Deeq A.

Nomad
  • Content Count

    215,427
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    13

Everything posted by Deeq A.

  1. Deputy President Rigathi Gachagua has said Kenya is committed to supporting the Borderlands peace project. Source: Hiiraan Online
  2. Somalia and the United Nations have launched a multi-donor trust fund to strengthen partnerships between the government, the UN and international partners in support of the country's development priorities and the achievement of the Sustainable Development Goals. Source: Hiiraan Online
  3. Ankara (Caasimada Online) – Musharaxa xisbiga saddexaad Muharrem Ince ayaa Khamiistii isaga haray doorashada aadka la isugu dhow yahay ee madaxweynaha Turkey, taasi oo ah tallaabo lama filaan ah oo sare u qaadeysa fursadda ay mucaaradka ku guuelysan karaan wareegga koowaad. Ince, oo 59 jir ah, ayaa go’aankiisa ku dhowaaqay kadib markii lagu beegsaday olole online-ka ah oo ay ku jireen sawirro la been abuuray oo muujinaya isaga oo la kulmaya haween islamarkaana ku socda gawaari qaali ah. Musharraxan calmaaniga ah ayaa helay 30.6 boqolkiiba codadka markii uu madaxweyne Erdogan kula loolamay doorashadii 2018. Waxa uu kadib ka baxay xisbiga weyn ee mucaaradka kadibna billaabay dhaq-dhaqaaq u gaar ah, isaga oo codadka qaar ka qaatay hoggaamiyaha calmaaniyiinta Kemal Kilicdaroglu oo ah midka ugu xooggan ee la loolamaya Erdogan. “Waxaan ka harayaa musharaxnimadayda,” ayuu Ince u sheegay weriyayaasha kahor doorashada madaxweyne iyo tan baarlamaan ee Axadda. “Tan waxaa u sameynayaa dalkayga.” Ince ayaa waxa uu weerar xooggan kala kulmay mucaaradka sababo la xiriira inuu ku biiray ololaha doorashada laba bil kahor cod-bixinta. Dadka dhaliila ayaa u arkay musharax arbushaad wada oo gacan ka gaysan karay in mar kale dib loo doorto madaxweyne Erdogan oo awoodda Turkey haystay tan iyo 2003. Ince ayaa ku dooday inuu cod-bixiyayaasha siinayey beddel ka wanaagsan Kilicdaroglu oo 74 jir ah, islamarkaana diiwaankiisa doorashooyinka qaran uu aad u liito. Go’aanka Ince ayaa u muuqday inuu mid lama filaan ah ku noqday madaxweyne Erdogan oo 69 jir ah. “Mid ka mid ah musharaxiinta ayaa haray. Macquul ma ahan in la fahmo sababta ay tan u dhacday. Dhab ahaantii, aad ayaan u murugsanahay,” ayuu yiri Erdogan oo taageerayaashiisa kula hadlay Ankara. “Way fiicnaan laheyd inuu sii wado ololihiisa.” Cod-bixintii ugu dambeysay ee ra’yiga ayaa muujineysa in Kilicdaroglu uu waxyar ka horreeyo Erdogan balse uusan gaarin 50 boqolkiiba, taasi oo ay tahay inuu gaaro si uu u guuleysto wareegga koowaad, oo aan loogu baahan wareeg labaad. Rajada madaxweyne Erdogan ayaa waxaa caqabad ku noqday xasaradihii dhaqaale ee ugu xumaa ee Turkey asiiba tan iyo sagaashamaadkii iyo dhul-gariirkii ku dhuftay dalkaas bishii Febraayo, oo ay ku dhinteen in ka badan 50,000 oo qof. Mucaaradka ayaa hadda u mideysan sidii ay uga adkaan lahaayeen Erdogan. Isbaheysiga ka kooban lixda xisbi ee uu hoggaaminayo Kilicdaroglu ayaa waxaa ka jira dhinacyo kala duwan oo ay ka mid yihiin xubno horey xulufo la ahaa Erdogan. AFP + VOA The post Isbeddel lama filaan ah oo dhacay saddex maalin kahor doorashada dalka Turkey appeared first on Caasimada Online.
  4. Nairobi (Caasimada Online) – Waxaa caasimadda dalka Kenya ee Nairobi lagu daah-furay mashruuca dhul xuduudeedka Soomaaliya, Kenya iyo Itoobiya, kaasi oo qeyb ka ah xoojinta iskaashiga amni ee saddexda dal. Waxaa daah-furkan goobjoog ka ahaa Madaxweyne ku-xigeenka Kenya, Badhasaabka Mandheera, Wasiirka arrimaha gudaha Kenya, Wasiirka nabadda ee Itoobiya, Safiirka Soomaaliya ee dalka Kenya iyo mas’uuliyiin kale. Wasiirka Amniga Gudaha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Maxamed Sheekh Cali (Doodishe) oo ka qeyb-galay furitaanka mashruucan ayaa sheegay inuu kor u qaadayo xasiloonida deegaanada saddexdan waddan. “Waa tallaabo muhiim ah oo loo qaaday gaaridda nabad iyo xasillooni ka hirgasha deegaannada xuduudda oo ay wadaagaan saddexdan waddan” ayuu yiri Wasiirka Amniga Gudaha Mudane Maxamed Sheekh Cali (Doodishe). Waxa uu intas kusii daray “Mashruuca dhul xuduudeedka Soomaaliya, Kenya iyo Itoobiya waa tallaabo muhiim ah oo loo qaaday gaarida nabad iyo xasillooni ka hirgasha deegaannada xuduudda oo ay wadaagaan saddexdan waddan.” Mashruucan ayaa sidoo kale waxa uu wanaajin doonaa nolosha dadka ku nool deegaankan isagoo yareyn doona colaadda, korna u qaadayo fursadaha dhaqaale, islamarkaana dhisaya adkeysiga dadka ee ka dhanka ah ururada xagjirka. Mashruucan dhul xuduudeedka ee Soomaaliya, Kenya iyo Itoobiya ayaa imanaya xilli muddooyinkii dambe saddexdan dal ay kor u qaadeen iskaashiga amni ee ka dhaxeeya, islamarkaana uu gudaha Soomaaliya ka socdo guluf dagaal oo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab. Itoobiya iyo Kenya ayaa sidoo kale kamid ah dalalka qeybta ka noqonaya dagaalka kooxda Al-Shabaab, ayada oo dhawaan ay dalka soo gaari doonaan ciidamo ka socda dalalkan, kuwaasi oo ka madax-banaan ATMIS, kuna biiraya howl-galada ay wadaan ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka. The post Somalia, Kenya iyo Ethiopia oo daah-furay mashruuc dhul xuduudeed + Sawirro appeared first on Caasimada Online.
  5. Qoraal Muujinaya Dhaqaale-xumo soo wajahaday Xukumada Muuse Biixi+lacag laga dhex raadinayo Shaqaalaha Dawlada Qaran News
  6. Click here to read more about this Qaran News
  7. Muqdisho (Caasimada Online) – Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe waday dadaalada dhameystirka dastuurka dalka, ayada oo guddoonka guddiyada dib u eegista dastuurka uu kulamo ka wado magaalada Muqdisho. Guddoonka Guddiga madaxa-banaan ee dib u eegista iyo hirgelinta dastuurka iyo guddoonka guddiga la socodka dastuurka ayaa maanta kulan xasaasi ah Muqdisho kula yeeshay wafdi sare oo ka socday Qaramada Midoobay ee fadhigoodu yahay magaalada New York. Wafdigan ayaa waxaa hoggaaminayay Madaxa Xafiiska Doorashooyinka iyo dhismaha Nabadda ee QM Mudane Gerge G. Kubwimana, Marwo Mikyong Kim, oo ah Xafiiska Siyaasadda Doorashooyinka, La-Taliye Sare ee gobolka ee arrimaha Doorashooyinka iyo horumarinta Dowlad-wanaaga ee UNDP Mudane Luis Martinez betanzos iyo Mudane Walter Lotze oo ah Madaxa Bariga Afrika ee Siyaasadda iyo Dhismaha Nabadda ee QM. Kulankan ayaa waxaa looga hadlay hanaanka geedi socodka dib u eegista dastuurka KMG ah, doorashada soo socota ee dalka ka dhici doonta qaabka ay noqoneyso iyo sida ay QM kaalin uga geeysan lahaayeen dib u eegista dastuurka KMG ee JFS. Madaxda QM ee kulankaan ka qeyb-galay ayaa waxay ballan-qaadeen in hay’adaha dib u eegista dastuurka ay kala shaqeyn doonaan sidii loo dhameystiri lahaa dastuurka KMG ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, si dalka ay uga dhacdo doorasho ka duwan doorashooyinki horay igu dhacay dalka. Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa horraantii bishaan caasimadda ku qabatay banbax howleed lagu dardar-gelinayo dhameystirka dastuurka, kaasi oo u dhaxeeya hay’adaha u xilsaaran dib-u-eegista dastuurka, Wasaaradda caddaaladda iyo arrimaha dastuurka XFS, guddiga madaxa-banaan ee Ddastuurka iyo guddiga Ddastuurka BFS. Kulamadan ayaa xilligaan u muuqda inay marayaan heer gebo-gebo ah, ayada oo dhinacyadan ay sheegeen in dastuurka intiisa badan uu diyaar u yahay farsamo ahaan, islamarkaana uu wejigii u dambeeyay ee saddexaad uu marayo, kaasi oo loo sii amba-qaadayo dhameystirka dastuurka dalka oo muddo badan qabyo ahaa loona dhameystiri lahaa. Si kastaba, Golaha Wadatashiga Qaran ayaa hore shan kulan oo ay yeesheen ayaa waxaa heshiis looga gaaray qaar kamid ah qodobadii ugu muhiimsan ee dastuurku uu tilmaamayey, sida asteynta awooddaha dowladda federaalka, dowlad-goboleedyada iyo dowladaha hoose, federaaleynta garsoorka, qaab-dhismeedka amniga qaranka iyo federaaleynta maaliyadda. The post Xogta ‘dhameystirka dastuurka dalka’ iyo kulamo ka socda Muqdisho appeared first on Caasimada Online.
