-
Content Count
215,467 -
Joined
-
Last visited
-
Days Won
13
Content Type
Profiles
Forums
Calendar
Everything posted by Deeq A.
-
Madaxweynaha Turkiga oo amray in aysan guryaha kasoo bixin dadka ka weyn 65 sano iyo kuwa ka yar 20 sano Dalka Turkiga oo ka mid ah dalalka la daalaa-dhacaya cudurka Coronavirus ayaa waxaa laba-jibaaray ka hortagga cudurkaasi, iyadoona awaamir hor leh la dul-dhigay shacabka ku nool dalkaasi. Madaxweynaha dalkaasi Recep Tayyip Erdoğan ayaa kusoo rogay awaamiir hor leh shacabka, waxaana uu faray in aysan uryaha kasoo bixi karin dadka ka weyn 65 sano iyo kuwa ka yar 20 sano labada isbuuc ee soo socda. Saddexdii isbuuc ee u dambeeyay magaalooyinka waaweyn ee dalka Turkiga sida Istanbul iyo magaalooyin kale ayaa ahaa kuwo gebi ahaanba xisan oo aan wax dhaq-dhaqaaq ka jirin, waxaana ka hirgelay amar uu horay u duldhigay madaxweyne Erdogan kaas oo lagu xakameynayo cudurka COVID19. Ilaa iyo iminka in ka badan 115-kun ruux oo turki ah ayuu haleelay cudurka coronavirus, waxaana u dhintay tiro lagu sheegay 2992 oo ruux. Guud ahaan dalka Turkiga ayaa waxaa ku nool dad kor u dhaafaya 82 milyan. Qaran News
-
Daadad xooggan oo xalay ku soo rogmaday togga degaanka Ceeldaahir ee gobolka Bari kadib roobabka gu’ga oo saacadihii u dambeeyay halkaasi ka da’yay ayaa hakad geliyay isu-socodka gaadiidka Laamiga dheer ee isku xira gobollada Puntland. Daadadkaas oo xalay saqdii dhexe soo rogmaday ayaa la soo sheegayaa in ay buux dhaafiyeen toggga Durdur oo ku yaalla tuulada Ceeldaahir waxaana tan iyo wakhtigaas hakad ku jira isu-socodka gaadiidka oo ku xanniban labada dhinac ee toggaas. Gaadiid fara badan oo ka yimid labada dhinac ayaa weli ku xayiran togga inkastoo la soo sheegayo in daadadka halkaas maraya ay sii yaraanayaan saacadba saacadda ka dambaysa lana filayo in isu-socodku dib u furmo. Roobab mahiiggaan ah oo todobaadkan ka da’aya degaannada Puntland ayaa daadad xooggan ku celiyay dhulka dooxooyinka iyo togaga ah ee ku yaalla gobollada Bari iyo Karkaar waxaase ay khasaaraha ugu badan gaarsiiyeen magaalada Qardho ee xarunta gobolka Karkaar. PUNTLAND POST The post Daadad ku soo rogmaday Ceeldaahir oo xannibay isu-socodka gaadiidka appeared first on Puntland Post.
-
LONDON (England) - It's with great sorrow that FIBA Africa confirms the passing of Bana Ali, Head of International Relation for Somali Basketball Federation and FIBA Africa Zone 5 Head of Marketing. Source: Hiiraan Online
-
Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xasan Cali Khayre iyo mas’uuliyiin ka socota midawga Afrika, IGAD, Qaramada Midoobay, Midawga Yurub, Turkiga, Ingiriiska, iyo Mareykanka, ayaa Mareegta Internet-ka ku yeeshay kulan ku saabsan arrimaha Soomaaliya. Qoraal ka soo baxay Xafiiska Ra’iisul wasaaraha, ayaa lagu sheegay in Kulanka looga dooday horumarka ay ku tillaabsatay dowladda Soomaaliya, caqabadaha jira iyo tillaabooyinka xiga ee dib-u-kabashada dalka. Mudane Xasan Cali Khayre, wuxuu sheegay in hoggaanka dalka ay ka go’antahay dib-u-habeynta hey’adaha dowladeed, in lagu taagnaado wadada dib-u-kabashada dhaqaalaha iyo in lagu geeleysto Soomaaliya nabad iyo barwaaqo ah. Dhammaan mas’uuliyiinta ka qayb galay kulanka, ayaa ballan qaaday in sii wadayaan taageerada dowladda Soomaaliya ay la garab taaganyihiin, si loo gaaro himilooyinka ummadda Soomaaliyeed. PUNTLAND POST The post Dowladda Soomaaliya iyo Beesha Caalamka oo Shir ka yeeshay Arrimaha dalka appeared first on Puntland Post.
-
Dhaqaalaha Maraykanka oo hoos u dhacay Dhaqaalaha Mareykanka waxa uu la daalaa-dhacayaa xaalad ma hubanti ah, tan iyo in ka badan 10 sano, markii ugu horraysay iyada oo lagu jiro qaybtii hore ee sannadka, isaga oo waddankuna galay xaalad u muuqatay bandaw oo uu kaga hortagayey faafitaanka feyraskaasi. Waddankan ugu dhaqaalaha badan dunidu waxa uu hoos u dhacay dhaqaalihiisu heerka sanadlaha ahaa 4.8%, sida lagu sheegay tirooyinka rasmiga ah ee la soo faafiyey Arbacadii. Xogta la baahiyey ayaa tilmaamaysa xiisadda dhaqaale ee waddankaasi ka taagan, iyadoo markii horena xayiraado badan dalkaasi aanu gelin, tan iyo ka hor march. Safmarkan “ayaa sababi kara dhibaato aad u weyn oo bini aadamnimo iyo dhaqaale guud ahaan Mareykanka iyo daafaha dunida”, siyaasad dejiyaasha baanka dhexe ee Mareykanka ayaa Arbacadii sidaasi sheegay. Mareykanka ayaa isku deyey inuu taakeeyo xaaladda dhaqaale ee dalkaasi iyagoo ku dhawaad $ 3tn (£ 2.4tn) oo cusub qarash gareeyey oo ay ku jirto lacago toos ah oo la siiyey qoysas badan. Kaydka Federalka wuxuu kaloo qaaday talaabooyin deg-deg ah, oo ay kujirto hoos udhaca saamiga dulsaarka ilaa eber la gaadhsiiyey. Arbacadii, Gudoomiyaha Kaydka Federalka Jerome Powell wuxuu sheegay in bangigu sii wadi doono heerarkaas illaa uu “kalsooni ay ka helayaan, ay ku ogaanayaan in daqaaluhu halkiisii marayo”. Laakiin wuxuu ka digay in qalalaasaha socda uu “miisaan culus” saari doono dhaqaalaha. “Ma loo baahan doonaa in wax intaa ka badan la sameeyo? Waxaan dhihi lahaa jawaabta taasi waxay noqon doontaa haa,” ayuu yidhi Powell oo shir jaraa’id qabtay. ‘Xaalad aan la filayn’ Illaa badhtamihii bishii Maarso, inka badan 26 milyan oo qof oo ku nool Mareykanka ayaa noqday shaqo la’aan, Mareykankuna waxa uu la kulmay hoos u dhac taariikhi ah oo xagga dhaqdhaqaaqa ganacsiga iyo kalsoonida macaamiisha ahba. Saadaaliyaasha waxeey filayaan in xaaladdaasi sii korto illaa 30% ama kabadan sadexda bilood ee soo aaddan iyo Juun. Mark Zandi, oo ah madaxa dhaqaalaha ee falanqaynta Moody’s ayaa yidhi “Tani waa wax aan hore loo arag,”. Rifanka dhaqaalaha Mareykanka ku socda waxay qayb ka tahay hoos u dhac caalami ah oo ka dhashay cudurka faafa ee coronavirus. Shiinaha, oo xayiraadi saaarnayd rubucii hore ee sannadka, dhaqaaluhu wuxuu hoos u dhacay 6.8% – qandaraaskiisii ugu horreeyay ee saddex-biloodlaha ah tan iyo markii diiwaangelinta la bilaabay 1992. Arbacadii, Jarmalka wuxuu sheegay in dhaqaalihiisu uu hoos u dhigmayo 6.3% sanadkan. “Waxaan la kulmi doonnaa hoos u dhicii ugu xumaa taariikhda jamhuuriyadda federaalka” oo la aasaasay 1949, Wasiirka dhaqaalaha Peter Altmaier ayaa yidhi. Ka hor inta uusan Coronavirus dhulka