Sign in to follow this  
Deeq A.

Wall Street Journal: Awoodda dunida cusub ma ahan hub – Waxaana haysta Iiraan

Recommended Posts

Deeq A.   
Iran-1.webp?fit=1301%2C781&ssl=1

Tehran (Caasimada Online) – Tallaabada ay Iiraan ku xannibtay Marinka Hormuz, iyadoo tamarta u adeegsanaysa hub ahaan, ayaa calaamad u ah weji cusub oo adag oo ku soo kordhay loollanka awoodaha casriga ah. Tehran ayaa tustay caalamka sida gacan-ku-haynta marin-biyoodyada muhiimka ah ay u ruxi karto dhaqaalaha adduunka.

Iyadoo wajahaysa duqeymo culus oo dhanka hawada ah oo kaga imanaya Mareykanka iyo Israa’iil, Iiraan waxay u weecatay aargoosi aan toos ahayn, iyadoo carqaladaynta shidaalka iyo gaaska u isticmaalaysa awood gorgortan oo aan la arag baaxaddeeda muddo tobanaan sano ah.

Waxay si wax ku ool ah u curyaamisay Marinka Hormuz, oo ah marin-biyood istiraatiiji ah oo uu inta badan maro qiyaastii shan-meelood meel (1/5) shidaalka dunida. Tallaabadan ayaa si degdeg ah sare ugu qaadday khatarta colaadda oo aad uga fogaatay gobolka Khaliijka.

Iiraan ayaa Arbacadii sii ballaarisay baaxadda isku-dhaca, kadib markii ay duqaysay xarunta Ras Laffan ee dalka Qatar, taas oo ah xarunta ugu weyn caalamka ee soo saarta gaaska dabiiciga ah ee dareeraha ah (LNG), taas oo jawaab u ahayd weerar horay loogu qaaday xarun gaas oo Iiraan ay leedahay.

Dhanka kale, Madaxweyne Donald Trump ayaa Sabtidii sii xoojiyay xiisadda, isagoo ka digay in Mareykanku uu “garaaci doono oo uu gabi ahaanba tirtiri doono” warshadaha korontada ee Iiraan haddii xukuumadda Tehran aysan dib u furin Marinka Hormuz muddo 48 saacadood gudahood ah.

Saameynta suuqyada caalamka ayaa noqotay mid degdeg ah. Qiimaha shidaalka ayaa kor u kacay qiyaastii boqolkiiba 50% tan iyo markii uu dagaalku bilowday, halka qiimaha gaaska dabiiciga ah ee Yurub uu isna labalaabmay.

Xasaraddan ayaa ah xusuusin dhab ah oo muujinaysa in xitaa adduunkan ay hareeyeen nidaamyada maaliyadda, barnaamijyada kombuyuutarrada iyo shabakadaha dhijitaalka ah, haddana kheyraadka muuqda uu weli yahay udub-dhexaadka awoodda juquraafi-siyaasadeed.

Istaraatiijiyadda Iiraan ayaa banaanka soo dhigtay daciifnimada ugu weyn ee nidaamka caalamiga ah: dhaqaalaha casriga ah ayaa weli ku tiirsan waddooyin isku-socod oo aad u jilicsan iyo kheyraad adag. Juquraafiga ayaan marnaba lumin muhiimaddiisa qarniga 21-aad. Siyaabo qaarkood, wuxuu noqday mid sii awood badan, maadaama caalamiyeynta ay dhaqaalaha isugu xirtay si aad u dhow, kana dhigtay mid si fudud ugu nugul carqalad kasta.

Falanqeeyayaasha ayaa sheegaya in casharka guud uu yahay in awooddu aysan haatan ku xirneyn oo keliya teknoolojiyadda hubka iyo hantida, balse ay ku xiran tahay cidda gacanta ku haysa tamarta, macdanta muhiimka ah iyo awoodda warshadaha.

Nidaamkan ayaa horay looga arkay meelo kale. Sanadkii la soo dhaafay, Shiinaha ayaa adeegsaday awooddiisa isagoo maamulaya ku dhawaad boqolkiiba 90% saadka magnet-ka naadirka ah (rare-earth magnet) si uu cadaadis ugu saaro Mareykanka wada-hadallada ganacsiga, isagoo xannibay helitaanka agabka loo isticmaalo baabuurta, qalabka elektoroonigga ah iyo hubka.

Adeegsiga Iiraan ee Marinka Hormuz ayaa haatan muujinaya in marin-biyoodyada ciriiriga ah ee tamarta ay weli yihiin aaladaha ugu awoodda badan ee wax la isku muquuniyo. In kasta oo Mareykanku uu noqday dalka ugu soo saarista badan shidaalka adduunka, macaamiisha Mareykanka ayaa weli wajaha khatar maadaama qiimaha shidaalka lagu gooyo suuqa caalamka. Wax-soo-saarka gudaha ayaan si buuxda uga difaaci karin Washington ama xulafadeeda hakadka saadka ee ka yimaada dibadda.

Khatartu kuma koobna oo keliya shidaalka. Qiyaastii boqolkiiba 90% shidaalka badda lagu daabulo ayaa mara kaliya siddeed marin oo istaraatiiji ah, oo ay ku jiraan Hormuz, Bab el-Mandeb iyo Marinka Malacca. Qaar ka mid ah waddooyinkan waa laga weecan karaa iyadoo la bixinayo kharash aad u sarreeya, balse Hormuz ayaa si gaar ah khatar u ah sababtoo ah ma jirto waddo kale oo badeed oo lagu beddeli karo.

Tani waxay dowladdaha ku reebtay xalal degdeg ah oo aad u yar. Waxay isku dayi karaan inay ka hortagaan carqaladeynta, dhisaan kaabeyaal cusub, ama ay kaydsadaan agabka daruuriga ah, balse tallaabooyinkaas ayaa u baahan waqti dheer.

Casharka degdegga ah ee laga baran karo tallaabada Iiraan ayaa ah mid cad: xilliyada xasaradaha, gacan-ku-haynta jidadka saadka ee muuqda ayaa weli ka awood badan sarraynta dhijitaalka ah, xukuumadda Tehran-na waxay tustay sida hal marin-biyood oo ciriiri ah uu dhaqaalaha adduunka ugu ridi karo cadaadis lixaad leh.

The post Wall Street Journal: Awoodda dunida cusub ma ahan hub – Waxaana haysta Iiraan appeared first on Caasimada Online.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Sign in to follow this