Ducada
Walaal, sidaan wada ognahay, xidhiidhka ka dhexeeya dadka iyo Rabbigooda wa cibaadada, taasoo macnehhedu yahay in loo hoggnasamo kii na uumay oon jeclaanno, kana cabsanno. Cibaadadu hadaba waa xarigga nagu xira Rabbigeenna, xariggaasna waa Ducada, oo ah qoraalkan maanta waxuu ku saabsan yahay.
Ducada waxa ku so arooray Quraanka:
" Rabbigiinna wuxuu yidhi, i barya, waan idiin dhago nuglaanee ( aqbalayaa ducadiinna), kuwa iskala weyn iney i hoggaanasmaan, Jahannama ayey galaan ayagoo ku waaraya"
"Haddii ay adoonteydu i kaa wareysato ( Maxamadoow), Anugu waan dhowahay, waan ajiibaa ( u yeelaa wexey doonayaan) baryada kan ii barya, hadaba (addoonteyda) ha ii dhago nuglaato, hana i rumeeyaan, waa intaasooy waddada toosan qabsadaanee"
Ducada waxaa ku soo arooray Sunnada SAWS ee carfoon.
1. Cibaadaduba waa Ducada, Rabbigiinna wuxuu yidi " i barya waan idiin dhago nuglaanee"
2. Rabbigiinna, Barakeysanoo Saremaray, waa xishhodaa, waana deeqsi, , wuu ka xishoodaa in addoonkiisu uu gacmihiisa kor u taago inuu soo celiyo faro madhnaan"
3. Ma jiro qof Muslim ah oo Allah ku barya duco ayan n ku jirin dambi falid ama qaraabo jarid, oon Ducadaas Allah ku siinin seddex midkood:
a). In loo soo dadajiyo ducaadaasoo la siiyo wuxuu baryay
b) In aakhiro loogu keydsho
c) In looga celiyo ducadaas wax u dhigma uu dhibaato ku soo socotay" . Markaasey ( saxaabadii yidhahdeen) " Hadaba ( ducada) waan badineynaa" Markaasuu Rasuulku SAWWS yidhi " ( Allah ka badan)"
Aadaabta Ducada:
1. Ikhlaas : Iney kaa dhab tahay oo Allah oo qudha aad ula jeeddo
2. Inaad ku bilowdid Mahadnaqa Allah, faankiisa, iyo Nabiga ood ku salliso
3. Allah oo qudha inaad rajeyneyso, kuna kalsoontahay inuusan qofaan asaga aheyn wax kuu qaban karin.
4. Ku celcelin badan ( Allah ma daalo, adiga ha daalin, kumana ku dhibsado, ee ducadiisa ha dhibsan)
5. Qalbigaaga oo ku foojigan Ducada aad ku duceysaneyso
6. Inaad duceysato marwalba, hanoqoto inaad wanaag ku jirto, ama aad dhibaato ku sugan tahay.
7. Qofaan Allah aheyn ducadaada wax ha ku warsan ( Mataal: "ilaahayow, iyo sheekh Awliyoow", waa dambi)
8. Ducada ha ku habaarin reerkaaga, maalkaaga, dhallankaaga, iyo naftaada: Macneheeda waa ha is habaarin, maxaa yeelay Allah waa naxariis badan yahayee ee warso caafimaad iyo wanaag. Nin Gabayaa ah oo la odhan jirey Al Mutanabi ayaa wuxuu ku gabyay:
" Kafaa bika daa' an, an taral mawta shaafiyaa. Wa xasbul manaayaa an yakunna amaaniyaa"
Waxaa cudur kaaga filan inaad daawo ka raadiso geerida, geeridana xumaan waxaa ugu filan iney noqoto wax la hiigsado"
9. Markamla duceysanayo oo codka hoos loo dhigo, hana u dhexeeyo codkaagu kan qeylada ah iyo kan qarsoon.
10. Inaad qirsan tahay dambiyaashada, ood dambi dhaaf Allah warsato, iyo inaad dareensan tahay nicmooyinka aad ku jirto ood Allah ugu mahadnaqeyso