dhigin dhaqaalaha adduunka, iyadoo dhaqaalaha Mareykanka la filayay inuu koro 2% sannadkan. Laakiin badhtamihii bishii Abriil, in kabadan 95% dalka ayaa ku jiray nooc bandaw ah. In kasta oo gobolada qaarkood ay bilaabeen inay qaadaan amarradaas, waxay se ku sii jiraan meela badan oo kale, ooy kujiraan matoorrada waaweyn ee dhaqaalaha laga hago sida New York iyo California. Jerome Powell is grappling, Madaxa kaydka Federaalka ee Maraykanka Kharash bixinta adeegyada cuntada iyo hoyga ayaa hoos u dhacay in kabadan 70%, halka iibsiyada dharka iyo kabaha ay ka yaraadeen 40%. Kharashaadka caafimaadka ayaa sidoo kale hoos u dhacay – in kasta oo fayraskii jiro – iyadoo walaac laga qabo xanuunka oo sameeya dhakhaatiirta inay dib u dhigaan daweynta joogtada ah iyo daryeelka kale ee caafimaad. Jirrada dhanka dhaqaale ee Mareykanka ayaa la filayaa inay kasii darto inta u dhexeysa bilaha Abriil-Juunyo, laakiin khubarada dhaqaalaha ayaa sheegaya in xitaa qiyaasta rubuca hore ay u badan tahay in dib loo eego, maadaama ay dowladdu heleyso xog badan. Waxaa se sidoo kale aad looga digayaa, inaan la qiyaasi karin halka xaal ku danbayn karo. Qaran News
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xasan Cali Khayre iyo mas’uuliyiin ka socota midawga Afrika, IGAD, Qaramada Midoobay, Midawga Yurub, Turkiga, Ingiriiska, iyo Mareykanka, ayaa Mareegta Internet-ka ku yeeshay kulan heerkiisu sarreeyo oo looga hadlay arrimaha Soomaaliya. Wasiirka arrimaha dibedda Turkey Mevlut Cavusoglu, oo ka qeyb galay kulanka, ayaa qoraal kooban oo uu soo dhigay bartiisa twitter-ka ku sheegay in kulanka looga hadlay xaaladda kala-guurka Soomaaliya, xilli dalka isku diyaarinayo doorahsooyin. “Shirka oo uu abaabulay Midowga Africa, waxaa looga hadlay tallaabooyinka si wadajir ah loo qaadi doono si loo taageero kala-guurka siyaasadeed iyo hanaanka nabadda kadib COVID-19,” ayuu yiri Cavusoglu. “Mar walba waan garab taagannahay saaxiibadeen iyo walaalaheen Soomnaaliya.” Dhinaca kale qoraal kasoo baxay xafiiska ra’iisul wasaaraha Soomaaliya, ayaa lagu yiri “kulanka ayaa looga dooday horumarka ay ku tillaabsatay dowladda Soomaaliya, caqabadaha jira iyo tillaabooyinka xiga ee dib-u-kabashada dalka.” Khayre ayaa sheegay in hoggaanka dalka ay ka go’an tahay dib-u-habeynta hey’adaha dowladeed, in lagu taagnaado wadada dib-u-kabashada dhaqaalaha iyo in lagu geeleysto Soomaaliya nabad iyo barwaaqo ah. Dhammaan mas’uuliyiinta ka qayb galay kulanka ayaa ballan qaaday in sii wadayaan taageerada dowladda Soomaaliya ay la garab taaganyihiin si loo gaaro himilooyinka ummadda Soomaaliyeed.
-
Maxaad ka taqaannaa cudurkii coronavirus lamidka ahaa ee dunida ku dilay 50 milyan oo ruux? Cudurkii safmarka ahaa ee dillaacay sanadkii 1918 ayaa la aaminsan yahay inuu ku dhacay saddex meelood meel ka mid ah dadka adduunka ku noolaa Haddii aadan horay u maqlin hargabkii la oran jiray Spanish Flu, coronavirus ayaa hadda kugu baraarujiyay in xanuunkaas uu dad badan dunida ku laayay billowga qarnigii labataanaad. Waxaa xanuunkaas lagu tilmaamaa “hooyadii dhammaan cudurrada faafa”, waxaana uu galaaftay nolasha inta u dhaxeysa 40-50 milyan oo qof muddo laba sano gudahood ah – intii u dhaxeysay 1918-kii ilaa 1920-kii, sida laga soo xigtay Hay’adda Caafimmaadka Adduunka ee WHO iyo xarunta dhexe ee xakameynta cudurrada. Seynisyahanada iyo dadka ku xeel dheer taariikhda waxay aaminsan yihiin in cudurkaas uu ku dhacay saddex meelood meel ka mid ah dadka ku noolaa adduunka, oo markaas ay tiradooda guud ahayd 1.8 bilyan oo qof. Wuxuu sababay dhimasho ka badan tii uu sababay Dagaalkii Koowaad ee Adduunka, kaasoo istaagayay markii uu cudurkan sii faafayay. Xilli uu hadda adduunka la tacaalayo dhibaatada Covid-19, waxaan dib u milicsaneynaa cudurkii ugu dambeeyay ee safmarka ahaa ee dunida saameeyay – sideyse xaaladdu noqotay markii uu idlaaday? 1921, duni ka duwan sidii hore Awoodda seynisyahannada iyo dhakhaatiirta kuma filneyn ina wax laga qabto fayraska faafay, marka loo barbar dhigo sida looga jawaabay xanuunka coronavirus Sanadkii 1918-kii, cilmiga seyniska iyo dawooyinka wuxuu ahaa mid aad u xaddidan marka loo eego sida hadda loola tacaalayo coronavirus. Dhakhaatiirta xilligaas jirtay way ogaayeen in waxyaabo ili-maqabato ah ay sababayeen Spanish flu, cudurkana uu isaga kala gudbayay qofba qofka kale, laakiin waxay u heysteen inuu ka dhalanayay jeermis oo uusan ahayn fayras. Dawooyinka la heli karay xitaa way xaddidnaayeen – tusaale ahaan dawadii qallajiyaha ee ugu horreysay caalamka waxaa la helay 1928-kii, oo toban sano kaddib ah. Tallaalkii ugu horreeyay ee hargab loo adeegsadana waxaa dadka loo fasaxay 1940-meeyadii. Tan ugu sii daranna waxay ahayd, hannaanka caafimaadka ee adduunka ma uusan dhisneyn. Xitaa dalalka qaniga ah, nadaafadda goobaha dadweynaha waxay ahayd nolol heer sare ah oo aysan cid walba awoodin. “Dalalka warshadaha ku hormaray, dhakhaatiirta intooda badan iskood ayey u shaqeysan jireen ama waxaa maalgalin jiray hay’ado samafal ah iyo urur diimeedyo, dad badanna ma aysan heli karin dhakhaatiirta,” ayey tiri Laura Spinney, oo ah wariye wax ka qorta arrimaha seyniska, sidoo kalena qortay buug ay uga sheekeysay Hargabkii Spanish-Flu iyo sida uu u baddalay dunida. Dadka da’da yar ee saboolka ah Cudurkii dillaacay horaantii qarnigii 20-aad wuxuu ahaa mid ka duwan cudurrada kale marka la eego da’da dadka uu dilayay oo ahaa dhalinyaro Waxyaabaha kale ee xaaladda uga sii daray waxaa ka mid ahaa in cudurka Spanish flu uu wax u weerarayay si ka duwan sida cudurradii ka horreeyay ee safmarka noqday, tusaale ahaan mid mid socday 1889-kii ilaa 1890-kii, oo dunida oo dhan ku dilay in ka badan 1 milyan oo ruux. Inta badan dadka u dhimanayay waxay da’dooda u dhaxeysay 20 ilaa 40 sano, raggana si gaar ah ayuu ugu sii badnaa – sababtana waxaa loo maleynayaa inay haayd maadaama sida la aaminsan yahay uu cudurka ka billowday xeryihii ciriiriga ahaa ee milatariga furinta hore ee Reer Galbeedka, uuna sii fiday markii ay ciidamada dalalkooda ku laabteen kaddib Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. Cudurkan ayaa sidoo kale si daran u saameeyay dalalka saboolka