  8. Ramla Ali's life story is being made into a movie, and one of Hollywood's biggest actresses has been cast to play the Somalian British boxer. Source: Hiiraan Online
  9. Three members of the Somalia Parliament are slated to visit the Books For Africa warehouse Thursday in St. Paul and thank the nonprofit's leaders for sending more than 1.1 million books to the East African country over the past 35 years. Source: Hiiraan Online
  10. Jamhuuriyadda Somaliland Xeerka Komishanka Doorashooyinka Qaranka Xeer Lr: 01/2023 Final Draft CUTUBKA 1AAD: QODOBO GUUD Qodobka 1aad: Magaca xeerka Xeerkan waxa loogu yeedhaaa Xeerka Komishanka Doorashooyinka Qaranka Xeer Lr.01/2023 Qodobka 2aad: Eray bixin Aqlabiyad: Waxaa loola jeedaa tirada ay ku ansaxayaan Go’aamada Komishanku. Komishanka: Waxa loola jeedaa Komishanka Doorashooyinka Qaranka. Guddi-hoosaad; Waxa loola jeedaa Guddi hoosaadyada uu yeelan karo Komishanka Doorashooyinka Qaranku ee ku xusan Qodobka 13aad ee xeerkan, Guddoomiye: Waxaa loola jeedaa Guddoomiyaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka. Dhawrsanaanta: Waxa loola jeedaa xasaarada Xubnaha Komishanka Doorashooyinka Qaranku ee ku xusan Qodobka 16aad ee xeerkan. Miisaaniyadda Joogtada: waxa loola jeedaa miisaaniyada sanadlaha ah ee Komishanka looga qoondeeyo miisaaniyada qaranka ee ku xusan Qodobka 18aad ee xeerkan. Miisaaniyadda Doorashada: waxa loola jeedaa miisaaniyada si guud loogu qoondeeyo qabashada hawlaha doorashooyinka, kuna jirta Madax-xigaha Doorashooyinka ee miisaaniyadda qaranka, iyo Deeqaha aya bixiyaan deeg-bixiyayaashu. Sanduuqa Doorashooyinka: waxa loola jeedaa sanduuqa loogu talo galay in lagu shubo dhammaan lacagaha loogu talo galay qabashada doorashooyinka, Shaqaale: Waxa loola jeedaa shaqaalaha joogtada ah ee Komishanka Doorashooyinka Qaranka. Xeer: Waxa loola jeedaa Xeerka Komishanka Doorashooyinka Qaranka. Xubnaha: Waxaa loola jeedaa Xubnaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka Qodobka 3aad: Ujeedada Xeerka Ujeedada xeerkani waa in la helo xeer u gaar ah Komishanka Doorashooyinka Qaranka, xeerkaasi oo qeexaya qaab-dhismeedka Komishanka, xilka iyo waajibaadka Komishanka iyo madax-bannaanida shaqo ee la xidhiidha hirgelinta doorashooyin xor iyo xalaal ah, oo ka madhan cabsi gelin, laaluush iyo musuqmaasuq, loona maamulay si madaxbannaan, dhexdhexaad ah, sugan, hufan, oo la xisaabtan leh. Qodobka 4aad: Jiritaanka Komishanka 1) Komishanka Doorashooyinka Qaranku waa hay’ad madax-bannaan oo leh jiritaan qaanuuni ah, isla markaana yeelanaya astaan iyo shaabad u gaar ah, waxanu magaciisa ku gali karaa heshiis kasta, waxna ku dacwayn karaa ama lagu dacwayn karaa. 2) Komishanka Doorashooyinka Qaranku si uu u guto hawlihiisa shaqo, waxa uu yeelan karaa, heli karaa, gacanta ku hayn karaa, maamuli karaa ama soo bandhigi karaa hanti kasta oo guurto ama maguurto ah oo xidhiidh la leh fulinta shaqadiisa. 3) Xil gudashada Komishanka Doorashooyinka Qaranka waxa saldhig u ah Dastuurka JSL, Xeerkan, Xeerarka Doorashooyinka iyo xeerarka kale ee khuseeya. Qodobka 5aad: Madax-bannaanida Komishanka 1) Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxa uu u madax-banaan yahay gudashada waajibaadkiisa shaqo si waafaqsan Dastuurka dalka, lagumana samayn karo wax fara gelin ah haba yaraatee. 2) Komishanmku wuxuu hawlihiisa u gudanayaa si hufan oo daahfurnaan ah oo ka madax-bannaan saamayn kasta oo siyaasadeed ama mid dawladeed. 3) Komishanku wuxuu u dhaqmi doonaa si eexla’aan iyo caddaalada ah, oo dhex u ah Musharixiinta/ururada/xisbiyada siyaasada, oo waafaqsan habdhaqanka wanaagsan ee maamulka doorashooyinka. CUTUBKA 2AAD KOMISHANKA DOORASHOOYINKA QARANKA Qodobka 6aad: Qaabdhismeedka Komishanka 1) Qaab-dhismeedka Komishanka Doorashooyinka Qaranku wuxuu ka kooban yahay: a) Todoba (7) xubnood, oo kala ah: Guddoomiye, Guddoomiye ku-xigeen iyo 5 Xubnood. b) Agaasime Guud, c) Waaxo iyo qaybo uu yeesho Xafiiska dhexe ee Komishanka, iyo d) Xafiisyada Komishanka ee Gobolada iyo Degmooyinka dalka, 2) Guddoomiyaha & Guddoomiye-xigeenka Komishanka waxa iska-dhex dooranaya Xubnaha Komishanka, habka Doorashaduna waxay noqonaysaa Gacantaag, waxayna ku ansaxaysa cod hal (1) dheeri ah ee dhamaan xubnaha Komishanka. 3) Xafiiska dhexe ee Komishanka Doorashooyinku wuxuu xaruntiisa ku yeelanayaa caasimadda JSL ee Hargeysa. Qodobka 7aad: Magacaabidda Xubnaha Komishanka 1) Xubnaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka waxa magacaabaya Madaxweynaha JSL kaddib marka uu helo soo jeedimaha: – a) 2 xubnood oo Golaha Guurtidu soo xulo. b) 2 xubnood oo ay soo xulayaan xisbiyada mucaaridka ah. c) 3 xubnood ee kale Madaxweynaha ayaa soo xulaya. 2) Xubnaha Komishanka waxa cod kala badh iyo hal ah (absolute majority) ku ansixinaya Golaha Wakiillada, markuu guddi-hoosaadka Arrimaha Gudaha ee Golaha Wakiilladu soo hubiyo in ay buuxinayaan shuruudaha Xeerku tilmaamayo. 3) Muddada xilka ee Xubnaha Komishanku waa 5 sanno, oo ka bilaabmaysa marka Golaha Wakiilladu ansixiyo, waana loo cusboonaysiin karaa xilka. 4) Shaqaale dawladeed, xubin Barlamaan, Xubnaha Golaha Wasiirrada, ciidan Qaran iyo xubin xil u haysa urur/xisbi Kama mid noqon karo Komishanka. Qodobka 8aad: Shuruudaha Magacaabidda Xubnaha Komishanka 1) Waa inuu yahay muwaadin Somaliland u dhashay. 2) Waa inaan da’diisu ka yarayn 40 jir kana weynayn 70 jir. 3) Waa inuu Muslin yahay, kuna dhaqmaa diinta Islaamka. 4) Waa inuu leeyahay aqoon heer jamacadeed ugu yaraan. 5) Waa inaanu ka mid ahayn urur/xisbisiyaasadeed, kana madaxbannaan yahay. 6) Waa in lagu yaqaan dhawrsanaan, sharaf iyo caddaalad bulshada dhexdeeda. 7) Waa inaan dembi ciqaab oo maxkamad horteed kaga cadaadey ku dhicin weligiiba. 8) Waa inuu jidh ahaan iyo maskax ahaanba gudan karaa xilka. Qodobka 9aad: Xil ka Qaadista Komishanka 1) Xubnaha Komishanka waxa xilka lagaga qaadi karaa: a) Markuu jabiyo shardi ka mid ah shuruudihii lagu soo doortay. b) Marka uu xilka gudan Kari waayo karti darro ama caafimaad darro awgeed. c) Marka uu ku kaco anshax-xumo, xatoyo, musuq-maasuq, eex IWM. 2) Marka arrimaha kor ku xusan yimaadaan waxa Madaxweynuhu u magacaabayaa guddibaadhiseed madaxbanaan oo ka soo warbixisa si uu go’aan ugu qaato. 3) Xil ka qaadista Komishanka waxa awood u leh Madaxweynaha, waxase shardi ah in Golaha Wakiiladu ku ansixiyo xil ka qaadistaas cod hal-dheeri ah (simple majority). 