Xildhibaannada golaha shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda federaalka Soomaaliya ayaa maanta lagu wadaa in ay kulan ku yeeshaan xarunta Villa Hargeysa ee magaalada Muqdisho. Ajandaha ayaa lagu wadaa in goluhu uu go’aan ka soo saaraan asteynta kuraasta golaha shacabka iyo goobta la dhigayo doorashadooda, oo maalmihii tagay mudanayaashu kalahaayeen dood dheer, ayaa lagu wadaa in maanta oo talaado ah ay meel mariyaan. Kulaha shacabka ayaa markii dib loo furmay kalafadhiga 7-aad, waxaa ay meel mariyeen xeerea dhowr ah oo ay kamid ahaayeen kuraasta gobolada Woqooyi iyo matalaadda gobolka Banaadir ee gobalaha Aqalka sare, waxaana jira xeer waa weyn oo golaha u dhiman sida dib u eegista Dastuurka dalka. Goobjoog News Source: goobjoog.com

Donald Trump may drop out of the 2020 presidential race if he believes he has no chance of winning, a Republican Party operative reportedly told Fox News. Source: Hiiraan Online

Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa u hambalyeeyay shacabka iyo Goleyaasha Dowladda, kaddib markii Safiirka Soomaaliya ee Qaramada Midoobay loo doortay Guddoominta Golaha Guud ee Qaramada Midoobay. Madaxweynaha oo uu weheliyo Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah Mudane Axmed Ciise Cawad ayaa Mareegaha Internetka kula xiriiray Madaxa Ergeda Soomaaliyeed ee Qaramada Midoobay Mudane Abuukar Daahir Cismaan oo loo doortay Madaxwayne kuxigeenka Golaha Guud ee Qaramada Midoobey. Madaxweynaha ayaa tilmaamay in hoggaaminta Soomaaliya ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ay muujineyso ixtiraam iyo qaddarin caalami ah oo uu kasbaday dalka sanadihii la soo dhaafay, taas oo ku aaddan go’aamadeenna arrimaha dibadda, aragtideenna siyaasadeed iyo in shacabkeenna Soomaaliyeed ay garab taagan yihiin dowladdooda, ayna ka go’an tahay dib u dhiska dalka. .Madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey diblumaasiyiinta Soomaaliyeed sida ay uga go’an tahay soocelinta maqaamkii iyo doorkii hoggaamineed ee Soomaaliya ay ku lahayd caalamka, isagoo u rajeeyey Ergeda Soomaaliyeed ee Qaramada Midoobay in ay si mugleh uga soo dhalaalaan masuuliyadda adag ee loo doortay. Dhankiisa, Danjire Abuukar Daahir Cismaan Abuukar Baalle ayaa Madaxweynaha la wadaagay warbixin ku saabsan dadaalka Ergeda Soomaaliya ee Qaramada Midoobey ay ku doonayaan hirgelinta qorshaha iyo hiigsiga Dowladda Federaalka Soomaaliya ee sanadka 2023-ka, kaas oo ah in dalka uu ku guulaysto xubinnimada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey oo haatan codsigiisa la gudbiyay. PUNTLAND POST The post Farmaajo oo hambalyeeyay Danjire Abukar Baalle oo loo doortay Guddoominta Golaha Guud ee Qaramada Midoobay. appeared first on Puntland Post.

Fears grow over damage to crops as coronavirus has cost millions of jobs. Source: Hiiraan Online

Nearly 200 fishing vessels were found to be unlawfully operating in Somali and Yemeni territorial waters, report says Source: Hiiraan Online

The United Nations office in Somalia has called on the country's leaders to reach consensus on a way forward on holding a universal vote as early as March 2021. Source: Hiiraan Online

PARIS (Reuters) - France’s president on Monday accused Turkey of massively importing jihadists into Libya, labeling Ankara’s intervention “criminal” and he lambasted Russian President Vladimir Putin’s ambivalence towards his country’s mercenaries operating in the North African state. Source: Hiiraan Online

Muqdisho (Caasimada Online) – Madaxweynaha Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa ugu hambalyeeyey shacabka iyo Goleyaasha DFS guusha taariikhiga ah ee dhanka diblumaasiyadda, kaddib markii dalkeenna loo doortay Guddoominta Golaha Guud ee Qaramada Midoobay. Madaxweynaha oo uu weheliyo Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah Mudane Axmed Ciise Cawad ayaa Mareegaha Internetka kula xiriiray Madaxa Ergeda Soomaaliyeed ee Qaramada Midoobay Mudane Abuukar Daahir Cismaan oo loo doortay Madaxwayne kuxigeenka Golaha Guud ee Qaramada Midoobey. Madaxweynaha ayaa tilmaamay in hoggaaminta Soomaaliya ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobey ay muujineyso ixtiraam iyo qaddarin caalami ah oo uu kasbaday dalkeennu sanadihii la soo dhaafay, taas oo ku aaddan go’aamadeenna arrimaha dibadda, aragtideenna siyaasadeed iyo in shacabkeenna Soomaaliyeed ay garab taagan yihiin dowladdooda, ayna ka go’an tahay dib u dhiska dalkooda. “Soomaaliya waxa ay si buuxda ugu soo laabatay fagaareyaasha caalimiga ah, iyadoo ay inaga muuqato firfircooni, hal abuur hoggaamineed, dhexdhexaadnimo, ilaalinta xasilloonida Gobolka iyo ka shaqeynta danaha wadajirka ah ee dhinacyada horumarinta, iskaashiga iyo wax-wada qabsiga.” Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa ku bogaadiyey diblumaasiyiinta Soomaaliyeed sida ay uga go’an tahay soocelinta maqaamkii iyo doorkii hoggaamineed ee dalkeenu uu ku lahaa caalamka, isagoo u rajeeyey Ergeda Soomaaliyeed ee Qaramada Midoobey in ay si mugleh uga soo dhalaalaan masuuliyadda adag ee loo doortay. Dhankiisa, Danjire Abuukar Daahir Cismaan “Abuukar Baalle” ayaa Madaxweynaha la wadaagay warbixin ku saabsan dadaalka Ergeda Soomaaliya ee Qaramada Midoobey ay ku doonayaan hirgelinta qorshaha iyo hiigsiga Dowladda Federaalka Soomaaliya ee sanadka 2023-ka, kaas oo ah in dalkeenu uu ku guuleysto xubinnimada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey oo haatan codsigiisa la gudbiyey.

Dagaal u dhexeeya Ciidamada dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Al-shabaab ayaa lagu soo warramayaa in uu ka dhacay magaalada Beledweyne ee xarunta Gobolka Hiiraan. Dagaalka ayaa bilowday kadib markii malayshiyaad ka tirsan Al-shabaab dagaal ku qaadeen fariisimo Ciidamada dowladdu ku leeyihiin halka loo yaqaan Bacaadaha oo ka tirsan Degmada Beledweyne. Saraakiil ka tirsan Ciidamada Militariga Soomaaliya ayaa laga soo xigtay in ay iska caabiyeen weerarkii uga yimid dhanka Al-shabaab waxaana ay sheegeen in aysan jirin wax khasaare ah oo ka dhashay weerarkaas. Ha yeeshee ma jirto cid si madax-bannaan u xaqiijin karta Khasaaraha kala gaaray labada dhinac islamarkaana Al-shabaab weli war kama soo saarin dhankooda. PUNTLAND POST The post Dagaal ka dhacay Degmada Beledweyne ee Gobolka Hiiraan appeared first on Puntland Post.