ah. Daraasad lasoo saaray 2020-ka oo uu hoggaaminayay cilmi-baaraha jaamacadda Harvard ee lagu magacaabo Robert Barro ayaa lagu sheegay in dalka Mareykanka ay cudurkaas uga dhinteen 0.5% ka mid ah shacabkiisa oo tiro ahaan lagu qiyaasay 550,000 oo ruux, halka Hindiya uu ka laayay 5.2% oo ka mid ah shacabkeeda, kuwaasoo tiro ahaan gaarayay 17 milyan oo qof. Saameyntii dhaqaale ee uu geystayna waxay ahayd mid aad u ballaaran. Barro iyo kooxdiisa waxay khasaaraha dhaqaale ee cudurkaas ka dhashay ku qiimeeyeen 6% ka mid ah dhaqaalaha u soo xarooda waddamada. Haweenka shaqeynaya Marka la isku daro raggii ku dhintay dagaalkii koowaad ee adduunka iyo kuwii uu laayay fayraska, waxay haweenka fursad u heleen inay qabtaan shaqooyinkii ragga u badnaa Maadaama uusan xanuunkii Spanish flu u sababin burburka xiriirka bulshada si ka weyn sidii uu sababay cudurkii Black Plague ee qarnigii 14-aad, wuxuu wax weyn ka baddalay isku dheellitirka ragga iyo dumarka. Haweeneyda cilmi baaraha ka ah jaamacadda Texas ee A&M, Christine Blackburn, ayaa sheegtay in shaqaale yaraantii ka dhacday Mareykanka ee ay sababeen dagaalkii koowaad iyo fayraska ay waddada u xaartay in haweenka ay shaqooyinka aadaan. “Markii lasoo gaaray 1920-kii, haweenka waxay shaqaalaha dalka ka ahaayeen 21%,” ayey tiri Blackburn. Isla sanadkaas, Aqalka Wakiillada Mareykanka ee Congress-ka ayaa saxiixay sharcigii dumarka u oggolaanayay xuquuqda codeynta doorashada. “Waxaa caddeymo loo hayaa in cudurkii dillaacay 1918-kii uu wax badan ka baddalay xuquuqda haweenka ee caalamka,” ayey hadalkeeda sii raacisay Blackburn. Mushaaraadkii shaqaalaha ayaa sidoo kale la kordhiyay, maadaama ay jirtay shaqaale la’aan. Dhaxalkii xanuunka badnaa ee ka heleen carruurta cusub ee dhalaneysay Daraasado laga sameeyay dalal badan ayaa muujiyay in carruurta cusub ee dhalaneysay inta uu cudurkaas socday ay khatar weyn ugu jireen fayraska Seynisyahanada sameeyay cilmi baaris ay ku darsayeen carruurta cusub ee dhalaneysay intii uu socday cudurka Spanish flu, waxayna ogaadeen inay aad halis ugu jireen dhibaatooyin ay ka mid yihiin wadne xanuun, taasoo ay uga duwanaayeen carruurtii dhalatay fayraska ka hor iyo kaddib. Daraasado laga sameeyay dalalka UK iyo Brazil ayaa muujiyay in carruurtii dhalatay intii u dhaxeysay 1918-kii ilaa 1919-kii ay ku yaraayeen kuwo shaqo helay ama waxbarashada heerka sare aaday. Sheekooyinka qaar waxay arrintaas ku micneeyee saameyn ka timid walwalka ay hooyooyinka uurka leh ka qaadayeen cudurkaas faafayay. Ardaydii Mareykanka ee dhalatay 1919-kii ayaa la sheegay in iyaguna ay ka fahmo yaraayeen kuwa kale. Gumeysi diidkii iyo wadashaqeyntii caalamiga ahayd Gandhi iyo wadaniyintii kale ee Hindiya waxay cod dheer yeesheen markii uu cudurka hindiya halakeeyay kaddib Sanadkii 1918-kii Hindiya waxay ku hoos jirtay gumeysigii Ingiriiska oo xukumayay hal qarni ka badan. Fayraskii Spanish flu ayaa dalkaas gaaray bishii May ee isla sanadkaas – wuxuuna dadka hindida ah u saameeyay si ka daran sida uu u saameeyay dadkii reer Britain ee waddankaas daganaa. Qiyaas xisaabeed lagu sameeyay tirada dhimashada ayaa muujisay in dadka Hinduuga ah ee dhimanayay ay ahaayeen 61.6 ka mid ah 1,000 dhimasho, halka dadka kale ee reer Yurubta ah ay ahaayeen kaliya 9 ka mid ah 1,000 dhimasho. Wadaniyiintii Hindiya ee xornimada u xusul duubayay ayaa arrintaas awgeed ku dooday in maamulkii gumeysiga Ingiriiska ay si khaldan u maareynayeen dhibaatada cudurka. 1919-kii, Mahatma Gandhi, oo ka mid ahaa xornimo-doonka Hindiya ayaa majallad lagu magacaabi jiray Young India ku qoray eedeyn uu u jeediyay madaxda Ingiriiska. Shuruuc cusub oo ka feejignaanta cudurrada faafa ah ayaa la hirgaliyay wixii ka dambeeyay 1918-kii Dhanka kale, cudurkan ayaa hoos u dhigay wadashaqeyntii caalamiga ahayd – taasoo markii horena uu saameeyay Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. Sanadkii 1923-kii, ururkii ka horreeyay Qaramada Midoobay, ayaa aasaasay Guddiga Caafimaadka. Wuxuu markaas ahaa guddi farsamo oo abuuray nidaam cusub oo lagu xakameeyo cudurrada safmarka ah. Waxaa qeybtaas mas’uul ka ahaa khubaro caafimaad, halkii ay diblomaasiyiin ka maamuli lahaayeen. Laakiin Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO waxaa ugu dambeyn la aasaasay sanadkii 1948-kii. Horumarradii laga gaaray caafimaadka dadweynaha Dalal badan ayaa wasaarado caafimaad yeeshay 1920-meeyadii Khasaarihii ka dhashay fayraska dunida ku faafay wuxuu horseeday in horumar laga sameeyo dhinaca caafimaadka dadweynaha. Sanadkii 1920-kii, Ruushka ayaa noqday waddankii ugu horreeyay ee yeeshay waax si gaar ah loogu talagalay caafimaadka dadweynaha. Dalalkii kalena way ku wada daydeen. “Dalal badan waxay 1920-meeyadii abuureen wasaarado caafimaad,” ayey buuggeeda ku tiri Laura Spinney. “Tani waxay ahayd natiijo tos ah oo ka dhalatay cudurka, kaasoo inta uu socday aan shirarka laga qeyb galin jirin madaxda caafimaadka guud, ama shaqada looga joojin jiray dhaqaale la’aan awgeed.” Xayiraadaha iyo kala fogaanshaha dadka way shaqeeyeen waagaas Kala fogaanshaha dadka waxaa natiijadiisa lagu faa’iiday markii uu socday fayraskii 1918-kii Farqi caan baxay ayaa u dhaxeeyay labo magaalo oo ka tirsan Mareykanka. Bishii September ee sanadkii 1918, magaalooyinka Mareykanka waxaa ka socday ol’ole dhaqaale iyo taageero loogu raadinayay dagaalka wali socday. Labo ka mid ah magaalooyinkaas ayaa qaaday tallaabooyin kala duwan. Laakiin cudurka Spanish flu ayaa sanadkaas gaaray Mareykanka. Markii ay magaalada Philadelphia go’aansatay inay qorshaheeda dadka isugu imaanayeen kusii socoto, magaalada St Louis waxay go’aansatay inay joojiso. Hal bil kaddib, dhimashada cudurka ee magaalada Philadelphia waxay ka sarreysay 10,000 oo ruux. Laakiin St Louis waxaa ku dhintay wax ka yar 700 oo qof. Magaalooyinkii xayiraadda soo rogay ayaa sidoo kale dhakhso uga soo kabtay khasaarihii dhaqaale. Cudurkaas ma la illoobay? Edvard Munch, oo sawir isaga ah gacantiisa ku xardhay wuxuu ka mid yahay farshaxanka dhifka ah ee lagu xasuusto cudurkii 1918-kii Iyadoo casharro badan laga qaatay, haddana Spanish flu wuxuu noqday cudur siyaabo badan loo illoobay. Isla