Sadex dal oo African ah ayaa lagu wadaa in ay UK- Ka Aqbalaan…..

[Deeq A.]

Saddex waddan oo Afrikaan ah ayaa lagu wadaa inay aqbalaan qaadashada kumannaan qof oo isugu jira dambiilayaal iyo muhaajiriin sharci-darro ah ka dib markii UK ay ugu hanjabtay inay ku soo rogi doonto cunaqabatayn u eg tii Trump ee dhanka fiisaha.

Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Kongo (DRC), Namibia iyo Angola ayaa heshiis ku galay inay dib ula soo laabtaan muwaadiniintooda ka dib markii ay diideen hanjabaad ka timid Shabana Mahmood, Xoghayaha Arrimaha Gudaha, oo mamnuucaya fiisaha wasiirrada, diblomaasiyiinta iyo dalxiisayaasha dalalkaas.

Wargeysyada UK ayaa daaha ka qaaday bishii Disembar in Ms Mahmood ay xayiraad fiisaha ku soo rogtay DRC ka dib markii ay markii hore iska caabisay hanjabaadaha. Waxay meesha ka saartay hab-raacii fiisaha mudnaanta leh ee dublamaasiyiinteeda iyo wasiiradeeda, waxayna ka mamnuucday muwaadiniinteeda inay si degdeg ah u galaan UK.

Ilaa 4,000 oo dambiilayaal ah oo ay ku jiraan gacan ku dhiiglayaal, dambiilayaal kufsi iyo tahriibayaal sharci darro ah, oo ka yimid saddexda waddan ayaa hadda loo musaafurin karaa waddamada Afrika.

Kadib guushii hanjabaadaha cunaqabataynta, Ms Mahmood waxay uga digtay waddamada kale inay la kulmayaan xayiraad la mid ah fiisaha haddii ay sii wadaan inay diidaan inay dib u soo ceshadaan dambiilayaasha, muhaajiriinta sharci darrada ah iyo magangalyo-doonka la diiday.

Hindiya, Pakistan, Nigeria, Bangladesh, Soomaaliya, Masar iyo Gabon ayaa la tilmaamay inay ka gows adeygayaan dib ula laabashada muhaajiriinta sharci darrada ah, waxaana laga yaabaa inay la kulmaan cunaqabatayn bilaha soo socda.

Muhaajiriinta sharci darrada ah iyo dambiilayaasha khatarta ah hadda waa la saari doonaa waxaana dib loogu celin doonaa Angola, Namibia iyo Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Kongo, waxaan sameyn doonnaa waxa ay ku qaadato si aan u soo celiyo nidaamka iyo xakamaynta xuduudaha.”

Duulimaadkii ugu horeeyay ee masaafurinta ah ayaa horay u aaday Namibia waxaana saraakiishu ay ka shaqeynayaan sidii qaar kale loogu qaadi lahaa Angola iyo DRC.

Ms Mahmood waxay xoojisay cunaqabataynta fiisaha iyadoo Wasaaradda Arrimaha Guduhu ku dhawaaqday ku dhawaad in 60,000 oo muhaajiriin sharci-darro ah iyo dambiilayaal ajnabi ah la tarxiilay ama laga saaray dalka tan iyo markii ay Labour-ku xukunka la wareegeen. Xil ka qaadista dambiilayaasha oo ay ku jiraan gacan ku dhiiglayaasha iyo dambiilayaasha kufsiga ayaa kor u kacay 32 boqolkiiba, halka masaafurinta muhaajiriinta sharci darada ah ay kor u kacday boqolkiiba 45 oo ay gaareen ilaa 15,200.

Ms Mahmood waxay tiri: “Waxaan wacad ku maray inaan sare u qaadi doono saarista muhaajiriinta sharci darrada ah – waana haynaa jidkaas. Si kastaba ha ahaatee, waa inaan sii wadnaa sidii aan meesha uga saari lahayn kuwa aan xaq u lahayn inay dalkeena joogaan”.

Xigashada Sawirka,EPA/Shutterstock

Qoraalka sawirka,Shabana Mahmood

Xafiiska arrimaha gudaha wuxuu sameeyay halbeeg lagula tacaamuli doono marka xayiraad fiisaha ah la saarayo waddamada diida inay dib u qaataan soo galootiga sharci darrada ah. Marka hore, waxaa la siiyaa ogeysiis bil ah oo ku saabsan xannibaadda fiisaha.

Dabadeed dublamaasiyiinta iyo VIP-da ayaa laga xayuubiyaa mudnaanta ay ku leeyihiin nidaamka fiisaha UK, xitaa booqashooyinka dalxiiska, taas oo ku khasabta inay safaf galaan bannaanka safaaradaha. Ka-hortagga dadka socotada ah ee adeegyada degdegga ah waxay la macno tahay in aanay lacag bixin karin si ay u helaan dukumeentiyadooda si degdeg ah. Waddamada leh hubinta amniga ee xooggan, tani waxay u horseedi kartaa dib u dhac dheer.

Cunaqabataynta waa la sii kordhin karaa si meesha looga saaro xuquuqda gelitaanka UK ee diblomaasiyiinta iyo VIP-da, oo ay ku xigto heerka ugu dambeeya ee mamnuucida dhammaan fiisaha.

Yvette Cooper, oo ah xoghayaha arrimaha dibadda, ayaa u sheegtay dublamaasiyiinta safaaradaha in ay qaataan hab “wax is-dhaafsi” ah oo dheeraad ah oo ku saabsan fiisaha si wax looga qabto socdaalka sharci darrada ah haddii dalalku ay hor istaagaan soo celinta dembiilayaasha iyo muhaajiriinta.

Tusaalooyinka wada shaqayn la’aanta waxaa ka mid ah safaaradaha oo ku guul darraysta in ay diyaariyaan waraaqaha wakhtiga loo baahan yahay iyo ogolaanshaha qaaditaanka shasiyaadka la celinayo.

Khamiisti ayey Wasaaradda Arrimaha Guduhu waxay soo saartay muuqaal muujinaya duulimaad u socday Yurubta bari oo laga saarayo bariga Yurub dhawaad 50 dembiilayaal ajnabi ah iyo magangalyo-dooneyaal fashilmay oo diyaarad lagu galbiyay.

Xukunka lagu riday dadkaas la tarxiilay ayaa gaarayay ku dhawaad 70 sano waxaana ay isugu jireen dambiyo daroogo iyo sidoo kale musuqmaasuq, xatooyo iyo haysashada hub.

 

Bbcsomali

Qaran News