4) Marka ay bannaanaato xubin Komishanka ka mid ahi, xil ka qaadis, geeri, ama is casilaad awgeed, waxa buuxinta jagadaas loo raacayaa habka xubintii banaysay xilku ku timid. Qodobka 10aad: Awoodaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka Komishanka Doorashooyinka Qaranku wuxuu awood u leeyahay 1) Inay qabtaan, isla markaana si madax bannaan u maamulo dhammaan doorashooyinka kala duwan ee Qaranka Jamhuuriyada Somaliland. 2) Inay cayimaan wakhtiga doorashooyinka la qabanayo, iyagoo Madaxweynaha u gudbinaya si uu Degreeto ugu soo saaro. 3) Inay cayimaan tirada iyo goobaha cod-bixinta ee doorashooyinka iyo diiwaangelinta ee gobolada iyo degmooyinka dalka. 4) Inay qortaan, eryaan, anshax-mariyaan shaqaalaha aan joogtada ahayn ee xiliga doorashoyinka si madaxbannaan. 5) Inay dejiyaan Miisaaniyadaha lagu maamulayo hawlaha doorashooyinka iyo Diwaangalinta Cod-bixiyayaasha. 6) Inay ku dhawaaqaan natiijooyinka doorashada Madaxtooyada, doorashada Golaha Wakiilada iyo doorashada Golayaasha Degmooyinka si ku meel gaadh ah, inta aan Maxkamadda awooda u lihi ansixin. 7) Inay kormeeraan si kedis ah iyo si qorshaysanba goobaha doorashada iyo meel kasta oo hawshooda khusaysa. 8) Inay go’aan ka gaadhaan muranada iyo cabashooyinka natiijada doorashada ee ka soo gaadha xafiisyada hoos yimaada, ka hor inta aan loo gudbin Maxkamadaha awooda u leh. 9) Inay sameeyaan daraasad ku saabsan sidii dalka loogu samayn lahaa goobo doorasho, oo cod-bixiyayaashu codkooda ka dhiibtaan maalinta doorashada. 10) Inay diiwaan-geliyaan cod-bixiyayaasha ka hor taariikhda doorashada. 11) In ay ogolaadaan, jiheeyaan, isku xidhaan hay’adaha caalamiga ah, kuwa maxaliga ah iyo daneeyayaasha kale ee ka shaqeeya hawlaha doorashooyinka. 12) In ay maamulaan hawlaha wacyigelinta ee doorashooyinka. 13) In ay soo saaraan Xeer-nidaamiyeyaal, Habraacyo, Xeerarka Hab-dhaqanka Xisbiyada oon ka hor imanayn Xeerkan iyo xeerarka kale ee doorashooyinka khuseeya. 14) In ay dejiyaan habab maamuleed oo ku saabsan ilaalinta, baadhista iyo dabagalka ku dhaqanka xeerarka anshaxa arrimaha doorashooyinka ee xisbiyadda/ururada iyo murashaxiintooda iyo talaabooyinka idaariga ah oo ay ku jiraan ganaax idaari ah, oo laga qaadi karo ku xadgudbyada qodobbada xeeraka anshaxa. 15) In ay maamulaan olalaha doorashooyinka, isla markaana xaqiijiyaan in loo hoggaansamay xeerarka hannaanka ololaha doorashooyinka, 16) Inay qaabeeyaan, daabacaan, qaybiyaan isla markaana maamulaan isticmaalka waraaqaha cod-bixinta, 17) Inay keenaan, qaybiyaan sidoo kalana ururiyaan sanaadiiqda cod-bixinta; 18) Inay kor u qaadaan wacyiga bulshada ee la xidhiidha fahamka habka codaynta doorashooyinka iyadoo la adeegsanayo hababka wacyi gelinta oo ay ku jirto luqada suul dhabaalaha ee dadka maqalka ka naafada ah, 19) Inay qaadaan tallaabooyinka lagamamaarmaanka ah ee lagu xaqiijinayo in dadka naafada ahi ay si sahlan u codayn karaan, 20) Inay gutaan shaqooyinka iyo awoodaha kale ee ay u xilsaaraan Komishanka xeerarka kale ee dalku, Qodobka 11aad: Shirarka Komishanka 1) Si uu u guto waajibaadkiisa shaqo Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxa uu qabsan karaa shirar markasta oo loo baahdo. 2) Shirarka Komishanka waxaa isugu yeeri kara gudoomiyaha ama markay codsadaan ugu yaraan afar (4) xubnood oo Komishanka ah, waxayna ku kulmi karaan meel kasta oo ka mid ah JSL, 3) Shirarka Komishanka waxa guddoominaya Gudoomiyaha Komishanka, hadii uu maqan yahayna Gudoomiye Kuxieegka, haddii ay maqan yihiin labadooduba waxa Guddoominaya xubinka Komishanka ee Gudoomiyuhu u igmado. 4) Shirarka Komishanka waxay ku qabsoomayaan marka ay soo xaadiraan ugu yaraan Afar (4) xubnood. 5) Shirarka komishanka waxa xoghayn u noqonaya Agaasimaha Guud oo u qaabilsan Qaadista hadal-qoraalka fadhiyada komishanka iyo kaydintooda. 6) Komishanka doorashooyinku waxay shirkooda ku marti qaadi karaan qofkii ay u arkaan in fikirkiisa ama xogtiisu ay muhiim u yahay shirka, laakiin qofkaasi ma yeelan doono wax cod ah. Qodobka 12aad: Go’aamada Komishanka 1) Go’aamada xubnaha Komishanku ay qaadanayaan waxay u go’aaminayaan si wada jir ah. 1) Haddii ay dhacdo in xubnaha Komishanku isku aragti ka noqon waayaan arrin ama arrimo gaar ah, waxay isku dayayaan in ay ku dhammeeyaan is afgarad (consensus), haddii taasi shaqayn waydana cod ayay u qaadayaan. 2) Go’aamada Komishanku waxay ku ansaxayaan aqlabiyada xubnaha shirka fadhiya, hadii tirada codadku isleekaado Gudoomiyaha ayaa leh cod dheeraad ah (casting vote). Qodobka 13aad: Guddi Hoosaadyada Komishanka 1) Komishanka doorashooyinka qaranku, si uu u guto waajibaadkiisa shaqo, waxa uu yeelan karaa, guddi -hoosaadyo ka kooban xubnihiisa, waxanu u xilsaari karaa, guddi-hosaadyadaasi shaqooyinka uu u arko inay ku haboon yihiin. hawlo shaqo oo gaar ah 2) Guddi-hosaadyada Komishanku waxay noqon karaan kuwo joogto ah ama kuwo ku-meel-gaadh ah oo u xil-saaro hawlo gaar ah wakhti cayiman. 3) Guddi-hoosaadyada kala duwani waxa ay masuul ka noqonayaan socodsiinta hawlaha Komishanka ee ay u igman yihiin. 4) Guddi-hoosaadka waxa loo xilsaari karraa hal shaqo wax badan 5) Iyadoo loo hogaansamayo tilmaamaha guud ee xeerka, guddoomiyaha Komishanka, guddi-hoosaad kastaa waxay diyaarsanayaan habraacooda shaqo, waxaana laga ansixinayaa Gudidda Komishanka Doorashooyinka Qaranka 6) Gudihoosaadyadu waxay warbixin ka diyarinayaan hawlgaladda ay u igmanyihiin Qodobka 14aad: Xilka iyo Waajibaadka Guddoomiyaha Xilka iyo waajibaadka Guddoomiyaha Komishanka Doorashooyinka Qaranka waxa ka mid ah: 1) Guddoomiyuhu waa madaxa ugu sareeya ee maamulka Komishanka Doorashooyinka Qaranka 2) Matalaadda iyo ku hadalka magaca Komishanka; 3) Socodsiinta iyo maamulidda dhamaan howlaha Komishanku u xil saran tahay. 4) Diyaarinta miisaaniyada Komishanka markuu la tashado xubnaha kale ee Komishanka. 5) Diyaarinta iyo Go’aaminta Komishanka qorshayaasha iyo barnaamijyada shaqo ee Komishanka. 6) Magacaabidda Guddi-hoosadyadda, madaxda waaxaha xafiiska Komishanka iyo xafiisyada Gobollada iyo Degmooyinka ee Komishanka, 7) Kahawl-galidda kor u qaaadida xirfada iyo tayada shaqaalaha Komishanka. 8) Bixinta amarada shaqada lagu kala socodsiinayo 9) Saxeexidda heshiisyada Komishanku cid la gelayo 10) Saxeexidda qoraalada rasmi ahaan uga baxaya Komishanka. 