sida Covid-19, wuxuu saameeyay qaar ka mid ah dadka caanka ah. Waxaa la xanuunsaday madaxweynihii Mareykanka Woodrow Wilson iyo Ra;iisul Wasaarihii Britain Lloyd George, halka madaxweynihii Brazil Rodrigues Alves uu u geeriyooday. Laakiin cudurka Spanish flu waxaa indhaha dadka iyo taariikhda soo gaartaba ka daboolay sheekooyinka Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. Taas waxaa sabab u ah in dowladaha intooda badan ay warbaahintooda ka hor joogsadeen inay shacabka u tabiyaan saameyntii uu cudurkaas ku yeeshay xilligii dagaalka. Maxadweynihii Brazil Rodrigues Alves waxaa dilay cudurka Spanish Flu Iyadoo aan si fiican loo baahinin xilligii uu socday cudurkaas, haddana waxaa laga qadiyay buugaagta taariikhda iyo dhaqanka caanka ah. “Ma jirto meel taariikh ahaan loogu qoray magaca Spanish Flu, mana heleysid buug wax ka qoray taariikhdaas gabi ahaanba”, ayuu yiri Mark Honigsbaum, oo ah taariikh yahan. Mid ka mid ah waxyaabaha dhifka ah ee lagu xasuusto xanuunkaas waxaa ka mid ah sawir gacmeed uu farshaxamiistigii reer Norway ee lagu magacaabi jiray Edvard Munch iska sameeyay isagoo la xanuunsanaya cudurka. Waa hubaal in cudurka Covid-19 uu hadda wax badan dib u xasuusiyay dadka. Qaran News
-
Madaxwaynaha Dowlad Goboleedka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam ayaa ka tacsiyeeyay fatahaadaha ka dhacay guud ahaan Dalka gaar ahaana saameyn ku yeeshay qeybo kamid ah Jubbaland, sida Magaalada Baardheere ee gobolka Gedo iyo jasiirada Madhawo ee gobolka Jubbada hoose iyo sidookale fatahaadaha ka dhacey magaalada Qardho ee gobolka Bari, Fatahadahaan ayaa geystay khasaaro laxaad leh oo Naf iyo Maalba leh, ayadoo ay boqolaal Qoys ka barakaceen hoygoodii hantidoodiina ku wayeen. Madaxwaynaha ayaa walaac ka muujiyay saameynta ay leedahay dhibaatada baahsan ee soo gaartay qoysaska dan yarta ah. “Waxaan ugu horreyn murugada iyo dhibka la qeybsanayaa dhammaan qoysaska ay saameeyeen fatahaadaha ka dhacay guud ahaan deegaannada Jubbaland gaar ahaana Baardheere iyo Madhawo anaga oo dadaal adag ku bixin doonna sidii aan uga qeyb qaadan lahayn badbaadinta iyo samata bixinta qoysaska danyarta ah ee ay dhibtu saameysay, Waxaan ugu baaqayaa dadka in ay ka digtoonadaan fatahaado horleh oo ay suurtagal tahay in ay dhacaan maddaama la filaayo xili robaadkaan in uu noqdo mid ka xoog badan roobabkii hore”. Madaxwayne Axmed ayaa ugu baaqay dhammaan qeybaha kala duwan ee bulshada in ay u gurmadaan walaalahooda ay saameeyeen fatahaadaha roobka kadhashay, sido kale madaxwaynaha ayaa ugu baaqay Dowladda Federaalka Soomaaliya, Beesha Caalamka iyo guud ahaan shacabka Soomaaliyeed meel walba oo ay joogaan in ay gurmad degdeg ah laso garaan shacabka Soomaaliyeed ee ku masiibooyinku ku habsadeen ee ku nool Degmada Baardheere iyo Jaziiradda Madhawo. Madaxwaynaha ayaa ammaan iyo bogaadin uso jeediyay dhalinyarada, ganacsatada iyo siyaasiyiinta isu xilqaamay u gurmashada shacabka dhibaataysan ee ku waxyeeloobay fatahaadaha culus ee ka dhacay degmada Baardheere waxaana uu xusay in ay Wali jirto khatar ay wajahayaan dadka ku nool jiinka Webiga Jubba iyo Dooxooyinka kuwaas oo mar kale daadad iyo fatahaado xoog leh gaysan kara. PUNTLAND POST The post Madaxweynaha Jubaland oo war ka soo saaray Fatahaado ka dhacay Baardheere iyo Jaziiradda Madhawo appeared first on Puntland Post.
-
Waxaa soo baxaya warar la isla dhexmarayo oo ku saabsan xaaladda caafimaad ee hogaamiyaha Kuuriyada Waqoooyi Kim Jong-un’. Waxaa arrintan ka dhashay in su’aalo badan la is waydiiyo oo ay ka mid tahay cidda laga yaabo in ay badasho waqtiga dhaw amaba mustaqbalka fog. Hadaba BBC ayaa la hadashay dad falanqeeya oo aanu wax ka waydiinay shaqsiyaadka safka hore ugu jira qabashada xilkaasi iyo in ay taariikhda u hiilin karto. Ragga ka tirsan qoyska Kim ayaa tan iyo intii la asaasay xukunka qoyska Kim Il-sung 1948 -iyaga xukunka gacanta ku hayay islamarkana dhaqan ahaan waxaa qoyskan laga aaminsan yahayin si qota dheer ay ugu milantay maskaxda bulshada dalkaasi. Borobagaadada ku saabsan sharafta iyo cisiga qoyskan ayaa ka soo bilaabanaysa caruurnimada iyo xitaa inta uusna qofka wax aqris gaarin. Caruurta da’dooda ay aadka u yartahay ayaa marka ay iskuulada bilaabayaan waxay ku heesaan “Waxaan doonayaa inaan aragno hogaamiyaheena Kim Jong-un.” Hadaba sidee ayay suragal ku tahay inay Kuuriyada Waqooyi sii jirto hogaamiyahan calaamada u ah la’aantiis? Sidee madaxda sarsare iyo bulshadaba isu abaabuleen? Jawaabta fudud ayaa ah: ma naqaan, waxa taa ka sii xiisa badan in iyaga xitaa aysan ogeyn, sababtoo ah horey arrintan oo kale uma aysan sameyn. Waxaa mar walba jiray Kim… Xilligii awoodda loo diyaarinayay Kim Jong-un ayaa waxay isticmaali jireen ereyga “Paektu Bloodline” si ay taasi gacan uga geysato sharciyaynta xukunkiisa Paektu ayaa ah buur quraafaad la barakeysto oo sida la sheegay ah goobtii uu dagaalka jabhadnnimada ka bilaabay Kim Il-sung islamarkana ah goobta sida la sheegay uu ku dhashay Kim Jong-il. Kim Jong-un qudhiisa ayaa goobtaasi aada marka uu doonayo in uu muujiyo muhimadda ay leeyihiin go’aanada siyaasadda ee uu gaaro. Waxaa mar walba jira Kim dagay maskaxda iyo quluubta dadka Kuuriyada waqooyi. Sidee ayay Kuuriyada Waqooyi u ekaanaysaa haddii aan la helin cid badasha Kim? Kim Jong-un, oo ay da’diisu tahay 36, ayaa la rumaysan yahay in uu caruur leeyahay – balse wali aad ayay u da’a yaryihiin. Waxaa la rumaysan yahay in uu leeyahay saddex caruur ah oo midka ugu wayn uu jiro 10 sano halka cunugga ugu yar uu jiro 3 sano. Kim Jong-un qudhiisa ayaa lagu tirinayay in uu aad u da’a yaraa markii uu xukunka qabanayay oo ay da’diisu ahayd 27 sano jir. Waxaa suuragal ah in ay soo ifbaxaan koox hoggaan ah oo sidii Vietnam, oo kale ah kuwaasi oo si wayn ula dhacsan waxyaabihii ay ka barteen asaasayaashii halkaana ka sii wada howlihii socday. Dadka wax indha-indheeya ayaa qiimayn kara cidda qabanaysa xilalka muhimka ah islamarkana la socon kara macluumaadka sirdoonka ee hay’adaha muhimka ah . Balse khubaradu ama sheegi karaan oo ma saadaalin karan qaabka ay isu soo tarayaan kooxaha, taasi oo aan ahayn cidda awoodda qabanaysa, balse ay tahay cidda