11. Markaad duceysaneyso, inaad is liiddo, madaxaagana hoos u dhigto
12. Haddad dad soo dhacday inaad u celiso xaqooga, ama aad niyeysato inaad celindoonto mar dhow.
13. Qiblada ood u jesato
14. Gacmaha ood cirka u taagto
15. Inaad weyso qabto
16.Inaadan qof ku habaarin ducadaas ( Mataal ahaan inaadan odhan "Allow reer Qansax cadaab")
17.Marka hore ducada naftaada ka billow, dabadeed waalidka, dabadeed dadka kale ( Rabbi ighfir lii wa li waalidayy) Allow ii dambidhaaf aniga iyo waaldkeyga. ( dayaaradah marka la raaco, suunka waa inaad adga xidhataa, dabadeed aad u xidhaa carruurta)
18. Allah inaad ku bariso magacyadiisa qurxan ( Asmaa'ul Xusnaa), ama ad magacowdo camal wanaagsanood samyesay Allah wajigiisa, ( Mataal: ilaahayow, haddaan dartaada bililiqada dadkii lahaa u celiyey, maal xalal ah i sii) ama aad Allah ku bariso qof Muslim ah oo nool oo saaliix ah ducadiisa. ( Mataal: inaad qofkaas warsa
19. Inaad hubiso intaadan duceysan inaad xalaal cunto, cato iyo inaad xidhato
20. Inaadan Qaraabo jarid ku duceysanin
21. Inaadan dambi ku jirin, ku fakareyn inaad sameyso ama aadan dad fareyn.
Waqtiyaasha Ducada in la aqbalo:
1. Leylatul Qadr
2. Sag baddhka, intiisa dambe
3. Salaadaha faradka aha dabadood
4. Adaanka iyo iqaamada inta u dhexeysa
5. Saacad ka midah habeenka ( lama yaqaan, sida leylatul Qararka)
6. Marka la addimayo
7. Marka Roobka uu da'ayo
8. Marka dagaalka Allah dartiis cadowga Allah la is hortaagan yahay
9. Saacad ka mid ah maalinka Jimcaha ( waxaana culimada u bateen iney tahay casar gaabadka maalinka Jimcaha, qaarna wexey u badiyeen marka la khutbeynayo, ama slaatul Jumcaha nafteeda)
11. Markaa cabeyso biyaha Zamzam
12. Markaad Sujuudsan tahay
13. Markaad saqbadhkii soo toosto od u soo fadhiistao baryo Allah ood allah ku bariso ducooyinka ka sugnaaday Suubbanihii.
14. Markaad ducadaada raaciso aaydda " La ilaaha illla anta, subxaanaka inni kunto mina dhaalimiin"
15. Ducada dadka markuu qof dhinto
16. Ducada markaadAllah u mahadiso, ood Nabigana Ku salliso, taxiyaadka dambe
17. Markaad Allah ugu yeedho Magaciisa Weyn, oo haddii loogu yeedho uu aqbalo, oo haddii wax lagu warsado oo siiyo
18. Markuu qof Muslim ah qof kaloo Muslim ah ooy kal fogyihiin isu duceeyaan
19. Ducada maalinka laa taagan yahay CARAFA
20. Ducada Bisha Ranadaan
21. Ducada markii dad Muslim ah ay isugu imaadaan meel ay Allah ku wada xuseen
22. Markii musiibo kugu dhacdo ood ducadaada ku bilowdo" Innaa lillahi wa innaa ileyhi raajicuun, Allahumma ajirnii can musiibatii wa khluf lii kheiyran minhaa" Allah ay na leh, asaga ayaan u laabanayenaa, Allow, ajar iga sii dhibaatada igu dhacday, iigana daba mari kheyr"
23. Ducada markaad dareento ikhlaas badan, iyo iimaan macaan, ama aad la dhacdo aayad Quraan ah, ama Xadith
24. Ducada qofka la dulmiyey la ma celiyo
25. Ducada waalidka uu u duceeyo ubadkiisa, ama habaarka uu habaaro ubadkiisa
26. Ducada qofka safarka ku jira
27. Ducada qofka sooman ilaa u afuro, iyo markuu afurayo
28. Ducada qofka dhibaateysan, oon qofkale leheyn
29. Ducada Taliyaha Caadilka ah
30. Ducada ubadka baarriga ah ee uu u duceeyo waalidkiis
31. Ducada ka dambeysa weysada oo lagu duceysto ducooyinka ka sugnaaday Suubanihii SAWS
32. Ducada marka la soo tuurto Jamratul Sughraa, Jamratul Wustaa ( Minaa)
33. Ducada lagu duceysto Kacbada Makka dhexdeeda
34 Ducada lagu duceysto Buurta Safa, iyo Marwa, iyo Mashcarka Xaraam
Kuwaasi wa kuwo lagu gaar yeelay foojignaan, laakin qofka Muslimka , xaalad walba iyo meelwlba oo daahir ah waa looga aqbalaa inshaallah ducadiisa..
Walaal, qoraalkan gaadhsii intaad jeceshay, anigana ii soo ducee, maxaa yeelay ducada labada kala maqan waxaa sugnaatay in la aqbalo, iiguna soo ducee Al Fardows Al Aclaa, iyo inuu Allah ii barakeeyo howsha aan jeclahay oo ah inaan uunka ugu yeedho iney cibaado ku garyeelaan kii uumay.
Walaalkiin
Nur




Reply With Quote

Bookmarks