11) Xidhiidhinta Komishanka iyo Hay’addaha kala duwan ee ay wadashaqaynta leeyihiin; 12) Iclaaminta iyo iskugu yeedhida shirarka kala duwan ee Komishanka; 13) Guddoominta shirarka kala duwan ee Komishanka, hogaaminta doodaha iyo hadal u qaybinta xubnaha xiliyadda shirarka; 14) Kormeerka iyo la socoshada maamulka Guud ee Komishanka; 15) Xoojinta xidhiidhka shaqo ee Komishanka iyo daneeyayaasha kale arrimaha doorashooyinka; 16) Ku dhawaaqidda go’aamadda kala duwan ee Komishanku soo saarto, ku dhawaaqidda natiijada doorashada madaxwaynha iyo madaxwayne ku-xigeenka; 17) kormeeridda iyo dabagalka Guddi-hoosadyada, xafiisyada waaxaha, Goboladda iyo Degmooyinka xafiisyada Komishanka, 18) Abuuridda jawi wadashaqayneed oo udhexeeya xubnaha Komishanka iyo Hay’addaha kale ee ay wadashaqaynta leeyihiin, 19) Shaqo kasta oo kale oo ay u xilsaaraan xeerarka dalku, Qodobka 15aad: Xilka iyo Waajibaadka ku-xigeenka Komishanka Xilka iyo waajibadka Guddoomiye ku-xigeenka Komishanka Doorashooyinka Qaranka waxa ka mid ah: 1) Gudashada xilka Guddoomiyaha Komishanka mar kasta oo uu Guddoomiyuhu maqan yahay ama marka ay banaanaato jagada Gudoomiyaha Komishanku. 2) Ka caawinta Guddoomiyaha xilgudashada hawlaha uu Komishanku u xilsaran yahay. 3) Gudashada waajibaad kasta oo uu Guddoomiyuhu u igmado una xilsaaro; Qodobka 16aad: Dhawr-sanaanta Komishanka Doorashooyinka Xubnaha Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxay leeyihiin dhawrsanaan la mid ah ta Golaha Wasiirada mudada ay xilka hayaan. Dhawrsanaan ka qaadistoodana waxa loo marayaa sida uu tilmaamayo Qodobada 94(8) iyo 96(4) ee Dastuurka. CUTUBKA 3AAD QODOBADA MAALIYADDA Qodobka 17aad: Miisaaniyadda Komishanka 1) Miisaaniyadda Komishanka Doorashooyinka Qaranku waxay ka kooban tahay; a) Miisaaniyadda joogtada ah ee Komishanka Doorashooyina Qaranka sannad kasta looga qoondeeyo miisaaniyadda qaranka, iyo b) Miisaaniyada gaarka ah ee loogu talo galay qabashada hawlaha doorashooyinka. Qodobka 18aad: Miisaaniyadda Joogtada ah ee Komishanka 1) Miisaaniyadda Joogtada ah ee Komishanka Doorashooyina Qaranku waa miisaaniyada sanadlaha ah ee Komishanka looga qoondeeyo Miisaaniyada Qaranka ee ka mid ka ah miisaaniyada uu ansixiyo Golaha Wakiiladu, 1) Miisaamiyada Joogtada ah ee Komishanka doorashooyinku waxay u isticmaalayaan; a) Ku bixinta Musharooyinka iyo gunooyinka xubnaha Komishanka iyo shaqaalaha si waafaqsan xeerka miisaaniyadda loogu ogolaaday. b) Ku bixinta sahayda safarrada iyo habeen dhaxyada c) Ku bixinta kharashaadka kale ee joogtada ah ee Komishanka Doorashooyinka Qaranka, iyo d) Ku maalgelinta mashaariicda iyo adeegyada kale ee la xidhiidha shaqooyinka ay Komishanku u xilsaaran yihiin. 2) Misaaniyada joogatada ah ee Komishanka aan ahayn miisaaniyadda doorashooyinka, waxa lagu maamulayaa si waafaqsan Qodobka 55aad faqradiisa 4aad ee Dastuurka iyo Xeerka Maamulka iyo Maaliyadda Qaranka (Xeer Lr: 75/2016). Qodobka 19aad: Miisaaniyadda Gaarka ah ee Doorashooyinka 1) Miisaaniyadda gaarka ah ee hawlaha doorashooyinku waa miisaaniyada si guud loogu qoondeeyo hawlaha doorashooyinka, kuna jirta Madax-xigaha Doorashooyinka ee Miisaaniyadda Qaranka, iyo miisaaniyada Deeqaha ah ee laga helo deeg-bixiyayaasha. 2) Miisaaniyadda gaarka ah ee hawlaha doorashooyinku waa Miisaaniyad u gaar ah Komishanka Doorashooyinka, oo ay soo qorshaysanayaan, una gudbinayaan Madaxweynaha. 3) Miisaaniyadda gaarka ah ee hawlaha doorashada waxay Komishanku u isticmaalayaan si madax bannaan, iyadoo ay waajib tahay inay xisaab-celin saddex bilood gudohood biloodle ah u gudbiyaan Xisaabiyaha Guud, marka Doorashadu dhamaato Qodobka 20aad Xisaabaadka iyo Hanti-Dhawrka 1) Komishanka Doorashooyinku waxa uu si joogto ah oo sugan u diiwaangelin doonaa dhammaan dhaqdhaqaaqa xisaabaha soo gala, hawlaha lagu qabtay iyo hantida ama agabka Komishanka. 2) Komishanku waa inuu, saddex bilood gudahood ka dib dhammaadka sannad-maaliyadeed kasta, uu diyaariyaa xisaab-celinta sanadka ee Miisaaniyada Joogatada ee Komishanka, 3) Xisaab-celinta Miisaaniyada joogatada ah ee Komishanka ee ku xusan farqada 2aad ee Qodobkan, waxa si sannadle ah u baadhi doonaa hantidhawraha Guud ee Qaranka si waafaqsan Xeerka Hanti-dhawrka Guud ee Qaranka, Xeer-Lr.-76-2016. 4) Komishanku waa inuu diyaariyaa xisaab-celinta Miisaaniyada gaarka ah ee Madaxigaha Doorashooyinka marka ay dhamaato Doorashadu. 5) Miisaaniyadda gaarka ah ee doorashooyinka ee ku xusan farqada 4aad ee Qodobkan, waxaa lagu hanti dhawrayaa Digreeto Madaxweyne oo kaliya, iyada oo la tix galinayo Dhex-dhexaad-nimada Komishanka doorashooyinka Qaranka. Qodobka 21aad: Sanduuqa Doorashooyinka/Diiwaangalinta 1) Waxa Xeerkan aas-aasayaa sanduuqa doorashooyinka oo Komishanku maamulayo laguna shubayo: – a) Dhammaan lacagaha loogu talo galay doorashooyinka ee ay xukuumaddu bixiso; b) Lacagaha ay bixiyaan qaadhaan bixiyayaashu ee doorashooyinka loogu talogalay; 2) Komishanku waa inuu sanduuqa u maamulaa si xil-kasnimo leh oo madaxbannan una xisaab celiyaa Xisaabiyaha Guud. 3) Dhamaan ganaaxyada laga qaado murashixiinta/xisbiyada/ururada kala duwan ee u tartamaaya doorashooyinka waxa lagu shubayaa Sanduuqa Doorashooyinka Qaranka. Qodobka 22aad: Qandaraasyada Komishanka Doorashooyinka Qaranka 1) Komishanku wuxu si madax bannaan u maamulayaa qandaraasyada la xidhiidha Agabka iyo Adeegyada Doorashooyinka iyo Diiwaangelinta Cod-Bixiyayaasha, 2) Qandaraasyada la xidhiidha Agabka iyo adeegyada doorashooyinka waxa loo baahinayaa si daah-furnaan ah oo tartan ku salaysan, 3) Komishanku waxay ku baahinayaan qandaraasyada warbaahinta ugu yaraan 14 maalmood oo maalmo shaqo ah, 4) Qandaraasyada la xidhiidha adeegyada joogtada ah ee ay ka mid yihiin shidaalka iyo agabka xafiisyada, komishanku waxa uu sanad-miisaaniyadeed kasta ku bixinayaa hab qandaraas oo loo tartamo, si loo xaqiijiyo usinaanta fursadaha ganacsiga sidoo kalana loogu helo qiimo macquula, 5) Komishanku waa inuu xaqiijiyaa in cidkasta oo la siinayo qandaraas ay leedahay awoodii iyo dhaqaalaha lagamamaarmaanka u ah, sidoo kalana haysato sharciyaddii la xadhiidha hawshaasi, 6) Go’aamada la xidhiidha bixinta qandaraasyada kumashanku waxay u gaadhayaan si waafaqsan Qodobka 12aad ee Xeerkan, 7) Qiimaynta qandaraasyada waxa uu komishanku u adeegsan karaa farsamo yaqaaano iyo lataliyayaaal si loogu qiimeeyo si hufan, Qodobka 23aad: Diiwaangelinta iyo Ilaalinta Hantida Komishanka 1) Komishanku waxa uu samaynayaa diiwaan dhexe oo lagu kaydiyo xogta hantida guurtada iyo maguurtada ah ee komishanka, 2) Komishanku waa inuu sameeyaa Hab maamul hubineedka hantida, si loo hubiyo in hantidaasi markasta la heli karo, si loogu fuliyo hawlaha komishanka oo ah ujeedadii loo soo iibiyey. 