinta oo aad ugu soo badanaya gudaha dalka. Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkan wadday qorsheyaal guud oo lagu ciribtirayo tahriibka, waxaana howlgalka xooggiisa laga dareemay garoonka Aadan Cadde oo inta badan la mariyo dadka socdaalayo, iyaga oo sii mara Masar iyo waddamo kale, si ay u gaaraan qaaradda Yurub. Inta badan dadka baxaya ayaa isugu jiro gabdho wiilal dhalinyaro ah oo sii mara waddo halis badan iyo marinno badeed, halkaas oo ay kala kulmaan dhibaatoiyin nololeed, halka qaarkoodna ay dhex ku waayeen naftooda. Si kastaba, dadkan ka cararaya dalkooda ayaa sabab uga dhigaya shaqo la’aanta jirta, iyagoo ku doodaya in raadsanayaan nolol dhaanta tan ay haystaan The post Guddigii uu magacaabay Xamza oo qaaday tallaabadii u horreysay + Sawirro appeared first on Caasimada Online.