Fanaan xalay lagu toogtay Addis ababa & Rabshado xooggan oo ka dhashay+Sawirro Hajalu Hundesa oo ka mid ahaa fanaaniinta Oromada ee caanka ah ayaa lagu toogtay xalay caasimada dalka Itoobiya ee Addis Ababa ka dib markii ay rasaas ku fureen rag aan heybtooda la garan. Toogashada fanaankan ayaa ku soo beegantay xili uu Todobaadkii hore uu waraysi dhinacyo badan taabanaya siiyay Tv-ga OMN, waraysigaasoo uu ku weeraray boqorkii hore ee Itoobiya ee Minilik oo ka soo jeeday qowmiyada amxaarada, waxaana ka dhashay hadal heyn badan. Dilka loo geystay Hajalu ayaa sababi kara Khalqal iyo banaanbaxyo waaweyn oo mar kale dalkaas ka dhaca, waxaana jira walaac ku saabsan in falkan uu dib u soo nooleeyo colaadii ka dhexeysay qowmiyadaha Itoobiya qaarkood gaar ahaan Oromada iyo amxaarada. Xalay gelinkii dambe markii uu soo baxay warka ku saabsan dilka fanaankan ayaa banaanbaxyo lagaga soo horjeeda toogashadiisa waxay ja bilowdeen qaybo ka mid ah caasimada Itoobiya iyo Ismaamulka Oromia. Raisal wasaaraha Itoobiya Dr. Abiy Ahmed oo ka hadlay qalabka warbaahinta dowlada ayaa ka codsaday shacabka careysan inay is dajiyaan, kana war sugaan hay’adaha nabadgalyada . Sidoo kale Jawar Mohamed oo ah hogaamiye ka tirsan Oromada oo mucaarad ku ah dowlada Itoobiya ayaa shacabka ugu baaqay inay isdajiyaan kana war sugaan baaritaanada la bilaabay. hase ahaatee dadka isku soo baxay ayaan dhag jalaq u siinin hadaladaa kasoo yeeraya dhinacyadaa kala duwan, waxaana xalay gelinkii dambe sii xoogeystay dadka rabshadaha sameynaya, iyadoo laga cabsi qabo in subaxnimadan ay ka sii daraan banaan baxyada iyo rabshadaha. Qaran News

Askari Syrian ah oo jaceyl u soo bandhigay Gabadh uu dhalay madaxweyne Bashar Al-Assad – Maxaa xigay,halkkuse ku danbeeyay? Askari u dhashay Suuriya oo muuqaalo xiriir ah soo dhigay baraha bulshadda, isaga oo ku dhawaaqaya una sheeganaya Jacaylka uu u qabo gabadha 16 jirka ah ee Madaxweynaha Suuriya Bashar al-Assad, uuna doonayo inuu guursado, ayaa la sheegay in ay Sabtigii xabsiga dhigeen ciidamada Dowladda. Askariga oo magaciisa lagu sheegay Yazan Soltani, ayaa bilaabay in uu muuqaaladiisa baraha bulshadda soo dhigo todobaadkii lasoo dhaafay, isagoo jacaylkiisa u jeedinaya gabadha keliya ee uu dhalay Bashar al-Assad, taas oo lagu magacaabo Zein Assad. “Waan ku jecelahay, xaqiiqdii waan ku jecelahay,” ayuu Soltani ku yiri, muuqaalkaan. “Waan kugu waalanahay. Anigaa ku leh anigana adigaa i leh. Teyda ahaaw,” ayuu ku yiri muuqaal kale ee dhaliyey hadal heynta ugu weyn Suuriya ka jirta. “Teyda ayaad ahaan doonaa weligaa, ilaa waqtigu ka dhamaado, kaama hari doono, waxay ahaataba,” ayuu yiri. Inkastoo dadka qaar ku taageerayeen jacaylkiisa, kuwo badan ayaa uga digayay in uu yareysto khatarta qoyska madaxweyne Assad. Intii uu socday dagaalka sokeeye ee Suuriya ee tobanka sano jirsaday, waxaa xabsiyada lagu waayay tobanaan kun oo mucaaradka Bishaar al-Assad ahaa. “Waxaan kuula hadlayaa sida walaalkaa oo ku waaninaya,” ayuu yiri qof u dhashay Siiriya oo Internet-ka wax ku qora. “Waxaa jiray kuwo kaa horeeyay oo baraha bulshadda kasoo muuqday iyagoo codsiyo sameeyay, siimana aanan arkin. Aragtideyda, waxaad aad ugu dhowdahay khadka cas.” Sabtigii qof sheegtay in uu walaalkiis yahay ayaa Page-ka Soltani kusoo qoray in la xiray lana garaacay Yazan Soltani. Qoraal kale oo Page lagu soo daabacay ayaa kadibna looga codsaday Madaxweynaha Mareykanka in uu shirqool ku dilo Bashar Al-Assad, si “halyeyga Yazad” loo soo daayo. Qaran News

Muqdisho (Caasimada Online) – Xildhibaan Fowziya Yuusuf Xaaji Aadan, oo horay usoo noqotay wasiirkii arrimaha dibada Soomaaliya, ayaa markii ugu horeysay ka dhawaajisay hadal aysan siyaasiyiin iyo mas’uuliyiin badan ku dhiiran, kaasoo ku saabsan dowladda federaalka iyo Somaliland. Fowziya Yusuf, oo deegaan doorashadeed tahay Gobollada Waqooyi, ayaa shaacisay in mas’uuliyiinta maamulka Somaliland aysan xaqiiqda ka hadlin marka ay ka hadlayaan Soomaaliya iyo Somaliland, iyadoo ifisay in mas’uuliyiinta Somaliland ay marin habaabiyaan shacabka oo xaqiiqda aysan ka hadlin marka soo hadal qaadayaan Soomaaliya, iyadoo kafishtay in xiriir wada shaqeyn ay ka dhaxeyso wasaaraddaha Somaliia iyo Somaliland oo ay iska war qabaan. Waxay tusaale usoo qaadatay xildhibaanada labo wasaaradood oo kala ah wasaaradda caafimaadka iyo waxbarashada oo warbixintooda ku keydsan yihiin hal computer, tusaale ahaana waxay shacabka la wadaagtay wasaaradda caafimaadka Somalia oo marka ay ka hadleyso arrimaha Coronavirus ee Somaliland in warbixintaasi ay soo dirto wasaradda caafimaadka Somaliland. “Dadka runta haloo sheego, Wasaaradda waxbarashada iyo wasaaradda caafimaadka wey isku xiran yihiin waa hal computer waxa ka dhaxeeya, COVID19 laga qeylinaayo ee la leeyahay maxaa Muqdisho noo hadal haysaa, waan ogahay wasaaradda caafimaadkaan tegay Somaliland ayaa soo siisa warbixinta, intaas ayaa maanta naga dhimatay iyo intaasaa ka helnay viruska waxkasta ayaa ka dhaxeeya hadey ahaan laheyd amaanka, maxaa wax loo qarinayaa runta ha laga hadlo, waa taas passporka Soomaaliga Hargeysa lagu sameeynaayo,” ayey tiri Fowziya Yusuf Aadan. Xildhibaan Fowziya ayaa ka codsatay in runta la sheego si horay loogu socdo maadaama labada dhinac ay iska war hayaan wax badana ay wadaagaan. Fowsiyo Xaaji Aadan ayaa sidoo kale gujisay in kala bar ardayda Somaliland ay Muqdisho u yimaadaan helida shahaadooyinka Somalia, dokumentiyada kale, cid walbana oo Hargeysa dibada ugu safreysana ay ku duulaan passport Soomaaliga, taasoo bey tiri in aysan jiri karin sabab diidaysa is-dhexgalka labada dhinac. Mar ay ka hadleysay mooshinkii lagu ansixiyay metelaada gobolka Banadir 13 subnood ku yeesheen aqalka sare ayey sheegtay in xildhibaanada waqooyi in 100% ay ku mideysnaayeen codeyntii maqaamka Banaadir, sababtoo ah, bey tiri “waxay eegayeen in caddaalad la helo, gobol 3 million ku nool sababta maqaam ugu yeelan weyday waa caddaalad daro, kuwa. Xildhibaanada ayaa waxay kaloo ka hadashay dhibaatada isu socod la’aanta iyadoo sheegtay in qof Hargeysa ku dhashay in fasax looga qaado inuu booqdo qoyskiisa aysan habooneyn, iyadoo soo dhoweysay in qodobka wadahadalkii Jabuuti lagu soo qaaday isdhexgalka ay ku talisay in la adkeeyo oo dadku is-dhex-galaan. Ugu danbeyntii Xildhibaan Fowsiya ayaa sheegtay in wax talo ah aysan ku laheyn wada hadalkii Jabuuti ka dhacay, balse madaxweyne Farmaajo uu la wadaagay iin guulweyn ay laga gaaray wada-hadala Somalia iyo Somaliland, waxayna sheegtay in Madaxweyne Farmaajo uu u sheegay xildhibaanada gobolada Waqooyi in uu u sheegay in lagu heshiiyay midnimo iyo in lasoo afjaro wada hadalada, wallow madaxweynaha Somaliland uu taasi dafiray.