qabanaysa qiyamka hay’adaha. Mararka qaar agaasima ku xigeen ayaa ka awood badnaan kara madaxada hay’adaha. Waa arrintaa midda sii adkeynaysa in la sii saadaaliyo hogaaminta Kuuriyada waqooyi. Sadexda Kim ee haray Waxaa jira saddex Kims oo ku lug yeelanaya hagaajinta hab siyaasadeedka Kuuriyada Waqooyi haddii uu lacala meesha ka baxo Kim Jong-un. Qofka ugu horreeya waa Kim Yo-jong, oo ah Kim walaashiis ka yar. Waxaa la sheegay in uu door bidi jiray aabaheed oo xitaa ka hadlay hibadeeda iyo sida iyada oo da’a yar ay u danayneysay siyaasadda. Qaabka ay u dhaqanto waa mid diyaarsan, balse dad badan ayaa ka shakisan waaya aragnnimadeeda. Wax badan ayaa laga qoray sida ay ugu dhawdahay walaalkeed Kim. Kulankii Singapore ku dhex maray Trump iyo Kim iyada ayaa qalinka u dhiibtay islamarkana rogeysay warqadaha lagu saxiixay heshiiska. Shirkii xigay ee ka dhacay Hanoi, waxay barbar taagnayd walaalkeed Kim. Kama qeyb gasho kulanka golaha gaara go’aanada ugu sareeya, balse waxay xubin ka tahay golayaasha kale ee muhimka. Waa haweenay, waxayna in ay dumar tahay sii adkeynaysaa inay qabato xilka ugu sareeya dalkaasi . Kuuriyada Waqooyi ayaa ah dal ragga aad looga qadariyo gara ahaan marka ay timaado dhanka hogaanada sare. In aad noqoto hogaamiyaha sare ee Kuuriyada Waqooyi aadna maamusho ciidamada ayaysan dad badan u arkin in ay tahay shaqo dumar. Qofka labaad waa Kim Jong-chul, waa da’da ka wayn Kim Jong-un balse ma aha nin muujiyay in uu hami ka leeyahay siyaasadda iyo awoodda. Midka ugu dambeeya waa Kim Pyong-il, oo ay isku aabo yihiin Kim Jong-il’ , balse aysan hooyo wada dhalin. Hooyadii oo eedo u ah – Kim Jong-il’ ayaa u diyaarimnaysay in wiilkeeda uu noqdo qofka badalaya Kim Il-sung , balse way ku guuldareysatay ka dib markii uu ka galangal batay Kim Jong-il’ Kim Pyong-il ayaa loo diray dalalka Yurub sanadd 1979, halkaasi oo uu ka qabtay dhowr jago oo safiirnnimo, waxuuna dalka ku soo laabtay sanadkii aanu soo dhaafnay, taasi oo micnaheedu tahay in ay yartahay suurtagalnnimada uu door uga ciyaari karo siyaasadda Pyongyang. Ninka labaad ee ugu awoodda badan K/Waqooyi Waxaa jira shaqsiyaad kale oo udub dhaxaad u ahaa xukunka Kim Jong-un, balse way adagtahay in la ogaado cidda xiriirka wanaagsan la leh qoyska Kim iyo sida ay u tartami doonaan. Mid ka mid ah dadkaasi waa Choe Ryong-hae, waa nin aad ugu dhaw Kim Jong-un, waxaa sidoo kale uu gudoomiya ku xigeen ka yahay guddiga arrimaha dalkaasi maareeya. Sanadkii aanu soo dhaafnay waxaa uu noqday madaxwaynihii kowaad muddo 20 sano ah isaga oo badalay Kim Yong-nam oo aad u gaboobay. Sidoo kale Choe Ryong-hae, waxaa uu kuuriyada waqooyi uu dhowr jeer u matalay wadaxaajoodyada caalamiga ah. Choe waxaa u qabtay jagooyiin sarsare oo militari iyo waaxda hanuuninta oo xisbiga u qaabilsan dacaayadaha. Choe waa ninka labaad ee ugu awoodda badan dalka Kuuriyada Waqooyi. Madaxii hore ee sirdoonka ee siyaasadda u xuub-siibtay Qofka kale waa Kim Yong-chol, oo ah janaraalkii waddada u xaaray shir waynihii dhexmaray Trump iyo Kim, islamarkana waxaa uu dhowr jeer la kulmay xoghayaha arrimaha dibadda Mareykanka Mike Pompeo. Wxaa uu ahaa ninka u qaabilsan Kuuriyada waqooyi waaxda mideynta Kuuriya iyo xiriirka labada Kuuriya ka dhaxeeya. Kim Jae-ryong, Waxaa uu xubin ka yahay guddiga maamula dalkaasi, sidoo kale waa rai’sul wasaaraha golaha wasiirada oo ah jago muhim ah. Ma jirto wax badan oo ninkan laga yaqaano, balse waxaa uu ahaa xiddig soo ifbaxay sanooyiinkii u dambeeyay. Jong Kyong-taek , waxaa uu masuul ka yahay waaxda ammaanka ee Kuuriyada Waqooyi oo baarta islamarkana fulisa ciqaabta siyaasadda. Waxa ay sidoo kale laantan gacan ka gaysataa ilaalinta ammaanka hogaamiyaha Kuuriyada Waqooyi. Hwang Pyong-so, waa sargaal kale oo jagooyiin muhim ah ka soo qabtay Militariga islamarkana ka mid ah saraakiisha sarsare ee dalka. Isha: BBC Somali
-
Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi Cabdi iyo Ku-xigeenkiisa Cabdiraxmaan Saylici, ayaa muddooyinkii u dambeeyay ku howlanaa qorshe cusub oo ay ku wajahayaan doorashada madaxtinimada Somaliland oo aan waqtigeeda la gaadhin, sida ay Caasimada Online u xaqiijiyeen xubno ka ag dhow labada Mas’uul. Sida ay xogta ku helayso Caasimada Online, Biixi iyo Saylici ayaa ku heshiiyay qorshe cusub oo ay uga dan leeyihiin inay ku wiiqaan awooda musharaxiin hore u shaaciyay inay u taagan yihiin Guddoomiye-nimada xisbiga talada haya ee Kulmiye, taasi oo micnaheedu yahay inay xilka madaxtinimo xisbiga dhexdiisa uga sharaxan yihiin xubnahaasi. Madaxweyne Muuse Biixi ayaa ugu horeyntii uu qorshahan kasoo fulay, isaga oo uu ku raacay fulintiisa Madaxweyne ku-xigeenku, midaasi oo si dhowna u soo shaac baxday dhowaan, xili uu Saylici shaaciyay inuu u tartamayo xilka Madaxweyne, midaasi oo ka dhigan inuu ku soo biiray loolan adag oo uu Biixi gacan ka siinayo, isla markaana uu ku rabo inuu ku noqdo Musharaxa Kulmiye ee madaxtinimada. Muuse Biixi ayaa ka cabsi qaba in xubno adag oo ay ku kala aragti duwan yihiin maamulka ay ku guuleystaan tartanka xisbiga Kulmiye dhexdiisa, taasi oo dhalisay in uu ku dagaal galo Madaxweyne ku-xigeenkiisa, oo isagu muddo labo doorashaba ku guuleystay xilka madaxweyne ku-xigeen. Saylici ayaa hore loogu tirin jiray dadka siyaasada ka fadhiisan doona marka uu muddo xileedkiisu dhamaado, inkasta oo ay u muuqato in qorshaha Muuse Biixi uu galiyay han uusan fileyn inuu u dagaalamo. Sida ay ogaatay Caasimada Online, Cabdiraxmaan Saylici ayaa la kulmi doona dagaal adag oo uu ku garab-siinayo Madaxweynaha Somaliland, oo aaminsan in ay Saylici isku aragti iyo mab’da ka yihiin siyaasada Somaliland. Muuse Biixi ayaa talaabadan ku wajahi doona colaadin iyo dagaal hor leh, maadama Siyaasiyiin la sheego inay ka meeqaam culus yihiin Saylici ay isaga hor imaan doonaan loolanka ka istaadhmi doona gudaha xisbiga Kulmiye, walow aan la saadaalin karin sida ay wax noqon doonaan. Waxaana la filayaa in bisha Lixaad ee sanadkan uu dhici doono shirka golaha dhexe ee xisbiga Kulmiye, kaasi oo la filayo in lagu kala reebo Musharaxiin culus oo u tartameysa, oo uu kamid yahay Madaxweyne ku-xigeenka Somaliland oo uu dabada ka riixayo Muuse Biixi.