3) Guddoomiyaha komishanku waxa uu xaqiijinayaa in aan hantida komishanka aan loo leexin meel kale, laguna isticmaalin hawlo aan ahayn kuwii loogu talagalay, Waxaa kale oo reeban in hantida komishanka loo isticmaalo dan shakhsi 4) Si loogu fuliyo hawlihii iyo ujeeddooyinkii loogu talagalay, hantida komishanku waa in ay ahaato mid xaaladdeedu fiicanyahay markasta. Guddmiyaha komishankuna uu hubiyo markasta Tayo wanaagga hanti kasta oo la soo gado, si joogto ahna loo dayactiraa qalabka la isticmaalay, CUTUBKA 4AAD SHAQAALAHA KOMISHANKA DOORASHOOYINKA Qodobka 24aad: Agaasimaha Guud ee Komishanka 1) Komishanka Doorashooyinka Qaranku wuxuu yeelanayaa Agaasime Guud oo uu magacaabo Madaxweynuhu. kaas oo noqonaya xoghaynta Komishanka; waxana uu Komishanka ka caawin doonaa arrimaha maamulka 2) Agaasimaha Guud ee Komishanka Doorashooyinku waa; a) In uu yahay muwaadin u dhashay Jamhuuriyadda Somaliland, b) Inuu haysto shahaadada 1aad ee Jaamacadda (first degree) kana haysto Jaamacad la aqoonsanyahay; c) Inuu leeyahay waayo aragnimo shaqo oo aan ka yarayn Shan (5) sano. d) In uu yahay qof aqoon sare u leh maamulka & maaliyadda, isla markaana hanan kara hawl maalmeedka Komishanka. e) In uu Ku sifoobay akhlaaq wanaag, karti iyo hufnaan shaqo. Qodobka 25aad: Xilka iyo Waajibaadka Agaasimaha Guud Xilka iyo waajibadyada agaasimaha guud waxa ka mid ah: 1) Socodsiinta shaqo maalmeedka Xafiiska Komishanka; 2) Maamulka iyo hawl-galinta shaqaalaha Komishanka. 3) Fulinta iyo meelmarinta go’aannada maamul ee ka soo baxa Komishanka; 4) Xaqiijinta in ay shaqaaluhu u hogaansamaan habdhaqanka guud iyo qiyamka shaqada; 5) Diyaarinta iyo isku dubaridka miisaaniyadda Komishanka. 6) Hubinta isu dheelitirka dakhliga iyo kharashaadka miisaaniyadda Komishanka. 7) Soo jeedinta magacaabista iyo isku bedelka Agaasime Waaxeedyada Komishanka. 8) Gudoominta gudida anshaxmarinta shaqaalaha Komishanka. 9) Diyaarinta warbixinaha iyo xisaab xidhada Komishanka. 10) Diyaarinta warbixinada maamul iyo maaliyadeed ee Komishanka. 11) Diyaarinta qaaab-dhismeedka waaxaha iyo qaybaha xafiiska Komishanka iyo dhaqangalinta marka ay ansixiyaan xubnaha Komishanku. 12) Ilaalinta iyo daryeelka hantida guud ee Komishanka, 13) Diyaarinta shirarka iyo hawlaha kale ee Komishanka, 14) Qaadista hadal qoraalka fadhiyada Komishanka. 15) Qabashada dhamaan hawlaha kale ee ay u xilsaaraan Xeerarka dalku. 16) Agaasimaha guud waxaa uu hoosyimaadaa Gudoomiyaha Komishanka, waxaana uu ku shaqeeyaa awaamiirtiisa si sharciga waafaqsan. Qodobka 26aad: Shaqaalaha Komishanka 1) Komishanka Doorashooyinku waxa uu yeelanayaa shaqaale joogto ah oo ka kaalmeeya hawlaha shaqo ee uu u xilsaaranyahay. 2) Hannaanka Qorista shaqaalaha Joogtada ah ee Komishanka Doorashooyinka Qaranka waxa loo raacayaa Xeerka Shaqaalaha Dawladda, si loo ilaaliyo xuquuqdooda loona xaqiijiyo inay helaan dammaanad shaqo, 3) Shaqaalaha Komishanka waxa ku waajib ah in ay u gutaan waajibaadkooda shaqo si waafaqsan xeerka guud ee Doorashooyinka iyo Diwaangelinta doorashooyinka iyo Xeerka Shaqaalaha Dawladda, 4) Qorista shaqaalaha aan joogtada ahayn ee Komishanku u qaato hawlaha doorashooyinka waqtiga dooarshada waxaa u madaxbannaan Komishanka, waxana loo raacayaa Xeerka Guud ee Doorashooyinka iyo Diiwaangelinta, Qodobka 27aad: La-taliyeyaasha iyo Khubaradda 1) Komishanka Doorashooyinku waxa uu qaadan karaa khubaro la-taliyeyaal kala duwan si uu u adeegsado khibradooda iyo aqoontooda. 2) Xilka iyo muddada shaqo ee la-taliyeyaasha iyo khubarada lagu sheegay faqrada 1aad waxa go’aaminaya Komishanka iyada oo lagu salaynayo baahida shaqo ee xafiiska. CUTUBKA 5AAD QODOBO QUBANE AH Qodobka 28aad: Habdhaqanka Xubnaha Komishanka 1) Xubin kasta oo ka mid ah Komishanka waxa ku waajib ah inuu u shaqeeyaa si eex la’aan ah oo madaxbannaan, sidoo kalana u gutaa xilkiisa si daacadnimo ah oo aan lahayn cabsi, u xaglin ama takoorid. 2) Xubin kasta oo ka mid ah Komishanka waxa ka reeban; a) Inuu qabto ama loo magacaabo shaqo kale inta uu xilka hayo, b) Inuu taageero ama ishortaago si toos ah ama si dadban xisbi ama musharax ka qayb qaadanaya doorasho ama khilaaf kasta oo u dhexeeya xisbiyada ama musharaxiinta c) In aanu xubinimadiisa ama habkasta oo kale aanu ku waxyeelin dhexdhexaanimadiisa ama sumcadda Komishanka, d) In uu uga faa’iidaysto ama uga faa’iideeyo cid kale xogaha sirta ah ee uu ku helay xilkiisa iyo shaqadiisa. e) Inuu u gudbiyo warbixinaha sirta ah cid kale marka laga reebo warbixinaha ku eg awoodiisa shaqo si sharciga waafaqsan. 3) Xubnaha Komishanka, qoysaskooda, qaraabadooda iyo shaqaalaha Komishanku toona kuma lug yeelan karaan qandaraasyada kala duwan ee Komishanku bixiyo. Qodobka 29aad Kaqayb-Galka Bulshada ee Arrimaha Doorashooyinka 1) Komishanku waxa uu xidhiidh wadashaqayneed la yeelanayaa dhammaan daneeyayaasha doorashooyinka oo ay ka mid yihiin hay’adaha dawladda, ururada bulshada rayidka, aqoonyahanka iyo waxgaradka kala duwan ee bulshada Jamhuuriyadda Somaliland, si loo xaqiijiyo in la helo doorashooyin laga wada qayb-qaato. 2) Komishanka doorashooyinku waxa uu qaban karaa kulamo dadweyne iyo aqoon iswaydaarsiyo ku saabsan doorashooyinka dalka, si kor loogu qaado fahamka iyo ka qayb-qaadashada dadweynaha ee hirgelinta doorashooyin xor iyo xalaal ah, Qodobka 30aad: Warbixinaha Komishanka 1) Komishanku waxa uu diyaarinayaa warbixino ku saabsan diyaargarawga doorashooyinka. 2) Warbixinaha ku xusan faqrada 1aad ee Qodobkan waxay Komishanku la wadaagayaan Madaxweynaha, Golaha Wakiilada iyo Asxaabta Qaranka. Qodobka 31aad: Soo saaridda Xeer-nidaamiyeyaasha 1) Komishanka doorashooyinka qaranku waxay awood u leeyihiin inay soo saaraan xeer-nidaamiyayaal lagu dhaqan-gelinayo xeerkan isla markaana lagu faah-faahinayo awoodaha Komishanka ee ku xusan xeerkan, kuwaasi oo ay ka mid yihiin: a) Xeer-nidaamiyeyaasha khuseeya arrimaha diiwaangelinta codbixiyaha, b) Xeer-nidaamiyeyaasha khuseeya kaadhka cod-bixinta, c) Xeer-nidaamiyeyaasha khuseeya hab-dhaqanka xisbiyadda qaranka, (code of conducts) 2) Komishanka Doorashooyinku waxa kale oo ay awood u leeyihiin inay soo saaraan habraacyo iyo hageyaal la xidhiidha arrimaha doorashooyinka iyo taabagalinta doorashooyinka. Qodobka 32aad: Laalis/Nasakhaad Waxa xeerkan lagu laallay Qodobada 6aad ilaa 16aad ee ku jiray Xeerka Guud ee Doorashooyinka iyo Diiwaan-gelinta Cod-bixiyayaasha Xeer Lr. 91/2020, iyo xeer kasta oo kale oo la xidhiidhay Komishanka doorashooyinka oo aan waafaqsanayn Qodobada Xeerkan. Qodobka 33aad: Dhaqangalka Xeerka Xeerkan waxa uu dhaqangelayaa marka ay ansixiyaan Goleyaasha Xeer-dejintu (Golaha Wakiilada iyo Golaha Guurtida), Madaxweynuhuna saxeexo, laguna soo saaro Faafinta Rasmiga ah ee JSL. Qaran News
