Cabdiraxmaan Cirro oo ku dhowaaqay in shirkad Israel laga leeyahay ay siinayaan….

[Deeq A.]

Hargeysa (Caasimada Online) – Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi, ayaa shaaca ka qaaday in maamulkiisu aanu meesha ka saarayn suurta-galnimada in shirkad laga leeyahay Israa’iil ay maamusho ama saldhig ku yeelato mid ka mid ah dekedaha ku yaalla dhulka ay Somaliland ka arrimiso.

Madaxweyne Cirro ayaa sheegay in goobta juquraafi ahaan ay Somaliland kaga taallo Geeska Afrika ay tahay mid aad muhiim ugu ah amniga badaha caalamka. Waxa uu si gaar ah u xusay saameynta weerarada kooxda Xuutiyiinta ay ku hayaan maraakiibta xiriirka la leh Israa’iil, kuwaas oo khal-khal geliyay ku dhawaad 12% ganacsigii caalamiga ahaa ee isaga gooshi jiray Badda Cas.

Isagoo ka dhinac hadlayay shirweynaha Dowladaha Adduunka (World Government Summit) ee ka dhacay magaalada Dubai, ayuu Madaxweynuhu u sheegay wargeys ka soo baxa Israa’iil inuu soo dhoweynayo maalgashi kaga yimaada dhankaas.

“Somaliland waa dal hodan ku ah kheyraadka, waana soo dhoweynaynaa maalgashiga,” ayuu yiri Madaxweynuhu, isagoo intaa ku daray, “Dhulkeena waa mid halbowle u ah ganacsiga badaha, sidaas darteed xiriirka aan la yeelanayno Israa’iil isna waa mid muhiimad gaar ah leh.”

Cirro ayaa intaas ku daray in Somaliland ay leedahay kheyraad dabiici ah oo baaxad leh, sida macdanta, shidaalka, iyo gaaska, marka lagu daro xoolaha nool iyo dhul beereed ballaaran. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in kheyraadkani ay gacan ka geysan karaan sugidda amniga cunnada ee caalamka, gaar ahaan Israa’iil.

“Waxaan dhiirrigelinayaa ganacsatada reer Israa’iil inay yimaadaan oo ay mashaariic ka hirgeliyaan qeybaha tamarta, dalxiiska, beeraha, daaqa, duulista iyo maaliyadda,” ayuu hadalkiisa raaciyay.

Hadalkan ayaa imaanaya iyadoo bishii Janaayo uu sarkaal ka tirsan Somaliland sheegay in maamulku martigelin karo saldhig milatari oo ay leedahay Israa’iil. Warkaas ayaa soo baxay toddobaadyo uun kadib markii Israa’iil ay noqotay dalkii ugu horreeyay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland.

Hase yeeshee, mas’uuliyiinta Somaliland ayaa horey si rasmi ah u beeniyay eedeymo kaga yimid dowladda Federaalka Soomaaliya oo sheegayay in Somaliland ay aqbashay in dhulkeeda la dejiyo dad Falastiiniyiin ah oo laga soo barakiciyay Gaza, ama ay martigelinayso saldhig ciidan oo Israa’iil leedahay.

Si kastaba ha ahaatee, Telefishinka Channel 12 ee laga leeyahay Israa’iil ayaa soo xigtay Deeqa Qaasim, oo ah sarkaalad ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Hargeysa, taasoo sheegtay in wadahadallo ku saabsan saldhig milatari ay jiraan, balse hirgelintiisu ay ku xirnaan doonto waxa lagu heshiiyo marka la is-weydaarsado safaaradaha.

Xiisadaha gobolka iyo saameynta Imaaraadka

Somaliland ayaa maamusha dekedda istiraatiijiga ah ee Berbera oo ku taal Gacanka Cadmeed. Horraantii bishii Janaayo, markab siday hogaamiyaha gooni-u-goosadka Koonfurta Yemen, Aidarous al-Zubaidi, oo ay taageerto Imaaraadka Carabta, ayaa ku soo xirtay dekedda Berbera.

Tallaabadaas ayaa dhalisay xiisad diblamaasiyadeed, iyadoo Sacuudi Carabiya ay ku eedeysay Imaaraadka—oo ay xurguf kala dhexeyso—inay Zubaidi si qarsoodi ah uga saareen Yemen una soo mariyeen Berbera si loo geeyo Abu Dhabi. Sacuudiga ayaa taageera Golaha Hoggaanka Madaxtooyada Yemen (PLC), halka Imaaraadku taageero kooxaha gooni-u-goosadka ah.

Xaaladda Koonfurta Yemen ayaa si weyn isugu beddeshay bishii hore kadib markii Sacuudigu taageeray dalabka PLC ee ahaa in ciidamada Imaaraadku ka baxaan gobolka, kadib markii kooxda STC ay qabsatay dhul hor leh.

Imaaraadka ayaa ku dhawaaqay inay ciidankooda kala baxayaan kadib markii duqeyn cirka ah oo Sacuudigu fuliyay ay beegsatay shixnad hub ah oo u socotay gooni-u-goosadka. Ciidamada Sacuudiga ayaa si degdeg ah u buuxiyay goobihii ay banneeyeen, oo ay ku jiraan Cadan iyo Xadramowt.

Xiriirka Imaaraadka iyo Somaliland ayaa soo bilowday 2017-kii, markii Hargeysa aqbashay codsi Imaaraadku ku doonayay saldhig milatari oo laga hirgeliyo Berbera.

Sawirro dayax-gacmeed oo ay falanqeysay shabakadda Middle East Eye ayaa muujinaya in saldhiggaas uu hadda yahay mid dhammaystiran oo leh kaabayaal casri ah, deked milatari oo biyo qoto dheer leh, iyo dhabaha dayuuradaha oo leh hangaaro.

Berbera waa qeyb ka mid ah silsilad saldhigyo ah oo Imaaraadku ku leeyahay Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas, halkaas oo ay maraan saddex-meeloodow meel ganacsiga dunida.

Saldhigyadan ayaa la sheegay inay taageero ka helaan Mareykanka iyo Israa’iil, iyadoo Israa’iil ay hadda eegayso sidii ay u ballaarin lahayd joogitaankeeda gobolka.

Dhabaha dayuuradaha ee Berbera oo dhererkiisu yahay 4km—kana mid ah kuwa ugu dhaadheer Afrika—ayaa awood u leh inuu qaabilo dayuuradaha xamuulka culus iyo kuwa dagaalka. Dekedda Berbera, oo si weyn loo ballaariyay wixii ka dambeeyay 2022, waxaa si wadajir ah u leh shirkadda DP World, xukuumadda Somaliland, iyo dowladda Ingiriiska. 

The post Cabdiraxmaan Cirro oo ku dhowaaqay in shirkad Israel laga leeyahay ay siinayaan…. appeared first on Caasimada Online.