Safiirka Soomaaliya ee QM Abuukar Daahir Cusmaan (Abuukar Baalle), ayaa noqonaya madaxweyne ku-xigeenka golaha guud ee QM ee kalfadhigga 75-aad ee 2020/21, waana markii ugu horreysay muddo 33 sano ah oo Soomaaliya ay xilkan qabato. Soomaaliya ayaa saddex goor oo horey noqotay madaxweyne ku-xigeenka golaha guud ee QM, kuwaasi oo kala ahaa 1963-1964 oo uu noqday Xasan N. Cilmi, 1979-1980 oo ay kala noqdeen Cabdirisaaq Xaaji Xuseen iyo Axmed M. Aadan Qaybe, iyo 1986-87 oo uu noqdo Abdullahi D. Osman. Qaran News

Dimishiq (Caasimada Online) – Askari u dhashay Suuriya oo muuqaalo xiriir ah soo dhigay baraha bulshadda, isaga oo ku dhawaaqaya una sheeganaya Jacaylka uu u qabo gabadha 16 jirka ah ee Madaxweynaha Suuriya Bashar al-Assad, uuna doonayo inuu guursado, ayaa la sheegay in ay Sabtigii xabsiga dhigeen ciidamada Dowladda. Askariga oo magaciisa lagu sheegay Yazan Soltani, ayaa bilaabay in uu muuqaaladiisa baraha bulshadda soo dhigo todobaadkii lasoo dhaafay, isagoo jacaylkiisa u jeedinaya gabadha keliya ee uu dhalay Bashar al-Assad, taas oo lagu magacaabo Zein Assad. “Waan ku jecelahay, xaqiiqdii waan ku jecelahay,” ayuu Soltani ku yiri, muuqaalkaan. “Waan kugu waalanahay. Anigaa ku leh anigana adigaa i leh. Teyda ahaaw,” ayuu ku yiri muuqaal kale ee dhaliyey hadal heynta ugu weyn Suuriya ka jirta. “Teyda ayaad ahaan doonaa weligaa, ilaa waqtigu ka dhamaado, kaama hari doono, waxay ahaataba,” ayuu yiri. Inkastoo dadka qaar ku taageerayeen jacaylkiisa, kuwo badan ayaa uga digayay in uu yareysto khatarta qoyska madaxweyne Assad. Intii uu socday dagaalka sokeeye ee Suuriya ee tobanka sano jirsaday, waxaa xabsiyada lagu waayay tobanaan kun oo mucaaradka Bishaar al-Assad ahaa. “Waxaan kuula hadlayaa sida walaalkaa oo ku waaninaya,” ayuu yiri qof u dhashay Siiriya oo Internet-ka wax ku qora. “Waxaa jiray kuwo kaa horeeyay oo baraha bulshadda kasoo muuqday iyagoo codsiyo sameeyay, siimana aanan arkin. Aragtideyda, waxaad aad ugu dhowdahay khadka cas.” Sabtigii qof sheegtay in uu walaalkiis yahay ayaa Page-ka Soltani kusoo qoray in la xiray lana garaacay Yazan Soltani. Qoraal kale oo Page lagu soo daabacay ayaa kadibna looga codsaday Madaxweynaha Mareykanka in uu shirqool ku dilo Bashar Al-Assad, si “halyeyga Yazad” loo soo daayo.

Dowladda Soomaaliya, ayaa gudbisay codsi ku aaddan xubinnimada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey. Kulan Hambalyo ah oo dhexmaray Madaxweyne Farmaajo, Wasiirka arimaha dibadadda Soomaaliya Am Cawad Danjire Abuuka Baalle, ayaa lagu wadaagay Qorshe Soomaaliya ay ku dooneyso kamid Noqoshada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. “Danjire Abuukar Baalle ayaa Madaxweyne Farmaajo la wadaagay warbixin ku saabsan dadaalka Ergeda Soomaaliya ee Qaramada Midoobey ay ku doonayaan hirgelinta qorshaha iyo hiigsiga Dowladda Federaalka Soomaaliya ee sanadka 2023-ka kaas oo ah in Soomaaliya ay ku guuleysto xubinnimada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey oo haatan codsigiisa la gudbiyey ” ayaa lagu yiri Qoraal Ka soo baxay Madaxtooyadda Soomaaliya. Golaha Ammanka ee Qaramada Midoobay ayaa Ka kooban 15 xubnood kuwaasi oo Shan mid ah ay yihiin joogto Sida Mareykanka,Ruushka,Ingiriiska,Faransiiska iyo Shiinaha, Halka Tobbanka kale aysan joogto ahayn iyagoo Muddo xileedkooda uu ku egyahay 2 sanno. The post Soomaaliya oo gudbisay codsi ku aaddan Xubinimada Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay appeared first on Puntland Post.

Muqdisho (Caasimada Online) – Guddoomiyaha guddiga wadajirka ah ee dhameystirka xeerarka sharciga doorashooyinka Xildhibaan Ibraahim Isaaq Yaroow ayaa markii ugu horeysay ka hadlay cabasho ka soo yeertay beelaha qaar, taas oo ah in kuraastoodii goalaha shacabka deegaan doorashadooda loo wareejiyey gobol ama degmo aysan degin. Xildhibaan Ibraahim Isaaq ayaa sheegay in arrintaas aysan ku dhicin ku talagal, balse ay tahay khalad ka dhacay daabacaadda xeerka asteynta kuraasta golaha shacabka, haatana ay diyaar u yihiin inay saxaan. Sidoo kale waxa uu xusay in sidii loo sixi lahaa khaladaadka jira ay la kaashan doonaan guddoonka golaha shacabka, isla markaana ay qaadan doonaan talooyinka ay soo jeediyaan xildhibaanada aragtida ka dhiibanaya xeerka asteynta kuraasta golaha shacabka. “Wixii khalad ah oo ku jira xeerkan badanaa waxay ka dhaceen daabacaada, hadii aad aragteen kuraasta qaar oo lambarka iyo meesha aysan is laheyn, waan saxeynaa, anaga oo guddoonka la kaashaneyna, soo jeedinta xildhibaanadana waan qadaneynaa wixii naga anfaca, marka waxaan codsaneynaa in xeerkan” ayuu yiri guddoomiyaha guddiga wadajirka ah ee labada Aqal Ibraahim Isaaq Yarow. Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee baarlamaanka federaalka Soomaaliya Maxamed Mursal Sheekh Cabdiraxmaan oo maanta ka hadlay doodii xeerka astaynta kuraasta Golaha Shacabka oo hor yaalla golaha ayaa sheegay in kuraasta loo wareejiyey gobollada aysan deganeyn beeshii laheyd ay khatar ugu jiraan inay lumaan. Guddoomiyaha guddiga wadajirka ah ee dhameystirka xeerarka sharciga doorashooyinka Xildhibaan Ibraahim Isaaq Yaroow ayaa xildhibaanada golaha shacabka uga mahad celiyay sida ay u ansixiyeen seddaxdii xeer ee kan ka horeysay, kuwaas oo dhamaantood ku jira sharciga doorashooyinka, guddigana loo xilsaaray inay soo diyaariyaan. Guddigan ayaa loo xilsaaray in uu soo diyaariyo afar xeer oo kala ah, xeerka metelaadda gobolka Banaadir, xeerka qoondada haweenka, xeerka asteynta kuraasta gobollada waqooyi oo ay kalfadhigan bilowga ah ku ansixiyeen xildhibaanada golaha shacabka iyo xeerkan haatan hor yaalla ee asteynta kuraasta golaha shacabka, kaas oo doodiisu ay ka furantahay fadhiga golaha shacabka. Waxuuna codsaday Ibraahim Isaaq in la ansixiyo xeerkan inta aan la gaarin bisha July oo fooda nagu soo heysa. Hoos ka Daawo