-
Jowhar (Caasimada Online) – Mas’uuliyiin ka socota xukuumadda oo ay hoggaaminayen howl-wadeenno ka tirsan xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ayaa qalab caafimaad iyo dawooyin gaarsiiyay dowlad gobaleedka Hirshabeelle si ay awood ugu yeelato la tacaalidda xanuunka COVID-19. Qalabka caafimaad ee HirShabeelle lagu wareejiyay waxaa kamid ah qalabka Sheybaarka iyo dharka ay xirtaan howl-wadennada ka howl gala xarumaha lagu daweeyo bukaannada uu soo rito COVID-19. Qalabka Shaybaarka ee maanta lagu wareejiyay Hirshabeelle ayaa awood u siinaya inay dadka ka baaraan COVID-19. Dowlad gobaleedka Hirshabeelle ayaa ka mahad celisay dawada iyo qalabka caafimaad ee dowladda federaalku ku wareejiyay. Howl-wadeennada farsamo ee Jowhar geeyay taageerada xukuumaddu ku xoojineysay awoodda HirShabeelle ee xakameynta Feyruska Karoona ayaa sidoo kale socdaalkoodu salka ku hayay inay Qiimeyn ku sameeyaan xaaladda guud iyo xarumaha loo qorsheeyay in dadka lagula tacaalo, si loo ogaado baahida jirta, looguna qorsheeyo taageerada dheeraadka ah ee ay u baahanyihiin. Dowladda ayaa sidoo kale maalin ka hor waxay dowlad gobaleedka Koonfur Galbeed ku wareejisay dawo iyo agab caafimaad oo qayb ka ah taageerada dowladdu ugu tala gashay in dowlad gobaleedyad looga caawiyo dagaalka ay ugu jiraan ka guuleysiga cudurka COVID-19.
-
The ever-growing China-Africa ties has shown vitality and strength amid the common fight against the COVID-19 pandemic, an Ethiopian official has said. “Africa and China are all weather friends and the Sino-Africa strategic partnership has shown vitality and strength in this time of unprecedented challenges,” said Dawit Yirga, Director General of Asia and Oceania Affairs at the Ethiopian Ministry of Foreign Affairs. The director general’s remarks came shortly after the latest batch of massive medical supplies donated by China to 12 African countries that arrived in the Ethiopian capital, Addis Ababa through the Ethiopian Airlines Caro Services on Thursday. Noting that the Chinese medical team to Ethiopia has came together with medical supplies shortly before, Yirga said that “we are indeed very grateful to China for its support and solidarity at this difficult moment in the fight against the COVID-19 pandemic.” “Solidarity is indeed the bedrock of this (Africa-China) partnership and when the corona pandemic outbreak happened in China, Africa stood firmly in solidarity with China,” he added. Yirga, expressing appreciation to the “leadership and commitment of the people and government of China in successfully containing the spread of the COVID-19 pandemic,” also stressed that as COVID-19 spreads to across the globe, including in Africa, China is supporting the African continent. “The support mobilized by the Chinese government and the private sector, including the Jack Ma Foundation, to assist the COVID-19 response efforts in Africa is very much appreciated,” the director general stressed. Noting China’s “commendable willingness” in sharing its successful experience by deploying medical teams in Ethiopian and other African countries, Yirga also expressed his confidence that the “Sino-Africa strategic partnership, which has passed the test of time, will once again prove its resilience.” Noting the rapid increase of COVID-19 across different parts of the African continent, high-level officials and experts hailed China’s donation for its great contribution to deal with the epidemic across the African continent. The latest batch of medical supplies from Jack Ma Foundation and Alibaba Foundation include facial masks, disposable protective clothing, forehead thermometers, medical protective goggles, gloves and shoe covers for medical use, among other equipments, it was noted. The medical supplies are expected to be transferred to 12 African countries and regions that are Angola, Cameroon, Central African Republic (CAR), Chad, Djibouti, Lesotho, Madagascar, Namibia, Niger, Rwanda, Somalia as well as Tanzania’s Zanzibar. Ethiopia has already received medical supplies from China recently, while more is said to be on the way to the East African country, while another batch of China-aided medical supplies has been shipped to some other African countries via Accra, Ghana earlier this month. According to the Africa Center for Disease Control and Prevention (Africa CDC), the death toll from the ongoing COVID-19 pandemic on the African continent reached 1,521 as the number of confirmed cases hit 34,915 as of Wednesday afternoon. Source: Xinxua The post China, Africa demonstrate strong vitality of ties amid common COVID-19 fight appeared first on Puntland Post.
-
Turkey’s Foreign Minister Mevlut Cavusoglu on Wednesday attended a high-level meeting on Somalia via video conferencing. Organized by African Union, the conference discussed “steps to be taken together to support political transition and peace processes in the aftermath of #COVID19,” Cavusoglu said on Twitter. “Will always stand by friendly&brotherly Somalia,” he added. Somalia has recorded nearly 530 coronavirus cases so far, with the death toll standing at 28 and a total of 29 recoveries. More than 3.14 million people in 185 countries and regions have been infected by coronavirus since it emerged in China last December, with the US and Europe being the world’s hardest-hit areas. A significant proportion of patients — nearly 935,500 — have recovered from COVID-19, but the disease has claimed over 218,500 lives so far, according to data compiled by Johns Hopkins University in the US. Source: Anadolu
-
Six weeks after registering its first coronavirus case, Somalia on Monday had confirmed 480 infections out of 764 people tested for COVID-19, the highly infectious respiratory disease that has disrupted life worldwide. The figures, given to Al Jazeera by Dr Abdirizak Yusuf Ahmed, the person leading Somalia’s COVID-19 response, raised major concerns that the actual tally could be much higher. “We believe we are missing thousands of cases,” said Ahmed, incident manager of Somalia’s task force. He explained that infections are going undetected because only highly symptomatic people are being tested, which also in part explains the number of positives given the sample size. Ahmed also said the country does not have the capacity to mass test. There are currently only three labs equipped to safely test for the disease, including one in the semi-autonomous state of Puntland and one in the breakaway region of Somaliland. “The number of tests these labs can process is very limited,” said Justin Brady, the head of office for the United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) in Somalia. Doctors, community leaders, public health experts and staffers with humanitarian agencies spoke to Al Jazeera expressing worries that swaths of the population, especially in the capital, Mogadishu, might have been impacted by COVID-19. On Tuesday evening, the number of confirmed infections rose to 528. Hodan Ali, the durable solutions and humanitarian coordinator for Benadir Regional Administration, the region in which Mogadishu sits, said no organised system for recording information has been implemented across hospitals, clinics and facilities supported by international partners. One reason for this lapse, according to national chief medical officer Dr Mohamed Mohamud Fuge, is a lack of preparation. “We were not prepared for a pandemic. We are just starting now,” he said. OCHA’s Brady said that in terms of treatment, Somalia’s health sector “has been reliant on humanitarian funding for decades to simply operate, with little development funding invested. “So the capacity is extremely low, though authorities, NGOs and the private-sector healthcare facilities are doing the best they can with the limited resources they have.” Poor health infrastructure In Somalia, the challenge to contain COVID-19 is staggering. The country’s health infrastructure has been gutted by decades of conflict and instability. A large part of the population lives in close quarters, while millions reside in decrepit settlements for internally displaced people without money to buy soap or access to regular running water. At the same time, staying at home is not a practical option for most informal workers who need to leave their homes daily to earn money and put food on the table. “Somalia comes top of the INFORM Global Risk Index with a vulnerability score of 8.9 out of 10. This makes it the country with the weakest capacity to cope with the added stress of a pandemic such as COVID-19 in the world,” Iman Abdullahi, Somalia/Somaliland country director for CARE, a humanitarian organisation. “With a health system already at breaking point, shortage of personal protective equipment for health staff and deep-rooted stigma of those affected, if no urgent attention is given to this looming crisis, Somalia will likely suffer the effects of the pandemic more severely than many other countries – which has already been shown by the rapid spike in reported cases on a daily basis,” Abdullahi said. While there is little conclusive data on the virus’s spread, anecdotal evidence suggests that it is getting transmitted across Mogadishu. On social media, there are reports of concerns about neighbours, relatives and colleagues with the sickness. “The Ministry of Health is doing their best, but they are not equipped, and there is no system,” said