Kharg Island: Jasiiradda Yar ee Go’aamin karta Dhaqaalaha Iran iyo Xiisadda Dagaal ee Cusub

[Deeq A.]

Kharg Island waa jasiirad yar oo ku taal Gacanka Faaris, balse muhiimaddeedu aad bay uga weyn tahay cabbirkeeda. Waxay qiyaastii 20 mayl u jirtaa xeebaha Iran, dhererkeeduna waa ku dhowaad 5 mayl, halka ballaceeduna yahay 3 mayl.

Inkasta oo ay yar tahay, haddana waa meel si adag loo ilaaliyo, waxaana si rasmi ah loogu tiriyaa meelaha ugu xaddidan ee dalka Iran, taasoo keentay in loogu yeero “Jasiiradda Mamnuuca ah.” Dadka ku nool ma badna, waxayna u badan yihiin shaqaalaha shidaalka iyo ciidamada, halka dalxiis iyo warbaahin toona aan si fudud loo oggolayn.

Muhiimadda ugu weyn ee Kharg Island waxay ku jirtaa kaalinteeda dhaqaale. Jasiiraddan ayaa ah halbowlaha dhoofinta shidaalka Iran, iyadoo inta badan lagu qiyaaso in ka badan 90% shidaalka dalkaas laga dhoofiyo uu halkaas ka baxo.

Dusha sare ee jasiiradda waxaa ka muuqda haamo shidaal oo waaweyn, dhuumo isku xiran, iyo dekedo ay ku xiran yihiin maraakiibta waaweyn ee shidaalka qaada. Dhaqaalaha Iran si weyn ayuu ugu tiirsan yahay hawlaha ka socda Kharg Island, taasoo ka dhigaysa meel aan la iska indho tiri karin haddii ay timaado xiisad ama dagaal.

Si kastaba ha ahaatee, Kharg Island ma aha oo kaliya xarun shidaal. Waxay sidoo kale leedahay taariikh qadiimi ah oo qarsoon. Waxaa laga helay qoraallo dhagax ah oo soo jireen ah, haraadiga kaniisado hore, iyo qalcad ay dhistay shirkaddii Dutch East India Company qarniyo ka hor. Taariikhdan ayaa muujinaysa in jasiiraddu aysan ahayn mid cusub oo keliya lagu xusuusto shidaalka, balse ay leedahay xididdo qoto dheer oo dhaqan iyo taariikh leh.

Marka laga eego dhinaca militari, Kharg Island waa bartilmaameed aad u xasaasi ah. Sababtu waxay tahay haddii jasiiraddan waxyeello gaarto, waxaa si toos ah u saameynaya awoodda dhaqaale ee Iran iyo sahayda shidaalka ee adduunka.
Sidaa darteed, waxaa si adag u ilaaliya ciidamada Iran, waxaana la rumeysan yahay in ay ku wareegsan tahay nidaamyo difaac oo xooggan. Weerar kasta oo lagu qaado wuxuu keeni karaa jawaab culus iyo in xiisadda gobolka ay si degdeg ah u sii kacdo.

Doodda ku saabsan in la qabsado jasiiraddan ayaa mar kale soo cusboonaatay, gaar ahaan hadallada ka imanaya Donald Trump.
Waxaa la sheegay in fikradda qabsashada Kharg Island uu hore u soo jeediyay sanadkii 1988, balse hadda ay mar kale soo ifbaxday xilli uu jiro khilaaf sii xoogeysanaya. Warbixino ayaa tilmaamaya in qorshayaal militari la falanqeeyay, isla markaana la saadaaliyay in khasaaraha ka dhalan kara uu noqon karo mid aad u weyn.

Haddii Kharg Island ay noqoto goob dagaal, saameynta arrintaasi ma koobnaan doonto Iran oo keliya. Suuqa shidaalka ee caalamka ayaa si weyn u gilgilan kara, qiimaha shidaalkuna si degdeg ah ayuu u kici karaa. Intaa waxaa dheer, xiisadda Bariga Dhexe ayaa isu beddeli karta dagaal ballaaran oo ay ku lug yeeshaan quwado badan.

Gebogabadii, Kharg Island waa jasiirad yar oo leh miisaan aad u culus—dhaqaale, taariikheed, iyo militari. Wax kasta oo ka dhaca halkaas waxay saameyn karaan gobolka iyo dunida inteeda kale, taasoo ka dhigaysa meel aad u xasaasi ah oo si dhow loo eegayo xilligan.

Source: goobjoog.com