Warbixin: Ayaxa iyo Dhibaatada uu ku hayo Degaanka Somaliland Suxufi Mustafe Maxamed Nuur (Dheereeye) Waxa Deegaannada Soomaalida laga soo sheegayaa Ayax ku habsaday, kaas oo dhibaatooyin waaweyn u gaystay dhulkii wax-soo-saarka iyo Xoolo-daaqeenka isugu jiray. Ayaxan ayaa isugu jira Ayax Koronkoro ah iyo mid waaweyn oo qaan-gaadhay, iyadoo uu Ayaxani sannadahii u dambeeyay ku soo badanayay meelo ka mid ah Bariga Afrika. Haddaba, sida laga sheegayo qaar ka mid ah hay’adaha gargaarka ayaa ku tilmaamay kii ugu xumaa ee gobolka ku habsada muddo ka badan lixdameeyo sanno. Ayaxan doolka ah ayaa dhibaatooyin baaxad leh u gaystay dhul-beereed aad u ballaadhan oo ku kala yaala wadammada Somaliland, Ethiopia iyo Soomaaliya. Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Cuntada iyo Beeraha ee FAO, ayaa waxay sheegeen in Ayaxani uu halis ku yahay wixii dadku ay cuni lahaayeen, waana weerarkii ugu xumaa in ka badan qarni badhkii. Deegaannada Somaliland waxaa qayb weyn ka qaatay in uu Ayaxaasi degel-fadhi ku noqdo Roobab duufaano wata oo ka da’ay dhinaca xeebaha iyo dhulka hoose ee gubanka loo yaqaano taariikhdu markii ay ahayd May 2018, waana xiliyadii ay dhacday duufaantii Sagar. Xiliyadaas aan sheegnay, waxuu Ayaxani ukuntiisa dhigtay dhulka jilicsan ee xeebaha iyo meelo kale oo ka tirsan deegaannada ay Soomaalidu degto. Gobollada Awdal iyo Selel oo aan safar shaqo ku soo maray, ayaa waxaan la kulmay deegaano uu fadhiyo iyo meelo uu ka duulay oo dooggii iyo baadkii ba uu murxiyay, deegaannadaasi waxuu ka dhigtay xarumo uu ku dhalo oo ku aasto Ugaxanta, isla markaana uu kaga duulo dalalka Somaliland la jaarka ah. Ayaxan koronkorada iyo ka qaangaadhka ah, ayaa waxuu maraa marxalado ilaa Lix marxaladood ah oo kala halis badan marka la eegayo dhinaca dhibka uu geysto ayaxu guud ahaan, marxaladaha koowaad iyo labaad ayaa ah marxaladda uu dillaaco, waana marka uu muuqaalkiisu u eegyahay Jinnaca inta badan waxaanu yeeshaa midab madaw ah. marxaladaha saddexaad ama afraad ayaa waxuu isku beddelaa midab huruud ama Jaale ah, waana xiliga uu saqaafo ee uu socod iyo daaqis ku dhameeyo, Nabaadka xiliga afraad ilaa shannaad waxuu yeeshaa midab Casuus ah, waana xiliga uu qaan-gaadhka noqonayo, ugu dambayntii waxuu u xuubsiibtaa midab Huruud iyo Caddaan isugu jira, waana marka uu labka iyo dheddigiisu isku tagaan, waana xiliyada uu u diyaar garoobo in uu dabada dhulka galiyo oo Ugaxantiisa kaga tago halkaasi, waxaanay ku dillaacdaa dhibica ugu horeeya ee Roobka. Xiligan qaangaadhku waa marka uu iskaga gudbo qaaradaha ee uu dhibaatada ba’an u geysto Dalagyada iyo deegaannada uu ku habsado. Dadyowga deegaannada Awdal iyo Selel ayaa iiga waramay siyaabaha kala duwan ee uu u saameeyay deegaanadaasi. Cabdi Cumar Magan oo aan ku arkay degaanka u dhexeeya Burcada Tuur-goble iyo Osoli, ayaa ii sheegay in ayaxani soo noqnoqonayay sannadahan dambe, mararka qaarkoodna la waayayo. Cali Cawaale Riyaale, waxuu ku sugnaa Burcada TUUR-goble, wuxuunna ku waramayaa in uu Ayaxani arladii ka dhigay nabaad-guur horseedi kara Abaaro ka dillaaca deegaankooda. Ibraahim Xasan Abodiid oo aan ku waraystay tuulada Garaaca ee Degmada Lughaya, waxuu ii caddeeyay in xoolahoodii Fursheeyeen (diideen) dhulkii uu Ayaxu ku habsaday ee ay awel daaqi jireen, waxaanay ku diideen digadii ama saxaradii uu kaga tegay daaqeenka. Cilmi Ibraahim oo Tuurta Feedha-Cade oo tuulada Laanta Morohda ah u dhaw ayaa sheegay in Ayaxu dhibaato weyn ka geystay deegaankooda oo ahaa kuwa ugu hodansan xagga baadka. Sammire Maydal Tukaale, waxaan kula kulmay agagaarka Ceel-Gaal, kaasoo ii sheegay in Ayaxaasi uu geed sare iyo mid hoosaba diirtay, is la markaana uu carrabka mariyay cawsaskii iyo agabkii guryahu (Aqal Soomaligu) ka samaysnaayeen, waxaanu intaasi ku daray in uu ugaxantiisii ku aasay inta u dhaxaysa Ceel-Gaal iyo Caasha-Cado. Xukuumadda Madaxweyne Muuse BIixi Cabdi iyo Wasaaraddiisa Horumarinta Beeraha, ayaa dedaalo ka gashay sidii dhinaca la dagaalanka Ayaxa horumar looga gaadhi lahaa, waxaanay sahamin iyo buufin ka fuliyeen qaybo ka mid ah gobollada Somaliland, la dagaalanka Ayaxan waxaa ka qayb qaadanaya laba diyaaradood oo kuwa qummaatiga u kaca (Helicopters) ah iyo lix gaadhi oo casri ah. Ayaxan ayaa ku faafay guud ahaan Gobollada dalka sida uu ii sheegay Maxamed Cumar Faarax oo ah hawlwadeennada la dagaalanka Ayaxa ee Wasaaradda Beeraha oo la socday diyaaraddan lagu buufinayo Ayaxa oo maanta oo Jimce ah 26 Juun 2020 aan wax ka waydiiyay, ayaa ii sheegay in Ayaxu uu marayo marxaladdii shannaad, kaas oo qaangaadhimadii u sii xuub siibanaya xiligan oo uu isku diyaariyo in ay kulmaan dheddiga iyo labka, taas oo keenaysa in ay ukunta ku aasaan guud ahaan Gobollada dalka oo dhan, iyadoo ay arrintaasina sahlayso in aanu ka guurin degaannada dalka sannadahan dambe ee soo socda. Aamina Yuusuf Faarax (Amina Shuwaal) waa hooyo ka mid ah dadka geela dhaqda ee caanahooda magaalada Hargaysa u iib keena, ayaa mar ay telefoonka iigu waramaysay iyadoo joogta deegaanka Toon ee Koonfurta Hargeysa, waxay ii sheegtay in beerahii geelu daaqayay uu ku habsaday Ayax koronkoro ah oo aad u tiro badan, dhib weyna u gaystay calafkii xoolahu ku noolaayeen, taasoo ku keeni karta dhibaato la xidhiidha dhinaca dhaqaalaha iyo calafka xoolaha. Halkan ka daawo warbixintan oo muqaal ah iyo xog badana xambaarsan Virus-free. www.avast.com Qaran News

The post Breaking News : – Fanaankii weynaa ee Qoomiyada Oromada Ethiopia oo caawa lagu khaarajiyey magaalada Adis ababa appeared first on . Source

PRESS RELEASE Coronavirus – Ethiopia: COVID-19 reported cases in Ethiopia – 29th June 2020 ADDIS ABABA, Ethiopia, June 29, 2020/ — New cases: 157 Active cases: 3311 Severe cases: 35 New recovered: 298 Total recovered: 2430 New deaths: 5 Total deaths: 103 Total cases: 5846 Distributed by APO Group on behalf of Ministry of Health, Ethiopia. View multimedia content SOURCE Ministry of Health, Ethiopia Qaran News

The post Maswirka Caawa : – Muqdisho Ninkii lihi hore ha uu sii qaato, lakiin Shacbiga Puntland sanadka 2020 Magan uma noqonaayo Mukulaal Madow appeared first on . Source

Beesha Caalamka ayaa qoraal ay kasoo saartay doorashooyinka Soomaaliya uga hortimid go’aanada baarlamanka Soomalaiya, waxayna soo jeedisay in go’aanada la xiriira doorashooyinka dalka ay noqdaan [...] The post JOINT PRESS STATEMENT : – Beesha Caalamka ayaa qoraal ay soo saartay kaga soo horjeedsatay Go’aanda Barlamaanka Somaalida, kuna baaqday in heshiis laga gaaro arimaha doorashooyinka. appeared first on . Source

Hogaamiyaha Xisbiga Wadajir Mudane Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa sheegay in 13 Kursi ee Muqdisho loogu daray looga dan leeyahay iska horkeenka iyo isku qataarida Shacbiga [...] The post Cabdiraxmaan Cabdishakuur : – 13 Kursi ee Muqdisho waxaa loogu talo galay iska horkeenka iyo isku qataarida Shacbiga Somaaliyeed appeared first on . Source

