Deeq A. Posted Wednesday at 06:00 PM Washington (Caasimada Online) – Aqalka Cad ayaa sheegay in Madaxweyne Donald Trump uu ka wadahadlayo qaabkii uu ula wareegi lahaa Greenland, iyadoo ay miiska saaran tahay xitaa suurtagalnimada adeegsiga ciidamada Mareykanka, taas oo dib u soo noolaynaysa damaciisii ahaa inuu xukumo jasiiraddan istiraatiijiga ah in kasta oo Yurub ay si adag u diiddan tahay. Trump wuxuu u arkaa la wareegidda Greenland inay tahay mudnaan amniga qaranka Mareykanka ah oo lagama maarmaan u ah “in laga hortago cadowgeenna ku sugan gobolka Arctic-ga,” sida lagu sheegay bayaanka Aqalka Cad. “Madaxweynaha iyo kooxdiisa waxay ka wadahadlayaan xulashooyin kala duwan si loo gaaro yoolkan muhiimka ah ee siyaasadda arrimaha dibadda, dabcan, adeegsiga milatariga Mareykanka mar walba waa xulasho u furan Taliyaha Guud,” ayuu yiri Aqalka Cad. Greenland waxay dhowr jeer ku celcelisay in aysan doonayn inay qayb ka noqoto Mareykanka. Hoggaamiyeyaasha quwadaha waaweyn ee Yurub iyo Canada ayaa Talaadadii garab istaagay maamulka jasiiraddaas, iyagoo sheegay in dhulkaas ay leeyihiin dadka degan. Haddii Mareykanku si milatari ah uga qabsado Greenland xulufo soo jireen ah oo sida Denmark oo kale ah, waxay taasi mowjado naxdin leh ku noqon doontaa isbahaysiga NATO, waxayna sii dheereyn doontaa kala qaybsanaanta u dhaxaysa Trump iyo hoggaamiyeyaasha Yurub. Diidmada xooggan kama aysan horjoogsan Trump inuu dib u eego sidii Greenland looga dhigi lahaa xarun Mareykanku leeyahay oo ku taalla aag ay kusii kordhayso danaha Ruushka iyo Shiinaha. Xiisaha Trump, oo markii hore soo ifbaxay 2019 xilligii muddo-xileedkiisii koowaad, ayaa dib u soo noolaaday maalmihii lasoo dhaafay kadib xariggii Mareykanka ee Madaxweynaha Venezuela, Nicolas Maduro. Isagoo ku dhiirranaya soo qabashadii Maduro ee dhammaadka asbuucii hore, Trump wuxuu muujiyay inuu aaminsan yahay in “sareynta Mareykanka ee Galbeedka Dunida aan mar dambe shaki la gelin doonin,” wuxuuna cadaadis saaray dalalka Colombia iyo Cuba. Sidoo kale, wuxuu billaabay inuu mar kale ka hadlo Greenland kadib bilo uu arrintaas meel iska dhigay. Sarkaal sare oo Mareykan ah, oo diiday in magaciisa la xuso si uu uga hadlo dooddaha gudaha, ayaa sheegay in Trump iyo la-taliyeyaashiisu ay ka wadahadlayaan waddooyin kala duwan oo lagu helo Greenland. Greenland ma iib baa? Xulashooyinkaas waxaa ka mid ah in Mareykanku toos u iibsado Greenland ama inuu la galo heshiis Isutag Xor ah (Compact of Free Association, COFA) jasiiraddaas, sida uu sarkaalku sheegay. Heshiiska COFA wuxuu ka hooseeyaa damaca Trump ee ah in jasiiraddan oo ay ku nool yihiin 57,000 oo qof laga dhigo qayb ka mid ah Mareykanka. Sarkaalku ma bixin qiimo lacageed oo suurtagal ah. “Diblomaasiyadda ayaa mar walba ah xulashada koowaad ee madaxweynaha, iyo gorgortanka. Wuu jecel yahay heshiisyada. Sidaas darteed, haddii heshiis wanaagsan la geli karo si loo helo Greenland, taasi hubaal waxay noqonaysaa dareenkiisa koowaad,” ayuu yiri sarkaalku. Xoghayaha Arrimaha Dibadda, Marco Rubio, ayaa u sheegay sharci-dajiyeyaasha in hanjabaadihii dhawaan maamulku u jeediyay Greenland aysan ka dhignayn duullaan soo fool leh, balse hadafku yahay in jasiiradda laga iibsado Denmark. Hadalkan ayuu ka sheegay kulan xog-warran sir ah oo habeenkii Isniinta loo qabtay hoggaamiyeyaasha Koongareeska, sida ay sheegeen laba ilo-wareed oo xog-ogaal u ah kulankaas. Wargeyska Wall Street Journal ayaa markii ugu horreysay baahiyay hadalka Rubio. Xubno ka tirsan Koongareeska, oo ay ku jiraan Jamhuuriyiin ay isku xisbi yihiin Trump, ayaa ka horyimid hadallada maamulka, iyagoo xusay in Denmark oo xubin ka ah NATO ay tahay xulufo daacad u ah Mareykanka. “Marka Denmark iyo Greenland ay caddeeyaan in Greenland aysan iib ahayn, waa in Mareykanku ixtiraamaa waajibaadkiisa heshiisyada caalamiga ah iyo madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee Boqortooyada Denmark,” ayay yiraahdeen Senator Jeanne Shaheen (Dimoqraadi) iyo Senator Thom Tillis (Jamhuuri) oo wada-guddoomiye ka ah Kooxda Kormeerka NATO ee Guurtida, iyagoo soo saaray bayaan wadajir ah. Saraakiisha maamulka ayaa sheegaya in jasiiraddu ay muhiimad weyn u leedahay Mareykanka sababo la xiriira macdanta laga helo oo muhiim u ah teknoolajiyadda casriga ah iyo aaladaha milatariga. Kheyraadkan ayaa weli ah kuwo aan laga faa’iidaysan sababo la xiriira shaqaale yari, kaabayaasha dhaqaalaha oo liita iyo caqabado kale. “Arrintani ma ahan mid meesha ka baxaysa,” ayuu sarkaalku ka yiri dadaalka madaxweynaha ee ku aaddan la wareegidda Greenland inta ka dhiman saddexda sano ee muddo-xileedkiisa. The post TRUMP oo billaabay qorshaha uu ku qabsanayo Greenland appeared first on Caasimada Online. Share this post Link to post Share on other sites