Abdisalaam Aato, a communications consultant and Mogadishu resident. “There is no tracking at all. The Ministry of Health is just telling us how many people died, they are not sharing with the public which area [in Mogadishu] is hit. It’s scary. You see people dying.” A health practitioner, who wished to remain anonymous, said there has been an increase in funerals in some neighbourhoods around the city. Another doctor, who also requested anonymity, said: “Many people are dying in their homes. It’s either because the families of the sick think it’s a mere common cold, or they’re afraid hospitals will turn them away.” Two of the 10 people interviewed did not allow their names to be used in this article, fearing reprisals from the government. All expressed an urgency that the severity of the situation in Somalia be made clear. “The federal government of Somalia has a history of cracking down on anyone who speaks out against its policies,” said Abdullahi Hassan, Somalia researcher at Amnesty International. Al Jazeera reached out to the office of the prime minister and the information ministry, but did not receive a response by the time of publication. As of Tuesday, the country had registered 28 deaths related to coronavirus. Nineteen confirmed patients have so far recovered from the virus. Martini Hospital in Mogadishu is the only medical facility dedicated to treating COVID-19 patients. Due to its limited capacity, the hospital only caters to the most severe cases. Ali, the Benadir regional coordinator, said she believed the spread of the virus was in part due to a lack of education on the sickness and how to manage it, and in part because it was impossible to physically distance in a crowded city where most people have to go outside to make ends meet. She expressed frustration that her team of 370 community health workers trained to sensitise communities do not have protective equipment to travel to neighbourhoods to follow up on suspected cases and spread basic awareness about coronavirus. The government has set up a call centre where citizens can reach out for free to get information and advice – and the system has been widely successful, with Fuge, the chief medical officer, saying the centre got more than 8,800 calls in a period of 24 hours. Ali agreed the initiative had been a great support, but noted that a call centre alone was not sufficient to spread awareness nationwide. Somalia closed its borders in mid-March as part of measures aimed at preventing the spread of the pandemic. The government also imposed a curfew in Mogadishu earlier this month. Last month, Chinese billionaire and Alibaba cofounder Jack Ma donated coronavirus-related supplies to countries across the continent. Somalia received 20,000 testing kits, 100,000 face masks and 1,000 protective suits and face shields, which the government is expected to distribute to various states, according to the UN. In mid-April, Turkey also dispatched a plane with medical supplies. Police, meanwhile, should receive hygiene and information packs next week. A representative from the UN Development Programme (UNDP) said the agency is working with the government to produce mass information campaigns, including a music video and a three-day initiative during which local leaders would go around Mogadishu in cars with loudspeakers to dispel myths about the disease and promote handwashing and social distancing. UNDP told Al Jazeera that for now, it has not implemented any of these efforts outside of Mogadishu, but that it plans to expand them. Many areas outside the capital, however, are held by al-Shabab, an al-Qaeda-linked group fighting to overthrow the country’s internationally recognised government. This makes it nearly impossible for medical and humanitarian workers to carry out operations in those areas. “The problem is even more worrying in hard-to-reach areas where humanitarian healthcare assistance has not been allowed to penetrate,” said OCHA’s Brady. In the past, al-Shabab has allowed a small degree of access at a local level during cholera outbreaks, but Brady noted, “we are unaware of any specific context that would bring about such a reconsideration by localised al-Shabab elements at this time.” The group has also carried out frequent attacks in Mogadishu and other cities, which also hinders the response to the outbreak. Against all this, Ali said she believed civilians already accustomed to insecurity and unpredictable futures might be less open to taking precautions like social distancing to quell the disease. “For 30 years when you’re being shelled, gunned, bombed, you develop a resilience to death,” Ali said. “People walk down the street knowing they could explode. The attitude is ‘what will come, will come’.” Source: Aljazeera
-
Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynayeyaasha Soomaaliya iyo Somaliland, Farmaajo iyo Muuse Biixi ayaa dhinaca telefoonka ku wada xidhiidha tan iyo intii ka dambeysay kulankii uu Abiy Ahmed garwadeenka ka ahaa ee uu markii ugu horeysay ku kulansiiyay caasimada dalka Itoobiya ee Addis-Ababa, sida uu shaaciyay Siyaasi Ismaaciil Hurre Buubaa. Siyaasi Ismaaciil Hure Buubaa oo ka tirsan xisbiga mucaaridka ah ee Waddani, ayaa sheegay in uu ogyahay in Farmaajo iyo Biixi ay wada-hadlaan wixii ka dambeeyay kulankaasi Addis-Ababa, iyagoona ka wada-hadlaya arrimaha wada-hadalada labada dhinac iyo danaha iskaga xiran Soomaaliya iyo Somaliland. Farmaajo iyo Muuse Biixi ayaa markii u horeysay ku kulmay Addis-Ababa, kulankaasi oo uu qorshaheedu lahaa Ra’iisal wasaaraha Itoobiya, Abiy Ahmed oo isagu cadaadisyo kala duwan labada dhinac ku saaraya sidii ay dib ugu furmi lahaayeen wada-hadalada Soomaaliya iyo Somaliland. Siyaasi Buubaa ayaa sidoo kale sheegay in xiligan la furo wada-hadal ay guul weyn kasoo hoyn karto Somaliland, isagoona si weyn usoo dhaweeyay dalabkii odayaasha dhaqanka ee ku aadana ka qeyb noqoshada Wada-hadalada labada dhinac. Buubaa ayaa soo jeediyay in Wada-hadalada labada dhinac ay ka mid noqdaan cid kasta oo muhiim u ah wada-hadaladaasi, maadama ay tahay arrin Masiiri ah oo khuseysa dadka oo dhan, isla markaana la rabo in loo maareeyo si degan oo aan caadifadi ku jirin. Siyaasi Ismaaciil Hure Buubaa oo arrimahaasi ka hadlayana waxa uu yiri “Sidii ay Addis Ababa isugu tageenba Farmaajo iyo Biixi, Wararka aan Anigu hayaa waxa weeyaan way wada xidhiidhaan oo way wada-hadlaan, Arrimahan iyo Arrimo kale oo badan oo khuseeya Somaliland iyo Soomaaliya ayey ka wada-hadlaan, laakiin Arrintu waxay u baahan tahay sidii loogu gundo degi lahaa oo Qaybaha kala duwan ee Mujtamacuna uu si deggan oo aan Caadifad lahayd uu arrintaa u soo geli lahaa odhan lahaana waxay iyaga la tahay, Waayo? Dawladdu waxaan Dadku raalli ka ahayn qaadan mayso”. “Arrintaad doonayso inay kuu suurto-gasho waa in Ciddii aad la doodaysey iyo Geeska Afrika Dawladaha ku nool ee arrintani khusayso iyo arrimo badan ayaa u baahan deraasaadkii loo baahnaa laga sameeyo, arrintaasi waa arrin muhiim ah oo saamaynaysa Qof kasta oo Somaliland jooga, sidaasi awgeed bay ila tahay hadalkii ay soo jeediyeen Madax-dhaqameedka qaarkood ee ay yidhaahdeen Wada-hadalada waa inaanu ka qayb-qaadanaa”. Wuxuuna intaas sii raaciyey “Aniga waxay ila tahay inay arrin muhiim ah tahay, Maaha Madax-dhaqameedka oo keliya, dhinaca Saxaafadda, dhinaca Bulshada, guud ahaan, sababtoo ah Arrinta laga hadlayaa waa arrin khusaysa dadka oo dhan, markaa Aniga waxay ila tahay arrintaa in si deggan oo aan Caadifadi ku jirin oo himilooyinka aad leedahay ay u suuroobi lahaayeen in loo galo”. Waxa si weyn isu-soo taraya dadaalada lagu rabo in dib loogu furo wada-hadalada Soomaaliya iyo Somaliland, iyada oo uu sii xoogeysanayo qorshaha uu Abiy Ahmed ka leeyahay wada-hadaladaasi iyo dib u furidooda, isla markaana uu arrinkaasi cadaadisyo kala duwan ku saarayo Madaxda labada dhinac.
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Ciidamo ka tirsan kuwa ammaanka ayaa habeen hore degmada Hodan ee gobalka Banaadir ku weeraray xarun dadka lagu dhaqan celiyo oo ku taala degmadaasi. Warar ay heshay Caasimada Online ayaa sheegay in xaruntaan laga sii daayay dad badan oo dhaqan celin loo hayay, islamarkaana laga ka xeestay ku dhawaad 10 qof oo maamulka iyo shaqaalaha xaruntaas ahaa. Ciidamada xarunta weeraray ee dadka ka sii daayay ayaa la sheegay in ay heleen warar sheegay in halkaas dadka lagu ciqaabo, islamarkaana ay ka jiraan tacadiyo badan oo xuquuqda bini-aadamka ka baxsan. Dadka la xiray ayaa la sheegay in ciidanku ay kaxeesteen islamarkaana aan la ogeyn halka ay geeyeen, balse wararka qaar ayaa sheegaya in lagu xiray xarunta dambi baarista booliska Soomaaliya ee CID, halka warar kale ay sheegayaan in saldhigga degmada Hodan lagu xiray. Goobaha dadka lagu dhaqan celiyo ee magaalada Muqdisho waxaa la sheegaa in ay ka jiraan dhibaatooyin badan oo xuquuqda bini-aadamka ka baxsan oo loo geesto dadka halkaas dhaqan celinta loogu keeno. Dadka ka soo baxay xarumahaas waxay ku mucneeyeen meel ay taalo “cadaab adduun kii ugu darnaa”. Qof kale oo ka mid ah dadka ka baxay xarumahaas ayaa Caasimada Online u sheegay “lix bil oo dhaqan celin ah waxaa ka roon lix sano oo magafaha liibiyo ku heesto”. Lama oga sida ay dowladda Soomaaliya wax uga qaban doonto dhibaatooyinka ka jira xarumaha dhaqan celinta Muqdisho oo ay ka jirto dhibaatooyin badan, hase yeeshee horey ayey dowladda u sheegtay inaan arrimaha loo dulqaadan doonin.