Hambalyo Iyo Taageero Ku Socota Aqoonyahan Yaasiin Cumar Yare Oo U Sharaxan Golaha Wakiilada Gobolka Maroodi-jeex Waxan Halkan Hambalyo mug iyo miisaan culus uga dirayaa Musharax Aqoonyahan Yaasiin Cumar Cabdi (Yaasiin Cumar Yare) oo u sharaxan Golaha Wakiilada Gobolka M-jeex. Aqoon-yahayn Yaasiin Cumar Yare oo kamida Aqoonyahanka dalka dibadiisa ku nool isla markaasina sanadihii ugu danbeeyey ku noolaa caasimada Hargeysa, ayaa waxa uu kamid yahay, dhalinyarada fara ku-tiriska ah ee Alle hibada u siiyey karaamada iyo sharafta hogaamiyenimada ah ee loo dhasho, isagoo isla markaana kamida hantida gaarka ah ee Gobolka Maroodi-jeex ka sugaayo inay hiil uga noqdaan heeryada maamul-xumo iyo musuq-maasuqa bariinsaday ee uu baday Golaha Wakiilada mudada dheer sharci-darada iskaga fadhiyey Kuraasida Golaha Wakiilada Somaliland. Musharax Aqoonyahan Yaasiin Cumar Cabdi (Yaasiin Cumar Yare ayaa bulshadu aad ugu diiraadeen markii uu soo gaadhay warka sheegaya inuu u taaganyey doorasha soo socota ee Golaha Wakiilada Gobolka M-jeex . Aqoonyahan Yaasiin Cumar Cabdi oo kasoo-jeeda qoys balaadhan oo guud ahaan ummadda Soomaaliyeed magic iyo maamuus kuleh, gaar ahaan bulshada reer Somaliland-na ka caan ah oo ay kasoo-jeedaan halyeeyo badan oo uu kamid yahay musharaxani, kuwaasi caan baxay wakhti iyo dadaal badan oo ay galiyeen horumarinta arimaha bulshada ee dhinacyada Fanka, Suugaanta, Samafalka iyo guud ahaanba horumarinta Arimaha Bulshada, ayaa waxa bulshadu ka filan kartaa inuu kaalin muhiima ka ciyaari-doono xubinimadiisa Golaha Wakiilada hadii Alle qaaro oo uu ku guulaysto doorashada. Guntii iyo gabagabadii waxan maqaalkaygan kusoo af-meerayaa Musharax Aqoonyahan Yaasiin Cumar Yare, Baahi weyn bay bulshada gobolka M-jeex u qabaan inuu kusoo biiro hogaankooda maamul ee Golaha Wakiilada Gobolka, waanu ku guulaysanayaa insha alaah hankiisaas iyo himiladiisaas Siyaasadeed ee uu isu soo taagay. Allaa Mahadleh Cismaan Kaahin Dubad Hargeysa/Somaliland Qaran News