  11. Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa amaro cusub dul dhigay guddoomiyeyaasha degmooyinka gobolka Banadir, kadib kulan ka dhacay Aqalka Dowladda Hoose ee Xamar. Guddoomiye Madaale oo guddoominayey shirka todobaadlaha ee degmooyinka iyo deegaanada gobolka Banaadir ayaa waxa uu faray mas’uuliyiinta kulankan kasoo qeyb-gashay xoojinta wada-shaqeynta laamaha ammaanka, la-dagaalanka maandooriyaha iyo in la gar-gaaro bulshada kuwooda nugul ee caasimadda. Kulanka ayaa waxa kale oo looga hadlay dar-dar gelinta barnaamijka dariseynta caasimadda, sare u qaadida dakhliga dowladda hoose ee Xamar, amniga bilic soo celinta caasimadda iyo xoojinta wada-shaqeynta Guddiga Khilaafaadka iyo Maamulka Dhulka ee Dowladda Hoose Xamar oo shirkan goob joog ka ahaa. Shirkaan ayaa sidoo kale waxa goobjoog ka ahaa guddoomiye ku-xigeenka amniga iyo siyaasadda gobolka Banaadir iyo xoghayaha guud, waxaana lagu bogaadiyay isbadalka dhinaca amniga ee ka jira Muqdisho. Dhinacyada ayaa waxay shirkaan iskula qaateen dar-dargelinta Barnaamijka Dariseynta Caasimadda oo wax weyn ka taraya Amniga iyo ka war-qabka Bulshada. Xoghayaha guud ee maamulka gobolka Banaadir Mudane Feysal Caraale Afrax ayaa ugu dambeyntiina waxa uu soo jeediyay qorshaha ugu haboon ee degmooyinka Muqdisho looga hirgalin karo barnaamijka diriseenta, iyo muhiimada ay Xasiloonida Iyo horumarka caasimadda u lee dahay hirgalinta diriseenta. Si kastaba, Muddooyinkii dambe waxaa soo hagaagaya amniga magaalada Muqdisho, oo markii hore ay qaraxyada iyo falalka amni darro ay uga dhici jireen si aan kala joogsi laheyn, iyada oo maamulka gobolka oo qeyb ka yahay qorshaha amni ee caasimadda. The post MADAALE oo awaamiir culus dul dhigay maamullada degmooyinka appeared first on Caasimada Online.
  12. Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa war kasoo saaray tallaabadii ay maanta qaadeen Golaha Wasiirrada, kaasi oo lagu meel-mariyey qaraarka adkaynta hufnaanta maaraynta maaliyadda dallka. Madaxweynaha ayaa waxa uu soo dhaweeyay qaraarkaas ay maanta ku ansixiyeen golaha wasiirradu shirkooda todobaadlaha, kaas oo ku saleysan adkeynta tallaabooyinka lagu xaqiijinayo hufnaanta hanaanka maaliyada iyo tayo-soorka shaqaalaha. Tallaabada Golaha Wasiiradda ayaa waxa uu ku tilmaamay mid looga hortago musuq-maasuqa, loona taabo-galinayo xafiisyo dawladeed oo u shaqeeya dalka iyo dadka. Qaraarka Golaha Wasiirradu waxa uu adkeynayaa, soona rogayaa halbeegyo la tacaalaya howlaha muhiimka ah, daahfurnaanta iyo isla-xisaabtanka, iyadoo lasoo bandhigayo hantida masuuliyiinta qaranka, la kobcinayo awoodda hirgalinta, lana balaarinayo shaqaaleynta ku dhisan tayo-soorka. “La dagaalanka musuqu ma aha kaliya waajib akhlaaqi ah, ee waxa uu, sidoo kale, halbeeg u yahay Soomaaliya ku naalloota horumar waara, cadaalad iyo sinaan. Sidaas darateed, waxaa naga go’aan inaan dhisno hanaan daah-furan, isla xisaabtan leh oo uu adeega shacabka Somaliyeed” Qaraarka Adkaynta Hufnaanta Maaraynta Maaliyadda Dalka ayaa ka kooban illaa 8 qodob oo saldhiggiisu yahay Maaraynta Maaliyadda Guud ee Dalka, Maaraynta Dakhliga Dalka, Iibka iyo Qandaraaska Qaranka, Maareynta Hantida Guud ee Qaranka iyo Maamulka iyo Maaraynta Shaqaalaha. Si kastaba, Qaraarkan ayaa ah mid muhiim u ah ilaalinta hantida guud ee dadweynaha, la-dagaallanka musuq-maasuqa iyo in hantida qaranka loo maareeyo si hufan oo u adeegaysa danaha guud. The post Madaxweyne Xasan oo war kasoo saaray tallaabadii Golaha Wasiirrada appeared first on Caasimada Online.
  13. Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha Golaha Shacabka BFS Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa maanta xafiiskiisa ku qaabilay wafdi uu hoggaaminaayo Madaxa Xafiiska Doorashooyinka iyo Dhismaha Nabadda ee Qaramada Midoobay Mudane Serge G. Kubwimana. Kulankan ayaa waxaa looga wada-hadlay arrimo dhowr ah oo ay kamid tahay doorashooyinka dalka, Dastuurka KMG ah iyo kor u qaadista aqoonta shaqaalaha Golaha iyo Xildhibaanada. Guddoomiye Sheekh Aadan Madoobe iyo ka socday QM ayaa ahmiyada koowaad siiyay doorashada soo socota ee dalka ka dhici doonta nooca ay noqon karto, iyaga oo ka wada-hadlay sidii dalka ugu dhici laheyd doorasho ka duwan midii hore loo soo arkay. Madaxda QM iyo UNDP ayaa xusay in guddoomiyaha Golaha Shacabka ay kala shaqeyn doonaan horumarinta baarlamaanka, tayeynta aqoonta shaqaalaha Golaha iyo xildhibaannada. Sidoo kale waxay ballan-qaadeen in ay gacan ka geeysan doonaan dhameystirka dib u eegista Dastuurka KMG ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo sharuucda muhiimka u ah dalka. Wafdiga QM ayaa waxaa qeyb ka ah Marwo Mikyong Kim, oo ah Xafiiska Siyaasadda Doorashooyinka, La-Taliye Sare ee Gobolka ee arrimaha Doorashooyinka iyo horumarinta Dowlad-wanaaga ee UNDP Mudane Luis Martinez betanzos iyo Mudane Walter Lotze oo ah Madaxa Bariga Afrika ee Siyaasadda iyo Dhismaha Nabadda ee QM. Dhawaan unbay aheyd markii madaxweyne Xasan Sheekh uu shaaca ka qaaday in dowladiiisa ay ka go’an tahay in dalka laga xureeyo Al-Shabaab, kadibna ay hirgeliso doorasho qof iyo cod ah, sanadka 2026-ka. Madaxweynaha ayaa xilligaasi waxa uu hoosta ka xariiqay in mar kale aan dib loogu laaban doonin teendhada Afisyooni doorashooyinkii ugu dambeeyay ee dalka lagu qabtay. Dowladda federaalka Soomaaliya qorshuhu yahay in ay haatan bilaabaan, si looga mara dhaliyo go’aanka madaxweynaha ee ku aadan doorashada 2026-ka. The post Aadan Madoobe oo QM kala hadlay ‘nooca doorashada soo socota’ + Sawirro appeared first on Caasimada Online.
