Sign in to follow this  
Deeq A.

Wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Itoobiya oo u jawaabay Abiy Ahmed

Recommended Posts

Deeq A.   

e6562350-035e-11f1-9972-d3f265c101c6.jpg

 

Wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Gedu Andargachew oo u guuray dalka dibadiisa ayaa hadda mucaarad ku ah xukuumadda Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed.
Qoraalka sawirka,Wasiirkii hore ee arrimaha dibadda Gedu Andargachew oo u guuray dalka dibaddiisa ayaa hadda mucaarad ku ah xukuumadda Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed
4 Saacadood ka hor
Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda Itoobiya Gedu Andargachew ayaa beeniyay khudbaddii Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed uu ka hor jeediyay baarlamaanka, taas oo uu ku sheegay inuu farriin u diray Asmara isagoo dalbanaya in la joojiyo xasuuqa ciidanka Eritereya ay ka geysteen Dagaalkii Tigray.

Gedu, oo qirtay in loo diray Eritereya xilligaas, ayaa sheegay in farriinta uu ka helay Ra’iisul Wasaaraha ay ahayd in “la sameeyo taxaddar wadajir ah” oo lagaga hortagayo “olole dacaayad ah oo la xiriira xadgudubyada xuquuqda aadanaha.”

Wasiirkii hore ayaa sheegay in xilligii dagaalka, ciidanka Eritereya ay “wada shaqeeyeen” ciidamada difaaca Itoobiya “sidii iyagoo hal waddan ah,” ayna ku dagaallameen “ilaa inta laga gaarayo Debre Tabor.”

Gedu, oo hadda mucaarad ku ah xukuumadda Ra’iisul Wasaare Abiy, ayaa jawaabtan ku bixiyay warqad ku taariikhaysan Arbacadii.

Gedu Andargachew, oo hadda ku sugan dalka Mareykanka, ayaa u xaqiijiyay BBC-da in warqadda ku wareegeysa baraha bulshada ay isaga ka timid, ayna tahay mid dhab ah.

Mas’uulkii hore ayaa warqaddiisa ku qoray in Ra’iisul Wasaare Abiy, oo bixiyay jawaabtan, uu u haystay “mid la aamini karo” uuna sharraxaad ka bixiyay xilli uu khudbad ka jeedinayay Aqalka Wakiillada Shacabka maalintii Talaadada.

Ra’iisul Wasaaraha, isagoo xubnaha baarlamaanka kala hadlayay arrinta Itoobiya iyo Eritereya, ayaa wuxuu sheegay in “dhibaatada” labada dal u dhexaysa ay bilaabatay xilligii Dagaalka Tigray.

Askarta Eritereya, oo xilligaas la safnaa dowladda, ayaa lagu eedeeyay inay “xasuuq baahsan u geysteen dhalinyaro” ku sugnaa magaalada Axum. Sidoo kale, waxaa lagu eedeeyay inay burburiyeen warshado iyo guryo ku yaalla magaalooyinka Shire, Adwa, iyo Adigrat.

Abiy ayaa sheegay inuu “ergooyin dhowr ah u diray Eritereya” ka dib weerarradaas; mid ka mid ah ergooyinkaasna uu ahaa xubintii hore ee golaha wasiirada Gedu.

Abiy ayaa laga maqlay isagoo leh, “Mudane Gedu wuxuu ahaa Wasiirka Arrimaha Dibadda xilligaas. Labo jeer ayaan u diray Eritereya. Waxa uu u siday waxay ahayd, ‘Ha dhibaatayn dadkayga Tigrayga ah, ha dhicina hantidooda, caasinimadu waxay ka timid TPLF, ee ma aha dadka Tigrayga ah.'”

“Ato Gedu hadda nala ma joogo, laakiin damiir ayuu leeyahay. Haddii uu maanta qariyo, taariikhda ayaa bannaanka keeni doonta. Isagu wuu ogyahay sababta uu u aaday si uu arrinta ugala hadlo, shacabka waa ogyahay, annaguna waan ognahay,” ayuu yiri, isagoo raaciyay in wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda laga yaabo inuu marqaati furo.

Marka laga soo tago Ato Gedu, Ra’iisul Wasaare ku-xigeenkii hore “Demeke Mekonnen” iyo “labo ama saddex qof oo hadda ku jira nidaamka” ayaa iyaguna u safray Eritereya iyagoo wada farriin la mid ah.

Gedu oo ka jawaabayay khudbadda Ra’iisul Wasaare Abiy, ayaa beeniyay inuu isagu ahaa Wasiirka Arrimaha Dibadda ee xilligaas.

Abiy Ahmed

Xigashada Sawirka,Office of the Prime Minister-Ethiopia

Qoraalka sawirka,Ra’iisul Wasaare Abiy ayaa khudbaddiisii ​​baarlamaanka ku yiri “Ato Gedu hadda nalama joogo, laakiin dun buu leeyahay, damiir buu leeyahay, hadduu maanta qariyo, taariikhda ayaa soo bixin doonta”.

Gedu, oo loo magacaabay Wasiirka Arrimaha Dibadda bishii Abriil 2019, ayaa xilkaas hayay ilaa bilowgii Dagaalka Tigray. Maalin ka dib markii uu dagaalku bilaabmay, waxaa lagu dhawaaqay in loo magacaabay Wasiirka La-taliyaha Amniga Qaranka ee Ra’iisul Wasaaraha.

Warqaddiisa, Gedu wuxuu ku xaqiijiyay inuu u safray Asmara isaga iyo “masuul ka tirsan wasaaradda arrimaha dibadda” si uu farriin uga sido Ra’iisul Wasaaraha oo ku socotay Madaxweynaha Ereteriya Isaias Afwerki.