-
Muqdisho (SMN) – Akhristayaasheena ku xiran website-ka waxaan halkaan idin kugu soo gudbineynaa Barnaamijka Qubanaha Wararka Shabelle. Hoos riix si aad u dhageysato https://www.radioshabelle.com/wp-content/uploads/2020/04/Bar___Qubanaha-29042020.mp3 View the full article
-
Muqdisho (Caasimada Online)-Wasiir ku xigeenka wasaaradda beeraha iyo waraabka maamulka Jubbaland Mahdi Muxyadiin Maxamed ayaa shaaciyey in uu ku dhacay xanuunka Coronavirus, isaga oo ku sugan magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose. Wasiir Mahdi Muxyadiin oo u waramay Idaacadda Kulmiye ee magaalada Muqdisho ayaa sheegay in xanuunkan uu isku arkay 21-kii bishan, isla markaana baaritaan lagu sameeyey Axadii lasoo dhaafay natiijadiisu ay soo gaartay galabta, taas oo tilmaameysay in uu qabo COVID-19, sida uu sheegay. Masuulkan ayaa sheegay in maalmihii lasoo dhaafay uu dareemayey xanuunka feyruskan, balse shaqadiisa uu u watay si caadi ah, waxuu intaas raaciyey inuu ku jiray shakiga ah in uu qabo cudurka Corona, balse uu iska dhowray shaqaalaha wasaaradda iyo qoyskiisaba, sida uu sheegay. Wasiir ku xigeenka ayaa dadka Soomaaliyeed ugu baaqay in aysan yareysan dhibaatada cudurkaas, oo hadii ay isaga shakiyaan iska dhowraan bulshada inteeda kale si aysan u qaadsiin. “Dhamaan umadda Soomaaliyeed waxaan leeyahay is badbaadiya oo ha isku qarinina cudurkaan, aniga waxaan gooni uga baxay dadkii aan la noolaa, xataa istaafkeyga, daaqadda guriga ayaan kala hadlaa dadka ila nool” ayuu yiri Mahdi Muxyadiin Maxamed Wasiir ku xigeenka wasaaradda beeraha iyo waraabka Jubbaland. Wasiiru dowlihii cadaaladda Hir-Shabeelle ayaa horay ugu geeriyooday cudurka COVID-19, kadib markii uu ku soo ritay magaalada Jowhar ee xarunta maamulkaas. Tirada guud kiisas Coronavirus ee laga diiwaan geliyey gudaha Soomaaliya ayaa gaartay 582-kiis, waxaa kasoo bogsatay 20-qof, halka 28 qof ay u geeriyootay, inta la ogyahay. Hoos ka dhageyso wareysiga Wasiir ku xigeenka wasaaradda beeraha Jubbaland Mahdi Muxyadiin Maxamed https://www.caasimada.net/wp-content/uploads/2020/04/Wareysi-Wasiir-ku-xigeenka-Wasaarada-beeraha-iyo-waraabe-Jubbaland-Mahdi-Muxidiin-Maxamed.mp3
-
Muqdisho (Caasimada Online) – Kiisaska cudurka Coronavirus ee Soomaaliya ayaa sii kordhaya, waxaana sababta ugu weyn lagu sheegay dadka oo aan qaadan talooyinka caafimaad ee looga hortagay cudurka, ama xitaa kuwa qaata ku dhalleeceeya. Tusaale arrintan la xiriira ayaa qabsaday mid ka mid ah akhristayaasha Caasimada Online, oo tegay suuqa Bakaaraha, isaga oo xiran maaskaro, taasi oo ku tuseysa heerka halista ay Soomaaliya wajaheysa. Qoraalkan ayaa waxaan usoo gudbinay si uu tusaale iyo wacy-gelin ugu noqdo bulshada. Haddaba hoos ka aqriso Maanta ayaan xirtay maaskarada yar ee Afka lugu xirto, waxaana kasoo adeeganayey Suuqa weyn ee Bakaaro, waxaan la kulmay naceyb iyo cay oo markii dambe gaartay in la igu yiraahdo ninkaan wuxuu faafinayaa Coronavirus. Si aan yeelo markaan waayey, waxaan go’aan ku gaaray inaan iska furo, waxaana markaas kadib kamid noqday dadka caadiga ah ee aan laga daba qeylineyn. Maaskarada waxaan u xirtay waxay iga aheyd inaan cudurka Coronavirus ka qaadin dadka qaba, adigana waxaad qabto ma taqaanid ee dadka kale afka ka xiro, intaas way socon weysay, waxayna natiijada noqotay mid Covid19 qabo iyo mid aan qabin garan meyside waxaad noqoto arag. Waxaa reer muqdisho iiga muuqatey illaa aan aragno qof suuqa ku dhacay oo naftii deysey sida Shiinaha suuqyadiisa ka dhacday talo caafimaad qaadan meyno ee horaan u soconeynaa, taas oo ku tusineyso wacyi gelin la’aanta ka dhex jirto bulshada Muqdisho. Haddii aan la qaadan waci gelinta oo waxa jiraba run loo qaadan qof walba gurigiisa ayuu usoo gargaraaci doonaa Covid-19.
-
Wasaaradda caafimaadka xukuumadda federaalka Soomaaliya ayaa maanta xaqiijisay in la diiwaan geliyay 54 xaalado cusub oo COVID-19 ah oo 40 kamid ah ay rag yihiin 14-na ay haween yihiin. Dhammaan bukaannada cusub waxaa laga diiwaan geliyay gobalka Banaadir. Hal bukaan ayaa ka bogsooday xanuunka. Tirada xaaladaha COVID-19 ee dalka laga diiwaan geliyay waxey gaartay 582, waxaana ka bogsooday labaatan Ruux. 28 ruux ayaa u geeriyootay cudurka. Wasiirka Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada XFS, Marwo Fowziya Abiikar Nuur ayaa dadka Soomaaliyeed ugu baaqday inay qaataan talooyinka caafimaad iyo amarrada dowladda ee qaybta ka ah qorshaha xakameynta faafitaanka Feyryska Karoona Dowladda ayaa sameysay qorshe guud oo lagu xakameynayo faafitaanka iyo saameynta kale ee COVID-19. Waxaa la hir geliyay Isbitaallo lagula tacaalo bukaannada uu haleelo Feyruska Karoona, waxaana dalka soo gaaray qalab caafimaad oo dowladdu soo iibsatay. Taageero isugu jirta qalab caafimaad iyo dawo qayb ka ah awood siinta dowlad gobaleedyada ayaa dowladdu gaarsiisay qaar kamid ah Dowlad gobaleedyada iyada oo sidoo kale taageero taa lamid ah la gaarsiinayo dowlad gobaleedyada kale. Goobjoog News Source: goobjoog.com
-
Jubaland ayaa maanta oo Arbaco ah wuxuu shaacisay in wasiir ku xigeenka Beeraha iyo Waraabka dowlad goboleedkaas laga helay Coronavirus. Wasiir Mahad ayaa wuxuu noqonaya qofkii lixaad ee ku sugan degaanadda maamulkaas oo uu soo rito caabuqaas faafa. Sidda ay wararku sheegayaan, xaaladda caafimaad ee wasiirka waa mid xasiloon, balse wuxuu ku jiraa karantiil gaar ah. Shaacinta Jubbaland ayaa kusoo aadeysa xilli maanta kiisaska cudurka ee guud ahaan waddanka ay gaareen 528 markii 54 kiis laga helay Muqdisho. View the full article