  14. Guddoonka Guddiga madaxa banaan ee Dib u eegista iyo Hirgelinta Dastuurka iyo Guddoonka Guddiga la socodka dastuurka ayaa maanta Kulan la qaatay wafdi sare oo ka socday Qaramada Midoobay oo fadhigoodu yahay magaalada New York ee dalka Mareykanka oo dhowaan ay safar ku gaareen mas’uuliyiintaan ka tirsan guddiga madaxabannaaan ee dib u eegista dastuurka. Mas’uuliyiintaan ayaa waa hogaaminayey Madaxa Xafiiska Doorashooyinka iyo dhismaha Nabadda ee Qaramada Midoobay Mudane Gerge G. Kubwimana, Marwo Mikyong Kim, oo ah Xafiiska Siyaasadda Doorashooyinka, La-Taliye Sare ee Gobolka ee arrimaha Doorashooyinka iyo horumarinta Dowlad-wanaaga ee UNDP Mudane Luis Martinez betanzos iyo Mudane Walter Lotze oo ah Madaxa Bariga Afrika ee Siyaasadda iyo Dhismaha Nabadda ee Qaramada Midoobay. Kulanka ayaa looga hadlay hanaanka geedi socodka dib u eegista dastuurka KMG ah, Doorashada soo socota ee dalka Ka dhici doonta qaabka ay nooqneyso, iyo sida ay Qaramada Midoobay kaalin uga geeysan lahaayeen dib u eegista Dastuurka KMG ee Jamhuuriyadda Federalka Soomaaliya. Ugu dambeyn Madaxda QM. ayaa sheegay in Hay’adaha dib u eegista dastuurka ay kala shaqeyn doonaan sidii loo dhameystiri lahaa dastuurka KMG ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya si dalka ay uga dhacdo doorasho ka duwan doorashooyinki horay igu dhacay dalka. Goobjoog News Source: goobjoog.com
  15. Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Ahna Duqa Magaalada Muqdisho Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa guddoominayey Shirka todobaadlaha ee Degmooyinka iyo Deegaannada Gobolka Banaadir, kaasi oo todobaadkaan loogu hadlay dar-dar gelinta Barnaamijka Dariseynta Caasimadda, sare u qaadida Dakhliga Dowladda Hoose ee Xamar, Amniga iyo Bilic soo celinta Caasimadda. Shirkaan oo ay goobjoog ka ahaayeen Guddoomiye Kuxigeenka Amniga iyo Siyaasadda Gobolka Banaadir iyo Xoghayaha Guud, ayaa ugu horeyn lagu amaanay isbadalka dhinaca Amniga ee ka jira Muqdisho, iyadoona la isla qaatay in dar-dargelinta Barnaamijka Dariseynta Caasimadda oo wax weyn ka taraya Amniga iyo ka war-qabka Bulshada. Sidoo kale sare u qaadida dakhliga Dowladda Hoose ee Xamar si adeegyada aasaasiga ee bulshada wax loogu qabto. Iyadoo la dar-dar gelinaayo Barnaamijka (MARKALE IFI MAGAALADAADA) ee uu dhawaan daah-furay Duqa Magaalada iyo in sare loo qaado Howlaha Nadaafada iyo bilic soo celinta Caasimadda. Ugu danbeynta Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale (Madaale) ayaa faray Guddoomiyeyaasha Degmooyinka iyo Deegaanada Gobolka Banaadir in la xoojiyo wada-shaqeynta laamaha Amaanka,La-dagaalanka Maandooriyaha iyo in la gar-gaaro bulshada kuwooda nugul. Goobjoog News Source: goobjoog.com
  16. PRESS RELEASE Women must play a larger role in peace building and resolving conflicts – African Development Bank chief Nigeria’s first lady and outgoing chair of the African First Ladies Peace Mission, Aisha Buhari, emphasised the significance of women’s role in conflict resolution Access Multimedia Content ABIDJAN, Ivory Coast, May 11, 2023/ — Women’s proven role in conflict resolution makes the unique position of First Ladies even more important as agents for resolving conflicts in Africa. “Men make wars, women make peace. Women must therefore be included in peace making, peace building, conflict resolution, and reconstruction efforts.” African Development Bank President told guests at the inauguration of the African First Ladies Peace Mission (AFLPM) state-of-the-art headquarters in Abuja heard on Tuesday. “There can be no development without peace and security,” said Dr Adesina in a speech delivered on his behalf by the African Development Bank’s Director General for Nigeria, Lamin Barrow. Nigeria’s first lady and outgoing chair of the African First Ladies Peace Mission (https://apo-opa.info/3MkXR0s), Aisha Buhari, emphasised the significance of women’s role in conflict resolution. “As women leaders and mothers, our role in peace and security is to continue to say no to the culture and structures of violence that make people accept and unleash violence on innocent victims, the majority of whom are women and children,” she said. She told the gathering that the African First Ladies Peace Mission has received the endorsement and support of partners led by the African Union. AFLPM has also signed a memorandum of understanding with the African Union to cooperate on peacebuilding, Buhari said. The African Development Bank has partnered with the African Union to develop security-indexed investment bonds to help mobilise funding to address the root causes of political instability, protect businesses and livelihoods, and rebuild infrastructure in conflict-affected areas. The bank is also providing support to vulnerable and internally displaced women living in refugee camps in the Sahel region. “Nothing works without peace and security,” Adesina said, adding his voice to the African Union’s call to ‘silence the guns.’ “Many parts of Africa face major security challenges from conflict and war. Today, 85% of Africans live in or near a country in conflict.” Women and children are disproportionately affected by wars, he said, adding that sexual violence, abductions, forced conscription and trafficking in women must end. “Women’s voices must never be silenced,” Adesina added. The Bank chief described African first ladies as critical to the efforts of African leaders and the African Union to ensure a peaceful and secure Africa by 2063. “Your focus on addressing violence, promoting the role of women, fostering a culture of peace, and reducing conflict, are truly commendable,” Adesina said. “The African Development Bank stands ready to support your efforts and we look forward to a strong partnership with your organisation.” He also stressed the importance of a collective responsibility to unite in order to resolve conflicts, break cycles of violence and address fragility. SOURCE African Development Bank Group (AfDB) Qaran News
  17. Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame oo qoraal dheer soo saaray ayaa si cajiib ah oo maldahan uga hadlay khilaafka u dhexeeya madaxweynaha Puntland, Saciid Cabdullaahi Deni iyo ra’iisul wasaare Xamza Cabdi Barre oo maalmihii dambe hadallo xanaf leh isku marinayay warbaahinta iyo baraha bulshada. Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo aan carab baabin labada nin ayaa sheegay in qofka mas’uulka ah looga baahanyahay inuu markasta u hadlo si aqlaaqle ah, isla-markaana uu noqdo ikhyaar. Dad badan oo qoraalkan ka falceliyay ayaase sheegay inuu ula jeedo madaxweyne Saciid Deni oo ay is hayaan dowladda dhexe ee federaalka Soomaaliya. Sidoo kale wuxuu intaasi ku daray in ay khalad tahay in lagu xad-gudbo qofka xilka hayo, isla-markaana la aflagaadeeyo, sida uu hadalka u dhigay. “Siyaasigu waa in uu sariigtaa, hadalkiisa sarbeebaa haddii uu dhaliil jeedinayo, ama uu ka falcelinayo mid loo jeediyey, dhaliishu waa in ay ficilka iyo kartida hawl gudasho ku ekaataa oo aysan beegsan shakhiga cirdigiisa, muuqiisa ama dadnimadiisa.” ayuu yiri CC Shakuur. Halkan hoose ka aqriso:- Masuuliyad akhlaaqi ah ayaa saaran siyaasiga in uu ku hadlo luqadda asluubaysi iyo ikhyaarnimo hadal leh (decency and civility), kana fogaado hadal suuqeedka, iyo wax kasta oo dhiilo iyo colaad hurin kara, ama damqinaya dhaawacyada aan weli bogsan ee bulshadeena colaadda ka soo kabanaysa. Waa laga yaabaa in ay kugu hareersan yihiin kuwo aan runta kugula dhiirran karin, kuwo kuu durbaan tumaya ama xigto xamaas kuugu sacaba tumaysa, laakiin waxay ku egtahay inta aad xilka hayso. Waa faham qaldan in xilka iyo xafiiska dawladda loo qaato in shakhsi ama reer leeyihiin. Dawladda dadkaa wada leh, ruuxii xafiis dan guud hayana waa in uu karti iyo dulqaad u yeesho dhaliisha loo jeedinayo, doodaha laga horkeenayo, xanta iyo dicaayadda laga fidinayo. Taa macnaheedu maaha in masuulka xilka haya lagu xadgudbo oo aflagaado lafagaar ah lagula kaco. Siyaasigu waa in uu sariigtaa, hadalkiisa sarbeebaa haddii uu dhaliil jeedinayo, ama uu ka falcelinayo mid loo jeediyey, dhaliishu waa in ay ficilka iyo kartida hawl gudasho ku ekaataa oo aysan beegsan shakhiga cirdigiisa, muuqiisa ama dadnimadiisa. Nasiibdaro, dalkeenu ma laha hay’addo dhisa kaadirka siyaasiga ah, mana jiro halbeeg lagu baadi sooco hibada, hawlkarnimadda iyo hufnaanta siyaasiga. Dunida kale siyaasigu wuxuu ka soo dhex baxaa hay’addo siyaasadeed, wuxuuna soo maraa tijaabooyin, iyo loollan adag oo dadku ku bartaan dunta iyo dadnimada siyaasiga. Soomaaliya way fuddudahay in aad sallaanka siyaasadda dusha sare ka fuusho, degdegna kaga degto, waa halkii uu Abwaan Hadraawi ka lahaa; “Rag siyaasi wada-noqoy Wada-furey sil-siladaha, Hadba taanu suurayn Yidhi anigu bal aan saxo” Waa waxa keenaya in siyaaga Soomaaliyeed isagoo og in uu xilka muddo kooban haynayo uu haddana xukunku miyir la’aan ku ridayo, damaca shakhsiga ahna kaga faa’iidaysto kicinta iyo kala irdhaynta shacab ay diin, isir, iyo dal mideeyaan, iyo bulsho is mudan, isku masiir ah, meelna u kala kacaynin. Waa waxa keenaya in siyaasigeenu garan waayo in xilku uusan kugu soo kordhinaynin dadnimo, balse uu duntaada dibadda soo dhigayo. Waa waxa keenaya in siyaasiga markii uu xil la’aanta yahay uu akhyaar yahay, laakiin haddii uu xukun iyo xil arko uu dabeecad kale la soo baxayo, halka kii shalay kursiga fadhiyey ee laga harsan la’aa markii uu xilka ka soo dego xikmad socoto yahay. The post CC Shakuur oo si cajiib ah uga hadlay khilaafka Deni iyo Xamza? appeared first on Caasimada Online.