Si kastaba ha ahaatee, waxay beeniyeen in farriintii ay xilligaas geeyeen Asmara aysan ahayn tii uu ku dhawaaqay Ra’iisul Wasaare Abiy.

“Waxay iigu yeereen inaan marqaati furo si loo caddeeyo inay Ereteriya iigu soo direen farriin oraneysa, ‘Ha dhibin dadkayga.’ Ra’iisul Wasaaruhu isna khalad weyn ayuu ka galay arrintan,” ayuu yiri.

Sida uu sheegay Gedu, farriintii loo diray Ereteriya “waxay diiradda saartay saddex arrimood.” Dulucda koowaad ee farriinta uu xusay waxay ahayd dareen farxadeed.

Waxaan rabaa inaan u gudbiyo hambalyo Madaxweyne Isaias oo ku aaddan guusha aan ka gaarnay hawlgalkii wadajirka ahaa ee aan ka fulinnay Woyane,” ayuu ku sharraxay farriinta koowaad.

Farriinta labaad waxay ku saabsanayd “u mahadcelinta dawladda iyo shacabka Ereteriya,” ayuu yiri Gedu. Wuxuu sheegay in mahadcelinta loo jeediyay dawladda Ereteriya “daryeelkii ay u fidiyeen iyo sidii ay u dawayn jireen ciidanka intii uu socday weerarkii Taliska Waqooyi” iyo “taageerada walaaltinnimo ee ay bixiyeen si loogu diyaar garoobo weerar-celin.”

Dulucda saddexaad ee farriinta ayaa ah “olole sumcad-dil ah oo baahsan” kaas oo lagu bilaabay “xiriirka ka dhashay xad-gudubyada xuquuqda aadanaha,” sida uu sheegay mas’uulkii hore ee sare.

Farriinta ayaa lagu sheegay in ololahan ay bilaabeen “qaar ka mid ah taageerayaasha Woyane iyo xoogag shisheeye oo aan rabin xiriir wanaagsan oo dhex mara Itoobiya iyo Ereteriya iyadoo loo marayo ururro caalami ah iyo warbaahin kala duwan.”

Wasiirkii hore ee Arrimaha Dibadda ayaa sheegay in loo dhiibay farriinta ah, “Waxaan u baahannahay inaan taxaddarno sababtoo ah tani waxay ku dambayn kartaa inay na dhibto labadeennaba.”

Itoobiya

Xigashada Sawirka,Ministry of Foreign Affairs of Ethiopia

Kadib markii ay fariimahan heleen, waxay sidoo kale weydiiyeen su’aasha ah, ‘Maxaan si cad ugu sheegi la’nahay dawladda Eritereya inay ciidankeeda kala baxdo?'”

“Laakiin waxay iiga digeen inaan ku weydiiyo inaad ciidankaaga la baxdo,” ayuu yiri, isagoo sharraxaya jawaabtii uu helay. “Markaas ayaan kala tagnay ka dib hawlgalkii ay ii soo dhiibeen.”

Wuxuu intaas ku daray, “Marka laga reebo tan, ma jirin farriin ay ii soo dhiibeen ama ay igala hadleen oo ku saabsan dadka Tigreega,” isagoo beeniyay khudbaddii Ra’iisul Wasaare Abiy uu ka jeediyay baarlamaanka.

“Walaacaaga xilligaas wuxuu ahaa cawaaqibka ka dhalan kara xad-gudubyada xuquuqul bini’aadanka ee nalagu soo eedeeyay, laakiin dhibaatada dadka Tigreega marnaba kuma jirin ajandahaaga,” ayuu ku eedeeyay raysal wasaare Abiy.

Gedu wuxuu xusay inay Eritrea u safreen iyagoo wada farriintii ay ka soo qaadeen Ra’iisul Wasaaraha, ayna u gudbiyeen Madaxweyne Isaias. Markii uu u gudbinayay Madaxweynaha Eritereya, wuxuu yiri, “Ma jirin wax nagu dhibay farriintii aan sidnay.”

Marka laga hadlayo ololaha la sheegay ee “xad-gudubka xuquuqul bini’aadanaha” ee la bilaabay, jawaabtii Madaxweynaha Eritereya waxay ahayd, “Waxaan ku amri doonaa qaab-dhismeedka naga hooseeya inay noqdaan kuwo taxadara intii suurtagal ah, sidii aan aniga iyo Abiy ku heshiinayna, weli shaqo badan ayaa noo dhiman.”

Wuxuu xusay inuu jawaabtan u diray Ra’iisul Wasaare Abiy. Warqaddiisa, Gedu wuxuu sidoo kale ku xusay ka qaybgalka ciidanka Eritereya ee dagaalkii Tigray.

“Uma malaynayo inay jirtay waqti ay ciidanka Eritereya garab istaagin ciidamada difaaca Itoobiya tan iyo bilowgii dagaalkii Tigray ilaa intii uu ka dhammaanayay heshiiskii Pretoria,” ayuu yiri.

Wuxuu sheegay in Ciidanka Difaaca Itoobiya iyo Ciidanka Eritereya ay “joojiyeen samaynta hawlgallada millatari ee wadajirka ah” ka dib markii la saxiixay heshiiskii Pretoria. “Ilaa markaas, waxay ahaayeen kuwo wada jira sidii inay yihiin ciidan dal qura leeyahay,” ayuu ku qoray warqaddiisa.

 

 

Source Bbcsomali

Qaran News

Share this post


Link to post
Share on other sites
Sign in to follow this