QARANNIMADII LAGU HUNGOOBAY QEYBTII KOOWAAD Wuxu yidhi AHUN Maxamed Xashi Dhamac “Gaariye Cabdalloow qasiidadu jir in aanay curinayn caku ma ila garateen QARANNIMADII LAGU HUNGOOBAY: 26 JUUN/1 JUULAY 1960 – QEYBTII KOOWAAD: Maanta oo Bisha Juun tahay 26, ayaa ku beegan sannad guuradii lixdanaad ee ka soo wareegtay dhalashadii dowlad Soomaaliyeed oo madaxbanaan tii u horeysey. Waa maalin inaga mudan xussid gaar ah, tii oo laga shidaal qaadanayo himiladii iyo rajadii laga qabay in ay rumoowdow in meel la isugu keeno qowmiyadda Soomaaliyeed ee Geeska Afrika ku dhaqan. Shan maalmood ka dibna Bishii Juulay 1, 1960 waxa xoroobay gobolkii labaad ee Soomaliyeed oo waxa so korodhay dowlad labaad. Waxa kale oo dhacday in laga hawl galo midayntii labada mataanood. Hadaba aniga oo raadraacayn seddexdii maqanaana meesha ay ku dambeeyeen, ayaa halkan waxan akhiristeyaasha mareegaha ummadda afka Soomaaliga ku hadasha ugu soo gudbinayaa qormo laba qeybood ah oo si kooban hoosta uga xariiqaya dhacdooyin la xidhiidha qaabkii loo maamulay midayntii labada dal iyo halka ay sartu ka qudhuntay ee wax iska waafiqiwaayeen. Kowda bisha Juulay, 1960 waxay ku astaysantahay bilowgii dhammaadka rajadii wixii lagu magacaabi jirey Soomaaliweyn sabatuna waxay tahay meeshaba waxa ka baxay wax ay intii maqnayd ku soo hirato. Dowladii Somaliland ee Muqdisho u baqooshay waxay la kulantay waaqicii dhabta ahaa ee koonfur ka jirey, runtiina waxay isugu biyo shubatay in laba qabiil ku hirdayameen awood qeybsiga siyaasadeed oo qarka u saarnaa in dagaal dhexmaro. Haddaan Somaliland madasha tegin tan manta koonfur ka aloosan mid ka xun ayaa ka dhici lahayd. Waxaynu xusuusannahay suugaantii hal abuuradu ka tiriyeen raadcadii shanta gobol ee Soomaalidu degto, waxa ka mid ahaa “Shantoo is wehesaday wanaagsanadaa; calan in ay wadaagaanee wacnaydaa;” “Hawdoow haybso calankaaga;” “Jabuutaai ka soo hoyo horrorkiyo waraabaha.” Iyo in kaloo badan oon halkan lagu soo koobi Karin. Weedhaasi waxay ka mid ahaayen qiiradii raadgoobkii midaynta qowmiyadda Soomaaliyeed eek u dhaqan Geeska Afrika. Sagaal iyo afartan sannadood ka dib waxa xusid muddan in aynu is weydiino halka ay wax ka qaloocdeen iyo arrimaha miyaa la la ilduufay? Ma badheedh iyo ula kac ayey ahaayeen? Ma aqoondaro iyo waayo aragnimo la’aan ayaa jirtey? Ma xamaasaddii iyo qiiradii ayaa barkuma taal noqday? DAGAALKII LABAAD IYO DEEGAANADII SOOMAALIDA: Sannadkii 1936 ciidamadii faashiishtada talyaaniga ayaa duulimaad ku qabsaday boqortooyadii Itoobiya. Bishii August 1940 ciidamadii talyaaniga ayaa weerar seddex geesood ah [Seylac, Hargeysa, iyo Oodweyne] ku qabsaday Somaliland. Bishii April, 1941 ayaa ciidamadii Boqortooyada Ingriisku rogaalcelis dib ugu qabsadeen dhammaan deegaamadii Soomaalidu ku dhaqnayd. 1944 dowladdii Talyaaniga ayaa Xulufadii kaga adkaatay dagaalkii labaad ee Dunida. Isla sannadkii 1944 waxa Shirweyne isugu yimid goobta la yidhaa Hara Digeed dhammaan madax dhaqmeedyadii deegaanada Soomaalida si ay uga arrinsadaan dhibaatooyinkii Soomaalida saameynayey oo laga war helay.Madax dhaqmeedyadii shirweynaha ka qeybgalay waxa ka mid ahaa: Suldaan Cabdiraxman Suldaan Diiriye, Suldaan Cabdillaahi Suldaan Diiriye, Suldaan Biixi “Fooley” iyo qaar kaloo aan halkan magacyadooda lagu soo koobi Karin. Suldaan Cabdillaahi Suldaan Diiriye ayaa madashii Shirkii ka jeediyey khudbad dheer waxana ka mid ahaa hadaladii Suldaan Cabdillaahi: “…Ninka diirka cad ee la isku xujeynayo adduunyadaa inoo garqaadi oo ina kala furdaamin; Waxase aan berri ka maalin xal loo heli doonin ninkaa aynu isku midabka nahay ee inagu soo siqaya..” Waxa dhacday in Xayle Silaase adduun xooggan[ E$50,000.00] ku bixiyey si aan shirka go’aamo la taaban karaa haba yaraate uga soo bixin. Gebogebadii shirka waxa lagu gunnaanaday ciyaar Soomaali hal qabsigeedu ahaa: “Asafoow askari ma I qoreysaa!! Halkay ku dambeysey cid is weydiineysaa maanta ma jirto. Sannadkii 1946 Wasiirkii mustacmaraadka Ingriiska oo la odhan jirey Mr. Bevin ayaa barlamaanka Ingriiska u soo jeediyey in Qowmiyadda Soomaaliyeed oo reer guuraa u badnayd in dal mideeya la isugu geeyo. Qaramada Midoobay waxa xiligaa ka socotay dood ku saabsan sida loo maamulayo dalalkii Talyaanigu gumeysan jirey. Hindisayaashii lagu midayn lahaa Soomaalida waxba kama suurtoobin sababo la xidhiidha Afartii quwadood ee adduunka ugu xooga badnaa oo aragtidoodu midaynta Soomaalida ku kala duwanayd, iyo Soomaali konfuureed oon xiligaa u dhego nugleyn midaynta Soomaalida. Maantana waxa midnimo Soomaaliyeed ku xuurtoomay kuwii shalay kala irdheysiiyey. Walaweyn waxa ay manta ku hadaaqayaan shalay hidin lahaayeen. HALGANKII GOBANIMADOONKA: Dhammaadkii dagaalkii labaad ee dunida waxa dalalkii la gumaysan jiray ka bilaabmay dhaqdhaqaaqyo gobanimo doon ah. Halgankaasi wuxuu si laxaad leh u saameeyey gaar ahaan qaaradda Afrika gebi ahaanteed. Qowmiyadda Soomaaliyeed oo shan meelood u kala qoqobnayd iyana gobanimo doonku deegaanadeeda wuu ka curtay. 1936kii Magaalada Jigjiga waxa laga aasaasay urur siyaasadeedkii S.Y.L. oo markii dambe ku xoogaystay koonfurta Somaaliya. Waxa kaloo magalada Baydhaba laga furay xisbigii la odhan jiray HDMF. Somaliland waxa ka hana qaaday xisbiyadii SNL, NUF, iyo USP. Sannadkii 1955 Boqortooyada Ingriiska ayaa go’aansatay in Somaliland madax bannaani buuxda helidoonto. Shantii sannadood ee gobanimada ka horeysey waxa Somaliland laga hirgeliyey doorashooyin dowladda hoose[ lug atoori= Local Authority] iyo mid lagu magacaabi jirey “Majlis At-Tahriici” [Legislative Assembly] ama Gole Sharci dejineed. Bishii 29dii February 1960 waxa Somaliland ka qabsoomay doorashadii Golaha Sharci dejinta Somaliland, seddex iyo sodonkii mudane ee golahana waxay seddexdii xisbi Qaran u kala heleen sedan soo socoto: 1- SNL wuxu ku guuleysatay 20 Mudane 2- USP wuxu ku guuleysatay 12 Mudane 3- NUF waxay ku guuleysatay 1 Mudane Bishii February 1960 waxa magaalada Hargeysa yimid wefti seddex xubnood ka kooban oo Muqdusho ka soo kicitimay oo uu hoggaaminayey nin garyaqaan ah oo la odhan jirey Mohamed Sheikh Gabyow. Weftigu wuxu u yimid si loo qoro heshiiska Midowga labada dal- Soomaaliya iyo Somaliland. Duruufo la xidhiidha dareenkii siyaasadeed ee xiligaa aloosnaa awgeed, hawshii weftigu u socday waxba kama suurto gelin; hase ahaatee waxay jirey in la diyaariyey qaabkii awoodaha dowladnimo loo qeybsan lahaa oo ay muquunisay caadifaddii “ Midnimo shuruud la’aan ah!” Maxayse ku dambaysay? 16-24kii April 1960 waxay labadii Gole Sharci dejineed ee Somaliland iyo Somalia mabda’ ahaan isugu waafaqeen in labada dal midoobaan bisha Juulay 1960. Bishii May 2dii-12dii 1960 waxa magaalada London ku qabsoomay Shirweynihii Distoorka Somaliland. Bishii Juun 23dii 1960kii waxay Boqortooyada Ingriisku ku dhawaaqday in Somaliland madaxbannaani buuxda qaadandoonto 26ka bisha Juun 1960. QARANIMADII MAJARAHABOWDAY: 26kii Juun 1960 Somaliland waxay noqotay gobolkii ugu horreeyey ee gobanimo heley. Isla maalinta 26ka Juun waxay dowladdii Somaliland iyo Midowga Boqortooyadii Ingriiska iyo Waqooyiga Ireland heshiiso laba geesood ah oo ay ka mid ahaayeen: 1. Tixraac Heshiiska dhexmaray Dowladda Soomaliland iyo Midowga Boqortooyada Ingriiska iyo Waqooyiga Ireland ee la xidhiidha Ciidanka Somaliland[Somaliland Scouts]” 2. Tixraac Heshiiska dhexmaray Dowladda Somaliland iyo Midowga Boqortooyada Ingriiska iyo Waqooyiga Ireland eek u saabsana deeqda dhaqaale. 