  18. Wasiirkii hore ee Arrimaha dibadda Soomaaliya Axmed Ciise Cawad yaa dhaliilay hadalada xanafta leh ee maalmihii ugu danbeeyey hawada isu marinayeen madaxda dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Puntland, kuwaasoo xaaladda maanta Soomaaliya ku jirto haba yaraatee aan wax tar u ahayn. “Soomaaliya maanta uma baahna far isku fiiq iyo in hadallo wax kala fogaynaya hawada la isu mariyo, balse waxay u baahan tahay wada hadal dhab ah oo wax taraya iyo in danta dalka iyo dadka si wada jir iyo is fahan leh looga wada shaqeeyo mustaqbalka iyo muuqaalka guud” ayuu yiri Cawad oo wareysi siiyay SMS Somali TV. “Dowladda Federalka Soomaaliya waa dowladdii dalku lahaa, Puntlandna waa degaan muhiim ah oo ay tahay in tix galin weyn la siiyo. Waaxaa lama huraan ah in degdeg danta dalka iyo dadka Soomaaliyeed si kal furan looga wada shaqeeyo horayna wada jir loogu socdaa is maandhaafka jirana lagu badalaa wada shaqayn iyo is fahan, waayo waxa aan ku midaysan nahay ayaa ka weyn waxaa yar ee lagu kala aragtida duwan yahay. Waxaa loo baahan yahay in si ka fiirsi iyo deggenaansho leh mar walba xaaladda dalka loo wajeho caadifadana meel la iska dhigo. Waxaa la joogaa waqtigii wax sixidda iyo dib u qaabaynta dalka guud ahaan” ayuu raaciyay. Dhanka kale Axmed Cawad wuxuu dhaliilay hadaladda la jarjaray ee sida khaldan baraha bulshada loo wareejinayo kuwaas oo ah marin habaabinta bulsho. Amb. Cawad ugu danbeyn waxuu si guud iyo si gaar ahba ula hadlay dadka Soomaaliyeed, isagoo ugu baaqay in ay gacmaha is qabsadaan oo nabadda iyo horumarka dalka laga wada shaqeeyo. PUNTLAND POST The post Cawad oo dhaliilay madaxda dowladda federaalka iyo Puntland appeared first on Puntland Post.
  19. Muqdisho (Caasimada Online) – Wasiir ku xigeenka wasaaradda warfaafinta Soomaaliya, Cabdiraxmaan Yuusuf Al-Cadaala oo maanta qoraal kooban saaray ayaa shaaciyay in dowladda federaalka ay qorsheneyso inay qaado dagaal kale oo weyn, xilli ay haatan dagaal milari kula jirto kooxda Al-Shabaab, kaas oo ka socda gobollada Soomaaliya. Al-Cadaala ayaa sheegay in dowladda ay ku howlan tahay bilaabida howlgal lagula dagaalamayo musuqa, islama-markaana lagu ilaalinayo hufnaanta iyo isla xisaabtanka. “Dawladdu waxa ay bilaabaysaa Dagaal kale oo Aad u xoogan kaas oo lagula dagaalamayo musuqa laguna ilaalinayo Hufnaanta iyo isla xisaabtanka” ayuu yiri wasiir Al-Cadaala. Sidoo kale wuxuu isla xiriiriyay musuqa iyo Al-Shabaab, wuxuuna tilmaamay inuu dilaa yahay, sida uu hadalka u dhigay. Wasiir ku xigeenka ayaa sidoo kale sheegay inay jiraan shaqsiyaad u hadla ama u dooda musuq-maasuqa iyo dadka sameeyay, sida uu hadalka u dhigay. “Musuqu waa dilaa u shaqeeya Khawaarijta iyo kuwa u hadla!” ayuu hadalkiisa sii raaciyay wasiir ku xigeenka wasaaradda warfaafinta xukuumadda Soomaaliya. Dhinaca kale, siyaasiga Cali Yare Cali oo ay si weyn isku hayaan Cabdiraxmaan Al-Cadaala ayaa ka falceliyay qoraalkiisa, isaga oo ku tilmaamay mid la yaableh “Warkii ugu yaabka badnaa. Malaha warkale ayuu qori rabay.” ayuu ugu jawaabay Cali yare oo horay usoo noqday guddoomiye ku xigeenka amniga iyo siyaasadda gobolka Banaadir. Soomaaliya ayaa marka hore laga hadlayo musuqa, waxay ku jirta waddamada uu la dagay, ayada oo kaalmaha u hooseeya ga gashay liiska sanad kasta lasoo saaro.The post DF oo iclaamisay dagaal kale oo weyn + Ujeedka appeared first on Caasimada Online.
  20. PRESS RELEASE International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC) Signs Four Agreements with a total amount of US$ 1.1 billion with Mali, The Gambia, and Djibouti Agreements Signed on the Sidelines of the 2023 Islamic Development Bank Group (IsDB) Annual Meetings in Jeddah Access Multimedia Content JEDDAH, Kingdom of Saudi Arabia, May 11, 2023/ — The International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC) (www.ITFC-idb.org) , a member of the Islamic Development Bank Group (IsDB), has signed four major agreements with Mali, The Gambia, and Djibouti amounting to over US$1.1 Billion on the first day of the 2023 IsDB Group Annual Meetings held in Ritz Carlton Hotel, Jeddah, Saudi Arabia. The financing will support the countries’ key sectors: agriculture, energy, and health, in addition to the private sector. This, in turn, will help to create economic growth opportunities for the countries and ensure a stable and secure supply of essential products. Financing Agreements The first is a 5-Year US$ 500 Million Framework Agreement between ITFC and The Republic of Mali. The agreement was signed by H.E. Mr. Alousséni Sanou, Minister of Economy and Finance, Mali, and Eng. Hani Salem Sonbol, CEO ITFC. The agreement will ensure closer cooperation and coordination of efforts between the Government of Mali and ITFC. This financing will pave the way for an extension of the strategic partnership to new collaboration areas in energy, agriculture, private sector, and health. The collaboration will also include Technical Assistance and Capacity building programs under the Arab Africa Trade Bridges (AATB) Program. Another two Direct Murabaha Financing agreements were signed by H.E Seedy K.M. Keita, Minister of Finance and Economic Affairs, The Gambia, and Eng. Hani Salem Sonbol, CEO of ITFC. The first is a Direct Murabaha Financing Operation of US$35 million for the National Water & Electricity Company (NAWEC) in The Gambia. This financing will enable NAWEC to reliably generate electricity for the country in a more cost- effective manner. The second agreement is a Direct Murabaha Financing Operation of US$20 million for the Gambia National Petroleum Company (GNPC), for the import of refined petroleum products. ITFC also signed a 3-year Framework Agreement with Djibouti for a total of US$600 million. Since its inception in 2008, ITFC has provided around US$1.4 billion of financing and capacity-building facilities for Djibouti. Over the next three years, ITFC will mobilize financial resources from international and regional banks and financial institutions to finance the energy, agriculture, health, and the private sector, in addition to providing Technical Assistance. Moreover, the agreement will cover collaboration under the umbrella of the AATB Program. The agreement was signed by H.E. Ilyas Moussa Dawaleh, Minister of Economy & Finance, in charge of Industry, Republic of Djibouti, and Eng. Hani Salem Sonbol, CEO of ITFC. Eng. Hani Salem Sonbol, the CEO of ITFC, stated: “ITFC is pleased to be working with our private sector partners from The Republic of Mali, Djibouti, and The Gambia to support economic development in these countries. Through our financing agreements in key sectors such as agriculture, energy, and health, we aim to create economic growth opportunities for these countries while ensuring a stable and secure supply of essential products. These agreements also demonstrate ITFC’s ongoing commitment in supporting our member countries and contributing towards the United Nations Sustainable Development Goals.” SOURCE International Islamic Trade Finance Corporation (ITFC) Qaran News