3. Tixraac Heshiiska dhexmary Dowladda Somaliland iyo Midowga Boqortooyada Ingriiska iyo Waqooyiga Ireland eek u saabsana Shaqaalaha xukuumadda. Dhammaan heshiisyadan laba geesoodka ah oo magaalada Hargeysa lagu kala saxeexday 26kii Juun 1960 waxay waafaqsanyihiin xeerarka caalamiga ah ee u dejisan heshiisyada noocaas ah. Dowladda Boqortooada Ingriiska waxa heshiiska u saxeexay: T. E. BROMLEY; Dowladdii Somaliland waxa heshiiska u saxeexay: MAXAMED XAAJI IBRAAHIM CIGAAL AXMED XAAJI DUCAALE CALI GARAAD JAAMAC XAAJI IBRAAHIM NUUR. Sida heshiisyada ku cad magac Jamhuuriyad Soomaaliyeed wax laguma kala saxeexan; xuduudihii Soomaliland iyo Soomaaliyana may suulin; welina sidoodii ay u jiraan; ninkii diidanoow maqal ama dab hindhis. Soomaali koonfureed waxa qiri la’dahay in laba dal oon waxba wadaagin la ahaa, waxana ka dhaadhacsan yar iyo weynba in Soomaalinimada koonfur marti looga yahay. Dadka weli ku miyir doorsoonsan midnimo Soomaaaliyeed oo taariikhda si badheedh ah uga been abuura ayaa ku andacooda in Somaliland ay la kowsatay waxa lagu magacaabo “Jamhuuriyadii Soomaaliya”. Muran kama jiro in 26kii Juun 1960 qaran la yidhaa Somaliland adduunweynaha ku soo biiray, in ka badan 35 dal oo ay ka mid yihiin Mareykanka, Ingriiska, Ruushka, Fransiiska, Shiinaha, Ghana, Masar, iyo Kuuba. 27kii Bishii Juun 1960 Golihii Sharci dejinta dowladda Somaliland wuxu cod aqlabiyad ah ku meel mariyey “Xeerka Midowga dalka Somaliland iyo dalka Somalia- Xeerka Lambar 1, Juun 27, 1960.” 27kii Bishii Juun 1960 xukuumadii Somaliland oo Calankii, qaranimadii, Xeerkii Midowga iyo Distoorkii Somaliland sida ayaa Muqdusho diyaarad ugu ambabaxa. Bari ka maalin waxa la maqalidoona reer koonfureed sheegaya in Allah ha u naxariiste Aaden Cabdille Cismaan diyaarad Somali Airlines lahayd uu weftiga u soo diray!! Dhammaad Qeybtii Koowaad QARANNIMADII LAGU HUNGOOBAY: QEYBTII 2 Lixdan sannadood ka dib maalintii koonfur Soomaaliya ka xoroday gumeysigii, ayaa maanta bulshadaasi weli raadgoobaysaa oo hadba ciddii hoggaan u noqotaa ku hadaaqayaan midnimo Soomaaliyeed. Midnimada loo hanqaltaagayaa waa tii goof xamar ku yaal ku dhacday 1dii Juulay, 1960. Cidda aan weli quusanna wakhtiga ayaa si fiican u qancindoona, Soomaaliyana waxa la gudboon in ay la yimaadaan farsamadii ay kaga gudbi lahaayeen dhibaatada dalkooda ka aloosan iskana illaawaan wax loo gu yeedho “Midnimo Soomaaliyeed” oo dib loo yagleelo. Waxa haboon in wixii aan berri ka maalin laga fursan doonin in hor laga yeelo. Qasab, juju ub, iyo sundulayn midna lagu helimaayo in mar dambe Somaliland iyo Somalia qarannimo wadaagaan. Sababtuna waxay tahay mar haddii lagu hungo obay rajadii laga qabay SHANTOO ISWEHESHADAY, waar kala quusataye Soomaali koonfureed qoomamo la’aaday. Maalinta aad u dabaaldegeysaan sannad guuradeedii sagaal iyo afartanaad midhihii laga dheefsaday waxay noqdeen in maanta ummaddii Soomaaliyeed ee lixdankii isu soo hilowday kala dhaqaaqdo oo dib la isugu soo dabaali mkariwaayo. Intaa markaan halkaa ku dhaafo, bal dib an u eegno maalintii 1da Juulay, 1960, iyo qaskii iyo majarhalowgii madashii labada dal ku midoobi lahaayeen hadheeyey iyo sidii wax loo maamulay. ISDHEXYAACII 1da JUULAY 1960 Laba dal oo ka xoroobay laba maamul gumeysi oo dhaqanka iyo xeerarko odu kala duwanyihiin midayntooda si loo maareeeyaa aad ayey u adagtah ay haddii aan marka hore laga baaraan degin iswaafajinta distoorada iyo shuruucda ka farcanta, midaynta maamulka guud, dhaqaalaha, caddaala da, waxbarashada, Ganacsiga, Bangiyada iyo Lacagaha, iwm. Taasina waxay u baahnayd in mudo dheer looga hawl galo ka hor intaan xiligii gobanimada la gaadhin. Hadaba iyadoon wax daraasad cilmiyeysan ah la samayn ayaa wakhti kooban gudihii la damcay in wax loogu yeedho “Jamh uuriyad Soomaaaliyeed” la dhoob dhoobo. Halka sartu ka qudhuntay waxay ahayd khaladaad farabadan oo dhacay maalinataa bisha Juulaay 1dii 1960 ayaa markale khaladaad kuwii hore ka sii daran la doonay in wixii khaldamay dib loogu saxo. MUGDIGII 1da JUULAY, 1960 Madmadowga ku gadaaman dhacdooyinka taariikhiga ee la jaanqaaday dhalashadii “Jamhuuriyadda Soomaaliya” iyo sidii sharciyaddiisa loo meel mariyey waxa lafa guridoona garyaqaanada ku xeesha dheer arrimahaas. Sida ku cad dhammaadka distoorkii koonfur Soomaaliya, waxa jirey shan qodob oo dheeraad ah kuna tilmaamnaa Qodobo ku Meel Gaadh iyo Qaar kama Dambeys ah [Transitional and Final Provisions]. Qodobka koowaad [Fulinta Awoodo Ku Meel Gaadh ah], Faqraddiisa 2, ayaa dhignaa sidan soo socota: “Ka dib marka la saxeexo heshiiska Midowga Somaliland iyo Somalia ayaa Golaha Wakiilada qaranku si deg deg ah udoorandoona Madaxweyne ku-meel-gaadh ah si waafaqsan Distoorka Soomaaliya qodobkiisa 70, faqraddiisa 2; Madaxweynahaas oo xilka heyndoona ka hor inta la soo dooranayo Madaxweynihii u horeeyey ee dalka, amaba la dooranayo Madaxweyne ku-meel-gaadh ah oo kale sida uu qeexayo qodobka IV, faqradiisa1 ee qodobada ku meel gaadhka iyo kama dambeysta ah.” Haddii la is waafajin lahaa labadii distoor iyo labadii xeer midow ee labada dal, meesha waxa ka dhalan lahaa qaran waara oo ‘Seddexdii Maqnaana’ ku soo hirtaan. Himiladaasina waxay u dhicisoowday oo caqabad ku noqday loolankii adkaa ee siyaasiyiintii koonfureed ugu jireen awood qaybsiga. F.G: Ereyada Dowladdda Soomaaliya ee ku Meel Gaadh iyo Dowladda Fede raalka Soomaaliya ee ku Meel Gaadh ah, ee ilaa hadda ay Soomaali koonfureed ku dheggantahay waxay salka ku haysaa Qodobadaa ku meel gaadhka iyo kama dambeysta ah ee distoorkoodii 1960; welina waxay raadgooboyaan Dib-U-Midayntii labada dal! Bal akhristo eeg lifaaq Distoorkii la mustafeeyey ee December 31, 1963. Hadaba iyadoo sidaasi jirtey, markaynu sooyaalka taariikhda dib u raadra acno, qodobkaa isaga ah siduu u dhignaa ma loogu dhaqmay? Jawaabta oo koobani waa MAYA, sabtuna waxay tahay: Iyadoon la isla meel dhigin hashiisyadii labada wadan ku midoobi lahaayeen, ayaa 1dii Juulay, 1960, labadii Gole Sharci dejineed Md. Adan Abdille Cismaan, uu doorteen Madaxweyne ku Meel Gaadh ah. Waxa xussid mudan in dhammaan wax yaabaha la isla ogolaaday ee la damacsanaa in labada dal lagu mideeyo waxay u qornaayeen qaabka: 1. Heshiisyo mabda’iyan la isugu raacasanyahay; “Agreements in principle”; 2. Heshiisyo laba geesood ah; “Bilateral Agreements.” Kolayba waxa hubaal ah in aan Heshiis Mabda’iyan ah iyo Heshiis laba geesood ihi isku awood ahayn marka laga eego dhinaca sharciyadda. Iyadoo sidaasi jirto bal an is weydiino Sua’aalahany: Ma jiraan heshiisyo kama dambeys ah oo labada dal isku raaceen? Noocey ahaayeen? Xilima ayey dhaqan galeen? Ayaa labada dal wakiil uga ahaa goobtii heshiisyada lagu saxeexay?Jawaabta oo kooban waxa weeye: Wax heshiisyo ah oo la isla meel dhigay haba yaraate ma jiraan oo waafaqsan sida uu qeexayo xeerka Caalamiga ah ee Heshiisyada laba Geesoodka ah. Halka muruga iyo ismaandhaafku ka jiraa waa sharciyadda lagu meel mariyey israacii labada dal sidaan hore u soo sheegay oo waafiqiweydey xeerarka caalamiga ah, fasiraadda waxaynu u daafi garyaqaanada arrimahaas aqoonta u leh. Habeenimadii ay Soomaali konfureed u diyaargaroobaysey xoriyadeedii, ayaa waxa soo shaac baxay xeer labada dal ku midoobaan oo si weyn u khilaafsan kii Somaliland ayey soo bandhigeen. Marka xaal halkaa marayo, ayaa Golihi xukuumadda Somaliland wuxu go’aansaday bishi Juun 30ii 1960: 1. In aan la saxeexin “Xeerka Midowga SOMALILAND IYO SOMALIA.’’ 2. In xeerka midowga mabda’ ahaan la ogolaado, aanse la saxeexin; 3. In labada dowladood [Somaliland iyo Somalia] diyaariyaan xeer Labada dal ku midoobaan; 4. IN Xeerka midowga labada dal la hor geeyo labada Gole sharci dejineed si kama dambeysna loo Ansixiyo. Sida la wada ogsoonyahay madax bannaanida koonfur Soomaaliya waxay horey ugu mudeysnayd 2 Bisha Decembar, 1960. Hada si ay ula midowdo Somaliland ayaa Ururka Qaramada Midoobay soo dedejiyey madax bannaanidii koonfurta lloguna cayimay Bishii Juulay 1dii, 1960. Sidaa ayey koonfur Soomaaliyana ku noqotay gobolkii labaad ee gumeysiga ka xoroobay in kastoo qaar ka mid ah qaryaaqaanada ku xeesha dheer qawaaniinta adduunku ay tibaaxayaan in Koonfur Soomaaliya aanay madaxbaanni iskeed u helin haba yaraate ee ay ka dhextoostay “Jamhuuriyaddii Soomaaliya. DHACDOOYINKII 1da JUULAY, 1960 Halkaa markay marayso ayaa subaxnimadii Juulay 1dii,1960 labadii Gole Sharci Dejineed mabda’ ahaan isugu raaceen dhalashadii JAMHUURIYADDA SOOMAALIYA, isla fadhigaa laftiisa ayaa MD. Aaden Cabdille Cismaan Dacar loogu doortay madaxweyne ku-meel gaadh ah. Isla maalintii 1 Juulay, 1960 ayuu Aaden Cabdille Cismaan wareegto madaxweyne ku meel mariyey “Xeerka Midowga Somaliland iyo Somalia-Wareegtada Tirsigeedu aha: 1 ee 1da Juulay 1960.” Su’aal: wareegtadaa madaxweynuhu iyo distoorkii koonfur Soomaaliya ma is daboolayaan? Dhalashada Jamhuuriyadda Soomaaliyeed ee isla wareegtadu ka dhawaajisay iyo distoorka la dhaqan geliyey ma iswaafaqsanyihiin? Intaba jawaabtoodu waa MAYA. Distoorkii koonfur Soomaaliya ee 1 Juulay 1960, qodobkiisa 63, faqradda seddexaad ayaa u dhignayd: “Haddii aan xeerarka wareegtoyinka ah muddo shan maalmood gudohood ah loogu bedelin xeer, waxa lumidoodoona ku dhaqankooda laga soo bilaabo maalintii la shaaciyey.” Wareegtadan oon distoorkii koonfurta laftarkiisa waafaqsanayn iskeed ayey isu burisey maxaa yeele shan maalmood gudohood Golihi Sharci dejinta laguma hor geyn si xeernimadeeda loo ansixiyo. Sida taariikhda ku xussan mudadii u dhexaysay 1960-1965 dalkii la isku odhan jirey Jamhuuriyadda Soomaaliya waxa lagu maamuli jirey Wareegto madaxweyne[Presidential Decree], Wareegto Sharci dejineed [Legislative-Decree], Xeer Barlamaan[ Laws], Wareegto Wasiir [Ministrial-Decree] iwm. Sida la wada ogsoonyahay todoba bilood kadib markii xornimada la gaadhay ayaa la dareemay mugdigii iyo madmadowgii ku gadaanaa midowgii labada dal. Bishii Jan. 18, 1961 aya mar labaad GOLIHI Sharci dejinta la horkeentay xeer labada dal ku midoobaan oo cusub ka dib marka afti loogu codeeyo; bishii Jan. 31, 1961 wakiiladii labada dal aya xeerkii ansixiyey. Tixraac xeerka tirsigiisu yaha lambar 5 ee 31 January 1961, laguna daabacay Wargeyskii Rasmiga ah, tirsigiisa Lambar 2, 1961. Daqan galka xeerkani wuxu ka soo bilaabmayaa Juulay 1dii, 1960? Haddaan meesha jahawareer hadhayn, maxaa sabab u ah in sharciyaddii midowga [Waa haddiba ay jirteye] mar labaad la baadi goobo? SHARCIYADDII MIDOWGA Bal dib aynu u yara raadraacno qoraalo iyo cilmi baadhis ay sameeyeen garyaqaaano iyo aqoonyahano ay ka mid yihiin Dr. Xaaji N.A. Nuur Muxamed, John Drysedale, Rajagopal and Carroll, iyo Yuujiin Qudraan, Garyaqaano ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibeda ee Koonfur Afrika, Weftigii xqiiqo raadinta ahaa ee Midow Afrika iyo qaar kaleba waxa ay tilmaamayaan in aanay jirin qqab sharciyeysan oo Somaliland iyo Somaaliya ku midoobeen. Ugu horeyn aynu eegno sida uu qoray garyaaqaanka la yidhaa Yuujiin Qudraann bal laba qodob aynu ka soo qaadano xeerkii midowga ee Cusbaa: Qodobka sagaalaad faqradihiisa 1 iyo 2 ee xeerka midowga ee cusub ayaa u dhignaa: 1. Qodobada xeerarka Soomaaliya amaba Somaliland, oo uu ka mid yahay Distoorka Somaliland, oo ka hor imanayaa distoorka Jamhuuriyadda Soomaaliya, dhammaantood waa la laalay; 2. Qodobada xeerka midowga Soomaaliya iyo Somaliland iyana dhammaantood waa la laalay, marka laga reebo qodobka 11, faqaraddiisa 4. Qodobka sideedaad ee Xeerka Midowga cusub ayaa tibaaxaya: “Sharciyadii lagaga dhaqmi jirey Somaliland iyo Somalia xiligii la aasaasay Midowga sidoodii ayey u shaqeyndoonaan iyaga oo waafaqsan qodobada Distoorka, Xeerka, iyo Xeerarka mustaqbalka.”- Tixraac wareegtada Madaxweynaha lambarkeedu yahay 19, kuna taariikhaysan Oktoobar 11, 1960, laguna daabacay Warkeyska Rasmiga ah lifaaqyadiisa 1-4, 1960. Distoorka Somaliland ee la laalay wuxu qeexayaa qab dhismeed dowladeed oo u kala qaybsanaa: Fulin, Sharci Dejin, iyo Garsoor. Sida aynu ogsoonahay garsoorka waxa hoos imanaya dhammaan Xeerarka iyo shuruucda dalka u taal. Sual: Haddii Distoorkii iyo Xeerkii midowga ee Somaliland lahayd gebi ahaan noqdeen qaar lid ku ah Distoorkii Soomaali koonfureed samaystay oo loo dhaqan geliyey in uu noqdo distoorkii Jamhuuriyadda Soomaaliyeed, sidee ayey labada dal ku midoobeen? Dalkan Distoorkiisii iyo Xeerkiisii Midowgaba la deedifeeyey sow ma noqonayo dal xaqiisii jiritaan, qaranimo, iyo taariikheedba la tirtiray oo ku dhex milmay mataantii dhigiisa ahayd ee madaxbannaanaata Bishi Juulay 1, 1960? AFTIDII DISTOORKA: 20kii JUUN 1961 Iskusoo wada xooriyo, iyada oo laga duulayo xeerkii Bishii January 31st, 1961 ee tirsigiisu ahaa lambar 5, ayaa dalkii la isku odhan jirey Jamhuuriyadda Soomaaliyeed waxa laga hirgeliyey afti guud oo ka koobnayd laba qaybood oo is xambaar ahaa: Distoor/Xeer Midow xalaaleeya israacii labada dal. Aftida waxa loo mudeeyey in ay dhacdo 20th June, 1961, waxay ahayd isxambaar ka kooban Distoor/Xeer Midow. Waa halka la yidhaa Hal xaaraan ihi, nirig xalaal ah ma dhasho. Xisbigii SNL oo xiligaa uu hoggaaminayey Allah ha u naxariitee Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal wuxu u ololeeye in aan loo codeyn aftida Distoorka, waanu ku guuleystey oo aqlabiyadda dadka reer Somaliland intii codeysey waxay ku codeeyeen MAYA, in badan oo bushlada ka mid ihina mabay codeyn. Xukuumaddii dhinaca koonfureed ka rarnayd marnaba may tixgelin xaqiiqada jirtey. Bishii September, 1961 ayaa natiijadii aftida xeer lagu dhaqan geliyey oo Wargeyskii Rasmiga ahaa lagu daabacay, waxan qalinka ku duugay Md. Aden Cabdille Cismaan iyo Cabdirashiid Cali Sharmarke oo ahaa madaxweynihii iyo Raiisul-wasaarihii xiliga. Markaa ma wax la meel mariyey natiijo labadii dalba aqlabiyad ugu codeeyeen, mise waxay ahayd mid dhinaca koonfureed ka raran? Oodobka Afraad, faqraddiisa 1, ee Qodobadii Ku Meel Gaadhka iyo Kama Dambeysta ahaa aynu hore usoo sheegnay wuxu ka hadlayaa Natiijada, waxanu u qorna sidan soo socota: ” Haddii natiijada Aftidu ka hortimaado daqan galka distoorkan, Golaha Sharci Dejinta ayaa shan iyo toban maalmood ka dib marka ay Maxkamadda Sare ku dhawaaqdo natiijooyinka, ayaa doorandoona madaxweyne cusub oo ku meel gaadh ah, kii horena aanu xilka sii heyndoonin; Golaha Sharci Dejinta ayaa ka hawl gelidoona daqangelinta distoor cusub oo afti loo qaado lix bilood ka dib magacaabidda madaxweynaha ku meel gaadhka ah ee cusub.” Meelmarinta natiijo aftiyeed oon waafaqsanayn xeerarka Caalamiga ayaa noqonaysaa waxba kama jiraan. Waa marka u horeyse eh tiro koob rasmi ah laguma hawl gelin; goobjoogayaal Caalami ihi markhaati kamay ahayn; natijada qaabka loo turjumayo heshiis laguma ahayn. Waxaan marnaba isqabanayn laba dal ayaa midowgoodii qiil loo raadinaya iyo waxa ay dowladdii xiligaa talada haysay la shir timid. Iyadoo sidaasi xaqiiqadii jirtay tahay, bal an eegno xeeldheerayaasha haya keydka taariikhda iyo siyaasadda Soomaaliyada ee la kowsatay Aftidii la qaada 20 Juun 1961, iyaguna waxay isxambaarka aragti ahaan uga yidhaahdeen: “Waabaa beryey bilicsan; waxa mar qudha daaha loo rogay taariikhdii gumeysiga iyo wixii ka horeeyeyba. Qaarada Afrika waxa ku soo kordhay dal cusub oo la magic baxay: JAMHUURIYADDA SOOMAALIYA, midaysnaandoona tan iyo inta suurta laga affuufayo, sida ku qeexan Xeerka Dib-U-Midowga Qodobkiisa ^&, faqraddiisa *#!!’’. Hawraarsan weeyaan haddan kontonkii sannadood ee u dambeeye wixii dhacay aan warkooda la wada heyn; nin ka been abuuriyo iyo mid sideeda u sheegaba ha joogtee, waxaan marnaba lagu murmeyn laba erey oo suugaanta afka Soomaaliga ku soo kordhay aftida dabadeed: “Walaweyn” iyo “Aaden Yabaal” oo tilmaamaya cod isdabamarin iyo sanaaduuqdii oo la cabbeeyey- “Vote Rigging and Ballot Stuffing.” Labadaa tuulow iyagana nasiib darrodaa taariikhiga ah aya ku habsate kow dheh. Waxa isla sannadkaa 1961 Wargeyskii Rasmiga aha lagu daabacay qodobadii “Xeerkii Midowga Somaliland iyo Somalia” ee xukuumaddii Somaliland koonfur ula tagtay!!! Bishii December 10th, 1961 ayaa Saraakiishii Ciidanka Somaliland (Somaliland Scout) oo uu hoggaaminayo Allah ha u naxariistee Xasan Cabdille Walanwal isku dayeen afgambi in ay qaranimadii Somaliland dib ugu soo ceshaan. Nasiib darro afgambigaasi wuu dicisoobay. Saraakiishaas waxa lagu soo oogay dacwad dil ah oo socotay Bishii December 10th, 1961 ila Bishii Abril, 1963; ka badbaade oo xeer tiirka qabadsiiya waa loowaayey iyadoo xeerarkii Jamhuuriyadda Soomaaliya ku midoobeen iyo distoorkeediiba waxba kama jiraan noqdeen. Wa taciyahaa udunun waaciya Axmed Cali Ibrahim Sabeyse Email: asabeyse@hotmail.com Qaran News

Lost COVID-19 revenue and the Lake Street fires are turning immigrant neighborhoods in south Minneapolis into health care deserts. The outcome for patients? “Their chronic conditions are getting, frankly, worse.” Source: Hiiraan Online